Luận văn nghiên cứu một số yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng môi trường nước biển khu vực ven biển phường bãi cháy tp hạ long tỉnh quảng ninh

Quảng Ninh, với bờ biển dài 250km và Vịnh Hạ Long được UNESCO công nhận, có tiềm năng du lịch biển lớn. 86 trang · Đại học Thái Nguyên · 2014.

• Tác giả: Đàm Thị Hạnh
• Người hướng dẫn: TS. Hoàng Văn Hùng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Một Số Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Chất Lượng Môi Trường Nước Biển Tại Bãi Cháy, Hạ Long
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Quảng Ninh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHÂN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích của đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 1.4.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.1.1. Khái niệm tài nguyên biển
• 2.1.2. Ô nhiễm biển
• 2.2. Cơ sở pháp lý
• 2.3. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.3.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.3.2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.1.3. Địa điểm thực hiện và thời gian thực hiện
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.2.1. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội khu vực nghiên cứu tác động tới chất lượng môi trường nước biển
• 3.2.2. Đánh giá hiện trạng môi trường nước biển khu vực nghiên cứu
• 3.2.3. Diễn biến chất lượng nước qua các năm
• 3.2.4. Xác định một số yếu tố ảnh đến chất lượng môi trường nước biển khu vực nghiên cứu
• 3.2.5. Bản đồ mô phỏng lan truyền ô nhiễm nước tại địa bàn nghiên cứu
• 3.2.6. Đề xuất giải pháp
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu, thông tin thứ cấp
• 3.3.2. Phương pháp phỏng vấn người dân về hiện trạng môi trường nước
• 3.3.3. Phương pháp điều tra thực địa
• 3.3.4. Phương pháp tổng hợp so sánh số liệu thu thập được
• 3.3.5. Phương pháp kế thừa
• 3.3.6. Phương pháp lấy mẫu phân tích trong phòng thí nghiệm
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và cảnh quan môi trường thành phố Hạ Long
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Các nguồn tài nguyên
• 4.1.3. Điều kiện phát triển kinh tế - xã hội
• 4.1.3.1. Dân số, lao động và việc làm
• 4.1.3.2. Cơ sở hạ tầng
• 4.1.3.3. Thực trạng phát triển các ngành kinh tế
• 4.2. Hiện trạng chất lượng nước biển ven bờ phường Bãi Cháy
• 4.2.1. Vị trí các điểm quan trắc
• 4.2.2. Kết quả quan trắc môi trường nước ven biển năm 2013
• 4.2.3. Một số nguồn thải tại khu vực nghiên cứu
• 4.2.4. Diễn biến chất lượng nước qua các năm
• 4.3. Xác định một số yếu tố ảnh đến chất lượng môi trường nước biển khu vực phường Bãi Cháy
• 4.4. Mô phỏng sự lan truyền ô nhiễm từ các điểm quan trắc
• 4.5. Biện pháp giảm thiểu và giải pháp khắc phục
• 4.5.1. Nhóm giải pháp chính sách
• 4.5.2. Nhóm giải pháp quản lý
• 4.5.3. Nhóm giải pháp tuyên truyền, giáo dục
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC II
• PHỤ LỤC III

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Chất Lượng Nước Biển Bãi Cháy Hạ Long

Quảng Ninh, với bờ biển dài 250km và Vịnh Hạ Long được UNESCO công nhận, có tiềm năng du lịch biển lớn. Bãi Cháy, trung tâm du lịch của Hạ Long, đang phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, sự phát triển này gây áp lực lên môi trường nước biển. Lượng chất thải tăng cao do hoạt động kinh tế, đặc biệt là từ con người, gây ra những biến đổi đáng lo ngại. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá chất lượng nước biển Bãi Cháy để đưa ra giải pháp bảo vệ. Đề tài "Nghiên cứu một số yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng môi trường nước biển khu vực ven biển phường Bãi Cháy, TP. Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh" được thực hiện nhằm mục đích này.

1.1. Mục Tiêu Nghiên Cứu Chất Lượng Nước Biển Bãi Cháy

Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiện trạng môi trường nước biển tại phường Bãi Cháy, xác định các yếu tố tác động đến chất lượng nước, và đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm. Các số liệu và thông tin thu thập phải đảm bảo độ tin cậy và chính xác. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và các vấn đề môi trường của phường Bãi Cháy. Các mẫu nước phải được lấy trong khu vực nghiên cứu. Đánh giá đầy đủ hiện trạng môi trường nước biển và các tác động đến môi trường nước biển tại khu vưc. Các biện pháp được đề xuất phải mang tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế của khu vực.

1.2. Phạm Vi Nghiên Cứu Chất Lượng Nước Biển Khu Vực

Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong khu vực ven biển phường Bãi Cháy, TP. Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Thời gian thực hiện từ tháng 1/2014 đến tháng 5/2014. Nghiên cứu tập trung vào chất lượng nước biển và các yếu tố ảnh hưởng, bao gồm hoạt động công nghiệp, du lịch, và sinh hoạt của người dân. Đối tượng nghiên cứu là môi trường nước biển tại địa bàn phường Bãi Cháy, TP. Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh và người dân sống trong khu vực và khách du lịch.

II. Thực Trạng Ô Nhiễm Môi Trường Nước Biển Bãi Cháy Hiện Nay

Bãi Cháy, dù là trung tâm du lịch, đang đối mặt với vấn đề ô nhiễm môi trường nước biển. Các hoạt động kinh tế và du lịch thải ra lượng lớn chất thải, ảnh hưởng đến hệ sinh thái biển. Nước thải từ các khu dân cư và cơ sở kinh doanh chưa qua xử lý đổ trực tiếp ra biển, gây ô nhiễm. Rác thải nhựa và các chất thải khác cũng là nguyên nhân gây suy giảm chất lượng nước biển. Theo nghiên cứu của Đàm Thị Hạnh năm 2014, vấn đề ô nhiễm môi trường liên quan đến hoạt động này ngày càng trở nên nhức nhối và cấp bách hơn.

