Nghiên Cứu Một Số Đặc Điểm Bệnh Lý Của Bệnh Đầu Đen Do Histomonas sp. Gây Ra Trên Gà Thả Vườn

Chuyên khảo kỹ thuật phân tích Luận văn nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của bệnh đầu đen do histomonas sp gây ra trên gà thả, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Nguyễn Thị Giang
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Lan
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Bệnh Đầu Đen Do Histomonas Sp. Ở Gà Thả Vườn Và Ứng Dụng Kỹ Thuật PCR
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• Danh mục chữ viết tắt
• Danh mục bảng
• Danh mục hình
• Trích yếu luận văn
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI
• 5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 5.1. Ý nghĩa khoa học
• 5.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 6. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 6.1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU BỆNH ĐẦU ĐEN DO Histomonas sp. GÂY RA Ở TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC
• 6.1.1. Tình hình nghiên cứu bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra ở trong nước
• 7. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 7.1. Địa điểm nghiên cứu
• 7.2. Thời gian nghiên cứu
• 7.3. Đối tượng/vật liệu nghiên cứu
• 7.4. Nội dung nghiên cứu
• 7.5. Phương pháp nghiên cứu
• 7.5.1. Phương pháp quan sát triệu chứng lâm sàng
• 7.5.2. Phương pháp mổ khám
• 7.5.3. Phương pháp làm tiêu bản bệnh lý và quan sát bệnh tích vi thể
• 7.5.4. Phương pháp xét nghiệm một số chỉ tiêu huyết học của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp.
• 7.5.5. Phương pháp PCR
• 7.6. Xử lý số liệu
• 8. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 8.1. Kết quả nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của bệnh do Histomonas sp. gây ra trên gà thả vườn
• 8.1.1. Kết quả nghiên cứu xác định triệu chứng lâm sàng chủ yếu của bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra trên gà
• 8.1.2. Kết quả nghiên cứu biến đổi đại thể của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp.
• 8.1.3. Kết quả nghiên cứu biến đổi vi thể của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp.
• 8.1.4. Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ của bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra trên gà thả vườn
• 8.1.5. Kết quả xác định một số chỉ tiêu huyết học của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp.
• 8.1.6. Ứng dụng kỹ thuật PCR trong chẩn đoán gà mắc đầu đen do Histomonas sp.
• 9. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• Danh mục các công trình công bố
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Bệnh Đầu Đen Ở Gà Nguyên Nhân Tác Hại

Bệnh đầu đen ở gà do Histomonas meleagridis gây ra là một bệnh ký sinh trùng nguy hiểm, đặc biệt đối với gà thả vườn. Bệnh gây viêm loét ở manh tràng và gan, dẫn đến giảm năng suất và tăng tỷ lệ chết. Tại Việt Nam, bệnh đã xuất hiện ở nhiều tỉnh thành, gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho người chăn nuôi. Việc chẩn đoán và phòng ngừa bệnh kịp thời là vô cùng quan trọng. Bệnh thường xảy ra ở các trang trại chăn nuôi gà thịt đang bị ô nhiễm nặng với giun kim mà nó được biết đến như một vectơ sinh học truyền bệnh hoặc các trang trại chăn nuôi gà ta và gà tây. Theo nghiên cứu của Lê Thị Hòa (2011), gà thả vườn mắc bệnh Histomonosis với tỷ lệ mắc bệnh tại các gia trại dao động từ 54,66% - 61,17%, tỷ lệ gà chết dao động từ 48,94% - 56,75%.

1.1. Bệnh Đầu Đen Mối Đe Dọa Cho Gà Thả Vườn

Bệnh đầu đen ở gà là một thách thức lớn đối với người chăn nuôi gà thả vườn. Điều kiện chăn nuôi tự nhiên tạo điều kiện cho mầm bệnh phát triển và lây lan. Bệnh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của gà mà còn gây thiệt hại kinh tế do giảm năng suất và tăng chi phí điều trị. Cần có các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát bệnh hiệu quả để bảo vệ đàn gà.

