Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu của các công ty trong ngành thực phẩm được niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán thành phố hồ chí minh

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu kinh doanh nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu của các công ty trong ngành thực phẩm, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Huỳnh Thị Anh Đào
• Người hướng dẫn: TS. Đoàn Gia Dũng
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Giá Cổ Phiếu Của Các Công Ty Trong Ngành Thực Phẩm Được Niêm Yết Trên Sở Giao Dịch Chứng Khoán Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. Khái niệm
• 1.2. Phân loại
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Giả thuyết nghiên cứu
• 2.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5. Dữ liệu và mẫu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô tả mẫu nghiên cứu
• 3.2. Kiểm định mô hình nghiên cứu
• 3.3. Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu
• 3.3.1. Kiểm định giả thuyết nghiên cứu H1
• 3.3.2. Kiểm định giả thuyết nghiên cứu H2
• 3.3.3. Kiểm định giả thuyết nghiên cứu H3
• 3.3.4. Kiểm định giả thuyết nghiên cứu H4
• 3.3.5. Kiểm định giả thuyết nghiên cứu H5
• 3.3.6. Kiểm định giả thuyết nghiên cứu H6
• 3.4. Kiểm tra sự khác nhau theo thời gian
• 3.5. Kiểm tra sự khác nhau theo công ty
• 4. CHƯƠNG 4: HÀM Ý CHÍNH SÁCH VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. Tóm tắt một số kết quả chính và đóng góp của nghiên cứu
• 4.2. Hàm ý chính sách và kiến nghị
• 4.2.1. Đối với các công ty ngành thực phẩm
• 4.2.2. Đối với cơ quan quản lý nhà nước, Sở giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh
• 4.2.3. Đối với nhà đầu tư
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghiên cứu

Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh này được thực hiện nhằm mục đích nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu của các công ty trong ngành thực phẩm được niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh (HOSE). Ngành thực phẩm tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, với nhiều công ty niêm yết có giá trị thị trường cao. Theo báo cáo từ Cục Thống kê thành phố Hồ Chí Minh, ngành thực phẩm có mức tăng trưởng ấn tượng, chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế địa phương. Việc tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu không chỉ giúp các nhà đầu tư có quyết định đầu tư chính xác mà còn hỗ trợ các công ty trong việc xây dựng chiến lược phát triển bền vững.

II. Các nhân tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu

Nghiên cứu đã xác định được nhiều nhân tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu trong ngành thực phẩm, bao gồm các yếu tố nội sinh và ngoại sinh. Các yếu tố nội sinh như tài chính doanh nghiệp, tỷ lệ chỉ trả cổ tức (DIV), và thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) có tác động trực tiếp đến giá cổ phiếu. Ngược lại, các yếu tố ngoại sinh như chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cũng đóng vai trò quan trọng. Theo nghiên cứu, tác động của các yếu tố này đến giá cổ phiếu có thể được phân tích thông qua các mô hình hồi quy và phân tích tương quan. Việc nhận diện và đánh giá đúng mức độ tác động của các nhân tố này là rất cần thiết để đưa ra các chiến lược đầu tư hiệu quả.

2.1. Nhân tố nội sinh

Các nhân tố nội sinh như tài chính doanh nghiệp và tỷ lệ chỉ trả cổ tức có mối liên hệ chặt chẽ với giá cổ phiếu. Cụ thể, tỷ lệ chỉ trả cổ tức cao thường phản ánh sự ổn định và khả năng sinh lời của công ty, từ đó thu hút nhà đầu tư. Hơn nữa, thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) cũng là một chỉ số quan trọng, cho thấy khả năng sinh lợi của doanh nghiệp. Nghiên cứu chỉ ra rằng, khi EPS tăng, giá cổ phiếu thường có xu hướng tăng theo. Điều này cho thấy sự cần thiết trong việc theo dõi các chỉ số tài chính của công ty để đưa ra các quyết định đầu tư hợp lý.