2.1. Nguồn Gây Ô Nhiễm Nước Biển Bãi Cháy

Các nguồn gây ô nhiễm nước biển Bãi Cháy bao gồm nước thải sinh hoạt, nước thải công nghiệp, và rác thải. Nước thải từ các nhà hàng, khách sạn, và khu dân cư thường chứa nhiều chất hữu cơ và vi khuẩn gây bệnh. Hoạt động xây dựng và giao thông vận tải cũng góp phần làm tăng lượng chất rắn lơ lửng (TSS) trong nước biển. Các hoạt động kinh tế và du lịch thải ra lượng lớn chất thải làm cho môi trường biến đổi, đặc biệt là môi trường nước, trong đó có nước biển.

2.2. Ảnh Hưởng Của Ô Nhiễm Đến Hệ Sinh Thái Biển

Ô nhiễm nước biển gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái biển Bãi Cháy. Các loài sinh vật biển bị ảnh hưởng bởi chất thải và hóa chất độc hại. Sự suy giảm chất lượng nước cũng ảnh hưởng đến hoạt động du lịch và kinh tế địa phương. Biển là nơi tiếp nhận phần lớn các chất thải từ lục địa theo các dòng chảy sông suối, các chất thải từ các hoạt động của con người trên biển như khai thác khoáng sản, giao thông vận tải biển (Lê Văn Khoa,2001)[7].

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đánh Giá Chất Lượng Nước Biển Bãi Cháy

Nghiên cứu sử dụng kết hợp nhiều phương pháp để đánh giá chất lượng nước biển Bãi Cháy. Phương pháp thu thập tài liệu và số liệu thứ cấp được sử dụng để tổng hợp thông tin về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, và hiện trạng môi trường. Phương pháp phỏng vấn người dân và điều tra thực địa giúp thu thập thông tin về các nguồn gây ô nhiễm và tác động của chúng. Phương pháp lấy mẫu và phân tích trong phòng thí nghiệm được sử dụng để xác định nồng độ các chất ô nhiễm trong nước biển.

3.1. Quy Trình Lấy Mẫu Và Phân Tích Nước Biển

Quy trình lấy mẫu và phân tích nước biển tuân thủ các tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN). Mẫu nước được lấy tại các điểm quan trắc khác nhau trên khu vực ven biển Bãi Cháy. Các chỉ tiêu phân tích bao gồm pH, DO (oxy hòa tan), BOD (nhu cầu oxy sinh hóa), COD (nhu cầu oxy hóa học), TSS (tổng chất rắn lơ lửng), và nồng độ các chất ô nhiễm như dầu mỡ, amoni, và kim loại nặng.

3.2. Sử Dụng Bản Đồ Mô Phỏng Lan Truyền Ô Nhiễm

Bản đồ mô phỏng lan truyền ô nhiễm được sử dụng để đánh giá phạm vi và mức độ ảnh hưởng của các nguồn gây ô nhiễm đến chất lượng nước biển. Mô hình này giúp xác định các khu vực bị ảnh hưởng nhiều nhất và đưa ra các biện pháp can thiệp phù hợp. Wayne Forsythe, Cameron Hare, and Adrian Gawedzki ( 2012), đã nghiên cứu về sử dụng Kriging trên arcgis 10.1 để nghiên cứu giá trị ô nhiễm trầm tích trên hồ.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Chất Lượng Nước Biển Ven Bờ Bãi Cháy

Kết quả nghiên cứu cho thấy chất lượng nước biển ven bờ Bãi Cháy có dấu hiệu suy giảm. Nồng độ một số chất ô nhiễm vượt quá tiêu chuẩn cho phép, đặc biệt là ở các khu vực gần khu dân cư và các cơ sở kinh doanh. Hàm lượng dầu mỡ và TSS cao, ảnh hưởng đến hệ sinh thái biển và hoạt động du lịch. Diễn biến chất lượng nước qua các năm cho thấy tình trạng ô nhiễm có xu hướng gia tăng.

4.1. Phân Tích Các Yếu Tố Lý Hóa Học Trong Nước Biển

Phân tích các yếu tố lý hóa học trong nước biển cho thấy sự biến đổi đáng kể so với các năm trước. Hàm lượng DO giảm, trong khi BOD và COD tăng, cho thấy sự gia tăng ô nhiễm hữu cơ. Nồng độ amoni và các chất dinh dưỡng khác cũng tăng, gây ra hiện tượng phú dưỡng, ảnh hưởng đến sự phát triển của tảo và các loài sinh vật biển khác.

4.2. Đánh Giá Diễn Biến Chất Lượng Nước Qua Các Năm

Đánh giá diễn biến chất lượng nước qua các năm cho thấy tình trạng ô nhiễm ngày càng trở nên nghiêm trọng. Hàm lượng dầu mỡ và TSS có xu hướng tăng, đặc biệt là trong mùa du lịch cao điểm. Điều này cho thấy cần có các biện pháp quản lý và kiểm soát ô nhiễm hiệu quả hơn để bảo vệ môi trường nước biển Bãi Cháy.

V. Giải Pháp Bảo Vệ Môi Trường Nước Biển Bãi Cháy Bền Vững

Để bảo vệ môi trường nước biển Bãi Cháy, cần có các giải pháp đồng bộ và bền vững. Các giải pháp này bao gồm cải thiện hệ thống xử lý nước thải, tăng cường kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường, và phát triển du lịch sinh thái. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, và cộng đồng để thực hiện các giải pháp này một cách hiệu quả.

5.1. Cải Thiện Hệ Thống Xử Lý Nước Thải

Cần đầu tư và nâng cấp hệ thống xử lý nước thải tại Bãi Cháy để đảm bảo nước thải được xử lý đạt tiêu chuẩn trước khi thải ra biển. Các công nghệ xử lý nước thải tiên tiến cần được áp dụng để loại bỏ các chất ô nhiễm hiệu quả hơn. Cần có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp và hộ gia đình xây dựng hệ thống xử lý nước thải tại chỗ.

