chương I, điều 3, mục 8 của luật bảo vệ môi trường Việt Nam năm 2014: “Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi của các thành phần môi trường không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật môi trường và tiêu chuẩn môi trường gây ảnh hưởng xấu đến con người và sinh vật.(Luật bảo vệ môi trường Việt Nam,2014) [4] - Ô nhiễm môi trường không khí. Là hiện tượng làm cho không khí sạch thay đổi thành phần và tính chất dưới bất kỳ hình thức nào, có nguy cơ gây tác hại tới thực vật và động vật, gây hại đến sức khỏe con người và môi – bằng giữa các quá trình. Những hoạt động của con người vượt quá khả năng tự làm sạch, có sự thay đổi bất lợi trong môi trường không khí thì được xem là ô nhiễm môi trường không khí.” (Hoàng Văn Hùng,2008)[1] - Ô nhiễm môi trường nước Ô nhiễm môi trường nước là sự thay đổi theo chiều xấu đi các tính chất vật lý – hóa học – sinh học của nước.(Hoàng Văn Hùng,2008)[1] - Ô nhiễm môi trường đất: Ô nhiễm đất là sự biến đổi thành phần, tính chất của đất gây ra bởi những tập quán phản vệ sinh của các hoạt động nông nghiệp và những phương thức canh tác khác nhau, do thải bỏ không hợp lý các chất cặn bã đặc và lỏng vào đất. Ngoài ra ô nhiễm đất còn do sự lắng đọng của các chất gây ô nhiễm không khí lắng xuống.(Hoàng Văn Hùng,2008)[1] n 4 - Khái niệm Suy thoái môi trƣờng Là sự suy giảm khả năng đáp ứng các chức năng của môi trường, mất nơi cư trú an toàn, cạn kiệt tài nguyên, xả thải quá mức ô nhiễm.
Nguyên nhân gây suy thoái môi trường rất đa dạng gồm sự biến động của tự nhiên theo hướng không có lợi cho con người, sự khai thác tài nguyên quá khả năng phục hồi, do mô hình phát triển chỉ nhằm vào tăng trưởng kinh tế, sự gia tăng dân số, nghèo đói, bất bình đẳng. Chất thải rắn sinh hoạt là chất thải rắn phát sinh trong sinh hoạt cá nhân, hộ gia đình, nơi công cộng.(Luật bảo vệ môi trường Việt Nam,2014) [4] - Khái niệm Quy chuẩn kỹ thuật môi trƣờng Theo khoản 5 điều 3 luật bảo vệ môi trường 2014:”Quy chuẩn kỹ thuật môi trường là mức giới hạn của các thông số về chất lượng môi trường xung quanh, hàm lượng của các chất gây ô nhiễm có trong chất thải, các yêu cầu kỹ thuật và quản lý được cơ quan nhà mước có thẩm quyền ban hành dưới dạng văn bản bắt buộc áp dụng để bảo vệ môi trường.” ( Luật bảo vệ môi trường Việt Nam,2014) [4] - Khái niệm tiêu chuẩn môi trƣờng: Theo khoản 5 điều 3 luật bảo vệ môi trường 2014: “ Tiêu chuẩn môi trường là mức giới hạn của các thông số về chất lượng môi trường xung quanh, hàm lượng của các chất gây ô nhiễm có trong chất thải, các yêu cầu kỹ thuật và quản lý được các cơ quan nhà nước và các tổ chức công bố dưới dạng văn bản tự nguyện áp dụng để bảo vệ môi trường.Cơ sở pháp lý - Luật Bảo vệ Môi trường năm 2014 số: 55/2014/QH13 được quốc hội ban hành ngày 26/3/2014 và có hiệu lực từ ngày 1/1/2015 - Luật Tài nguyên nước số: 17/2012/QH13 được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XIII, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 26/12/2012 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2013. - Nghị định 19/2015/NĐ-CP Ngày 14/02/2015 Về quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. n 5 - Nghị định 03/2015/NĐ-CP Về việc xác định thiệt hại đối với môi trường - Nghị định số 201/2013/NĐ-CP ngày 27 tháng 11 năm 2013 của chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật tài nguyên nước.
