Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản của các doanh nghiệp kinh doanh khoáng sản niêm yết trên thị trường chứng khoán việt

Luận văn thạc sĩ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản doanh nghiệp khoáng sản niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Trần Bảo Uyên
• Người hướng dẫn: GS. Trương Bá Thanh
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản của các doanh nghiệp kinh doanh khoáng sản niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• 0.1. MỞ ĐẦU
• 0.1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.1.5. Bố cục đề tài
• 0.1.6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÍNH THANH KHOẢN VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÍNH THANH KHOẢN CỦA DOANH NGHIỆP
• 1.1. LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÍNH THANH KHOẢN CỦA DOANH NGHIỆP
• 1.1.1. Tổng quan về tính thanh khoản
• 1.1.2. Lý thuyết ưa chuộng tính thanh khoản
• 1.1.3. Ý nghĩa của tính thanh khoản trong doanh nghiệp
• 1.1.4. Đo lường tính thanh khoản
• 1.2. NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÍNH THANH KHOẢN
• 1.2.1. Quy mô của doanh nghiệp
• 1.2.2. Nợ ngắn hạn
• 1.2.3. Thời gian tồn kho. Tỷ suất sinh lợi của tài sản (ROA)
• 1.2.4. Tài sản ngắn hạn
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÍNH THANH KHOẢN NGÀNH KHOÁNG SẢN. BẠC ĐIỂM NGÀNH KHOÁNG SẢN
• 2.1. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.3. Giả thuyết nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4. Thu thập và xử lý số liệu
• 2.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. THỰC TRẠNG TÍNH THANH KHOẢN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH KHOÁNG SẢN NIÊM YẾT TRÊN SÀN CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 3.1. PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÍNH THANH KHOẢN CỦA DOANH NGHIỆP
• 3.2. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: HÀM Ý CHÍNH SÁCH VÀ KIẾN NGHỊ. TĂNG CƯỜNG CHẤT LƯỢNG QUẢN TRỊ TÍN DỤNG. HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ HÀNG TỒN KHO
• 4.1. SỬ DỤNG ĐÒN BẨY NỢ HỢP LÝ. NÂNG CAO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP
• 4.2. TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG TÀI SẢN
• 4.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ ĐỐI VỚI ĐỊA PHƯƠNG VÀ NHÀ NƯỚC
• 4.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• appendix.1. DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• appendix.2. DANH MỤC CÁC BẢNG
• appendix.3. DANH MỤC HÌNH VẼ

Tóm tắt

I. Tổng quan về tính thanh khoản doanh nghiệp khoáng sản niêm yết tại Việt Nam

Tính thanh khoản là một yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính của các doanh nghiệp, đặc biệt là trong ngành khoáng sản. Doanh nghiệp khoáng sản niêm yết tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì và cải thiện tính thanh khoản. Việc hiểu rõ về tính thanh khoản và các yếu tố ảnh hưởng đến nó sẽ giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định đúng đắn nhằm tối ưu hóa hoạt động kinh doanh.

1.1. Khái niệm và vai trò của tính thanh khoản trong doanh nghiệp

Tính thanh khoản đề cập đến khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền mặt mà không làm giảm giá trị. Trong ngành khoáng sản, tính thanh khoản cao giúp doanh nghiệp dễ dàng đáp ứng các nghĩa vụ tài chính và đầu tư vào các cơ hội mới.

1.2. Các chỉ số đo lường tính thanh khoản doanh nghiệp

Các chỉ số như tỷ lệ thanh toán hiện hành, tỷ lệ thanh toán nhanh và vòng quay hàng tồn kho là những công cụ quan trọng để đánh giá tính thanh khoản. Những chỉ số này giúp doanh nghiệp nhận diện được khả năng thanh toán và quản lý tài sản hiệu quả.

II. Những thách thức ảnh hưởng đến tính thanh khoản doanh nghiệp khoáng sản

Ngành khoáng sản tại Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức ảnh hưởng đến tính thanh khoản. Các yếu tố như biến động giá nguyên liệu, chi phí sản xuất tăng cao và rủi ro tài chính có thể làm giảm khả năng thanh khoản của doanh nghiệp. Việc nhận diện và phân tích những thách thức này là rất cần thiết.

2.1. Biến động giá nguyên liệu và tác động đến tính thanh khoản

Giá nguyên liệu khoáng sản thường xuyên biến động, ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp. Sự không ổn định này có thể dẫn đến khó khăn trong việc duy trì tính thanh khoản.