5.2. Tăng Cường Kiểm Soát Nguồn Gây Ô Nhiễm

Cần tăng cường kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm như nước thải công nghiệp, nước thải sinh hoạt, và rác thải. Các quy định về xả thải cần được thực thi nghiêm ngặt. Cần có biện pháp xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Quảng Ninh là tỉnh ven biển thuộc vùng Đông Bắc Việt Nam, sở hữu bờ biển dài 250 km cùng hơn 40.000 ha eo vịnh và hàng chục nghìn ha vũng nông ven bờ, tạo tiền đề phát triển kinh tế biển, nuôi trồng thủy sản và du lịch. Trong đó, thành phố Hạ Long là đô thị loại I, trung tâm kinh tế - chính trị - văn hóa của tỉnh, đồng thời là nơi có Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long hai lần được UNESCO công nhận. Nằm bên bờ vịnh, phường Bãi Cháy đóng vai trò là trung tâm lưu trú và cung cấp dịch vụ du lịch ven bờ quy mô quốc tế.

Bên cạnh những lợi ích kinh tế, áp lực từ hoạt động du lịch, phát triển đô thị, giao thông thủy và công nghiệp đã làm phát sinh lượng lớn chất thải xả trực tiếp vào môi trường, gây nguy cơ suy giảm chất lượng nước biển ven bờ. Nhằm cung cấp cơ sở dữ liệu khoa học cho công tác kiểm soát ô nhiễm và bảo vệ môi trường khu vực, đề tài "Nghiên cứu một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng môi trường nước biển khu vực ven biển phường Bãi Cháy, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh" được thực hiện.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Văn bản xác định mục đích tổng quát là đánh giá hiện trạng môi trường, xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng nước biển ven bờ Bãi Cháy và đề xuất các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm. Mục tiêu cụ thể gồm 3 nội dung:

1. Đánh giá hiện trạng môi trường nước biển khu vực phường Bãi Cháy.
2. Xác định một số yếu tố tác động đến chất lượng môi trường nước biển khu vực phường Bãi Cháy, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
3. Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm giảm thiểu ô nhiễm và quản lý môi trường nước biển tại khu vực nghiên cứu.

Nhiệm vụ nghiên cứu đi kèm 5 yêu cầu kỹ thuật: bảo đảm độ tin cậy và chính xác của số liệu; đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội gắn với các vấn đề môi trường địa phương; lấy mẫu nước trực tiếp tại khu vực nghiên cứu; đánh giá toàn diện các nguồn thải tác động; đề xuất giải pháp có tính khả thi và phù hợp thực tế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Chất lượng môi trường nước biển tại địa bàn phường Bãi Cháy; cộng đồng dân cư sinh sống trong khu vực và khách du lịch.
• Phạm vi không gian: Vùng ven biển phường Bãi Cháy, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Căn cứ Quyết định số 2055/QĐ-UB ngày 06/08/1998 của UBND tỉnh Quảng Ninh về phân công quản lý chất thải rắn trên Vịnh Hạ Long, phạm vi dải ven bờ được xác định trong phạm vi cách mép nước 500 m trở vào.
• Thời gian và địa điểm thực hiện: Đề tài được thực hiện từ tháng 01/2014 đến tháng 05/2014 tại UBND phường Bãi Cháy, Chi cục Bảo vệ Môi trường tỉnh Quảng Ninh và Trung tâm Quan trắc Môi trường tỉnh Quảng Ninh.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và cơ sở pháp lý

Nghiên cứu dựa trên các khái niệm về tài nguyên biển, quản lý tổng hợp tài nguyên biển (Nghị định số 25/2009/NĐ-CP), hiện tượng ô nhiễm biển và cơ chế lan truyền chất ô nhiễm trong môi trường thủy vực ven bờ (Lê Văn Khoa, 2001), cùng hướng dẫn tiếp cận sức tải môi trường của GESAMP (1986).

Hệ thống văn bản pháp lý và quy chuẩn kỹ thuật áp dụng bao gồm:

• Văn bản luật và nghị định: Luật Bảo vệ môi trường 2005; Luật Tài nguyên nước 2012; Luật Biển Việt Nam 2012 (Luật số 18/2012/QH13); Luật Hàng hải Việt Nam 2005; Luật Thủy sản 2003; Nghị quyết số 41-NQ/TW của Bộ Chính trị; Nghị định số 25/2009/NĐ-CP về quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển, hải đảo; Nghị định số 162/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trên các vùng biển, đảo; Quyết định số 568/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch phát triển kinh tế biển, đảo Việt Nam đến năm 2020.
• Quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật: QCVN 10:2008/BTNMT (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước biển ven bờ); QCVN 08:2008/BTNMT (nước mặt); QCVN 09:2008/BTNMT (nước ngầm); QCVN 11:2008/BTNMT (nước thải chế biến thủy sản); TCVN 5943:1995; TCVN 5998:1995; TCVN 6276:2003 và TCVN 6276:2003/SĐ 3:2007 (ngăn ngừa ô nhiễm biển của tàu); TCVN 6986:2001; TCVN 6987:2001.

Phương pháp nghiên cứu thực tế

Nghiên cứu kết hợp các phương pháp điều tra thực địa, phân tích hóa lý phòng thí nghiệm và phân tích thống kê đa biến:

• Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp: Thu thập dữ liệu khí tượng thủy văn, điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, báo cáo hiện trạng môi trường Vịnh Hạ Long và tỉnh Quảng Ninh năm 2013.
• Phương pháp điều tra xã hội học: Phỏng vấn trực tiếp bằng bảng hỏi đối với 100 đối tượng tại khu vực nghiên cứu, bao gồm 40 người dân/hộ gia đình, 40 khách du lịch và 20 cán bộ quản lý môi trường.
• Phương pháp điều tra thực địa: Khảo sát địa hình ven bờ, hiện trạng xả thải, các cống thoát nước và nguồn nước sinh hoạt tại phường Bãi Cháy.
• Phương pháp kế thừa: Kế thừa các kết quả nghiên cứu trước đó về môi trường nước và sức tải thủy vực Vịnh Hạ Long của Đỗ Trọng Bình (1997), Nguyễn Đức Cự (1998), Trần Đông Phong và Nguyễn Quỳnh Hương (2000), Wayne Forsythe và cộng sự (2012).
• Phương pháp lấy mẫu và phân tích phòng thí nghiệm: Mẫu nước được lấy và bảo quản theo quy định của Trung tâm Quan trắc Môi trường tỉnh Quảng Ninh (chuẩn VILAS), phân tích các thông số theo tiêu chuẩn Việt Nam tương ứng:
  • pH: TCVN 6492-1999 (ISO 15023-1994)
  • Oxy hòa tan (DO): Phương pháp Winkler (TCVN 5499-1995)
  • Chất rắn lơ lửng (TSS): Lọc qua màng sợi thủy tinh (TCVN 6625-2000)
  • Nhu cầu oxy sinh hóa 5 ngày (BOD5): TCVN 6001-1995
  • Nhu cầu oxy hóa học (COD): TCVN 6491-1999
  • Amoni ($NH_4^+$): Phương pháp chưng cất và chuẩn độ (TCVN 5988-1995)
  • Sắt (Fe): Phương pháp trắc phổ dùng 1,10-phenantrolin (TCVN 6177-1996)
  • Mangan (Mn): Phương pháp trắc quang dùng fomaldoxim (TCVN 6002-1995)
  • Coliform: Phương pháp màng lọc (TCVN 6187-1-1996)
• Phương pháp xử lý số liệu và mô hình hóa:
  • Nhập liệu và mã hóa trên Excel, phân tích thống kê đa biến trên phần mềm PRIMER 5.0 thông qua biểu đồ MDS (Multi-Dimensional Scaling) và PCA (Principal Component Analysis).
  • Sử dụng công cụ nội suy Kriging trên phần mềm ArcGIS để mô phỏng không gian lan truyền ô nhiễm từ các điểm quan trắc.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần này trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ sự phát triển kinh tế, đô thị hóa và dịch vụ du lịch tại khu vực Bãi Cháy gây sức ép lên môi trường nước biển ven bờ. Tác giả xác định mục đích, 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể, 5 yêu cầu kỹ thuật và phân tích ý nghĩa lý luận cũng như thực tiễn trong công tác quản lý tài nguyên môi trường biển.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Tác giả hệ thống hóa cơ sở khoa học về tài nguyên biển, nguyên nhân gây ô nhiễm biển từ đất liền và các hoạt động hàng hải, đồng thời liệt kê đầy đủ hệ thống văn bản pháp lý, tiêu chuẩn TCVN và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN điều chỉnh chất lượng nước.

Về tình hình nghiên cứu:

• Trên thế giới: Tổng hợp các nghiên cứu về sức tải môi trường của GESAMP (1986), các đánh giá ô nhiễm thủy vực ven bờ tại Scotland, vịnh Chesapeake, cửa sông York (Mỹ), vịnh Mexico, cũng như nghiên cứu ứng dụng phương pháp nội suy Kriging trên ArcGIS 10.1 của Wayne Forsythe và cộng sự (2012).
• Tại Việt Nam: Nêu các nghiên cứu tiêu biểu tại Vịnh Hạ Long, bao gồm nghiên cứu vai trò thực vật nổi của Đỗ Trọng Bình (1997), đánh giá tác động san lấp mặt bằng làm suy giảm khả năng tự làm sạch của Nguyễn Đức Cự (1998) và mô hình hóa lan truyền chất ô nhiễm của Viện Tài nguyên và Môi trường biển (Trần Đông Phong, Nguyễn Quỳnh Hương, 2000).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác định cụ thể đối tượng, phạm vi không gian (vùng biển ven bờ cách mép nước 500 m) và thời gian nghiên cứu (tháng 01/2014 đến 05/2014). Phần này chi tiết hóa 6 nhóm nội dung nghiên cứu và các phương pháp triển khai: thu thập dữ liệu thứ cấp, điều tra bảng hỏi (100 phiếu), khảo sát thực địa, phương pháp kế thừa, quy trình phân tích phòng thí nghiệm theo TCVN/ISO tại Trung tâm Quan trắc Môi trường tỉnh Quảng Ninh, cùng kỹ thuật xử lý dữ liệu bằng phần mềm PRIMER 5.0 và ArcGIS.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Nội dung chương 4 tập trung vào 5 nhóm vấn đề chính:

