Luận văn thạc sĩ về chiến lược đầu tư thuận xu hướng tại thị trường chứng khoán Việt Nam

Nghiên cứu chiến lược đầu tư tại TTCK Việt Nam, phân tích xu hướng và tác động đến thị trường chứng khoán trong bối cảnh hiện nay.

• Tác giả: Mai Khắc Phi
• Người hướng dẫn: Ts. Lê Đạt Chí
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Tp.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Chiến Lược Đầu Tư Thuận Xu Hướng - Một Nghiên Cứu Tại Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Tp.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. TÓM TẮT
• 2. GIỚI THIỆU CHUNG
• 2.1. Tổng quan các nghiên cứu trước đây
• 2.1.1. Thị trường hiệu quả và các chiến lược đầu tư
• 2.1.2. Chiến lược đầu tư nghịch xu hướng
• 2.1.3. Chiến lược đầu tư thuận xu hướng
• 2.1.4. Hiệu ứng mùa vụ và quy mô công ty
• 2.1.5. Chiến lược thuận xu hướng trong dài hạn
• 2.1.6. Nguyên nhân của lợi nhuận đầu tư thuận xu hướng
• 2.1.7. Lợi nhuận chiến lược đầu tư thuận xu hướng như là một phần bù rủi ro
• 2.1.8. Mô hình tài chính hành vi
• 2.2. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 2.2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Nội dung và kết quả nghiên cứu
• 2.3.1. Tỷ suất sinh lợi của các danh mục đầu tư theo xu hướng
• 2.3.2. Các nhân tố liên quan đến lợi nhuận chiến lược
• 2.3.3. Danh mục đầu tư theo xu hướng trong dài hạn
• 2.3.4. Thị trường chứng khoán Việt Nam và khả năng vận dụng chiến lược đầu tư thuận xu hướng
• 2.3.4.1. Các giai đoạn phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam
• 2.3.4.2. Khả năng vận dụng chiến lược đầu tư thuận xu hướng
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Giới thiệu về chiến lược đầu tư thuận xu hướng tại thị trường chứng khoán Việt Nam

Chiến lược đầu tư thuận xu hướng đã trở thành một trong những phương pháp phổ biến trong lĩnh vực đầu tư chứng khoán. Tại thị trường chứng khoán Việt Nam, chiến lược này không chỉ giúp nhà đầu tư tối ưu hóa lợi nhuận mà còn giảm thiểu rủi ro. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của chiến lược đầu tư thuận xu hướng, từ đó đưa ra những khuyến nghị cho nhà đầu tư.

1.1. Định nghĩa và nguyên lý hoạt động của chiến lược đầu tư thuận xu hướng

Chiến lược đầu tư thuận xu hướng dựa trên nguyên lý rằng giá cổ phiếu có xu hướng tiếp tục di chuyển theo hướng đã xác định trong một khoảng thời gian nhất định. Nhà đầu tư sẽ mua vào các cổ phiếu đang tăng giá và bán ra các cổ phiếu đang giảm giá, từ đó tối ưu hóa lợi nhuận.

1.2. Lợi ích của việc áp dụng chiến lược đầu tư thuận xu hướng

Việc áp dụng chiến lược đầu tư thuận xu hướng giúp nhà đầu tư tận dụng được các xu hướng giá cả trên thị trường. Điều này không chỉ mang lại lợi nhuận cao mà còn giúp giảm thiểu rủi ro thông qua việc phân bổ tài sản hợp lý.

II. Thách thức trong việc áp dụng chiến lược đầu tư thuận xu hướng tại Việt Nam

Mặc dù chiến lược đầu tư thuận xu hướng mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại không ít thách thức. Thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn còn nhiều yếu tố bất ổn và thiếu minh bạch, điều này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của chiến lược.

2.1. Tâm lý thị trường và ảnh hưởng đến quyết định đầu tư

Tâm lý thị trường có thể dẫn đến những quyết định đầu tư sai lầm. Nhà đầu tư thường bị ảnh hưởng bởi các yếu tố tâm lý như sợ hãi và tham lam, điều này có thể làm giảm hiệu quả của chiến lược đầu tư thuận xu hướng.

2.2. Thiếu thông tin và phân tích thị trường

Việc thiếu thông tin chính xác và kịp thời về thị trường chứng khoán Việt Nam có thể gây khó khăn cho nhà đầu tư trong việc áp dụng chiến lược đầu tư thuận xu hướng. Điều này đòi hỏi nhà đầu tư phải có khả năng phân tích và đánh giá thông tin một cách chính xác.