- Nghị định số 117/2007/NĐ-CP ngày 11/07/2007 quy định về sản xuất, cung cấp và tiêu thụ nước sạch. - Nghị định 59/2007 NĐ-CP ngày 09/04/2007 của Chính phủ về quản lý chất thải rắn. - Thông tư 27/2015/TT-BTNMT về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và kế hoạch bảo vệ môi trường. - Thông tư 76/2015/TT-BTNMT quy chuẩn kỹ thuật quốc qia về môi trường: quy chuẩn kỹ thuật quốc qia về nước thải sản xuất còn nguyên liệu - Thông tư 32/2015/TT-BGTVT quy định về bảo vệ môi trường trong phát triển kết cấu hạ tầng giao thông - Thông tư 11/2015/TT-BTNMT ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường - Quyết định số 366/ QĐ-TTg ngày 31 tháng 03 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chuong trình mục tiêu quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn giai đoạn 2010 – 2015.
- Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04 tháng 06 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2020. - Quyết định số 16/2008/QĐ-BTNMT ngày 31 tháng 11 năm 2008 của Bộ Tài nguyên môi trường ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường. - Chỉ thị số 36/2008/CT – BNN ngày 20/ 02/ 2008 của Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn về việc tăng cường hoạt động bảo vệ môi trường trong nông nghiệp và phát triển nông thôn. - Căn cứ vào các hệ thống TCVN như: + QCVN 05:2013/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh + QCVN 40:2011/BTNMT: Quy chuẩn quốc gia kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước thải (Cột B).
+ QCVN 26:2010/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về tiếng ồn. + QCVN 02: 2009/ BYT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt. n 6 + QCVN 08:2008/BTNMT: Quy chuẩn quốc gia kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt. + QCVN 03:2008/BTNMT Quy chuẩn quốc gia kỹ thuật quốc gia về giới hạn cho phép của kim loại nặng trong đất.
+ QCVN 09: 2008/ BTNMT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ngầm. + QCVN 14: 2008/ BTNMT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải sinh hoạt. + QCVN 15: 2008/ BTNMT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật trong đất. - Căn cứ các văn bản pháp quy của tỉnh Vĩnh Phúc + Thông tư về việc hướng dẫn thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn + Quyết định số 577/QĐ-TTg ban hành ngày 10/01/2015 phê duyệt đề án tổng thể bảo vệ môi trường làng nghề đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 + Quyết định số 166/QĐ-TTg ban hành ngày 21/01/2014 ban hành kế hoạch thực hiện chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 + Chỉ thị số 375-CV-KG/TW ban hành ngày 30/07/2015 về tăng cường công tác bảo vệ môi trường thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa 2.3 Cơ sở thực tiễn 2.
Thực trạng môi trường và công tác quản lý môi trường trên thế giới Khí hậu toàn cầu đang biến đổi và tần xuất thiên tai ngày càng gia tăng. Các nhà khoa học cho biết, trong vòng 100 năm trở lại đây, Trái Đất đã nóng lên khoảng 0,50C và trong thế kỷ này sẽ tăng từ 1,5 - 4,50C so với nhiệt độ ở thế kỷ XX. Mực nước biển có thể dâng lên cao thêm từ 25 đến 140cm. Tầng Ôzôn (O3) đang mỏng dần và đã có dấu hiệu thủng tại hai cực.