1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội TP. Hạ Long:
   • Diện tích tự nhiên toàn thành phố là 27.195,03 ha, bờ biển dài 50 km, gồm 20 phường.
   • Khí hậu có nhiệt độ trung bình năm 23,7°C (dao động từ 16,7°C đến 28,6°C, cao nhất 38°C, thấp nhất 5°C); lượng mưa trung bình 1.832 mm/năm (80–85% tập trung vào mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10); độ ẩm trung bình 84%; chế độ nhật triều thuần nhất với biên độ 3,5–4,5 m.
   • Dân số năm 2012 đạt 234.753 người, mật độ 834 người/km²; lượng khách du lịch năm 2013 đạt 7,5 triệu lượt (trong đó 2,5 triệu khách quốc tế); có 1.470 cơ sở sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và 3 khu công nghiệp tập trung (Cái Lân, Việt Hưng, Hà Khánh).
2. Hiện trạng chất lượng nước biển ven bờ Bãi Cháy năm 2013: Kết quả phân tích tại mạng lưới 5 trạm quan trắc (D1: Bến tàu du lịch Bãi Cháy, D2: Bãi tắm Bãi Cháy, D4: Giữa cầu Bãi Cháy, D3 và D5) cho thấy các chỉ tiêu TSS, BOD5, Coliform nằm trong giới hạn cho phép theo QCVN 10:2008/BTNMT, tuy nhiên chỉ tiêu dầu mỡ và DO ghi nhận sự vượt chuẩn rõ rệt.
3. Các nguồn thải chính gây ô nhiễm:
   • San lấn biển và đô thị hóa: Giai đoạn 1998–2003, thành phố Hạ Long mất 295 ha rừng ngập mặn (trong đó 134 ha do hoạt động san lấp lấn biển phát triển đô thị). Việc thi công thiếu đồng bộ hạ tầng thoát nước dẫn đến hiện tượng rửa trôi đất đá và bùn trôi ra biển.
   • Hoạt động kinh tế - dịch vụ ven bờ: Tại bãi tắm Hoàng Gia, một số nhà hàng, cơ sở dịch vụ không đấu nối vào hệ thống thu gom nước thải chung mà xả trực tiếp ra vịnh. Khu vực cảng Cái Lân phát sinh hiện tượng xả trộm bùn nạo vét (điển hình ngày 21/11/2013 bắt quả tang 2 tàu HP 2338 và HP 3695 xả gần 300 m³ bùn thải tại hòn Bái Đông).
   • Chất thải sinh hoạt đô thị và du lịch: Lượng nước thải sinh hoạt của TP. Hạ Long năm 2013 khoảng 12 triệu m³/năm (trong tổng số 34,675 triệu m³/năm toàn tỉnh). Nhà máy xử lý nước thải Bãi Cháy có công suất thiết kế 3.500 m³/ngày đêm nhưng thường xuyên vận hành quá tải gấp 2 lần (đỉnh điểm ngày 21/09/2012 đạt 6.000 m³/ngày đêm).
   • Giao thông thủy: Cụm cảng Cái Lân tiếp nhận gần 1.000 lượt tàu thuyền qua lại mỗi ngày; Vịnh Hạ Long có hơn 500 tàu du lịch hoạt động (khoảng 150 tàu lưu trú nghỉ đêm phát sinh chất thải hữu cơ trung bình 2 kg/tàu/ngày), tình trạng nước thải la canh lẫn dầu chưa được thu gom triệt để.
4. Phân tích quan hệ ô nhiễm và mô phỏng lan truyền: Sử dụng PRIMER 5.0 để phân tích độ tương đồng (similarity từ 83–100%), vẽ biểu đồ phân bố MDS và PCA thể hiện mối liên hệ giữa các nhóm yếu tố nguồn thải với chất lượng nước. Ứng dụng kỹ thuật Kriging trên ArcGIS xây dựng bản đồ mô phỏng lan truyền dầu mỡ và các thông số ô nhiễm từ các trạm quan trắc.
5. Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm: Đề xuất 5 nhóm biện pháp: nhóm giải pháp chính sách, nhóm giải pháp quản lý, nhóm giải pháp tuyên truyền giáo dục, nhóm giải pháp kinh tế và nhóm giải pháp pháp lý.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tóm tắt các phát hiện chính về hiện trạng chất lượng nước biển khu vực Bãi Cháy, khẳng định các yếu tố gây ô nhiễm chính và đưa ra kiến nghị tới các cơ quan quản lý nhà nước về việc tăng cường kiểm soát nguồn thải ven bờ và đầu tư nâng cấp hạ tầng thu gom xử lý nước thải.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả quan trắc chất lượng nước biển (năm 2013)

Dữ liệu phân tích mẫu nước biển ven bờ phường Bãi Cháy năm 2013 theo các tiêu chuẩn quy định được tổng hợp trong bảng sau:

Thông số	Đơn vị	D1 (Bến tàu du lịch)	D2 (Bãi tắm Bãi Cháy)	D4 (Giữa cầu Bãi Cháy)	D5 (Cảng Cái Lân)	QCVN 10:2008/BTNMT (Bãi tắm)	QCVN 10:2008/BTNMT (Nơi khác)	Đánh giá so với quy chuẩn
pH	-	8,1	8,1	8,0	8,1	6,5 – 8,5	6,5 – 8,5	Nằm trong GHCP
Dầu mỡ	mg/l	0,435	0,08	0,161	0,2025	0,1	0,2	3/4 điểm vượt GHCP (D1 vượt 4,35 lần; D4 vượt 0,61 lần; D5 vượt 2,025 lần)
TSS	mg/l	20	21	18	20	50	50	Nằm trong GHCP (dao động 16–24 mg/l, TB 18 mg/l)
Amoni	mg/l	0,07	0,05	0,06	0,08	0,1	0,1	Nằm trong GHCP
DO	mg/l	6,58	6,55	6,90	6,90	$\ge 4,0$ (hoặc GHCP theo bảng)	$\ge 4,0$	Vượt GHCP bảng ghi nhận (D2 vượt 1,63 lần; D4, D5 vượt 1,72 lần; D1 vượt 1,64 lần)
BOD5	mg/l	1,8	1,2	2,1	1,9	-	-	Dao động 0,8 – 2,1 mg/l, nằm trong mức an toàn
Coliform	MPN/100ml	150	90	135	250	1.000	1.000	Nằm trong GHCP (dao động 20 – 250 MPN/100ml)

Các nhóm giải pháp do tác giả đề xuất

1. Nhóm giải pháp chính sách: Hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành giữa UBND thành phố Hạ Long, Sở Tài nguyên và Môi trường và Ban Quản lý Vịnh Hạ Long; lồng ghép quy hoạch bảo vệ môi trường vào quy hoạch phát triển du lịch và kinh tế biển.
2. Nhóm giải pháp quản lý:
   • Đầu tư nâng cấp, mở rộng công suất Nhà máy xử lý nước thải Bãi Cháy để giải quyết tình trạng quá tải (trên 6.000 m³/ngày đêm);
   • Hoàn thiện hệ thống cửa phai, cửa ngăn triều chống rò rỉ nước thải ra bãi tắm;
   • Bắt buộc các cơ sở kinh doanh, nhà hàng ven biển (khu Hoàng Gia) đấu nối toàn bộ nước thải vào trạm xử lý tập trung;
   • Tăng cường thanh tra, giám sát hoạt động thu gom nước thải la canh lẫn dầu từ đội tàu du lịch và tàu chở hàng tại Cảng Cái Lân, Bến tàu Bãi Cháy; quản lý chặt hoạt động nạo vét luồng lạch.
3. Nhóm giải pháp tuyên truyền, giáo dục: Nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường biển cho người dân địa phương, chủ phương tiện thủy và du khách; bố trí thêm thùng rác và biển chỉ dẫn tại các bãi tắm Thanh Niên, Bãi Cháy.
4. Nhóm giải pháp kinh tế và pháp luật: Áp dụng chế tài xử phạt nghiêm theo Nghị định số 162/2013/NĐ-CP đối với các hành vi xả trộm bùn thải và nước thải nhiễm dầu; thực hiện thu phí bảo vệ môi trường đối với các cơ sở lưu trú và tàu thuyền hoạt động trên vịnh.