2.2. Chi phí sản xuất và quản lý tài chính

Chi phí sản xuất tăng cao có thể làm giảm lợi nhuận, từ đó ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Quản lý tài chính hiệu quả là yếu tố then chốt để cải thiện tính thanh khoản.

III. Phương pháp nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản doanh nghiệp khoáng sản cần áp dụng các phương pháp phân tích định lượng và định tính. Việc thu thập dữ liệu từ các báo cáo tài chính và khảo sát thực tế sẽ giúp xác định rõ ràng các yếu tố tác động.

3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu và phân tích

Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính của các doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán. Phân tích hồi quy sẽ được sử dụng để xác định mối quan hệ giữa các yếu tố và tính thanh khoản.

3.2. Các mô hình phân tích và ứng dụng

Sử dụng các mô hình như OLS và FEM để phân tích dữ liệu giúp đưa ra những kết luận chính xác về các yếu tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản của doanh nghiệp.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản của doanh nghiệp khoáng sản. Những yếu tố này bao gồm quy mô doanh nghiệp, nợ ngắn hạn và tỷ suất sinh lợi. Việc áp dụng các kết quả này vào thực tiễn sẽ giúp doanh nghiệp cải thiện tính thanh khoản.

4.1. Các yếu tố chính ảnh hưởng đến tính thanh khoản

Nghiên cứu chỉ ra rằng quy mô doanh nghiệp và nợ ngắn hạn có mối quan hệ chặt chẽ với tính thanh khoản. Doanh nghiệp cần chú trọng đến việc quản lý nợ để duy trì tính thanh khoản.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Các doanh nghiệp có thể áp dụng các kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược tài chính hợp lý, từ đó nâng cao tính thanh khoản và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của tính thanh khoản doanh nghiệp khoáng sản

Tính thanh khoản là một yếu tố sống còn đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp khoáng sản. Việc nghiên cứu và cải thiện tính thanh khoản không chỉ giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn mà còn tạo ra cơ hội phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của tính thanh khoản trong tương lai

Tính thanh khoản sẽ tiếp tục là một yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cần chủ động trong việc cải thiện tính thanh khoản để đáp ứng nhu cầu thị trường.

5.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ từ Nhà nước

Nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khoáng sản trong việc quản lý tài chính và nâng cao tính thanh khoản, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp khoáng sản đóng góp từ 10% đến 12% GDP Việt Nam, cung cấp nguyên liệu thiết yếu cho các ngành nhiệt điện, xi măng, hóa chất và luyện kim. Tuy nhiên, để phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh, các doanh nghiệp khoáng sản niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam cần quản trị vốn hiệu quả, đặc biệt là tăng cường tính thanh khoản. Giai đoạn nghiên cứu tập trung từ 2012 đến 2014 với mẫu 35 doanh nghiệp kinh doanh khoáng sản niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Mục tiêu nghiên cứu nhằm hệ thống hóa lý luận về tính thanh khoản, xác định các nhân tố ảnh hưởng và mức độ tác động của chúng, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao tính thanh khoản cho doanh nghiệp.

Tính thanh khoản là khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền mặt nhanh chóng mà không làm giảm giá trị thị trường, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hoạt động kinh doanh liên tục và tránh rủi ro phá sản. Nghiên cứu này có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh ngành khoáng sản Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức về quản lý vốn, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Việc nâng cao tính thanh khoản không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động ổn định mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc huy động vốn và phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên lý thuyết ưa chuộng tính thanh khoản của Keynes, trong đó ba động cơ giữ tiền gồm giao dịch, dự phòng và đầu cơ được xem xét để giải thích nhu cầu nắm giữ tiền mặt và tài sản thanh khoản. Lý thuyết này cho rằng lãi suất và thu nhập ảnh hưởng đến lượng cầu tiền mặt, từ đó tác động đến tính thanh khoản của doanh nghiệp.

