BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO _ BỘ TƯPHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI ĐÈ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CÁP TRƯỜNG BAO DAM QUYEN CON NGƯỜI CUA NGƯỜI BI KET ÁN PHAT TU TAI VIET NAM Mã số: LH-2017/06/DHL-HN Chủ nhiệm đề tài: PGS. Đỗ Thị Phượng Thư ký đề tài: ThS. Trần Thị Thu Hiền HÀ NỘI - 2018 DANH MỤC MOT SO TU VIET TAT BCA Bo Cong An BLHS Bộ luật hình sự BLTTHS Bộ luật tố tụng hình sự THA Thị hành án THAHS Thị hành án hình sự THAPT Thị hành án phạt tù TTHS Tố tụng hình sự DANH SÁCH CỘNG TÁC VIÊN THAM GIA THỰC HIỆN ĐÈ TÀI TT HỌ VÀ TÊN ĐƠN VỊ CÔNG TÁC VAI TRÒ PGS.TS Đỗ Thị Trường Đại học Luật - Chủ nhiệm dé tài; Hà Nội - Tác giả chuyên đề 1; Phượng - Tác giả chuyên đề 5; - Báo cáo tổng thuật đề tài; 2. Trần Thị | Trường Đại học Luật | ~ Thư ký đê tài Thu Hiền Hà Nội - Tác giả chuyên đê 2 3.
Nguyễn Hải Ninh | Trường Đại học Luật | Tác giả chuyên de 4 Hà Nội 4. Nguyễn Thị | Trường Dai học Luật | Tắc giả chuyên đê 3 Mai Hà Nội DANH SÁCH CÁC CHUYÊN ĐÈ CỦA ĐÈ TÀI NGHIÊN CỨU TT TÊN CHUYEN DE TAC GIA Chuyên đê 1: Những van đê lý luận PGS.TS Đỗ Thị Phượng vê bảo đảm quyên con người của người bị kết án phạt tù. Chuyên đê 2: Bảo đảm quyên con ThS. Trần Thị Thu Hiền người của người bị kết án phat tủ thông qua các quy định pháp luật.
Chuyên dé 3: Bao đảm quyên con ThS. Nguyễn Thị Mai người bị kết án phạt tù thông qua hệ thống tổ chức và chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan thi hành án. Chuyên dé 4: Bao đảm quyên con TS. Nguyễn Hải Ninh người của người bị kết án phat tù thông qua hoạt động kiểm sát, thanh tra, giám sát công tác thi hành án phạt tù.
Chuyên dé 5: Bao đảm quyên con PGS.TS Đỗ Thị Phượng người của người bị kết án phạt tù thông qua thực trạng và giải pháp về tổ chức cán bộ, cơ sở vật chất trại giam và tha tù trước thời hạn có điêu kiện. MỤC LỤC Trang PHAN THỨ NHẤT: BAO CAO TONG THUẬT KET QUA NGHIEN CUU DE TAI MO DAU Tính cấp thiết của dé tài Tình hình nghiên cứu đề tài Mục đích và mục tiêu nghiên cứu của đề tài II Phương pháp nghiên cứu của đề tài 12 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 12 Y nghĩa khoa học va thực tiễn 13 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 13 Những vân đê lý luận vê bảo đảm quyên con người của người 14 bị kết án phạt tù 1. Khai niệm, đặc điểm về quyên con người và bảo đảm quyên 14 con người của người bị kêt an phạt tu. Cơ sở lý luận và thực tiên vê bảo đảm quyên con người của 18 người bị kết án phạt tù 1.
Các cơ chê bao đảm quyên con người của người bị két an 2d phạt tù Qui định của pháp luật vê bảo đảm quyên con người của 25 người bị kết án phạt tù và thực tiễn áp dụng 2.1 Qui định của pháp luật về bảo đảm quyên con người cua 25 người bị kết án phạt tù 2d Thực tiễn áp dụng các qui định của pháp luật về bảo đảm 38 quyền con người của người bị kết án phạt tù Những giải pháp về hoàn thiện pháp luật thi hành án hình sự 47 và tăng cường cơ chế thực hiện nhăm bảo đảm quyền con người của người bị kết án phạt tù 3.1 Những giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm bảo đảm quyên 47 con người của người bị kêt án phạt tù 3.2 Doi mới và tăng cường các cơ chê thực hiện nham bao dam 54 quyên con người của người bị kết án phat tù KET LUẬN 60 PHAN THỨ HAI: CÁC CHUYEN DE Chuyên dé 1: Những van đề lý luận về bảo đảm quyền con 61 người của người bị kết án phạt tù. Chuyên đê 2: Bảo đảm quyên con người của người bị kêt án 104 phạt tù thông qua các quy định pháp luật. Chuyên dé 3: Bảo đảm quyền con người bị kết án phạt tù 145 thông qua hệ thống tô chức và chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan thi hành án. Chuyên dé 4: Bảo đảm quyền con người của người bị kếtán 1§Ị phạt tù thông qua hoạt động kiểm sát, thanh tra, giám sát công tác thi hành án phạt tù.