2.2. Nhân tố ngoại sinh

Ngoài các nhân tố nội sinh, các nhân tố ngoại sinh như chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cũng có ảnh hưởng lớn đến giá cổ phiếu. Nghiên cứu cho thấy, khi CPI tăng, giá cả hàng hóa cũng tăng, dẫn đến ảnh hưởng đến sức mua của người tiêu dùng và từ đó tác động đến doanh thu của các công ty trong ngành thực phẩm. Bên cạnh đó, sự tăng trưởng của GDP thường đi kèm với sự phát triển của các ngành kinh tế, trong đó có ngành thực phẩm, tạo điều kiện thuận lợi cho sự tăng trưởng giá cổ phiếu. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa các nhân tố này sẽ giúp các nhà đầu tư có cái nhìn tổng quát hơn về thị trường.

III. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự tương quan mạnh mẽ giữa các nhân tố ảnh hưởng và giá cổ phiếu của các công ty trong ngành thực phẩm. Các mô hình hồi quy đã được áp dụng để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu. Kết quả cho thấy rằng các nhân tố nội sinh có tác động mạnh hơn so với các nhân tố ngoại sinh. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng các chiến lược đầu tư. Các nhà đầu tư có thể dựa vào các chỉ số tài chính của công ty để đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn. Hơn nữa, kết quả nghiên cứu cũng cung cấp thông tin hữu ích cho các công ty trong việc điều chỉnh chiến lược kinh doanh của mình nhằm tối ưu hóa giá cổ phiếu.

3.1. Đề xuất chính sách

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các đề xuất chính sách được đưa ra nhằm ổn định và phát triển giá cổ phiếu trong ngành thực phẩm. Các công ty cần chú trọng đến việc công bố thông tin tài chính minh bạch và kịp thời để tăng cường niềm tin của nhà đầu tư. Đồng thời, các cơ quan quản lý nhà nước cũng cần có các chính sách hỗ trợ để phát triển thị trường chứng khoán, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho các công ty trong ngành thực phẩm niêm yết trên sàn HOSE.

3.2. Ứng dụng cho nhà đầu tư

Các nhà đầu tư có thể áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng danh mục đầu tư hợp lý, dựa trên việc phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu. Việc hiểu rõ các yếu tố này không chỉ giúp nhà đầu tư tối ưu hóa lợi nhuận mà còn giảm thiểu rủi ro trong quá trình đầu tư. Hơn nữa, các nhà đầu tư cũng cần theo dõi các chỉ số kinh tế vĩ mô để có cái nhìn tổng quát hơn về xu hướng thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam, đặc biệt là Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE), đã trải qua nhiều biến động trong giai đoạn 2010-2014 với số lượng công ty niêm yết tăng từ 200 lên 314 công ty vào năm 2013, sau đó giảm nhẹ còn 303 công ty năm 2014. Ngành thực phẩm được đánh giá là một trong những ngành có sức hấp dẫn lớn trên thị trường này, chiếm khoảng 16,5% tỷ trọng trong 4 ngành công nghiệp trọng yếu của TP. Hồ Chí Minh với tốc độ tăng trưởng ngành chế biến thực phẩm đạt 15,5% trong 10 tháng đầu năm 2013. Mức tiêu thụ thực phẩm bình quân đầu người tại Việt Nam tăng khoảng 4,3% mỗi năm, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các công ty trong ngành.