Ngoài ra, các khái niệm chính bao gồm:

• Tính thanh khoản: Khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền mặt nhanh chóng và dễ dàng.
• Tỷ số thanh toán hiện hành: Tỷ lệ giữa tài sản ngắn hạn và nợ ngắn hạn, dùng để đo lường khả năng thanh toán nợ ngắn hạn.
• Chu kỳ chuyển đổi tiền mặt (CCC): Tổng thời gian từ khi đầu tư vào hàng tồn kho đến khi thu hồi tiền từ khách hàng, bao gồm thời gian tồn kho (ICP), kỳ thu tiền khách hàng (RCP) và kỳ trả nợ nhà cung cấp (PDP).
• Các nhân tố ảnh hưởng: Quy mô doanh nghiệp, nợ ngắn hạn, thời gian tồn kho, tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản (ROA), tài sản ngắn hạn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp thu thập từ báo cáo tài chính năm của 35 doanh nghiệp kinh doanh khoáng sản niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2012-2014. Các chỉ tiêu tài chính được trích xuất từ bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Phân tích tổng hợp và so sánh đối chiếu để đánh giá thực trạng tính thanh khoản.
• Phân tích thống kê và mô hình hồi quy sử dụng phần mềm Stata và Excel nhằm xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến tính thanh khoản.
• Cỡ mẫu 35 doanh nghiệp được chọn theo tiêu chí niêm yết và có đủ dữ liệu tài chính trong 3 năm nghiên cứu.

Timeline nghiên cứu kéo dài trong khoảng 3 năm, tập trung phân tích dữ liệu tài chính và xây dựng mô hình hồi quy để kiểm định các giả thuyết về nhân tố ảnh hưởng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô doanh nghiệp có ảnh hưởng ngược chiều đến tính thanh khoản: Doanh thu lớn đi kèm với khoản nợ phải thu lớn làm giảm tính thanh khoản. Mức độ ảnh hưởng được thể hiện qua hệ số hồi quy âm với ý nghĩa thống kê, phù hợp với giả thuyết H1.

2. Nợ ngắn hạn tỷ lệ thuận với sự giảm tính thanh khoản: Các doanh nghiệp có tỷ lệ nợ ngắn hạn trên tổng tài sản cao hơn 40% có nguy cơ rủi ro thanh khoản lớn. Tỷ lệ nợ ngắn hạn trung bình trong mẫu nghiên cứu khoảng 45%, với tác động tiêu cực rõ rệt đến tỷ số thanh toán hiện hành.

3. Thời gian tồn kho kéo dài làm giảm tính thanh khoản: ICP trung bình của các doanh nghiệp là khoảng 120 ngày, cho thấy hàng tồn kho luân chuyển chậm, ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền mặt.

4. Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản (ROA) có mối quan hệ thuận chiều với tính thanh khoản: Doanh nghiệp có ROA cao hơn 8% thường có tỷ số thanh toán hiện hành trên 1, cho thấy hiệu quả sử dụng tài sản góp phần nâng cao khả năng thanh toán.

5. Tài sản ngắn hạn tăng làm cải thiện tính thanh khoản: Vốn lưu động ròng dương và tài sản ngắn hạn chiếm trung bình 35% tổng tài sản giúp doanh nghiệp duy trì khả năng thanh toán nợ ngắn hạn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy các nhân tố nội tại như quy mô, nợ ngắn hạn, thời gian tồn kho, ROA và tài sản ngắn hạn đều có ảnh hưởng đáng kể đến tính thanh khoản của doanh nghiệp khoáng sản niêm yết. Quy mô lớn không đồng nghĩa với thanh khoản cao do đặc thù ngành công nghiệp khoáng sản có giá trị đơn hàng lớn và khách hàng mua chịu, dẫn đến nợ phải thu lớn. Điều này tương đồng với nghiên cứu của Gill và Mathur (2011) tại Canada.

Nợ ngắn hạn cao làm tăng áp lực thanh toán, giảm khả năng duy trì thanh khoản, phù hợp với lý thuyết về chi phí tài chính bên ngoài và rủi ro thanh khoản. Thời gian tồn kho kéo dài làm chậm vòng quay vốn lưu động, làm giảm khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền mặt, ảnh hưởng tiêu cực đến thanh khoản, tương tự kết quả nghiên cứu của Afza và Adnan tại Pakistan.