1.2. Tác Động Kinh Tế Của Bệnh Đầu Đen

Bệnh đầu đen ở gà gây ra những tổn thất kinh tế đáng kể cho người chăn nuôi. Chi phí điều trị bệnh, giảm năng suất và tăng tỷ lệ chết đều ảnh hưởng đến lợi nhuận. Theo Lê Văn Năm (2010), bệnh gây thiệt hại về kinh tế cho người chăn nuôi, làm ảnh hưởng đến đời sống xã hội của đại bộ phận không nhỏ người dân chăn nuôi gà thả vườn tại các tỉnh phía Bắc. Việc kiểm soát bệnh hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu những thiệt hại này.

II. Triệu Chứng Bệnh Tích Bệnh Đầu Đen Nhận Biết Sớm

Việc nhận biết sớm các triệu chứng và bệnh tích của bệnh đầu đen ở gà là rất quan trọng để có thể can thiệp kịp thời. Các triệu chứng thường gặp bao gồm gà ủ rũ, kém ăn, tiêu chảy phân vàng xanh, mào thâm tím và da đầu xanh xám. Bệnh tích đặc trưng là viêm loét ở manh tràng và gan. Theo nghiên cứu của Nguyễn Đức Tân và cs. (2014), gà mắc bệnh thường biểu hiện: gà sốt cao 43 đến 440C, nhưng lại cảm thấy rét nên đứng im, rụt cổ, dạng rộng chân, mắt nhắm nghiền, xù lông và run rẩy. Nhiều gà dấu đầu vào nách cánh, tìm chỗ đứng có ánh sáng mặt trời hoặc dưới bóng điện để sưởi, giảm ăn, uống nước nhiều, tiêu chảy phân loãng vàng trắng hoặc vàng xanh.

2.1. Triệu Chứng Lâm Sàng Của Bệnh Đầu Đen Ở Gà

Các triệu chứng lâm sàng của bệnh đầu đen ở gà có thể khác nhau tùy thuộc vào mức độ nhiễm bệnh và sức khỏe của gà. Tuy nhiên, một số triệu chứng thường gặp bao gồm: gà kém vận động, ủ rũ (94,29%); sốt cao trên 42,50C (84,76%); giảm ăn, gầy, xù lông, run rẩy (87,62%); mào tích, da vùng đầu nhợt nhạt hoặc tái xanh (66,67%), ỉa chảy (68,57%). Bị liệt chân hoặc cánh (20,95%). Việc quan sát kỹ các triệu chứng này sẽ giúp phát hiện bệnh sớm.

2.2. Bệnh Tích Đại Thể Điển Hình Của Bệnh Đầu Đen

Bệnh tích đại thể của bệnh đầu đen ở gà tập trung chủ yếu ở gan và manh tràng. Gan sưng to gấp 2-3 lần, mềm nhũn và nhìn thấy 2 quá trình biến đổi đặc trưng: lúc đầu gan bị viêm xuất huyết làm cho bề mặt gan lỗ chỗ hình hoa cúc, hình thành những u cục màu trắng xanh nổi rõ lên bề mặt gan, sau đó các điểm xuất huyết này tạo ra các ổ viêm loét, hoại tử thành các ổ bã đậu màu trắng. Manh tràng phồng to, viêm loét và chứa chất bã đậu. Nếu những gà mắc bệnh nặng thì mắc cả gan và manh tràng bị biến đổi chiếm tỷ lệ 80%.

2.3. Bệnh Tích Vi Thể Của Bệnh Đầu Đen Ở Gà

Bệnh tích vi thể chủ yếu: Xuất hiện nhiều ổ viêm, hoại tử ở gan và manh tràng. Tế bào gan thoái hoá, hoại tử do sự xâm nhập của Histomonas sp., ở gan hình thành những ổ bệnh do Histomonas xâm nhập. Thấy có các noãn nang của Histomonas ở gan. Manh tràng: Noãn nang tràn ngập ở hạ niêm mạc sát với cơ niêm. Noãn nang còn tràn ngập trong chất chứa của manh tràng. Bạch cầu ái toan thâm nhập ở hạ niêm mạc ruột.