Đóng góp của nghiên cứu

Khóa luận đã hệ thống hóa số liệu quan trắc thực nghiệm chất lượng nước biển ven bờ Bãi Cháy năm 2013, làm rõ mức độ ô nhiễm dầu mỡ tại các nút giao thông thủy và tình trạng quá tải của hạ tầng xử lý nước thải đô thị. Đề tài ứng dụng kết hợp phương pháp phân tích thống kê đa biến (PRIMER 5.0) và mô hình nội suy không gian (ArcGIS Kriging), cung cấp cơ sở thực tiễn cho công tác quản lý môi trường đới bờ tại địa phương.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Phạm vi quan trắc tập trung tại 5 điểm ven bờ phường Bãi Cháy, chưa bao quát toàn bộ đới ven bờ vịnh Cửa Lục và các khu vực giáp ranh.
  • Thời gian quan trắc và khảo sát thực địa được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 01/2014 đến tháng 05/2014 (chủ yếu phản ánh đặc tính mùa khô và thời điểm chuyển mùa), chưa so sánh chi tiết chuỗi dữ liệu nhiều năm trong cùng một điều kiện khí tượng tương đương.
  • Số lượng mẫu điều tra xã hội học dừng lại ở quy mô 100 phiếu khảo sát.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng mạng lưới quan trắc định kỳ theo không gian và cả 2 mùa (mùa mưa và mùa khô) để đánh giá toàn diện sự biến thiên nồng độ chất ô nhiễm.
  • Ứng dụng các mô hình thủy động lực học kết hợp mô hình lan truyền chất hai chiều hoặc ba chiều để mô phỏng chính xác hơn cơ chế phát tán chất ô nhiễm dưới tác động của dòng chảy triều tại vùng nước Bãi Cháy.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo phục vụ các nhóm đối tượng sau:

• Sinh viên và học viên ngành Môi trường: Sinh viên các ngành Khoa học Môi trường, Quản lý Tài nguyên và Môi trường, Kỹ thuật Môi trường có thể tham khảo quy trình phối hợp giữa phân tích lý hóa phòng thí nghiệm (TCVN/VILAS) với các công cụ thống kê sinh thái PRIMER (MDS, PCA) và mô hình hóa GIS (ArcGIS Kriging).
• Cơ quan quản lý địa phương: Cung cấp tài liệu tham khảo cho Chi cục Bảo vệ Môi trường tỉnh Quảng Ninh, Phòng Tài nguyên và Môi trường TP. Hạ Long và Ban Quản lý Vịnh Hạ Long trong việc đánh giá tải lượng nguồn thải từ tàu thuyền, các cơ sở kinh doanh ven bờ và hiện trạng vận hành của trạm xử lý nước thải Bãi Cháy.
• Người làm đề tài về môi trường biển: Tham khảo cấu trúc nghiên cứu thực trạng đới bờ, các chỉ tiêu giám sát chất lượng nước biển theo QCVN 10:2008/BTNMT và phương pháp khảo sát nguồn thải điểm và diện ven biển.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Kết quả quan trắc nồng độ dầu mỡ trong nước biển ven bờ Bãi Cháy năm 2013 ghi nhận những số liệu nào?
Nồng độ dầu mỡ tại 3/4 điểm quan trắc vượt giới hạn cho phép theo QCVN 10:2008/BTNMT: Bến tàu du lịch Bãi Cháy (D1) đạt 0,435 mg/l (vượt GHCP 4,35 lần); khu vực giữa cầu Bãi Cháy (D4) đạt 0,161 mg/l (vượt GHCP 0,61 lần); Cảng Cái Lân (D5) đạt 0,2025 mg/l (vượt GHCP 2,025 lần). Điểm bãi tắm Bãi Cháy (D2) đạt 0,08 mg/l, nằm trong giới hạn cho phép.

2. Các chỉ tiêu TSS, BOD5 và Coliform tại vùng biển Bãi Cháy có bị ô nhiễm không?
Các chỉ tiêu này đều nằm trong giới hạn cho phép của quy chuẩn: nồng độ TSS dao động từ 16 đến 24 mg/l (trung bình 18 mg/l, chuẩn cho phép là 50 mg/l); chỉ số BOD5 dao động từ 0,8 đến 2,1 mg/l; hàm lượng vi sinh vật Coliform dao động từ 20 đến 250 MPN/100ml (chuẩn cho phép là 1.000 MPN/100ml).

3. Khối lượng phát sinh và thực trạng thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt tại TP. Hạ Long và Bãi Cháy ra sao?
Năm 2013, lượng nước thải sinh hoạt đô thị của TP. Hạ Long ước tính khoảng 12 triệu m³/năm. Nhà máy xử lý nước thải Bãi Cháy có công suất thiết kế 3.500 m³/ngày đêm nhưng thường xuyên tiếp nhận lượng nước thải gấp gần 2 lần công suất, ngày cao điểm (21/09/2012) đạt mức 6.000 m³/ngày đêm, gây ảnh hưởng đến hiệu quả xử lý trước khi thoát ra biển.

4. Mức độ suy giảm diện tích rừng ngập mặn tại TP. Hạ Long do san lấp lấn biển được thống kê như thế nào?
Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn được trích dẫn trong văn bản, giai đoạn 1998–2003, thành phố Hạ Long đã mất đi 295 ha rừng ngập mặn, trong đó có 134 ha bị mất trực tiếp do các hoạt động san lấp lấn biển phát triển đô thị.

5. Khóa luận sử dụng các công cụ phần mềm nào để xử lý số liệu thống kê và mô phỏng ô nhiễm?
Tác giả sử dụng phần mềm PRIMER 5.0 để phân tích quan hệ tương đồng giữa các yếu tố ô nhiễm qua hai phương pháp MDS (Multi-Dimensional Scaling) và PCA (Principal Component Analysis); đồng thời sử dụng công cụ Kriging trên phần mềm ArcGIS để xây dựng bản đồ mô phỏng lan truyền ô nhiễm từ 5 trạm quan trắc.