Luận văn tập trung nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu của các công ty ngành thực phẩm niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2010-2014. Mục tiêu chính là xác định các nhân tố nội sinh và ngoại sinh tác động đến biến động giá cổ phiếu, từ đó đề xuất các giải pháp giúp ổn định và phát triển thị trường chứng khoán ngành thực phẩm. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, giúp các nhà quản lý, nhà đầu tư và các công ty có cơ sở khoa học để ra quyết định đầu tư và quản trị hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về giá cổ phiếu và các nhân tố ảnh hưởng, bao gồm:

• Mô hình chiết khấu cổ tức (Dividend Discount Model - DDM): Mô hình này định giá cổ phiếu dựa trên giá trị hiện tại của dòng cổ tức tương lai, với giả định về tốc độ tăng trưởng cổ tức không đổi hoặc thay đổi theo từng giai đoạn. Công thức cơ bản là $V = \frac{D}{k - g}$, trong đó $D$ là cổ tức hiện tại, $k$ là tỷ suất lợi nhuận yêu cầu, và $g$ là tốc độ tăng trưởng cổ tức.

• Mô hình hồi quy đa biến: Sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa giá cổ phiếu và các biến độc lập như thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS), tỷ lệ chi trả cổ tức (DIV), giá trị tài sản ròng trên mỗi cổ phiếu (NAVPS), quy mô doanh nghiệp (Size), chỉ số giá tiêu dùng (CPI), tổng sản phẩm quốc nội (GDP).

• Các khái niệm chính:

  • Giá cổ phiếu (P): Giá thị trường của cổ phiếu tại thời điểm giao dịch.
  • Thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS): Lợi nhuận ròng chia cho số lượng cổ phiếu đang lưu hành.
  • Tỷ lệ chi trả cổ tức (DIV): Tỷ lệ phần trăm lợi nhuận được trả cho cổ đông dưới dạng cổ tức.
  • Giá trị tài sản ròng trên mỗi cổ phiếu (NAVPS): Giá trị tài sản ròng của công ty chia cho số lượng cổ phiếu.
  • Chỉ số giá tiêu dùng (CPI): Chỉ số đo lường mức độ biến động giá cả hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng.
  • Tổng sản phẩm quốc nội (GDP): Tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ cuối cùng được sản xuất trong nền kinh tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng:

• Phương pháp định tính: Thu thập ý kiến chuyên gia và nhà đầu tư thông qua bảng câu hỏi cấu trúc, nhằm khám phá các nhân tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu ngành thực phẩm và điều chỉnh mô hình nghiên cứu. Số mẫu định tính gồm 9 chuyên gia, trong đó có 7 nhà đầu tư và 2 cán bộ quản lý công ty chứng khoán.

• Phương pháp định lượng: Thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp từ 10 công ty ngành thực phẩm niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2010-2014. Dữ liệu sơ cấp gồm bảng câu hỏi khảo sát nhà đầu tư; dữ liệu thứ cấp gồm báo cáo tài chính, bản cáo bạch, số liệu thị trường chứng khoán, chỉ số CPI, GDP từ Tổng cục Thống kê và Ngân hàng Nhà nước. Phân tích hồi quy đa biến được sử dụng để kiểm định các giả thuyết và xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến giá cổ phiếu.

• Cỡ mẫu: 10 công ty ngành thực phẩm niêm yết liên tục trên HOSE từ 2010 đến 2014, đảm bảo tính liên tục và độ tin cậy của dữ liệu.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu trong giai đoạn 2010-2014, phù hợp với bối cảnh kinh tế và thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ chi trả cổ tức (DIV) là nhân tố nội sinh ảnh hưởng mạnh nhất đến giá cổ phiếu ngành thực phẩm với điểm bình quân gia quyền 4,33 trên thang Likert 5 điểm. Điều này cho thấy cổ tức ổn định và hấp dẫn là yếu tố quan trọng thu hút nhà đầu tư, làm tăng giá cổ phiếu.

2. Thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) đứng thứ hai về mức độ ảnh hưởng với điểm bình quân 3,78. EPS phản ánh khả năng sinh lợi của công ty, có mối tương quan tích cực với giá cổ phiếu, phù hợp với các nghiên cứu quốc tế.

3. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) là nhân tố ngoại sinh có ảnh hưởng lớn nhất với điểm bình quân 4,0, cho thấy biến động lạm phát tác động trực tiếp đến giá cổ phiếu thông qua chi phí sản xuất và sức mua của người tiêu dùng.

4. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cũng có ảnh hưởng tích cực với điểm bình quân 3,22, phản ánh sự phát triển kinh tế chung thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng thực phẩm và lợi nhuận doanh nghiệp.

5. Quy mô doanh nghiệp (Size) và giá trị tài sản ròng trên mỗi cổ phiếu (NAVPS) có ảnh hưởng vừa phải với điểm bình quân lần lượt 3,33 và 3,33, cho thấy các công ty lớn và có tài sản ròng cao thường có giá cổ phiếu ổn định hơn.

6. Phân tích hồi quy đa biến cho thấy mô hình có độ phù hợp cao (R² khoảng 0,75), các biến EPS, DIV, CPI và GDP đều có hệ số hồi quy dương và ý nghĩa thống kê ở mức 1%.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các mô hình nghiên cứu trước đây tại các thị trường mới nổi như Jordan và UAE, trong đó EPS và DIV là các nhân tố nội sinh chủ chốt ảnh hưởng đến giá cổ phiếu. Tác động tích cực của CPI và GDP phản ánh mối liên hệ chặt chẽ giữa biến động kinh tế vĩ mô và thị trường chứng khoán ngành thực phẩm.

Việc tỷ lệ chi trả cổ tức được đánh giá cao nhất cho thấy nhà đầu tư trong ngành thực phẩm ưu tiên các công ty có chính sách cổ tức ổn định, tạo ra dòng tiền đều đặn. Điều này cũng phù hợp với đặc thù ngành thực phẩm có tính ổn định và nhu cầu tiêu dùng liên tục.

Sự ảnh hưởng của CPI cho thấy lạm phát cao có thể làm giảm giá trị thực của cổ phiếu nếu không được bù đắp bằng tăng trưởng lợi nhuận. GDP tăng trưởng thúc đẩy sức mua và lợi nhuận doanh nghiệp, từ đó nâng cao giá cổ phiếu.

Các biểu đồ phân tích tương quan và hồi quy có thể minh họa rõ mối quan hệ tích cực giữa EPS, DIV, CPI, GDP với giá cổ phiếu, đồng thời thể hiện sự biến động giá cổ phiếu của 10 công ty ngành thực phẩm qua các năm 2010-2014.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường chính sách chi trả cổ tức ổn định và hấp dẫn: Các công ty ngành thực phẩm nên duy trì tỷ lệ chi trả cổ tức hợp lý nhằm thu hút và giữ chân nhà đầu tư, góp phần ổn định giá cổ phiếu. Thời gian thực hiện: ngay trong các kỳ báo cáo tài chính hàng năm. Chủ thể: Ban lãnh đạo công ty.

2. Nâng cao hiệu quả kinh doanh để tăng EPS: Tập trung cải thiện quản lý chi phí, nâng cao năng suất và mở rộng thị trường nhằm tăng thu nhập trên mỗi cổ phiếu, từ đó nâng cao giá trị cổ phiếu. Thời gian: kế hoạch 3-5 năm. Chủ thể: Ban điều hành và phòng kế hoạch phát triển.

3. Theo dõi và ứng phó linh hoạt với biến động kinh tế vĩ mô: Các công ty cần xây dựng chiến lược phòng ngừa rủi ro lạm phát và biến động GDP, như đa dạng hóa sản phẩm, điều chỉnh giá bán phù hợp. Thời gian: liên tục theo chu kỳ kinh tế. Chủ thể: Ban quản trị và bộ phận tài chính.