III. Phương pháp nghiên cứu chiến lược đầu tư thuận xu hướng

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích định lượng để đánh giá hiệu quả của chiến lược đầu tư thuận xu hướng tại thị trường chứng khoán Việt Nam. Dữ liệu được thu thập từ các cổ phiếu trong rổ VN30 trong khoảng thời gian từ 2007 đến 2013.

3.1. Dữ liệu và nguồn thông tin

Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ các báo cáo tài chính, dữ liệu giá cổ phiếu và các nguồn thông tin đáng tin cậy khác. Việc sử dụng dữ liệu này giúp đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

3.2. Phương pháp phân tích và đánh giá

Phương pháp phân tích định lượng sẽ được áp dụng để đánh giá tỷ suất sinh lợi của các danh mục đầu tư theo xu hướng. Các chỉ số tài chính sẽ được sử dụng để đo lường hiệu quả của chiến lược đầu tư thuận xu hướng.

IV. Kết quả nghiên cứu về chiến lược đầu tư thuận xu hướng

Kết quả nghiên cứu cho thấy chiến lược đầu tư thuận xu hướng có thể mang lại tỷ suất sinh lợi dương trong ngắn hạn. Tuy nhiên, trong dài hạn, hiệu quả của chiến lược này không được đảm bảo.

4.1. Tỷ suất sinh lợi của các danh mục đầu tư theo xu hướng

Nghiên cứu chỉ ra rằng các danh mục đầu tư theo xu hướng có tỷ suất sinh lợi cao hơn so với các danh mục đầu tư ngẫu nhiên trong khoảng thời gian từ 3 đến 12 tháng.

4.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của chiến lược

Các yếu tố như tâm lý thị trường, thông tin và phân tích kỹ thuật đều có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả của chiến lược đầu tư thuận xu hướng. Nhà đầu tư cần chú ý đến những yếu tố này để tối ưu hóa lợi nhuận.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chiến lược đầu tư thuận xu hướng

Chiến lược đầu tư thuận xu hướng có tiềm năng lớn tại thị trường chứng khoán Việt Nam. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần phải thận trọng và có chiến lược rõ ràng để tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro.

5.1. Tương lai của chiến lược đầu tư thuận xu hướng tại Việt Nam

Với sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, chiến lược đầu tư thuận xu hướng có thể trở thành một công cụ hữu ích cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, cần có sự cải thiện về thông tin và phân tích thị trường để nâng cao hiệu quả của chiến lược.

5.2. Khuyến nghị cho nhà đầu tư

Nhà đầu tư nên kết hợp chiến lược đầu tư thuận xu hướng với các phương pháp phân tích khác để tối ưu hóa lợi nhuận. Việc theo dõi tâm lý thị trường và cập nhật thông tin thường xuyên cũng là điều cần thiết.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường tài chính truyền thống xây dựng nền tảng vững chắc dựa trên Lý thuyết thị trường hiệu quả (Efficient Market Hypothesis - EMH) và Lý thuyết bước đi ngẫu nhiên, khẳng định biến động giá chứng khoán là độc lập và không thể dự báo từ chuỗi dữ liệu quá khứ. Tuy nhiên, các hiện tượng bất thường trên thị trường thực tế đã phủ định giả định này, mở đường cho sự phát triển của các chiến lược đầu tư dựa trên xu hướng giá. Luận văn Thạc sĩ Kinh tế chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng của tác giả Mai Khắc Phi, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Lê Đạt Chí tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, tập trung giải quyết bài toán kiểm định tính hiệu quả của chiến lược đầu tư thuận xu hướng (Momentum Investment Strategy) trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Mục tiêu cốt lõi của đề tài là xác định khả năng dự báo tỷ suất sinh lợi tương lai từ chuỗi dữ liệu quá khứ, đánh giá mức sinh lợi vượt trội của 32 danh mục đầu tư theo xu hướng trong chu kỳ nắm giữ từ 3 đến 12 tháng, và kiểm tra tính bền vững của chiến lược trong dài hạn lên đến 36 tháng. Nghiên cứu được thực hiện trên mẫu dữ liệu gồm 100 cổ phiếu niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE) trong giai đoạn 6,5 năm, kéo dài từ tháng 01/2007 đến tháng 06/2013. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn khi chứng minh các danh mục theo xu hướng mang lại tỷ suất sinh lợi dương vượt trội so với mức sinh lợi trung bình hàng tháng của chỉ số VN-Index (-0,29%), mở ra giải pháp tối ưu hóa lợi nhuận danh mục cho các định chế tài chính và nhà đầu tư cá nhân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng đối thoại học thuật giữa hai trường phái kinh tế lớn: Lý thuyết thị trường hiệu quả và Lý thuyết tài chính hành vi. Lý thuyết thị trường hiệu quả của Eugene Fama phân cấp thị trường thành ba hình thái gồm dạng yếu, dạng trung bình và dạng mạnh. Ở dạng yếu, giá đã phản ánh toàn bộ thông tin quá khứ, khiến các mô hình phân tích kỹ thuật mất đi khả năng sinh lợi vượt trội. Trái lại, Lý thuyết tài chính hành vi giải thích các sai lệch giá thông qua tâm lý phi lý trí của nhà đầu tư. Hai cơ chế hành vi then chốt được ứng dụng trong luận văn bao gồm: hiện tượng phản ứng chậm (Underreaction) bắt nguồn từ tâm lý bảo thủ khiến thông tin mới chưa được phản ánh trọn vẹn vào giá, và hiện tượng phản ứng thái quá (Overreaction) do tâm lý tự tin quá mức cùng xu hướng suy diễn theo tình huống điển hình.