III. PCR Chẩn Đoán Bệnh Đầu Đen Nhanh Chóng Chính Xác

Kỹ thuật PCR chẩn đoán bệnh là một công cụ hữu hiệu để phát hiện nhanh chóng và chính xác bệnh đầu đen ở gà. PCR có độ nhạy và độ đặc hiệu cao, cho phép phát hiện mầm bệnh ngay cả khi số lượng mầm bệnh còn ít. Quy trình PCR đã thiết lập có tính ổn định và độ tin cậy cao cho phép chẩn đoán nhanh và chính xác gà mắc bệnh đầu đen.

3.1. Ưu Điểm Của Kỹ Thuật PCR Trong Chẩn Đoán Bệnh

Kỹ thuật PCR trong chẩn đoán bệnh có nhiều ưu điểm so với các phương pháp chẩn đoán truyền thống. PCR có độ nhạy cao, cho phép phát hiện mầm bệnh ngay cả khi số lượng mầm bệnh còn ít. PCR cũng có độ đặc hiệu cao, giúp phân biệt bệnh đầu đen ở gà với các bệnh khác có triệu chứng tương tự. Ngoài ra, PCR cho kết quả nhanh chóng, giúp người chăn nuôi có thể can thiệp kịp thời.

3.2. Quy Trình PCR Chẩn Đoán Bệnh Đầu Đen

Quy trình phân tích PCR bao gồm các bước chính: tách chiết DNA từ mẫu bệnh phẩm, khuếch đại đoạn DNA đặc hiệu của Histomonas meleagridis bằng phản ứng PCR, và điện di sản phẩm PCR để xác định sự có mặt của mầm bệnh. Việc thực hiện đúng quy trình PCR là rất quan trọng để đảm bảo kết quả chính xác.

IV. Biện Pháp Phòng Bệnh Đầu Đen Cho Gà Thả Vườn Hiệu Quả

Phòng bệnh là biện pháp quan trọng nhất để kiểm soát bệnh đầu đen ở gà. Các biện pháp phòng bệnh bao gồm vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, quản lý tốt đàn gà, kiểm soát giun kim và sử dụng thuốc phòng bệnh định kỳ. Cần có một chương trình phòng bệnh toàn diện để bảo vệ đàn gà khỏi bệnh đầu đen ở gà.

4.1. Vệ Sinh Chuồng Trại Yếu Tố Quan Trọng Phòng Bệnh

Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ là yếu tố quan trọng hàng đầu trong việc phòng bệnh đầu đen ở gà. Cần thường xuyên dọn dẹp, khử trùng chuồng trại để loại bỏ mầm bệnh. Đảm bảo chuồng trại khô ráo, thoáng mát và có đủ ánh sáng. Việc vệ sinh chuồng trại tốt sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm bệnh.

4.2. Quản Lý Đàn Gà Nâng Cao Sức Đề Kháng

Quản lý tốt đàn gà là một biện pháp quan trọng để nâng cao sức đề kháng của gà và giảm nguy cơ mắc bệnh đầu đen ở gà. Cần cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho gà, đảm bảo gà có đủ nước sạch để uống. Theo dõi sức khỏe của gà thường xuyên và phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh. Cách ly gà bệnh để tránh lây lan bệnh cho cả đàn.

4.3. Kiểm Soát Giun Kim Ngăn Chặn Lây Lan Bệnh Đầu Đen

Giun kim đóng vai trò quan trọng trong việc lây lan bệnh đầu đen ở gà. Vai trò của Heterakis gallinarum là vật chủ trung gian truyền bệnh. Cần kiểm soát giun kim bằng cách tẩy giun định kỳ cho gà. Sử dụng thuốc tẩy giun phù hợp và tuân thủ đúng hướng dẫn của nhà sản xuất. Việc kiểm soát giun kim sẽ giúp ngăn chặn sự lây lan của bệnh đầu đen ở gà.

V. Điều Trị Bệnh Đầu Đen Ở Gà Phác Đồ Kinh Nghiệm

Việc điều trị bệnh đầu đen ở gà cần được thực hiện sớm và đúng phác đồ để đạt hiệu quả cao. Các loại thuốc điều trị bệnh thường được sử dụng bao gồm metronidazole và ronidazole. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ thú y. Ngoài ra, có thể sử dụng các biện pháp hỗ trợ điều trị như tăng cường dinh dưỡng và bổ sung vitamin.