4. Tăng cường minh bạch thông tin và cải thiện quản trị công ty: Đảm bảo cung cấp thông tin chính xác, kịp thời về tình hình tài chính và hoạt động kinh doanh để tạo niềm tin cho nhà đầu tư, góp phần ổn định giá cổ phiếu. Thời gian: thực hiện ngay và duy trì thường xuyên. Chủ thể: Ban kiểm soát và phòng quan hệ nhà đầu tư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý doanh nghiệp ngành thực phẩm: Giúp hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu, từ đó xây dựng chiến lược tài chính và quản trị phù hợp nhằm nâng cao giá trị doanh nghiệp.

2. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Cung cấp cơ sở phân tích khoa học để đánh giá tiềm năng và rủi ro khi đầu tư vào cổ phiếu ngành thực phẩm trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán: Hỗ trợ trong việc xây dựng chính sách, quy định nhằm phát triển thị trường chứng khoán ngành thực phẩm ổn định và minh bạch.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản trị kinh doanh, tài chính: Là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu, mô hình phân tích và thực trạng thị trường chứng khoán ngành thực phẩm tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Những nhân tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến giá cổ phiếu ngành thực phẩm?
   Tỷ lệ chi trả cổ tức (DIV) và thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) là hai nhân tố nội sinh quan trọng nhất, cùng với chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và tổng sản phẩm quốc nội (GDP) là các nhân tố ngoại sinh có ảnh hưởng lớn.

2. Tại sao tỷ lệ chi trả cổ tức lại quan trọng đối với giá cổ phiếu?
   Cổ tức ổn định tạo ra dòng tiền đều đặn cho nhà đầu tư, tăng niềm tin và thu hút vốn, từ đó làm tăng giá cổ phiếu. Ví dụ, các công ty có chính sách cổ tức hấp dẫn thường có giá cổ phiếu ổn định và tăng trưởng.

3. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng để phân tích các nhân tố ảnh hưởng?
   Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính (phỏng vấn chuyên gia) và định lượng (hồi quy đa biến) với dữ liệu từ 10 công ty ngành thực phẩm niêm yết trên HOSE giai đoạn 2010-2014.

4. Biến động kinh tế vĩ mô ảnh hưởng thế nào đến giá cổ phiếu?
   Lạm phát (CPI) cao có thể làm giảm giá trị thực của cổ phiếu, trong khi tăng trưởng GDP thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng và lợi nhuận doanh nghiệp, từ đó nâng cao giá cổ phiếu.

5. Làm thế nào các công ty có thể ổn định giá cổ phiếu trong bối cảnh thị trường biến động?
   Bằng cách duy trì chính sách cổ tức ổn định, nâng cao hiệu quả kinh doanh, minh bạch thông tin và xây dựng chiến lược ứng phó với biến động kinh tế vĩ mô.

Kết luận

• Tỷ lệ chi trả cổ tức và thu nhập trên mỗi cổ phiếu là hai nhân tố nội sinh quan trọng nhất ảnh hưởng đến giá cổ phiếu ngành thực phẩm trên HOSE trong giai đoạn 2010-2014.
• Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và tổng sản phẩm quốc nội (GDP) là các nhân tố ngoại sinh có tác động tích cực đến giá cổ phiếu.
• Mô hình hồi quy đa biến cho thấy các nhân tố này có ý nghĩa thống kê cao, giải thích khoảng 75% biến động giá cổ phiếu.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các công ty, nhà đầu tư và cơ quan quản lý trong việc ra quyết định và xây dựng chính sách.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm ổn định và nâng cao giá cổ phiếu ngành thực phẩm, góp phần phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam bền vững.

Hướng phát triển tiếp theo: Mở rộng nghiên cứu với mẫu lớn hơn, cập nhật dữ liệu mới sau năm 2014 và phân tích tác động của các yếu tố khác như biến động tỷ giá, lãi suất và yếu tố tâm lý nhà đầu tư.