Mô hình nghiên cứu kế thừa trực tiếp khung phân tích kinh điển của Jegadeesh và Titman, kết hợp với các mô hình định giá tài sản như CAPM và mô hình đa nhân tố của Fama - French nhằm kiểm tra phần bù rủi ro. Các khái niệm trung tâm bao gồm: Danh mục Thắng (nhóm cổ phiếu có tỷ suất sinh lợi cao nhất trong quá khứ), Danh mục Thua (nhóm cổ phiếu có tỷ suất sinh lợi thấp nhất), Danh mục không chi phí (Zero-cost portfolio thiết lập bằng vị thế mua danh mục Thắng và bán khống danh mục Thua), cùng các biến thiên về quy mô vốn hóa và hệ số rủi ro hệ thống Beta.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu thu thập chuỗi dữ liệu giá đóng cửa điều chỉnh hàng tháng của 100 cổ phiếu niêm yết có giá trị vốn hóa và tính thanh khoản hàng đầu trên sàn HOSE trong suốt 78 tháng (từ tháng 01/2007 đến tháng 06/2013). Cỡ mẫu 100 cổ phiếu đại diện cho phần lớn quy mô vốn hóa toàn thị trường, giúp đảm bảo tính đại diện và hạn chế độ nhiễu thống kê. Phương pháp chọn mẫu tập trung vào các cổ phiếu niêm yết liên tục nhằm đảm bảo tính liền mạch của chuỗi dữ liệu chu kỳ.

Phương pháp phân tích thực nghiệm dựa trên mô hình định lượng của Jegadeesh và Titman với việc phân tầng 32 chiến lược đầu tư. Cụ thể, vào cuối mỗi tháng, tỷ suất sinh lợi quá khứ được đo lường qua giai đoạn hình thành J tháng (J nhận các giá trị 3, 6, 9, 12 tháng). Toàn bộ cổ phiếu được xếp hạng giảm dần và phân bổ đều vào 10 nhóm (Deciles), trong đó nhóm 1 đến 5 đại diện cho nhóm Thắng và nhóm 6 đến 10 đại diện cho nhóm Thua. Danh mục được nắm giữ trong chu kỳ K tháng (K nhận các giá trị 3, 6, 9, 12 tháng), tạo thành 16 chiến lược hình thành ngay (Bảng A) và 16 chiến lược hình thành trễ 1 tháng (Bảng B) nhằm triệt tiêu hiệu ứng áp lực giá và thanh khoản ngắn hạn theo kỹ thuật của Lehmann. Tác giả sử dụng kiểm định Student t-test ở các mức ý nghĩa 1%, 5% và 10% để kiểm định sự khác biệt tỷ suất sinh lợi giữa các danh mục, đồng thời thực hiện điều chỉnh rủi ro qua hệ số Beta và quy mô vốn hóa.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình kiểm định thực nghiệm trên 32 chiến lược đầu tư thuận xu hướng mang lại các kết quả thống kê có giá trị khoa học cao:

Thứ nhất, toàn bộ 32 chiến lược đầu tư thuận xu hướng đều ghi nhận mức chênh lệch tỷ suất sinh lợi giữa danh mục Thắng và danh mục Thua đạt giá trị dương, dao động từ 0,74% đến 2,83%/tháng. Tất cả các danh mục Thắng đều vượt xa tỷ suất sinh lợi trung bình của thị trường chung VN-Index trong cùng giai đoạn (-0,29%/tháng).