---

Kết luận

Khóa luận đã phân tích hiện trạng chất lượng môi trường nước biển ven bờ phường Bãi Cháy năm 2013 thông qua hệ thống số liệu quan trắc thực tế và điều tra xã hội học. Kết quả nghiên cứu xác định dầu mỡ là thông số ô nhiễm chính vượt quy chuẩn tại các khu vực bến cảng và luồng tàu chạy, xuất phát từ nước thải tàu thuyền, giao thông thủy, sự cố đổ bùn nạo vét và tình trạng quá tải của Nhà máy xử lý nước thải Bãi Cháy. Trên cơ sở mô hình hóa lan truyền ô nhiễm bằng ArcGIS và PRIMER, đề tài đã đề xuất hệ thống giải pháp quản lý, kỹ thuật và chính sách đồng bộ nhằm giảm thiểu ô nhiễm đới bờ Vịnh Hạ Long.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Quảng Ninh là tỉnh ven biển thuộc vùng Đông Bắc Việt Nam, có tiềm năng lớn về phát triển du lịch biển, đảo. Là một trong 4 ngư trường lớn nhất cả nước (UBND Tỉnh Quảng Ninh,2013). Dọc chiều dài 250 km bờ biển Quảng Ninh có trên 40.000ha eo vịnh và hàng chục nghìn ha vũng nông ven bờ là môi trường thuận lợi để phát triển nuôi trồng và chế biến hải sản xuất khẩu (Báo Quảng Ninh,2014)[27]. Đặc biệt có tài nguyên du lịch đặc sắc vào loại nhất của cả nước, có nhiều bãi biển đẹp, có cảnh quan nổi tiếng của vịnh Hạ Long, Bái Tử Long cùng các hải đảo đã được tổ chức UNESCO công nhận là “di sản văn hoá thế giới” cùng hàng trăm di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật tập trung dọc ven biển với mật độ cao vào loại nhất của cả nước…, tạo khả năng mở nhiều tuyến du lịch kết hợp rất hấp dẫn, trên đất liền và trên các đảo (Cổng thông tin điện tử Quảng Ninh)[26].

Nằm bên bờ vịnh Hạ Long, Bãi Cháy đóng vai trò là trung tâm lưu trú và các dịch vụ ven bờ, phát triển với quy mô quốc tế. Cơ sở vật chất kỹ thuật, dịch vụ ngành du lịch được đầu tư, khai thác hiệu quả đáp ứng được nhu cầu đa dạng của khách du lịch trong và ngoài nước. Đóng góp đáng kể cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Nhưng bên cạnh nguồn lợi to lớn đó thì vấn đề môi trường liên quan đến hoạt động này ngày càng trở nên nhức nhối và cấp bách hơn.

Do nhu cầu phát triển kinh tế nên đã thải ra môi trường một lượng lớn chất thải làm cho môi trường biến đổi, đặc biệt là môi trường nước, trong đó có nước biển. Mà nguyên nhân chủ yếu là do tác động của con người dưới nhiều hình thức khác nhau. 2 Xuất phát từ những vấn đề cấp bách trên, từ nhu cầu thực tế và nguyện vọng của bản thân, được sự đồng ý của Ban Giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm Khoa Môi trường, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của thầy giáo TS. Hoàng Văn Hùng, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu một số yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng môi trường nước biển khu vực ven biển phường Bãi Cháy, TP.

Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh”. Mục đích của đề tài - Đánh giá hiện trạng môi trường, xác định một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng môi trường nước biển khu vực phường Bãi Cháy, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh và đề xuất một số giải pháp nhằm khắc phục hoặc giảm thiểu ô nhiễm khu vực nghiên cứu. Mục tiêu của đề tài - Đánh giá hiện trạng môi trường nước biển khu vực phường Bãi Cháy. - Xác định được một số yếu tố tác động đến chất lượng môi trường nước biển khu vực phường Bãi Cháy, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm giảm thiểu ô nhiễm và quản lý tốt hơn môi trường nước biển khu vực phường Bãi Cháy, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Yêu cầu của đề tài - Các số liệu, thông tin đưa ra phải đảm bảo độ tin cậy, chính xác, đầy đủ, chi tiết. - Đánh giá được điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và các vấn đề môi trường của phường Bãi Cháy. - Các mẫu nước phải được lấy trong khu vực nghiên cứu.

3 - Đánh giá đầy đủ hiện trạng môi trường nước biển và các tác động đến môi trường nước biển tại khu vưc. - Các biện pháp được đề xuất phải mang tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế của khu vực.5 Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Vận dụng kiến thức đã học làm quen với thực tiễn, rèn luyện kỹ năng tổng hợp và phân tích số liệu. - Giúp nâng cao hiểu biết về kiến thức môi trường và các phương pháp đánh giá hiện trạng môi trường.

- Củng cố kiến thức cơ sở cũng như kiến thức chuyên ngành, tạo điều kiện tốt hơn để phục vụ công tác bảo vệ môi trường. - Sự thành công của đề tài là cơ sở để nâng cao được phương pháp làm việc có khoa học có cơ sở, giúp sinh viên biết tổng hợp bố trí thời gian hợp lý trong công việc. Ý nghĩa thực tiễn - Đưa ra được các tác động của hoạt động gây ô nhiễm tới môi trường nước biển, để từ đó giúp cho đơn vị tổ chức quản lý có các biện pháp quản lý, ngăn ngừa, giảm thiểu các tác động xấu tới môi trường nước biển, cảnh quan và con người. 4 PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học của đề tài 2.1 Khái niệm tài nguyên biển Tài nguyên biển, hải đảo là các dạng tài nguyên sinh vật, tài nguyên phi sinh vật, tài nguyên vị thế và các dạng tài nguyên khác tái tạo, không tái tạo trên các vùng ven biển, vùng biển và hải đảo Việt Nam (Nghị định số 25/2009/NĐ- CP)[12]. Quản lý tổng hợp tài nguyên và môi trường biển, hải đảo là quản lý liên ngành, liên vùng, bảo đảm lợi ích quốc gia kết hợp hài hòa lợi ích của các ngành, lĩnh vực, địa phương và các tổ chức, cá nhân liên quan đến việc quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường biển, hải đảo (Nghị định số 25/2009/NĐ- CP)[12].2 Ô nhiễm biển Biển là nơi tiếp nhận phần lớn các chất thải từ lục địa theo các dòng chảy sông suối, các chất thải từ các hoạt động của con người trên biển như khai thác khoáng sản, giao thông vận tải biển (Lê Văn Khoa,2001)[7]. Ô nhiễm biển là hiện tượng làm biến đổi, xáo trộn các thành phần hoá học của nước biển gây ra do các hoạt động trên biển như vận tải (dầu lan vào nước biển khi các tàu chở dầu bị đắm hoặc các tàu hàng, tàu khách tẩy rửa các thùng nhiên liệu mới.), khai thác dầu lửa (sự rò rỉ dầu từ các dàn khoan, các ống dẫn dầu, các nhà máy lọc dầu.), hoặc do các nguồn ô nhiễm phát sinh từ đất liền (các chất thải phóng xạ độc hại do các nước công nghiệp dùng tàu đổ xuống biển.) 5 ảnh hưởng tới đời sống của các loài sinh vật dưới biển và tác động xấu đến sự tăng trưởng, phát triển của chúng (Lê Văn Khoa, 2001)[7]. Biển và ven biển là nơi nhiều ngành kinh tế cùng khai thác.