Các nhà quản lý và nhà đầu tư nên áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa chiến lược đầu tư và quản trị doanh nghiệp, đồng thời phối hợp với cơ quan quản lý để nâng cao hiệu quả thị trường chứng khoán ngành thực phẩm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Khái niệm Theo Luật Chứng khoán số 70/2006/QH-I1 ngày 29 tháng 6 năm 2009 của Quốc hội Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam quy định: “Cổ. phiếu là loại chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phân vốn cổ phân của tổ chức phát hành ". Cổ phiếu là giấy chứng nhận số tiền nhà đầu tư đóng góp vào công ty phát hành.

Cô phiếu là chứng chỉ do công ty cỗ phần phát hành hoặc bút toán ghi số xác nhận quyền sở hữu một hoặc một số cổ phần của công ty đó. Người nắm giữ cỗ phiếu trở thành cổ đông và đồng thời là chủ sở hữu của công ty phát hành.[2,tr1 14] Lịch sử ra đời cỗ phiếu gắn liền với lịch sử hình thành công ty cỗ phần - cỗ phiếu chính là sản phẩm riêng của công ty cô phần. Vốn điều lệ của công ty cô phần được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần. Người mua cỗ phần gọi là cổ đông.

Cổ đông được cấp một giấy xác nhận sở hữu cổ phần gọi là cổ phiếu. Cổ phiếu là bằng chứng và là chứng chỉ xác nhận quyền sở hữu của cô đông đối với công ty cổ phần. Quyền sở hữu của cô đông trong công ty cỗ phần tương ứng với số lượng cô phần mà cô đông nắm giữ. Vì vậy, cỗ phiếu còn được gọi là chứng khoán vốn.

Phân loại Khi xem xét cổ phiếu của công ty cổ phần, thường có sự phân biệt cổ phiếu được phép phát hành, cô phiếu đã phát hành, cổ phiếu quỹ, cổ phiếu đang lưu hành. 10 s* Cổ phiếu được phép phát hành: Khi công ty cỗ phần được thành lập, thì được phép phát hành cô phiếu để huy động vốn. Nhưng luật pháp các nước quy định công ty phải đăng ký tổng số cổ phiếu của công ty và phải ghi trong điều lệ công ty và được gọi là cổ phiếu được phép phát hành hay cổ phiếu đăng ký. Cô phiếu được phép phát hành là số lượng cỗ phiếu tối đa của một công ty có thể phát hành từ lúc bắt đầu thành lập cũng như trong suốt quá trình hoạt động.

Khi cần có sự thay đổi lượng cổ phiếu được phép phát hành thì phải được đa số cổ đông bỏ phiếu tán thành và phải sửa đổi điều lệ công ty. Cổ phiếu đã phát hành: là cô phiêu mà công ty được bán ra cho các nhà đầu tư trên thị trường và công ty đã thu về được toàn bộ tiền bán số cổ phiếu đó, nó nhỏ hơn hoặc tối đa là bằng với số cổ phiếu được phép phát hành. Cổ phiếu quỹ: là cỗ phiếu đã được giao dịch trên thị trường và được chính tổ chức phát hành mua lại bằng nguồn vốn của mình. Số cổ phiếu này có thể được công ty lưu giữ một thời gian sau đó lại được bán ra; luật pháp.

một số nước quy định số cô phiếu này không được bán ra mà phải hủy bỏ. Cổ phiếu quỳ không phải là cô phiếu đang lưu hành, không có vốn đằng sau nó; do đó không được tham gia vào việc chia lợi tức cổ phần và không có quyền tham gia bỏ phiếu. $* Cổ phiếu đang lưu hành: là cỗ phiếu đã phát hành, hiện đang lưu hành trên thị trường và do các cổ đông đang nắm giữ. Số cỗ phiếu đang lưu hành được xác định như sau: Số cổ phiếu đang lưu hành = Số cỗ phiếu đã phát hành - Số cổ phiếu quy Trong trường hợp công ty có cả hai loại cỗ phiếu thường và cỗ phiếu ưu đãi, người ta sẽ xác định cụ thể cho từng loại một.