Thứ hai, chiến lược 3 - 3 thuộc Bảng A (hình thành 3 tháng và nắm giữ 3 tháng) mang lại tỷ suất sinh lợi danh mục Thắng cao nhất đạt 1,28%/tháng. Trong khi đó, danh mục Thua ghi nhận mức sinh lợi kém nhất ở chiến lược 6 - 3 với tỷ lệ -1,76%/tháng.

Thứ ba, chiến lược vị thế mua Thắng - bán Thua (Long/Short) 6 - 3 mang lại tỷ suất sinh lợi bất thường cao nhất đạt 2,83%/tháng, có ý nghĩa thống kê ở mức ý nghĩa 1% (p < 0,01). Sự vượt trội này khẳng định hiệu ứng quán tính giá diễn ra rõ nét nhất khi nhà đầu tư sàng lọc cổ phiếu trong chu kỳ 6 tháng và nắm giữ trong 3 tháng.

Thứ tư, khi kéo dài thời gian quan sát từ 13 đến 36 tháng, tỷ suất sinh lợi tích lũy của danh mục theo xu hướng suy giảm rõ rệt và chuyển dịch sang mức âm khoảng -0,5% đến -1,2% ở năm thứ 3. Điều này chỉ ra rằng hiện tượng quán tính giá chỉ tồn tại trong ngắn hạn và bị triệt tiêu hoàn toàn trong dài hạn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phản ánh sự tồn tại rõ ràng của tính bất hiệu quả dạng yếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2007 - 2013. Nguyên nhân của mức sinh lợi vượt trội trong ngắn hạn (3 - 12 tháng) được lý giải thỏa đáng thông qua mô hình tài chính hành vi. Khi doanh nghiệp công bố kết quả kinh doanh đột biến, tâm lý bảo thủ (Conservatism Bias) khiến nhà đầu tư phản ứng chậm với thông tin, khiến giá cổ phiếu tăng dần từng bước. Ngay sau đó, tâm lý tự tin thái quá (Overconfidence Bias) và hiệu ứng bầy đàn xuất hiện, kéo theo làn sóng mua đuổi đẩy giá cổ phiếu tăng vượt xa giá trị nội tại trong 3 đến 6 tháng tiếp theo.

Các phát hiện này hoàn toàn tương đồng với các công trình nghiên cứu quốc tế của Jegadeesh và Titman tại thị trường Mỹ hay Rouwenhorst tại 20 thị trường mới nổi với mức sinh lợi thặng dư xấp xỉ 1%/tháng. Khi trực quan hóa dữ liệu qua ma trận Bảng 4.1 và đồ thị Hình 4.1 trong luận văn, đường cong tỷ suất sinh lợi tích lũy thể hiện rõ quỹ đạo hình parabol: tăng trưởng mạnh từ tháng thứ 1 đến tháng thứ 6, đạt đỉnh tại tháng thứ 12, sau đó dốc xuống rõ rệt từ tháng thứ 13 đến tháng thứ 36. Sự đảo chiều này bắt nguồn từ việc thị trường nhận ra sự định giá sai lệch và tiến hành điều chỉnh đưa giá cổ phiếu trở về giá trị cơ bản.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng thực nghiệm thu được, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao:

Thứ nhất, tối ưu hóa chu kỳ luân chuyển danh mục đầu tư đối với các quỹ và nhà quản lý tài sản. Các tổ chức đầu tư cần áp dụng chu kỳ sàng lọc 6 tháng và thời gian nắm giữ từ 3 đến 6 tháng, đặt mục tiêu biên lợi nhuận vượt trội từ 2,0% đến 2,8%/tháng. Lộ trình thực hiện cần được thiết lập theo từng quý, đi kèm quy trình tái cơ cấu danh mục định kỳ nghiêm ngặt.

Thứ hai, thiết lập nguyên tắc cắt lỗ và chốt lời tự động trước mốc 12 tháng. Do hiện tượng đảo chiều giá luôn xuất hiện từ tháng thứ 13 trở đi, các nhà giao dịch chuyên nghiệp phải kích hoạt cơ chế rút lui chiến lược nhằm bảo toàn thành quả lợi nhuận, tránh nguy cơ sụt giảm danh mục từ 15% đến 25% trong giai đoạn thoái trào dài hạn.