ROA cao phản ánh hiệu quả kinh doanh tốt, giúp doanh nghiệp có nguồn lực tài chính để duy trì thanh khoản, phù hợp với lý thuyết ưa chuộng tính thanh khoản của Keynes. Tài sản ngắn hạn dồi dào giúp doanh nghiệp có biên độ an toàn trong thanh toán nợ ngắn hạn, giảm rủi ro phá sản.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ số thanh toán hiện hành theo quy mô doanh nghiệp và bảng hồi quy mô tả mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến tính thanh khoản.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tối ưu hóa quản lý nợ ngắn hạn: Doanh nghiệp cần kiểm soát tỷ lệ nợ ngắn hạn dưới 40% tổng tài sản trong vòng 1-2 năm tới để giảm rủi ro thanh khoản. Ban lãnh đạo và phòng tài chính chịu trách nhiệm thực hiện.

2. Rút ngắn thời gian tồn kho: Áp dụng các giải pháp quản lý hàng tồn kho hiệu quả như hệ thống kiểm soát tồn kho tự động, đẩy mạnh bán hàng và cải tiến chuỗi cung ứng nhằm giảm ICP xuống dưới 90 ngày trong 12 tháng tới. Phòng kho vận và kinh doanh phối hợp thực hiện.

3. Tăng cường hiệu quả sử dụng tài sản: Nâng cao ROA thông qua cải tiến quy trình sản xuất, giảm chi phí và tăng doanh thu, đặt mục tiêu ROA trên 10% trong 2 năm tới. Ban điều hành và phòng kế hoạch đầu tư chịu trách nhiệm.

4. Gia tăng tài sản ngắn hạn có tính thanh khoản cao: Đa dạng hóa các khoản đầu tư ngắn hạn và tăng vốn lưu động ròng dương để đảm bảo khả năng thanh toán nợ ngắn hạn, hướng tới tỷ lệ tài sản ngắn hạn chiếm trên 40% tổng tài sản trong 1 năm. Phòng tài chính và kế toán phối hợp thực hiện.

5. Nâng cao minh bạch và báo cáo tài chính: Cải thiện chất lượng báo cáo tài chính, tăng cường công khai thông tin để thu hút nhà đầu tư và giảm chi phí vốn, thực hiện trong vòng 6 tháng tới. Ban kiểm soát nội bộ và phòng quan hệ nhà đầu tư chịu trách nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản trị doanh nghiệp khoáng sản: Giúp hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản, từ đó xây dựng chiến lược quản lý vốn hiệu quả, giảm thiểu rủi ro tài chính.

2. Nhà đầu tư và cổ đông: Cung cấp cơ sở đánh giá khả năng thanh khoản và sức khỏe tài chính của doanh nghiệp, hỗ trợ quyết định đầu tư chính xác.

3. Cơ quan quản lý nhà nước: Hỗ trợ xây dựng chính sách quản lý ngành khoáng sản, nâng cao minh bạch và hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kế toán, tài chính: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết và thực tiễn quản lý thanh khoản trong ngành khoáng sản tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Tính thanh khoản là gì và tại sao quan trọng với doanh nghiệp khoáng sản?
   Tính thanh khoản là khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền mặt nhanh chóng mà không làm giảm giá trị. Nó quan trọng vì giúp doanh nghiệp thanh toán nợ đúng hạn, duy trì hoạt động liên tục và tránh rủi ro phá sản.

2. Những nhân tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến tính thanh khoản của doanh nghiệp khoáng sản?
   Quy mô doanh nghiệp, nợ ngắn hạn, thời gian tồn kho, tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản (ROA) và tài sản ngắn hạn là các nhân tố chính ảnh hưởng đến tính thanh khoản.

3. Tại sao quy mô doanh nghiệp lại có thể làm giảm tính thanh khoản?
   Doanh nghiệp lớn thường có doanh thu cao nhưng đi kèm với khoản nợ phải thu lớn do khách hàng mua chịu, làm giảm khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền mặt kịp thời.

