Đặt vấn đề Hiện nay cây ăn quả đã trở thành một trong những loại cây có thế mạnh kinh tế ở Việt Nam, sản phẩm cây ăn quả ngoài cung cấp cho thị trƣờng trong nƣớc, đồng thời là nguồn xuất khẩu sang các nƣớc trong khu vực cũng nhƣ một số thị trƣờng lớn nhƣ Châu Âu. Cùng với sự phát triển của các ngành công nghiệp sản phẩm cây ăn quả ở Việt Nam ngoài việc sử dụng ăn tƣơi, còn là nguyên liệu chế biến cho các nhà máy. Bên cạnh đó các ngành khác nhƣ bao bì, thủy tinh, sành sứ cũng đƣợc phát triển theo, tạo nhiều công ăn việc làm cho ngƣời lao động. Từ lâu, ngƣời làm vƣờn đã hiểu rõ trồng cây ăn quả là một trong những nghề kinh doanh mang lại hiểu quả kinh tế cao, vừa có thu nhập ổn định, vừa có thể bảo vệ môi trƣờng, đặc biệt phủ xanh đất trống đồi núi trọc, chống xói mòn, rửa trôi đất ở vùng đất dốc, vùng đồi núi… Do đó ở nƣớc ta sớm hình thành những vùng trồng cây ăn quả nổi tiếng nhƣ: Nhãn Hƣng Yên, vải Thanh Hà, bƣởi Đoan Hùng, cam Tuyên Quang, Hà Giang, quýt Bắc Sơn… Cam V2 là giống cam ngọt chín muộn, khả năng thích nghi rộng, kháng bệnh tốt.
Cây sinh trƣởng phát triển tốt,phân cành đều, cây cân đối, khả năng ra hoa đậu quả cao, Quả dễ bảo quản và bảo quản đƣợc lâu trên cây,thành phần và chất lƣợng nƣớc quả tuyệt hảo. Quả to trung bình (190,0 - 250,0 gr/quả), có thể lƣu giữ trên cây lâu mà không bị giảm chất lƣợng, vỏ quả mỏng, vàng đẹp với độ dày trung bình 3,0mm, lõi quả vàng ƣơm, số múi trung bình trên quả là 11, hàm lƣợng nƣớc cao, tỷ lệ xơ thấp, chất lƣợng thơm, ngọt đậm, ít hạt, khả năng kháng bệnh (bệnh loét, chảy gôm, nấm đen gốc, khô cành) tốt hơn so với các giống hiện có trong nƣớc. n 2 Miền núi phía Bắc Việt Nam là một trong những vùng có truyền thống lâu đời trong sản xuất cây ăn quả có múi. Tuy nhiên, việc thâm canh các loại cây ăn quả có múi (cam, quýt) ở đây còn nhỏ lẻ tự phát và hiệu quả thấp, muốn nâng cao năng suất, chất lƣợng cây trồng thì đất cần bổ sung thƣờng xuyên đầy đủ các loại phân bón, chất dinh dƣỡng tƣơng ứng.
Tuy nhiên, việc sử dụng phân bón của ngƣời dân hiện nay vẫn còn tùy tiện, chƣa chú trọng tới việc bón phân cân đối. Để cây ăn trái đạt năng suất cao, có chất lƣợng ngon thì phân bón là yếu tố không thể thiếu trong quá trình sản xuất. Tuy nhiên, tình hình sử dụng phân bón của nông dân rất khác nhau. Trong thực tế sản xuất, nhiều nông dân thƣờng bón phân chƣa hợp lý.
Cây ăn trái cần nhiều loại dinh dƣỡng để sinh trƣởng và cho năng suất, chất lƣợng nhƣng trong đó, đạm, lân, kali là 3 yếu tố mà cây trồng cần nhiều nhất và ảnh hƣởng lớn nhất đến năng suất, chất lƣợng trái cây. Xuất phát từ những thực tế trên chúng tôi tiến hành thí nghiệm: “Nghiên cứu ảnh hưởng một số loại phân bón lá đến ra hoa đậu quả giống cam V2 tại trường Đại học Nông lâm - Đại học Thái Nguyên”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1. Mục tiêu của đề tài Xác định đƣợc loại phân bón lá thích hợp đến sự ra hoa kết quả giống cam V2 tại trƣờng Đại học Nông lâm - Đại học Thái Nguyên.