5.1. Phác Đồ Điều Trị Bệnh Đầu Đen Hiệu Quả

Hiện nay, chưa có phác đồ điều trị bệnh đầu đen ở gà được công nhận rộng rãi. Tuy nhiên, một số loại thuốc như metronidazole và ronidazole đã được chứng minh là có hiệu quả trong việc điều trị bệnh. Cần tham khảo ý kiến của bác sĩ thú y để lựa chọn loại thuốc và liều lượng phù hợp.

5.2. Kinh Nghiệm Điều Trị Bệnh Đầu Đen Từ Thực Tế

Nhiều người chăn nuôi đã chia sẻ kinh nghiệm điều trị bệnh đầu đen ở gà từ thực tế. Một số kinh nghiệm được chia sẻ bao gồm: sử dụng thuốc sớm khi phát hiện bệnh, kết hợp sử dụng thuốc với các biện pháp hỗ trợ điều trị, và tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ thú y.

VI. Nghiên Cứu Bệnh Đầu Đen Hướng Đi Mới Ứng Dụng PCR

Nghiên cứu về bệnh đầu đen ở gà vẫn đang tiếp tục được thực hiện để tìm ra các biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh hiệu quả hơn. Các hướng nghiên cứu mới bao gồm: phát triển vắc xin phòng bệnh, nghiên cứu về cơ chế lây nhiễm bệnh, và ứng dụng các kỹ thuật chẩn đoán bệnh tiên tiến như PCR. Kết quả đề tài cung cấp những thông tin khoa học về bệnh lý, dịch tễ của bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra cho gà chăn nuôi theo hình thức thả vườn ở huyện Tân Yên- Bắc Giang, huyện Khoái Châu- Hưng Yên và quy trình chẩn đoán bệnh đầu đen bằng kỹ thuật PCR.

6.1. Ứng Dụng PCR Trong Nghiên Cứu Dịch Tễ Bệnh Đầu Đen

Kỹ thuật PCR có thể được sử dụng để nghiên cứu dịch tễ bệnh đầu đen ở gà. PCR có thể giúp xác định tỷ lệ mắc bệnh, phân bố bệnh theo địa lý và thời gian, và xác định các yếu tố nguy cơ gây bệnh. Kết quả nghiên cứu dịch tễ sẽ giúp xây dựng các chương trình phòng bệnh hiệu quả hơn.

6.2. Triển Vọng Phát Triển Vắc Xin Phòng Bệnh Đầu Đen

Phát triển vắc xin phòng bệnh là một hướng nghiên cứu đầy hứa hẹn trong việc kiểm soát bệnh đầu đen ở gà. Vắc xin có thể giúp tạo miễn dịch chủ động cho gà, giúp gà chống lại sự lây nhiễm của Histomonas meleagridis. Tuy nhiên, việc phát triển vắc xin phòng bệnh vẫn còn nhiều thách thức.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ GIANG NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA BỆNH ĐẦU ĐEN DO Histomonas sp. GÂY RA TRÊN GÀ THẢ VƯỜN VÀ ỨNG DỤNG KỸ THUẬT PCR TRONG CHẨN ĐOÁN BỆNH Ngành: Thú y Mã số: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Lan NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày… tháng… năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Giang i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS. Nguyễn Thị Lan đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Phòng thí nghiệm Trọng điểm công nghệ sinh học thú y đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày. năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Giang ii MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng. vi Danh mục hình.

vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học.

Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Tình hình nghiên cứu bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra ở trong và ngoài nước.

Tình hình nghiên cứu bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra ở trong nước. Tình hình nghiên cứu bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra ở ngoài nước.

Một số thông tin về bệnh đầu đen do Histomonas sp. Một số hiểu biết về Histomonas và Heterakis. Đặc điểm dịch tễ của bệnh do Histomonas sp. Đặc điểm bệnh lý của bệnh do Histomonas sp.

Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng/vật liệu nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp quan sát triệu chứng lâm sàng. Phương pháp mổ khám.