Thứ ba, hoàn thiện khung pháp lý và đa dạng hóa công cụ giao dịch từ phía cơ quan quản lý. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các Sở Giao dịch cần sớm triển khai cơ chế bán khống chính thức và hợp đồng tương lai cổ phiếu đơn lẻ trong khung thời gian 12 đến 24 tháng tới, tạo điều kiện cho các định chế tài chính vận hành đầy đủ chiến lược vị thế mua Thắng - bán Thua (Zero-cost portfolio).

Thứ tư, xây dựng hệ thống cảnh báo tâm lý thị trường tại các công ty chứng khoán. Bộ phận phân tích cần phát triển các bộ lọc chỉ số động lượng (Momentum Indicators) kết hợp chỉ báo tâm lý hành vi trong vòng 6 tháng, hỗ trợ hơn 80% nhà đầu tư cá nhân nhận diện sớm các bẫy tâm lý quá tự tin và neo đậu giá để đưa ra quyết định mua bán chuẩn xác.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

Thứ nhất, các nhà quản lý quỹ và chuyên viên phân tích định lượng (Quant Analysts). Tài liệu cung cấp thuật toán xây dựng danh mục thực nghiệm, giúp các quỹ đầu tư tối ưu hóa chiến lược tìm kiếm lợi nhuận thặng dư (Alpha) đạt mức 1,5% đến 2,8%/tháng thông qua phân bổ tỷ trọng nhóm cổ phiếu dẫn dắt thị trường.

Thứ hai, các nhà đầu tư cá nhân theo trường phái giao dịch chủ động (Active Traders). Nghiên cứu giúp người tham gia thị trường hiểu rõ cấu trúc chu kỳ sóng 3 - 6 tháng, đồng thời nhận diện và kiểm soát các lệch lạc nhận thức như tâm lý sợ thua lỗ hay tâm lý bầy đàn nhằm nâng cao tỷ lệ giao dịch thành công.

Thứ ba, cơ quan quản lý nhà nước và các Sở Giao dịch Chứng khoán. Luận văn cung cấp luận cứ khoa học về mức độ hiệu quả của thị trường, hỗ trợ quá trình thiết kế chính sách điều tiết biên độ giá, quản lý rủi ro thanh khoản và phát triển các sản phẩm tài chính phái sinh.

Thứ tư, giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng. Đề tài đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp phân tích kinh tế lượng tài chính, kỹ thuật kiểm định mô hình Jegadeesh - Titman và phương pháp xử lý chuỗi dữ liệu lịch sử 6,5 năm.

Câu hỏi thường gặp

Chiến lược đầu tư thuận xu hướng (Momentum Strategy) vận hành theo nguyên lý nào? Chiến lược dựa trên quy tắc mua các cổ phiếu có hiệu suất sinh lợi cao nhất trong quá khứ (nhóm Thắng) và bán hoặc bán khống các cổ phiếu có hiệu suất kém nhất (nhóm Thua) trong một chu kỳ ngắn hạn từ 3 đến 12 tháng để thu lợi nhuận thặng dư.

Tại sao chiến lược thuận xu hướng đạt mức sinh lợi vượt trội tại thị trường Việt Nam? Do thị trường chứng khoán Việt Nam chưa đạt trạng thái hiệu quả dạng yếu. Hiện tượng thông tin chậm phản ánh vào giá cùng các lệch lạc tâm lý như tự tin thái quá và hiệu ứng bầy đàn của nhà đầu tư đã kéo dài quán tính tăng giá của nhóm cổ phiếu Thắng.

Chiến lược đầu tư nào mang lại tỷ suất sinh lợi cao nhất trong nghiên cứu? Chiến lược vị thế mua Thắng - bán Thua 6 - 3 (lọc dữ liệu 6 tháng trước và nắm giữ 3 tháng tiếp theo) mang lại tỷ suất sinh lợi trung bình cao nhất đạt 2,83%/tháng, với độ tin cậy thống kê đạt mức ý nghĩa 1%.

Tại sao chiến lược đầu tư theo xu hướng lại suy giảm hiệu quả trong dài hạn? Trong dài hạn từ 13 đến 36 tháng, sự hưng phấn của thị trường lắng xuống và các thông tin cơ bản được phản ánh đầy đủ. Giá cổ phiếu bị định giá quá cao sẽ đảo chiều giảm mạnh về giá trị nội tại thực tế, khiến tỷ suất sinh lợi tích lũy chuyển dịch sang mức âm.