Yêu cầu của đề tài -Theo dõi ảnh hƣởng của phân bón lá đến sự ra hoa, kết quả của giống cam V2. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghiã trong học tập và nghiên cứu khoa học - Quá trình thực hiện đề tài, sinh viên sẽ đƣợc thực hành việc nghiên cứu khoa học, biết phƣơng pháp phân bố thời gian hợp lý và khoa học trong công việc để đạt hiệu quả cao trong quá trình làm việc. Đồng thời, là cơ sở để củng cố những kiến thức đã học trong nhà trƣờng vào hoạt động thực tiễn.
- Kết quả của đề tài đánh giá đƣợc ảnh hƣởng của phân bón vi lƣợng đến ra hoa đậu quả của giống cam V2. Ý nghĩa trong thực tiễn sản xuất - Đề tài là cơ sở cho những định hƣớng sử dụng phân bón vi lƣợng cho cây cam vào thực tiễn sản xuất. Từ đó, nâng cao nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón vi lƣợng cũng nhƣ góp phần nâng cao năng suất cho cây cam tại trƣờng Nông lâm nói riêng và vùng trông cam quýt Thái Nguyên nói chung. n 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Cơ sở khoa học Trong những năm gần đây tình hình sản xuất nông nghiệp trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng có những bƣớc chuyển biến mạnh mẽ. Đi đôi với việc tăng năng suất, sản lƣợng cây trồng góp phần ổn định an ninh lƣơng thực ngành sản xuất nông nghiệp hiện nay còn đáp ứng đƣợc yêu cầu cao về chất lƣợng nông phẩm. Để đạt đƣợc những thành tựu to lớn đó ngoài những yếu tố về giống, khí hậu, thời tiết, đất đai… thì phân bón cũng là yếu tố góp phần quan trọng. Theo đánh giá của các nhà khoa học Mỹ, trong hệ thống các biện pháp tăng năng xuất cây trồng thì yếu tố phân bón chiếm tỉ trọng 40%, thuốc bảo vệ thực vật 13 – 20%, tƣới tiêu 5%, các biện pháp khác 18%.
Ở Đức các chuyên gia đánh giá tỉ trọng của phân bón trong việc tăng năng xuất, sản lƣợng và phẩm chất cây trồng là 50%, còn ở Pháp là 50 - 70 % [5]. Nhiều vùng sản xuất, nông dân đã thu đƣợc những vụ mùa bội thu nhờ sử dụng phân bón hợp lý và áp dụng các tiến bộ khoa học – kỹ thuật. Vì vậy, bón phân cân đối hợp lý đƣợc coi là “ chìa khóa” để tăng năng xuất cây trồng và đảm bảo một nền nông nghiệp bền vững. Ở Việt Nam, trải qua hàng ngàn năm gắn bó với nông nghiệp ông cha ta đã tích lũy đƣợc rất nhiều kinh nghiệm quý báu thông qua các câu tục ngữ, thành ngữ, ca dao trong đó có câu: “Nhất nƣớc, nhì phân, tam cần, tứ giống” khẳng định vai trò quan trọng của phân bón đối với cây trồng.
Bằng thực nghiệm các nhà khoa học của Viện Thổ Nhƣỡng – Nông Hóa cũng đã khẳng định: Phân bón góp 40- 45% trong việc tăng năng xuất cây trồng [5]. Tuy nhiên, trong những thập niên gần đây, do việc sử dụng tăng quá nhanh, ngƣời sản xuất qua lạm dụng vào phân vô cơ đơn độc, bón đạm quá nhiều, bón liên tục nên không gây những ảnh hƣởng xấu tới đất đai, môi trƣờng mà còn làm n 5 giảm năng suất và chất lƣợng cây trồng nghiêm trọng. Do vậy, bên cạnh công tác chọn giống việc xác định phân bón cho mỗi loại cây trồng phù hợp với từng vùng sinh thái là một việc làm hết sức cần thiết. Nguồn gốc của cam quýt, lịch sử nghề trồng cam quýt và các vùng trồng cam quýt chủ yếu trên thế giới 2.