Số cỗ phiếu thường đang lưu hành là căn cứ quan trọng để phân chia lợi tức cổ phần trong công ty. ll Dựa vào hình thức cỗ phiếu, có thể phân biệt cỗ phiếu ghi danh va cổ phiếu vô danh. $ CỔ phiếu ghi danh: là cổ phiếu có ghi tên người sở hữu trên tờ cổ phiếu. Cổ phiếu này có nhược điểm là việc chuyển nhượng phức tạp, phải đăng ký tại cơ quan phát hành và phải được Hội đồng Quản trị của công ty cho phép.

s# Cổ phiếu vô danh: là cỗ phiếu không ghi tên người sở hữu. Cổ phiếu này được tự do chuyển nhượng mà không cần thủ tục pháp lý. Dựa vào quyền lợi mà cổ phiếu đưa lại cho người nắm giữ, có thể phân biệt cổ phiếu phô thông (cỗ phiếu thường) và cỗ phiếu ưu đãi - Đây là cách phân loại phổ biến nhất. Khi nói đến cổ phiếu của một công ty, người ta thường nói đến cô phiếu phổ thông (cổ phiếu thường) và cô phiếu ưu đãi.

s# Cổ phiếu phổ thông + Là loại cỗ phiếu có thu nhập phụ thuộc vào hoạt động kinh doanh của công ty. Người sở hữu cỗ phiếu phổ thông được tham gia họp Đại hội đồng cỗ đông và được bỏ phiếu quyết định những vấn đề quan trọng nhất của công ty, được quyền bầu cử và ứng cử vào Hội đồng Quản trị của công ty. + Cổ phiếu của công ty không có thời hạn hoàn trả, vì đây không phải là khoản nợ đối với công ty. + Cổ đông được chia phần giá trị tài sản còn lại khi thanh lý công ty sau khi công ty đã thanh toán các khoản nợ và thanh toán cho các cổ đông ưu đãi.

+ Người góp vốn vào công ty không được quyền trực tiếp rút vốn ra khỏi công ty, nhưng được quyền chuyển nhượng sở hữu cổ phần dưới hình thức bán lại cỗ phiếu hay dưới hình thức quà tặng hay để lại cho người thừa kế. Chính điều này đã tạo ra tính thanh khoản cho cỗ phiếu công ty, đồng thời cũng hấp dẫn nhà đầu tư. 12 + Được quyền ưu tiên mua cỗ phiếu khi công ty phát hành cô phiếu mới để tăng vốn. + Được quyền triệu tập đại hội đồng cỗ đông bất thường theo luật định.

+ Cổ đông thường cũng phải gánh chịu những rủi ro mà công ty gặp phải. tương ứng với phần vốn góp và chỉ chịu trách nhiệm giới hạn trong phạm vi số lượng vốn góp vào công ty. s# CỔ phiếu ưu đãi Cổ phiếu ưu đãi là chứng chỉ xác nhận quyền sở hữu trong một công ty, đồng thời cho phép người nắm giữ loại cỗ phiếu này được hưởng một số quyển lợi ưu tiên hơn so với cỗ đông phổ thông về mặt tài chính nhưng bị hạn chế về quyền hạn đối với công ty góp vốn. Người nắm giữ cổ phiếu ưu đãi được gọi là cổ đông ưu đãi của công ty.

Cổ đông nắm giữ cỗ phiếu ưu đãi có các quyền lợi sau: * Quyền được nhận cô tức trước các cổ đông thường, mặc dù người có cô phiếu ưu đãi chỉ được quyền hưởng lợi tức cô phần giới hạn nhưng họ được trả cô tức trước khi chia lợi tức cho cổ đông thường. Khác với cô tức của cô phiếu phổ thông, cỗ tức của cổ phiếu ưu đãi được xác định trước và thường được xác định bằng tỷ lệ phần trăm có định so với mệnh giá của cổ phiếu hoặc bằng iền nhất định in trên mỗi cỗ phiếu. * Quyền ưu tiên được thanh toán trước, khi giải thể hay thanh lý công ty, nhưng sau người có trái phiếu. + Tương tự như cổ phiếu phô thông, nhưng cô đông sở hữu cổ phiếu ưu đãi không được tham gia bầu cử, ứng cử vào Hội đồng Quản trị và quyết định những vấn để quan trọng của công ty.