Nhà đầu tư có thể áp dụng chiến lược này khi thị trường chưa cho phép bán khống không? Nhà đầu tư hoàn toàn có thể áp dụng chiến lược chỉ mua danh mục Thắng (Long-only). Thực nghiệm cho thấy danh mục Thắng 3 - 3 vẫn mang lại mức sinh lợi dương 1,28%/tháng, vượt trội hoàn toàn so với mức sinh lợi âm của chỉ số thị trường chung VN-Index.

Kết luận

• Luận văn đã bác bỏ giả thuyết thị trường hiệu quả dạng yếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2007 - 2013 thông qua chuỗi dữ liệu 100 cổ phiếu niêm yết.
• Xác lập thành công 32 chiến lược đầu tư thuận xu hướng với tỷ suất sinh lợi dương vượt trội, trong đó chiến lược 6 - 3 dẫn đầu với mức lợi nhuận 2,83%/tháng.
• Khẳng định chu kỳ sinh lợi tối ưu của chiến lược kéo dài từ 3 đến 12 tháng, sau đó sẽ xuất hiện hiện tượng đảo chiều giá mạnh mẽ trong chu kỳ 36 tháng.
• Đóng góp khung giải thích toàn diện về lợi nhuận bất thường bằng Lý thuyết tài chính hành vi, chỉ ra tác động của tâm lý bảo thủ và tự tin thái quá.
• Cung cấp hàm ý thực tiễn quan trọng cho việc cơ cấu danh mục định lượng và đề xuất hoàn thiện khung pháp lý về các công cụ giao dịch phái sinh.

Lộ trình nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng quy mô dữ liệu sang giai đoạn 2014 - 2024, tích hợp thêm dữ liệu sàn HNX và UPCoM trong vòng 12 tháng tới. Các nhà đầu tư và chuyên gia tài chính nên nghiên cứu toàn văn luận văn để tích hợp mô hình quán tính giá vào hệ thống giao dịch tự động nhằm tối đa hóa hiệu suất đầu tư bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ---------- ---------- MAI KHẮC PHI CHIẾN LƯỢC ĐẦU TƯ THUẬN XU HƯỚNG - MỘT NGHIÊN CỨU TẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Tp.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ---------- ---------- MAI KHẮC PHI CHIẾN LƯỢC ĐẦU TƯ THUẬN XU HƯỚNG - MỘT NGHIÊN CỨU TẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. LÊ ĐẠT CHÍ Tp.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ kinh tế này do chính tác giả nghiên cứu và thực hiện. Các thông tin, số liệu được sử dụng trong luận văn này là trung thực và được tổng hợp từ các nguồn đáng tin cậy. Tác giả: Mai Khắc Phi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các bảng và hình TÓM TẮT.

GIỚI THIỆU CHUNG. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY. Thị trường hiệu quả và các chiến lược đầu tư. Chiến lược đầu tư nghịch xu hướng.

Chiến lược đầu tư thuận xu hướng. Hiệu ứng mùa vụ và quy mô công ty. Chiến lược thuận xu hướng trong dài hạn. Nguyên nhân của lợi nhuận đầu tư thuận xu hướng.

Lợi nhuận chiến lược đầu tư thuận xu hướng như là một phần bù rủi ro. Mô hình tài chính hành vi. DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Dữ liệu nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Tỷ suất sinh lợi của các danh mục đầu tư theo xu hướng. Các nhân tố liên quan đến lợi nhuận chiến lược.

Danh mục đầu tư theo xu hướng trong dài hạn. Thị trường chứng khoán Việt Nam và khả năng vận dụng chiến lược đầu tư thuận xu hướng. Các giai đoạn phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam. Khả năng vận dụng chiến lược đầu tư thuận xu hướng .62 Tài liệu tham khảo Phụ lục LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ HÌNH Bảng 4.1: Tỷ suất sinh lợi của các danh mục đầu tư thuận xu hướng Bảng 4.1: Nhân tố Beta và Giá trị vốn hóa thị trường của các danh mục đầu tư thuận xu hướng Bảng 4.2 : Tỷ suất sinh lợi của các danh mục đầu tư thuận xu hướng dựa trên quy mô công ty và hệ số Beta Bảng 4.3: Tỷ suất sinh lợi của các danh mục đầu tư thuận xu hướng trong dài hạn Hình 4.1: Tỷ suất sinh lợi trung bình hàng tháng và tỷ suất sinh lợi tích lũy trong dài hạn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 TÓM TẮT Các lý thuyết tài chính đa phần đều dựa trên lý thuyết thị trường hiệu quả và lý thuyết bước đi ngẫu nhiên làm nền tảng, với cơ sở lý luận là sự thay đổi giá cả đơn thuần là các chuyển động ngẫu nhiên và giá quá khứ không thể mang đến chỉ dẫn cho giá tương lai.