Phương pháp làm tiêu bản bệnh lý và quan sát bệnh tích vi thể. Phương pháp xét nghiệm một số chỉ tiêu huyết học của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Phương pháp PCR. Xử lý số liệu.

Kết quả và thảo luận. Kết quả nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của bệnh do Histomonas sp. gây ra trên gà thả vườn. Kết quả nghiên cứu xác định triệu chứng lâm sàng chủ yếu của bệnh đầu đen do Histomonas sp.

gây ra trên gà. Kết quả nghiên cứu biến đổi đại thể của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Kết quả nghiên cứu biến đổi vi thể của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ của bệnh đầu đen do Histomonas sp.

gây ra trên gà thả vườn. Kết quả xác định một số chỉ tiêu huyết học của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Ứng dụng kỹ thuật PCR trong chẩn đoán gà mắc đầu đen do Histomonas sp. Kết luận và kiến nghị.

55 Danh mục các công trình công bố. 55 Tài liệu tham khảo. 57 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CD Cell dyn DNA axit deoxyribo nucleic dNTP Deoxynucleoside triphosphate GOT Glutamic Oxaloaxetic Tranxaminaza GPT Glutamic Gyruvic Tranxaminaza HE Haematoxilin – Eosin (HE) HGB Hemoglobin LDH Lactic Dehydrogenase PCR Polymereasa Chain Reaction RBC Red Bood Cells (Hồng cầu) rRNA Ribonucleic Acid TBE Đệm Tris – borate - EDTA USD United Stated dollar (Đô la Mỹ) v DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Một số triệu chứng lâm sàng của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp.

Biến đổi đại thể các cơ quan của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Tần số biến đổi của gan và manh tràng của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Biến đổi vi thể các cơ quan gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Tỷ lệ gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp.

gây ra theo địa phương nghiên cứu. Tỷ lệ gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra theo nhóm tuổi. Tỷ lệ gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp.

gây ra theo mùa vụ. Một số chỉ tiêu hệ hồng cầu của gà mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. Kết quả nghiên cứu chỉ tiêu bạch cầu của gà. Kết quả chẩn đoán bằng phản ứng PCR.

52 vi DANH MỤC HÌNH Hình 4. Gà bệnh ủ rũ, mào nhợt nhạt. Gà chết do Histomonas sp. Phân màu vàng xanh.

Phân vàng, nhầy, lẫn máu. Phân nhầy, đục như nước vo gạo. Xác gà bệnh gầy. Hoại tử bã đậu trên gan và manh tràng.

Gan sưng to, có các ổ hoại tử trên bề mặt. Các ổ hoại tử trên gan tạo thành các u, cục. Hoại tử bã đậu trên bề mặt gan. Gan có các ổ hoại tử lớn hình hoa cúc.

Gan và manh tràng sưng to, hoại tử. Ruột xuất huyết. Lách sưng to, xuất huyết. Niêm mạc manh tràng bị viêm loét.

Manh tràng chứa hoại tử bã đậu rắn chắc. Noãn nang ở lớp hạ niêm mạc của manh tràng, bao quanh là bạch cầu ái toan (HE. Noãn nang ở lớp hạ niêm mạc của manh tràng, bao quanh là bạch cầu ái toan (HE. Thâm nhiễm tế bào viêm ở thành ruột (HE.

Noãn nang tràn ngập trong ống ruột (HE. Manh tràng chứa nhiều noãn nang (HE. Noãn nang trong chất chứa của manh tràng bị sưng to (HE. Thâm nhiễm bạch cầu ái toan ở ruột (HE.

Thâm nhiễm bạch cầu ái toan ở ruột (HE. Lẫn trong đám hoại tử bã đậu màu hồng là các noãn nang của Histomonas (HE. Noãn nang ở lớp hạ niêm mạc của manh tràng, bao quanh là bạch cầu ái toan (HE. Noãn nang của Histomonas ở gan (HE.

Noãn nang của Histomonas ở manh tràng (HE. Kết quả điện di sản phẩm phản ứng PCR. 52 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Giang Tên Luận văn: Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra trên gà thả vườn và ứng dụng kỹ thuật PCR trong chẩn đoán bệnh Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Làm rõ đặc điểm bệnh lý của bệnh đầu đen trên gà do Histomonas sp.