Rừng, đất rừng và đồng cỏ bị triệt phá mạnh mẽ, đất hoang bị biến thành sa mạc. Ô nhiễm môi trường đang xảy ra ở quy mô rộng. Trong khi đó dân số lại gia tăng mạnh mẽ .Đầu thế kỷ XIX, dân số thế giới mới có 1 tỷ người nhưng đến năm 1927 tăng lên 2 tỷ người; năm 1960: 3 tỷ; năm 1974: 4 tỷ; năm 1987: 5 tỷ, năm 1999: 6 tỷ. Đến năm 2015, dân số thế giới đã là 7,4 tỷ người và dự báo đến 2025 dân số sẽ là 8 tỷ người năm 2050 sẽ là 10,3 tỷ người.
n 7 Tốc độ ấm lên toàn cầu ở thế kỷ XXI nhanh hơn so với sự thích ứng của các loài sinh vật, vì vậy một số loài có khả năng tuyệt chủng.Biển và đại dương đang ngày đêm kêu cứu vì ô nhiễm trầm trọng. Hàng năm, khoảng 50 triệu tấn chất thải rắn đổ ra biển gồm đất, cát, rác thải, phế liệu xây dựng, chất phóng xạ. Bên cạnh đó, rò rỉ dầu, sự cố tràn dầu của các tàu thuyền thường chiếm 50% nguồn ô nhiễm dầu trên biển.Thông qua những con số biết nói sau đây, ta có thể thấy được phần nào hậu quả của sựô nhiễm: - 1.000 thú biển và rựa biển bị chết do bị vướng hay bị nghẹt thở bởi các loại rác plastic. - 30-50% lượng CO2 thải ra từ quá trình đốt các nhiên liệu hóa thạch bị đại dương hấp thụ, việc thay đổi nhiệt độ sẽ làm ảnh hưởng đến khả năng hấp thu CO2 của các phiêu sinh thực vật và sau đó làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái.
- 60% các rạn san hô đang bị đe dọa bởi việc ô nhiễm. - 60% bờ biển Thái Bình Dương và 35% bờ biển Đại Tây Dương đang bị xói mòn với tốc độ 1m/năm. Nếu con người cũn xem biển cả là một bói rác khổng lồ có thể chứa đủ thứ chất thải, môi trường đại dương sẽ còn bị hủy hoại trầm trọng hơn nữa chứ không chỉ như tình trạng hiện nay.Mỗi năm, sa mạc Sahara tiến dần về phía Nam với tốc độ 45 km/năm. Cao nguyên Madagasca - nơi được xem là kho báu về đa dạng sinh học nhưng giờ đây 7% đất đai là đất cằn đồi trọc.
Tại Kazakhstan, kể từ năm 1980, 50% diện tích đất trồng trọt đã bị bỏ hoang vì quá cằn trong tiến trình hoang mạc hóa. Đa dạng sinh thái bị suy giảm, đất đai trở nên bạc màu không thể canh tác là hai ảnh hưởng chủ yếu của quá trình hoang mạc hóa. Tình trạng này đang đe dọa cuộc sống của gần 1 tỉ người trên Trái Đất. Châu Phi có thể chỉ nuôi được 25% dân số vào năm 2025 nếu tốc độ hoang mạc húa ở lục địa đen tiếp tục như hiện nay.Những dấu hiệu cảnh báo về hiện tượng ô nhiễm môi trường toàn cầu xuất hiện ngày càng nhiều ở mọi nơi trên toàn thế giới.
Chúng ta đều hiểu rằng, một khi ô nhiễm môi trường xảy ra, chính loài người chúng ta cùng những sinh vật vô tội khác trên Trái Đất sẽ là đối tượng chịu ảnh hưởng đầu tiên - những ảnh hưởng tiêu cực tác động đến sự sống hôm nay và mai sau. Thực trạng môi trường, công tác quản lý môi trường tại Việt Nam Một vấn đề nóng bỏng, gây bức xúc trong dư luận xã hội cả nước hiện nay là tình trạng ô nhiễm môi trường do các hoạt động sản xuất và sinh hoạt của con người n 8 gây ra.