Chuyên dé 5: Bảo đảm quyên con người của người bị kết án 214 phạt tù thông qua thực trạng và giải pháp về tô chức cán bộ, cơ sở vật chất trại giam và tha tù trước thời hạn có điều kiện PHẢN THỨ BA: BÀI TẠP CHÍ Bài việt "Bảo đảm quyên của người được tha tù trước thời hạn có điều kiện", Tạp chí luật học, số 7/2018. Tính cấp thiết của đề tài Quyền con người là thành qua phát triển của lịch sử lâu dai sự nghiệp đấu tranh giải phóng, cải tạo xã hội và cải tạo thiên nhiên của cả nhân loại. Ngày nay, khi thế giới đang trong xu hướng toàn cầu hoá về kinh tế, giao lưu, hợp tác nhiều mặt đang luôn luôn được mở rộng, quyên con người ở mỗi quốc gia, không kê hoàn cảnh lịch sử, chế độ chính trị - xã hội, kinh tế và văn hoá đều có những giá trị chung giống nhau. Mặc dù vậy, quyên con người còn mang tính đặc thù dân tộc, khu vực và bối cảnh cụ thể, khác nhau về chính trị, lịch sử, văn hoá và tôn giáo.
Ở Việt Nam, Đảng và Nhà nước ta luôn tôn trọng và đề cao việc bảo đảm và bảo vệ quyền con người; quyền con người, quyền công dân, được ghi nhận trong các bản Hiến pháp và đặc biệt là trong Hiến pháp năm 2013 đã ghi nhận một cách trang trọng, rõ ràng, khăng định của Nhà nước Việt Nam trong việc bảo vệ và thúc đây các quyền con người, quyền công dân. Dé thực hiện nhiệm vu quan trọng này, nhiều chương trình cải cách, trong đó cải cách hoạt động tư pháp đang được triển khai mạnh mẽ, mà mục tiêu không có gì khác là bảo vệ công lý và bảo đảm quyền con người - đây là một trong những yêu cầu cấp bách nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan tư pháp, góp phần ngăn ngừa và hạn chế vi phạm các quyền của con người, quyền công dân. Trong hoạt động thi hành án hình sự, bảo vệ quyền và nhân phẩm của những người đang bị chấp hành hình phạt tù trong các trại giam cần được đặc biệt chú trọng hơn bởi họ đang bị tước tự do, bị rơi vào nhóm “yếu thé” trong xã hội, là nơi dé bị cơ quan có thâm quyền lạm quyền và vi phạm nghiêm trọng đến các quyền con người của người bị kết án phạt tù. Hơn lúc nao hết, van dé bảo đảm quyên con người trong hoạt động tư pháp nói chung va bảo đảm quyển con người của phạm nhân trong các trại giam nói riêng đã và đang được quan tâm một cách sâu sắc.
Thực tiễn cho thấy, vẫn còn tình trạng vi phạm các quyền con người của người bị kết án phạt tu trong các trại giam như về điều kiện ăn, ở, học tập, chế độ miễn, giảm chấp hành hình phạt. làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới các | quyền con người của người bị kết án phạt tù. Thời gian qua, đã có khá nhiều công trình nghiên cứu về thi hành án phạt tù, tuy nhiên dưới góc độ quyền con người và bảo đảm quyền con người trong thi hành án phạt tù vẫn là nội dung khá phức tạp, nhất là các van đề lý luận hiện nay còn nhiều quan điểm khoa học chưa được thống nhất, các số liệu và vụ việc về thực trạng vi phạm quyền con người trong các trại giam không thu thập được một cách dễ dàng. Vì vậy, chúng tôi cho răng, cần phải được nghiên cứu một cách có hệ thống, toàn diện cả về mặt lý luận và thực tiễn nhằm tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật và đưa ra các cơ chế hữu hiệu nhằm bảo đảm quyền con người của người bị kết án phạt tù ở Việt Nam hiện nay.
Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, chúng tôi chọn đề tài “Bảo đảm quyên con người của người bị kết án phạt tù tại Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu cấp cơ sở. Tình hình nghiên cứu đề tài 2. Tình hình nghién CỨU trong Hước Ở trong nước, các đề tài mới chỉ tập trung nghiên cứu về hoạt động thi hành án hình sự, thi hành án phạt tù và bảo đảm quyền con người của phạm nhân ở các lĩnh vực hẹp, dưới các góc độ khác nhau và thường là theo các qui định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 cũng như các văn bản pháp luật khác có liên quan. Các công trình tập trung nghiên cứu về bảo đảm quyền con người của người bị kết án phạt tù còn khá ít, chủ yếu đề cập trong sách tham khảo, giáo trình, luận văn thạcsĩ và luận án tiễn sĩ.
Ngoài ra, còn có một sỐ bài viết trong các tạp chí chuyên ngành như Tạp chí Luật học của Trường Đại học Luật Hà Nội, Tạp chí Kiểm sát của Viện kiểm sát nhân dân tôi cao, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật của Bộ Tư pháp, Tạp chí Tòa án nhân dân của Tòa án nhân dân tối cao, Tạp chí Khoa học pháp lý của Trường Đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh, Tạp chí Nhà nước và pháp luật. Cụ thể: - Nguyễn Khắc Hải (chủ nhiệm đề tài) (2014),Bảo vệ các quyên con người của phạm nhân tại Việt Nam, đề tainghién cứu khoa hoc và công nghệ, Khoa Luật, Đại học quốc gia Hà Nội, Mã số: KL. Đề tài đã làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về bảo vệ quyền của phạm nhân trong 2 pháp luật thi hành án hình sự. Đề tài phân tích những chuẩn mực, cơ chế và kinh nghiệm một số quốc gia về bảo vệ quyền con người của phạm nhân.
Từ phân tích này cho thấy việc bảo vệ các quyền con người của phạm nhân phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chính trị, kinh tế, văn hóa, lich sử của các quốc gia và khu vực. Bên cạnh đó đề tài còn đề cập đến thực trạng pháp luật thi hành án hình sự Việt Nam về bảo vệ quyền của phạm nhân và thực tiễn áp dụng, đồng thời chỉ ra nguyên nhân và các khuyến nghị nham tăng cường bao vệ quyền của phạm nhân tại Việt Nam.