Ứng dụng được kỹ thuật PCR trong chẩn đoán bệnh. Kết quả của nghiên cứu này đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng mô hình phòng chống bệnh thích hợp, hạn chế dịch bệnh lây lan và giảm thiệt hại cho người chăn nuôi Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra trên gà thả vườn. Nghiên cứu chẩn đoán bệnh dầu đen bằng kỹ thuật PCR.

Gà bị bệnh đầu đen tại ổ dịch ở các trại chăn nuôi gà thả vườn tại Tân Yên- Bắc Giang và Khoái Châu- Hưng Yên. Bể ổn nhiệt, máy đúc chuyển mẫu tự động, máy cắt tổ chức Microtom, máy làm khô tiêu bản, kính hiển vi quang học, máy xét nghiệm huyết học tự động CELL-DYN 3700, kít tách chiết DNA tổng số, cặp mồi (HIS5F, HIS5R), kít phản ứng PCR. Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý của bệnh đầu đen bằng các phương pháp thường quy như: phương pháp khám lâm sàng; phương pháp mổ khám, quan sát bệnh tích đại thể; phương pháp làm tiêu bản vi thể và quan sát bệnh tích trên tiêu bản; phương pháp xét nghiệm các chỉ tiêu huyết học, xử lý thống kê sinh học bằng phần mềm Excel và phần mềm Minitab. Nghiên cứu chẩn đoán bệnh bằng kỹ thuật PCR.

Kết quả chính và kết luận Tình hình mắc bệnh đầu đen do Histomonas sp. gây ra trên thả vườn tại huyện Tân Yên- Bắc Giang và huyện Khoái Châu, Hưng Yên như sau: Tỷ lệ nhiễm trung bình 2 vùng nghiên cứu là 12,56%. Tỷ lệ gà mắc bệnh ở tỉnh Bắc Giang: 15,09%; Hưng Yên: 10,34%. Gà dưới 1 tháng tuổi tỷ lệ mắc là 3,59%.

Gà từ 1 đến 2 tháng tuổi mắc bệnh với tỷ lệ là 11,17%. Gà từ 3 đến 4 tháng mắc bệnh cao nhất, tỷ lệ mắc là 20,47%. Tỷ lệ gà trên 4 tháng tuổi mắc bệnh là 14,09%, tỷ lệ mắc có xu hướng giảm. Gà nuôi trong mùa xuân có tỷ lệ mắc cao nhất: 19,72%, thứ đến là mùa hè: 15,38%, mùa thu: 8,95% và thấp nhất là gà nuôi trong mùa đông là 5,91%.

Triệu chứng lâm sàng chủ yếu của gà mắc bệnh đầu đen như sau: Bệnh xảy ra đột ngột: Gà kém vận động, ủ rũ (94,29%); sốt cao trên 42,50C (84,76%); giảm ăn, gầy, viii xù lông, run rẩy (87,62%); mào tích, da vùng đầu nhợt nhạt hoặc tái xanh (66,67%), ỉa chảy (68,57%). Bị liệt chân hoặc cánh (20,95%); Bệnh tích đại thể tập trung ở gan và manh tràng. Trong đó tỷ lệ gan biến đổi là 82,86 %. Gan sưng to gấp 2-3 lần, mềm nhũn và nhìn thấy 2 quá trình biến đổi đặc trưng: lúc đầu gan bị viêm xuất huyết làm cho bề mặt gan lỗ chỗ hình hoa cúc, hình thành những u cục màu trắng xanh nổi rõ lên bề mặt gan, sau đó các điểm xuất huyết này tạo ra các ổ viêm loét, hoại tử thành các ổ bã đậu màu trắng.

Tỷ lệ manh tràng biến đổi là 88,57%. Một bên hoặc hai bên của manh tràng phồng rất to, dài hơn bình thường, màu sắc và độ đàn hồi thay đổi. Bề mặt bên trong lòng manh tràng sần sùi, thành manh tràng bị viêm hoại tử, xuất huyết và tăng sinh nên rất dày.