Trong một thị trường hiệu quả, giá của chứng khoán phản ánh đầy đủ mọi thông tin đã biết. Do đó nhà đầu tư không thể kiếm được lợi nhuận bằng cách căn cứ vào các thông tin đã biết hay những hình thái biến động của giá cả trong quá khứ. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, một số nghiên cứu thực nghiệm lại cho thấy điều ngược lại. Theo đó, dựa trên những yếu tố bất thường, nhà đầu tư có thể tìm kiếm lợi nhuận dựa trên các quan sát giá chứng khoán trong quá khứ.

Chiến lược đầu tư thuận xu hướng là một chiến lược đầu tư tiêu biểu bằng cách khai thác tính thiếu hiệu quả của thị trường. Chiến lược này dựa trên một ý tưởng cơ bản là giá chứng khoán trên thị trường sẽ di chuyển theo một xu hướng nhất định trong một khoảng thời gian tương đối kéo dài. Điều này đồng nghĩa với việc nếu một cổ phiếu mới bắt đầu tăng giá thì nó có thể kéo dài xu hướng tăng giá trong một khoảng thời gian nhất định. Bằng cách tính tỷ suất sinh lợi trong quá khứ của các cổ phiếu (trong 1 tháng, hoặc 3 tháng, 6 tháng trước đó), sau đó sắp xếp các cổ phiếu này theo thứ tự giảm dần về tỷ suất sinh lợi trong quá khứ, và chia nhóm các cổ phiếu thành 5 hay 10 nhóm.

Các nhóm cổ phiếu đầu là gọi là nhóm cổ phiếu “đang thắng” là các cổ phiếu có tỷ suất sinh lợi cao nhất trong vài tháng gần đây, các cổ phiếu thuộc nhóm cuối gọi là nhóm “đang thua”, là nhóm các cổ phiếu có tỷ suất sinh lợi thấp nhất trong thời gian gần đây. Nhà đầu tư sẽ bán khống các cổ phiếu thuộc nhóm “đang thua”, mua vào các cổ phiếu thuộc nhóm “đang thắng”. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Bằng cách sử dụng chuỗi dữ liệu chứng khoán Việt Nam, cụ thể là 30 chứng khoán trong rổ VN30 trong khoảng 6,5 năm (từ tháng 01/2007 – tháng 06/2013), kết quả nghiên cứu cho thấy: - Có thể dự đoán tỷ suất sinh lợi trong tương lai dựa trên tỷ suất sinh lợi quá khứ trong ngắn hạn. - Chiến lược đầu tư thuận xu hướng mang lại tỷ suất sinh lợi dương với thời gian nắm giữ danh mục từ 3 – 12 tháng.

- Trong dài hạn, chiến lược đầu tư thuận xu hướng không mang lại kết quả tích cực. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. GIỚI THIỆU CHUNG Từ khi thị trường chứng khoán ra đời, đã có rất nhiều lý thuyết dày công nghiên cứu phương pháp đầu tư có lợi nhuận cao trên thị trường này như phân tích cơ bản, phân tích kỹ thuật hay các quy mua khi có tin xấu, bán khi có tin tốt. Tuy vậy kết quả của nó không thỏa mãn mong muốn của những nhà đầu tư.

Một nghiên cứu của Alfred Cowles (1932) về hoạt động của những nhà môi giới chứng khoán đã dẫn đến kết luận rằng tính trung bình, lợi nhuận đem lại từ các danh mục đầu tư do họ thực hiện cũng không hơn một danh mục đầu tư được lựa chọn ngẫu nhiên. Những nghiên cứu về xu hướng giá của thị trường chứng khoán sử dụng số liệu thống kê trong nhiều năm cũng rút ra: Chỉ có một điều chắc chắn đối với giá cổ phiếu là chúng lên xuống rất thất thường. Nói tóm lại, những nghiên cứu trong nhiều thập kỷ qua đưa đến kết luận không thể kiếm lợi nhuận cao trên thị trường chứng khoán bằng các quy tắc hay công thức bởi vì nhìn chung nó cũng không tốt hơn một cơ cấu đầu tư chứng khoán được đa dạng hóa và lựa chọn ngẫu nhiên. Điều này đã khiến cho các nhà lý thuyết tài chính đi sâu nghiên cứu nhằm tìm ra câu trả lời tại sao một thị trường tài chính hoạt động tốt lại loại bỏ được tình trạng lợi nhuận quá cao trong một thời gian dài.