4. Chu kỳ chuyển đổi tiền mặt (CCC) ảnh hưởng thế nào đến thanh khoản?
   CCC đo thời gian từ khi đầu tư vào hàng tồn kho đến khi thu hồi tiền từ khách hàng. CCC càng ngắn thì thanh khoản càng tốt vì tiền mặt được giải phóng nhanh hơn cho hoạt động kinh doanh.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp khoáng sản cải thiện tính thanh khoản?
   Doanh nghiệp cần kiểm soát nợ ngắn hạn, rút ngắn thời gian tồn kho, nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản, tăng tài sản ngắn hạn có tính thanh khoản cao và cải thiện minh bạch báo cáo tài chính.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa lý thuyết về tính thanh khoản và các nhân tố ảnh hưởng trong ngành khoáng sản Việt Nam giai đoạn 2012-2014.
• Các nhân tố chính gồm quy mô doanh nghiệp, nợ ngắn hạn, thời gian tồn kho, ROA và tài sản ngắn hạn đều có ảnh hưởng đáng kể đến tính thanh khoản.
• Kết quả nghiên cứu phù hợp với các lý thuyết kinh tế và các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế, đồng thời phản ánh đặc thù ngành khoáng sản Việt Nam.
• Đề xuất các giải pháp quản lý nợ, tồn kho, tài sản và minh bạch tài chính nhằm nâng cao tính thanh khoản cho doanh nghiệp.
• Khuyến nghị các nhà quản lý, nhà đầu tư và cơ quan quản lý nhà nước áp dụng kết quả nghiên cứu để phát triển ngành khoáng sản bền vững.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm tới và tiếp tục nghiên cứu mở rộng mẫu và thời gian để cập nhật xu hướng mới.

Các doanh nghiệp và nhà quản lý ngành khoáng sản cần ưu tiên nâng cao tính thanh khoản để đảm bảo sự phát triển ổn định và bền vững trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VÈ TÍNH THANH KHOẢN VÀ CÁC NHÂN TÓ ẢNH HƯỚNG ĐÉN TÍNH THANH KHOẢN CỦA DOANH NGHIỆP 1. LÝ LUẬN CHUNG VÈ TÍNH THANH KHOẢN CỦA DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan về tính thanh khoản Tính thanh khoản, một khái niệm trong tài chính, chỉ mức độ mà một tài sản bất kỳ có thê được mua hoặc bán trên thị trường mà không làm ảnh hưởng đến giá trị thị trường của tài sản đó. Ví dụ, chứng khoán hay các khoản nợ, khoản phải thu.

có khả năng chuyền đồi thành tiền mặt đễ dàng, thuận tiện cho. việc thanh toán hay chỉ tiêu. Các cách gọi khác của tính thanh khoản là: sinh lỏng, tính lưu động. Một tài sản gọi là thanh khoán khi mà thị trường của tài sản đó có nhiều người mua và người bán.

Một tài sản có tính thanh khoản cao thường được đặc trưng bởi số lượng giao dịch lớn. Tài sản có tính thanh khoản càng cao thì mức độ rủi ro càng thấp. Trong kế toán, tài sản lưu động được chia thành nhiều loại khác nhau và được xếp theo tính thanh khoản từ cao đến thấp. Trong đó, tiền có tính thanh khoản cao nhất, luôn luôn dùng được đề thanh toán trực tiếp, lưu thông, tích trữ.

Còn hàng tồn kho có tính thanh khoản thấp so với các tài sản lưu động khác. vì phải trải qua giai đoạn phân phối và tiêu thụ chuyền thành khoản phải thu, rồi từ khoản phải thu sau một thời gian mới chuyển thành tiền mat Chứng khoán có tính thanh khoản là những chứng khoán có sẵn thị trường cho việc bán lại đễ dàng, giá cả tương đối ôn định theo thời gian và khả 11 năng cao để phục hồi nguồn vốn đã đầu tư nguyên thủy của ngân hàng. Khi lựa chọn chứng khoán để đầu tư, ngân hàng dứt khoát phải xem xét đến khả năng. bán lại trước khi chúng đáo hạn để tái tạo nguồn vốn đầu tư ban đầu.

Nếu khả năng tái tạo kém, nghĩa là khó tìm được người mua hoặc phải bán mắt giá, ngân hàng sẽ gánh chịu những tôn thất tài chính lớn. Và điều này gọi là rủi ro thanh khoản trong đầu tư chứng khoán. Nhờ có thị trường chứng khoán các nhà đầu tư có thể chuyên đổi chứng, khoán họ sở hữu thành tiền mặt khi họ muốn và khả năng thanh khoản chính là một trong những đặc tính hấp dẫn của chứng khoán với các nhà đầu tư. Tính lỏng cho thấy sự linh hoạt và an toàn của vốn đầu tư, thị trường hoạt động càng.

năng động và hiệu quả thì tính lỏng của chứng khoán giao dịch càng cao. Có mối quan hệ chặt chẽ giữa chỉ số P/E và tính lỏng chứng khoán. Chỉ số P/E cho. thấy giá cô phiếu hiện tại cao hơn thu nhập từ cổ phiếu đó bao nhiêu lần, hay nhà đầu tư phải trả giá cho một đồng thu nhập là bao nhiêu.