Nhiều đô thị lại đặt ở vùng này. Du lịch và giải trí ở vùng ven biển kể cả thể thao cũng để lại hậu quả xấu cho đa dạng sinh học biển (Lê Văn Khoa, 2001)[7].2 Cơ sở pháp lý - Luật Bảo vệ môi trường năm 2005 được Quốc hội nước CHXHCNVN khóa XI kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 29/11/2005 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2006; - Luật Tài nguyên nước đã được Quốc hội nước CHXHCNVN thông qua ngày 21/6/2012; - Luật Biển Việt Nam số 18/2012/QH13 đã được Quốc hội nước CHXHCNVN khóa XIII, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 21/6/2012 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2013. - Luật Hàng hải Việt Nam số 40/2005/QH11. - Luật Thủy sản số 17/2003/QH11.

- Nghị định số 162/2013/NĐ-CP của Chính phủ : Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trên các vùng biển, đảo và thềm lục địa của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam - Nghị định 21/2008/NĐ-CP sửa đổi bổ xung nghị định 80/2006/NĐ-CP về việc quy định chi tiết hướng dẫn thi hành một số điều của luật BVMT; - Nghị quyết số 41-NQ/TW ngày 15/11/2004 của Bộ Chính trị về BVMT trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước; - Nghị quyết của Quốc hội ngày 23/6/1994 về việc phê chuẩn Công ước về Luật Biển năm 1982 của Liên Hiệp Quốc. 6 - Nghị định số 25/2009/NĐ-TTg ngày 26/3/2009 của Chính phủ về quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển, hải đảo. - Quyết định số 568/QĐ-TTg ngày 28/4/2010 của Thủ tướng về việc phê duyệt Quy hoạch phát triển kinh tế biển, đảo Việt Nam đến năm 2020. - TCVN 5943:1995 Chất lượng nước.

Tiêu chuẩn chất lượng nước biển ven bờ.Số trang : 4 - TCVN 5998:1995 Chất lượng nước. Hướng dẫn lấy mẫu nước biển.Số trang : 11 - TCVN 6276:2003 Quy phạm các hệ thống ngăn ngừa ô nhiễm biển của tàu.Số trang : 99 - TCVN 6276:2003/SĐ 3:2007 Quy phạm các hệ thống ngăn ngừa ô nhiễm biển của tàu.Số trang : 32 - TCVN 6986:2001 Chất lượng nước. Tiêu chuẩn nước thải công nghiệp thải vào vùng nước biển ven bờ dùng cho mục đích bảo vệ thuỷ sinh.Số trang : 4 - TCVN 6987:2001 Chất lượng nước. Tiêu chuẩn nước thải công nghiệp thải vào vùng nước biển ven bờ dùng cho mục đích thể thao và giải trí dưới nước.Số trang : 4 - QCVN 08:2008/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt.

- QCVN 09:2008/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ngầm. - QCVN 10:2008/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước biển ven bờ. - QCVN 11:2008/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp chế biến thủy sản. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước 2.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới Trước những mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế- xã hội và bảo vệ môi trường không ngừng tăng lên, năm 1986, GESAMP (Group of Experts on the Scientific Aspects of Marine Pollution) - nhóm các chuyên gia khoa học về ô nhiễm biển được các tổ chức IMO, FAO, UNESCO, WMO, WHO, IAEA, UN, UNEP tài trợ đã xuất bản tài liệu "Sức tải môi trường - Một cách tiếp cận để ngăn ngừa ô nhiễm biển, trong đó đã đưa ra khá đầy đủ các khái niệm, thuật ngữ, định nghĩa và các hướng dẫn liên quan đến đánh giá sức tải của thuỷ vực (Nguyễn Đình Hoè, 1998)[9].

Cho đến nay, việc đánh giá ô nhiễm biển và sức tải môi trường ở các thuỷ vực ven bờ biển (vũng, vịnh, đầm phá, cửa sông) đã được tiến hành chủ yếu ở các nước phát triển trong nhiều lĩnh vực liên quan khác nhau nhằm xác định giới hạn của các hoạt động phát triển, chủ yếu phục vụ cho mục tiêu bảo vệ môi trường biển và phát triển bền vững. Ví dụ, đã có công trình nghiên cứu đánh giá như nuôi cá trong các đầm ven biển tại Scotlen, vùng Haifa của Israel, Vịnh Chesapeake và cửa sông York của Mỹ(Dellapena và nnk, 1998), Tây Nam Vịnh Mêhicô (Manickchand-Heileman và nnk, 1998), nuôi trồng thuỷ sản mũi nhọn ởVịnh Mulroy ởAnh (Trevor Telfor & Karen Robinson, 2003) v. Một số nghiên cứu tập trung vào khả năng đồng hoá-tự làm sạch các chất gây ô nhiễm của thuỷ vực, khả năng lọc và xử lý chất thải của các đối tượng sinh học như rừng ngập mặn, cỏ biển và các loài nhuyễn thể tại các khu vực biển ven bờ.