Lý thuyết thị trường hiệu quả là một câu trả lời. Trong một thị trường hiệu quả, giá của chứng khoán phản ánh đầy đủ mọi thông tin đã biết. Do đó nhà đầu tư không thể kiếm được lợi nhuận bằng cách căn cứ vào các thông tin đã biết hay những hình thái biến động của giá cả trong quá khứ. Có thể nói một cách ngắn gọn là các nhà đầu tư không thể khôn hơn thị trường.

Thị trường hiệu quả có 3 hình thái:  Dạng yếu: Giá chứng khoán phản ánh đầy đủ thông tin đã công bố trong quá khứ. Điều này có nghĩa là dựa vào thông tin trong quá khứ thì nhà đầu tư không thắng được thị trường LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4  Dạng trung bình: Giá chứng khoán đã chịu tác động đầy đủ của thông tin công bố trong quá khứ cũng như thông tin vừa công bố xong. Nhà đầu cơ không thể dựa vào thông tin trong quá khứ cũng như thông tin vừa được công bố để có thể mua rẻ bán đắt chứng khoán, vì ngay khi thông tin được công bố, giá chứng khoán đã thay đổi phản ánh đầy đủ thông tin vừa công bố.  Dạng mạnh: Giá của chứng khoán đã phản ánh tất cả thông tin công bố trong quá khứ, hiện tại, cũng như các thông tin nội bộ Một số nghiên cứu thực nghiệm đã chứng minh dạng yếu và dạng trung bình của lý thuyết có thể đúng.

Tuy nhiên, một số nghiên cứu khác lại chống lại lý thuyết dạng mạnh. Nhiều nghiên cứu chỉ ra nhiều bất hiệu quả của thị trường mà nhà đầu tư có thể thu được lợi nhuận. Ví dụ, nhà đầu tư có thể thắng thị trường nếu mua các cổ phiếu có P/E thấp hoặc mua cổ phiếu có tỷ suất sinh lợi cao trong quá khứ và nắm giữ trong ngắn hạn … Do đó, lý thuyết thị trường hiệu quả vẫn tồn tại một số hạn chế, không giải thích được một cách thuyết phục những hiện tượng như:  Sự sụt giảm mạnh mẽ của giá cả chứng khoán trong những thời điểm nào đó (Ví dụ như đã xảy ra ở thị trường chứng khoán Mỹ từ 15/10/1987 đến ngày 19/10/1987 – Sự kiện ngày thứ Hai đen tối).  Lý thuyết thị trường hiệu quả tỏ ra đúng với những cổ phiếu riêng rẽ chứ không hoàn toàn đúng đối với toàn bộ thị trường.

Thị trường chứng khoán trong dài hạn có những biến động tự đảo ngược rõ rệt mà nhiều nhà kinh tế học cho rằng đó là kết quả của tâm lý chung của hầu hết những người tham gia thị trường. Khi thị trường bị ảnh hưởng bởi làn sóng tâm lý thì trên góc độ vĩ mô không một nỗ lực cá nhân nào có đủ nguồn lực để tác động hay đảo ngược. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5  Thị trường hiệu quả giả định rằng tất cả các nhà đầu tư đều nhận thức tất cả các thông tin sẵn có trên thị trường theo cách thức giống nhau. Tuy nhiên thực tế đã chứng minh khác.

Nếu một nhà đầu tư tìm kiếm các cơ hội đầu tư đang bị định dưới giá thực chất trong khi một nhà đầu tư khác đánh giá một cổ phiếu dựa trên tiềm năng tăng trưởng của nó, thì chắc chắn rằng hai nhà đầu tư này sẽ đi đến hai kết luận hoàn toàn khác nhau về giá trị thị trường hợp lý của một cổ phiếu. Vì các nhà đầu tư đánh giá cổ phiếu rất khác nhau nên việc chắc chắn xem một cổ phiếu sẽ đáng giá như thế nào trong một thị trường hiệu quả là điều không thể.