Nếu P/E cao có nghĩa là nhà đầu tư dự kiến tốc độ tăng cỗ tức cao trong tương lai của cô phiếu. Nhìn vào bảng thống kê tính thanh khoản của cỗ phiếu, nhà đầu tư dễ dàng. nhận ra những cổ phiếu giao địch sôi động nhất cũng là những cô phiếu có P/E cao hơn mức trung bình của thị trường. Đây là những chứng khoán có tốc độ tăng giá cao và mang lại giá trị thặng dư cao cho cổ đông thông qua việc chỉ tách cổ phiếu hay phát hành cỗ phiếu mới.

Nhìn chung, các công ty đầu tư vào tài sản lưu động, hay nói cách khác là các tài sản có tính thanh khoản cao. Tài sản lưu động tạo thành một bộ phận đáng kể trong tổng tài sản và có ý nghĩa quan trọng hơn đối với các rủi ro và hiệu quả của công ty. Ví dụ, theo Kim, David và Ann (1998) [35], tỷ lệ trung bình của tiền mặt cộng với chứng khoán thị trường trên tổng tài sản trong giai đoạn năm 1975 - 1994 của 915 công ty ngành công nhiệp ở Mỹ là 8,1%. Kim 12 và các cộng sự đã phân tích các chỉ phí và lợi ích của việc nắm giữ các loại tài sản lưu động và kết luận rằng việc đầu tư vào tài sản lưu động (chẳng hạn như đầu tư vào chứng khoán) là tốn kém hơn, vì đầu tư vào tài sản lưu động nghĩa là các công ty chấp nhận chỉ phí cơ hội cho việc đầu tư vào tài sản dài hạn; hơn nữa, các công ty cũng phải chịu chỉ phí giao dịch cho việc kinh doanh chứng khoán tài chính.

Tuy nhiên các công ty này nắm giữ một lượng đáng kẻ tài sản lưu động và được dự đoán là dư thừa quá mức bởi vì sự không hoàn hảo của thị trường vốn dẫn đến việc phải duy trì một lượng tài sản lưu động dư thừa đề giải quyết một số trường hợp khân cấp (Kim, David và Ann, 1998) [35] Cụ thể, khi và chỉ khi các nguồn tài chính bên ngoài là tốn kém thì việc đầu tư vào tài sản lưu động là câu trả lời thuận lợi nhất để tài trợ cho nhu cầu sản xuất trong tương lai hoặc cơ hội đầu tư. Các chỉ phí tài chính bên ngoài bao. gồm các chỉ phí trực tiếp phát hành chứng khoán, các chỉ phí phát sinh từ mâu. thuẫn nội bộ tiềm ẩn, chỉ phí phát sinh từ những vấn đề lựa chọn bắt lợi do thông tin bắt đối xứng (Smith, 1986) [45].

Myers và Majluf (1984) [40] cũng cho rằng vì thông tin tài chính hạn chế do bất đối xứng thông tin gây ra, các công ty nên tăng dự trữ vào tài sản lưu động để tài trợ cho các cơ hội đầu tư trong tương lai với các quỹ nội bộ. Do đó, đầu tư vào thanh khoản dư thừa có thé được xem như là một chỉ phí có hiệu quả và hợp lý để giảm sự phụ thuộc của công ty vào chỉ phí tài chính bên ngoài tốn kém. Theo Horne va David (1968) [30], thanh khoản có thể được diễn tả như. khả năng nhận ra giá trị của phương tiện được chấp nhận trong sự trao đôi.

Là phương tiện được chấp nhận đề trao đồi, tiền là tài sản thanh khoản cao nhất và cũng là một chuân mực cho việc kiểm soát giá trị của các loại tài sản khác được so sánh như mức độ thay thế của nó. Ngoài ra, theo Horne và David có hai thước đo về mức độ thanh khoản: một là, thời gian cần thiết để chuyền đổi tai 13 sản thành tiền; hai là, sự chắc chắn của giá thực hiện, tức là, sự ôn định của tỷ lệ trao đổi giữa tiền và tài sản. Trong thế giới kinh doanh, tồn tại nhu cầu cao về tính thanh khoản của công ty, và trên thực tế các doanh nghiệp thuộc ngành tài chính và công nghiệp quản lý các nhu cầu thanh khoản theo nhiều cách để thực hiện các kế hoạch sản xuất và đầu tư trong tương lai một cách hiệu quả mà không bị đình trệ bởi sự thiếu hụt thanh khoản nhất thời. Nhà đầu tư có thể hiểu được khả năng thanh khoản bằng cách phân tích các báo cáo tài chính của một công ty.