Nguồn gốc và lịch sử trồng cam quýt trên thế giới Trong các loại cây ăn quả, cùng với cây nho, cây cam quýt có lịch sử trồng trọt lâu đời nhất. Có nhiều báo cáo nói về nguồn gốc của cam quýt, phần lớn đều nhất trí rằng cam quýt có nguồn gốc ở miền Nam Châu Á, trải dài từ Ấn Độ qua Himalaya Trung Quốc xuống vùng quần đảo Philippin, Malaysia, miền Nam Indonecia hoặc kéo đến lục địa Úc. Những báo cáo gần đây nhận định rằng, tỉnh Vân Nam Trung Quốc có thể là nơi khởi nguyên của nhiều loại cam quýt hoang dại ( Trần Văn Ý và cs, 2000)[7]. Trƣớc đâycó một vài tờ báo cho rằng, loài chanh yên, phật thủ (Citrus medica) có thể có nguồn gốc ở Địa Trung Hải hoặc Bắc Phi, nhƣng hiện nay điều này đã đƣợc sáng tỏ, Citrus medica có nguồn gốc tại miền Nam Trung Quốc, nhƣng là loài cây ăn quả đƣợc mang đến trồng tại Địa Trung Hải và Bắc Phi rất sớm, trƣớc thế kỷ I sau Công Nguyên, những tài liệu cổ xƣa có ghi chép loài cây ăn quả này ở Bắc Phi đến mức nhiều ngƣời hiểu lầm chúng có nguồn gốc tại đây (Ngô Xuân Bình và cs)[11].
Các loài chanh vỏ mỏng (Lime. Auranlifolia Swingle) đƣợc xác định có nguồn gốc ở miền Nam Trung Quốc và miền Tây Ấn Độ, sau đó các thủy thủ đầu tiên đến Ấn Độ đã mang về trồng ở Châu Phi, Địa Trung Hải, Châu Âu. Các loài chanh núm ( Lemon, Citrus lemon) chƣa xác định đƣợc nguồn gốc, nhƣng những kỹ thuật di truyền hiện đại gần đây cho thấy có thể chanh núm là con lai tự nhiên giữa Citrus medica và Citrus Aurantifolia, chính vì vậy mà chanh có dạng hình thái trung gian giữa hai loại vừa kể trên. Chanh n 6 núm đƣợc xác định sử dụng nhƣ một loại quả sớm nhất vào năm 1150 ở Bắc Phi, vùng biển Địa Trung Hải và Châu Âu.
Cam ngọt (Citrus Sinensis.L) đƣợc xác định có nguồn gốc ở miền Nam Trung Quốc, Ấn Độ và miền Nam Indonexia, sau đó cũng giống nhƣ loài Citrus medica đƣợc các thủy thủ và những ngƣời lính viễn chinh mang về trồng ở Châu Âu, Địa Trung Hải, Châu Phi từ thế kỷ 13 đến thế kỷ 17 (Wakana A Kira, 1998) [14]. Giống cam nổi tiếng thế giới “Washington Navel”, ở Việt Nam vẫn thƣờng gọi là cam Navel đƣợc báo cáo là dạng đột biến tự nhiên từ một giống cam ngọt, giống này đƣợc phát hiện ở Bahia Brazil, lần đầu tiên trồng ở Úc năm 1824, ở Florida (Mỹ) năm 1835, ở Califolia năm 1870 và nó trở lên rất nổi tiếng ở Washington D. Sau đó giống Washington Navel đƣợc du nhập và trồng ở khắp các vùng trồng cam quýt trên thế giới. Các giống bƣởi (Citrus Grandis) đƣợc báo cáo có nguồn gốc ở Malaysia, Ấn Độ.
Một thuyền trƣởng ngƣời Ấn Độ có tên là Shaddock đã mang giống bƣởi này trồng ở vùng biển Caribe, sau đó theo gót các thủy thủ bƣởi đƣợc gới thiệu ở Palestin vào năm 900 sau Công Nguyên và ở Châu Âu sau thời gian đó. Bƣởi chùm ( Citrus paradisis) đƣợc xác định là dạng đột biến hay dạng con lai tự nhiên của bƣởi ( Citrus Grandis), nó xuất hiện sớm nhất ở vùng Barbadas miền Tây Ấn Độ, đƣợc trồng lần đầu tiên ở Florida Mỹ vào năm 1809 và trở thành một trong những sản phẩm quả chất lƣợng cao ở Châu Mỹ. Các giống quýt cũng đƣợc xác định có nguồn gốc ở miền Nam Châu Á, gồm miền Nam Trung Quốc, bán đảo Đông Dƣơng, sau đó những ngƣời đi biển đã mang đến trồng ở Ấn Độ. Cam quýt có nguồn gốc ở miền Nam Châu Á, sự lan trải của cam quýt trên thế giới gắn liền với lịch sử buôn bán đƣờng biển và các cuộc chiến tranh n 7 trƣớc đây.