Các chỉ tiêu tài chính sau được yêu cầu phải xác định được để có thể đánh giá khả năng thanh khoản của một công ty: + Tài sản ngắn han; + Nợ ngắn hạn. Một công ty có thể đầu tư tài chính của mình bằng cách kết hợp các nguồn hạn hiện tại và lâu dài khác nhau. Nói cách khác, một công ty có thê đầu tư tiền, được huy động thông qua nguồn ngắn hạn hoặc dài hạn, trong các tài sản ngắn hạn hoặc tài sản đài hạn. Một số các chiến lược kinh doanh có liên quan như sau: + Tài trợ tài sản ngắn hạn bằng các nguồn ngắn hạn.

+ Tài trợ tài sản ngắn hạn bằng các nguồn dài hạn. + Tài trợ tài sản dài hạn bằng các nguồn ngắn hạn. + Tài trợ tài sản dài hạn bằng các nguồn dài hạn. Nha đầu tư có thể nhận ra các chính sách trên bằng cách xem xét các chỉ tiêu trên bảng cân đối hoặc xác định vốn lưu động của công ty.

Ngoài ra, thông qua việc xác định vốn lưu động ròng nhà đầu tư có thể tìm hiểu khả năng thanh toán của công ty, cũng như cho thấy các quyết định tài chính và đầu tư của công ty. 14 Vốn lưu động ròng là phần dư của tài sản ngắn hạn so với nợ ngắn han (Tài sản ngắn hạn — Nợ ngắn hạn). Vốn lưu động ròng của một công ty có thể xây ra với một trong những trường hợp sau: 'Vốn lưu động ròng > 0: Tài sản ngắn hạn lớn hơn Nợ ngắn hạn; 'Vốn lưu động ròng < 0: Nợ ngắn hạn lớn hơn Tài sản ngắn hạn; Vốn lưu động ròng = 0: Tài sản ngắn hạn bằng Nợ ngắn hạn. Thông thường, thanh khoản của một công ty được đánh giá là tốt khi có vốn lưu động ròng dương.

Điều này là hợp lý, vì khi vốn lưu động ròng dương. thì có thể đễ dàng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn bằng các tài sản ngắn hạn hiện có của công ty. Xem xét mối quan hệ giữa vốn lưu động với các thành phần khác trên bảng cân đối kế toán: Nguồn vốn = Tài sản; hoặc Vốn chủ sở hữu + Vay và nợ dài hạn + Nợ ngắn hạn = Tài sản ngắn han + Tài sản dài hạn; hoặc Nguồn vốn thường xuyên + Nợ ngắn hạn = Tài sản ngắn hạn + Tài sản dài hạn; hoặc Nguồn vốn thường xuyên — Tai san dai han = Tai sản ngắn han — No ngắn hạn; hoặc Nguồn vốn thường xuyên — Tài sản dài hạn = Vốn lưu động ròng. Như vậy, quản lý vốn lưu động không chỉ thông qua quản lý tài sản ngắn hạn và nợ ngắn hạn, mà còn có thể thông qua quản lý các nguồn vốn thường.

xuyên (nguồn vốn dài hạn) và tài sản dài hạn. Nói cách khác, tính thanh khoản của một công ty có thể được quản lý bằng cách quản lý tài sản ngắn hạn, nợ ngắn hạn, tài sản đài hạn và nguồn vốn dài hạn 15 1. Lý thuyết ưa chuộng tính thanh khoản Lý thuyết ưa chuộng tính thanh khoản là một trong những lý luận liên quan đến nhu cầu tiền tệ lần đầu tiên được nêu ra bởi John Maynard Keynes trong tác phẩm nỗi tiếng của mình là “The General Theory of Employment, Interest and Money” (Lý thuyết tổng quát về Việc làm, Lãi suất và Tiền tệ) [34] và trở thành một trong những lý luận quan trọng của kinh tế học Keynes. Tác phẩm đã diễn đạt toàn diện nhất tư tưởng kinh tế của Keynes, được giới kinh tế học phương Tây đánh giá như một cuộc cách mạng trong kinh tế học bởi sự mới mẻ trong tư tưởng kinh tế của ông.