+ Cổ phiếu ưu đãi có thể có mệnh giá hoặc không có mệnh giá và mệnh. giá của nó cũng không ảnh hưởng tới giá thị trường của cô phiếu ưu đãi. Mệnh giá của cỗ phiếu ưu đãi có ý nghĩa hơn đối với mệnh giá của cô phiếu 13 phổ thông, vì nó là căn cứ đề trả cổ tức và là căn cứ để hoàn vốn khi thanh lý hay giải thể công ty. + Cổ tức của cô phiếu ưu đãi là cố định,và cỗ đông ưu đãi cũng vẫn được nhận cổ tức khi công ty làm ăn không có lợi nhuận (thua lỗ).

Không có kỳ hạn và không hoàn vốn Cổ phiếu là chứng nhận góp vốn của các cổ đông vào công ty cổ phần. Chỉ có chiều góp vào, không thể hiện thời hạn hoàn vốn; không có kỳ hạn. Cổ tức không ổn định và phụ thuộc vào kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Cổ tức cổ phiếu thường tùy thuộc vào kết quả kinh doanh của doanh. nghiệp, và vì kết quả kinh doanh không ồn định nên cỗ tức cũng không thể có định.

Khi doanh nghiệp làm ăn phát đạt thì cỗ đông được hưởng lợi nhuận nhiều hơn so với các loại chứng khoán khác có lãi suất cố định. Ngược lại, khi làm ăn khó khăn hoặc thua lỗ, cổ tức có thẻ rất thấp hoặc không có cổ tức. Khi phá sản, cổ đông là người cuỗi cùng nhận được giá trị còn lại của tài sản thanh lý 4. Giá cỗ phiếu biến động rất mạnh Giá biến động nhiều nhất là trên thị trường thứ cấp, do giá chịu sự tác động của nhiều nhân tố, và nhân tố quan trọng đó là kết quả kinh doanh của công ty.

Giá phát hành cỗ phiếu Giá phát hành của cỗ phiếu là giá bán ra khi đơn vị phát hành cỗ phiếu. Do mức doanh lợi của công ty và giá cả thị trường không giống nhau cho nên 14 giá phát hành của các cổ phiếu cũng không giống nhau. Thông thường có mấy loại giá sau: - Bình giá: là giá phát hành dựa trên mệnh giá cô phiều - Thời giá là giá dựa vào giá hiện hành của các cỗ phiếu đang lưu thông trên thị trường để xác định mức giá phát hành. - Giá trung gian: là giá dựa vào giá trung gian giữa giá cô phiếu và giá thị trường để xác định mức giá phát hành.

- Chiết giá phát hành: là giá phát hành cổ phiếu thấp hơn mệnh giá. của cỗ phiếu Thị giá của cổ phiếu là chỉ giá cô phiếu được mua bán tại thị trường giao. dịch cổ phiếu. Các nhân tố ảnh hưởng đến thị giá cổ phiếu là rat nhiều.

Công thức đề tính thị giá: Thịgá = Mệnhgiácôphiu x Lat te da ơn Lợi tức thị trường Đây chỉ là mức giá theo lý thuyết. Khoảng cách giữa mức giá lý thuyết này so với giá thực tế là tương đối lớn. Giá trị hiện tại của cỗ phiếu Giá trị hiện tại của cô phiếu là giá trị mà cô phiếu thể hiện một cách chính thức tại một thời điểm nào đó. Giá mở cửa và giá đóng cửa của cỗ phiếu -_ Giá mở cửa Là giá đầu tiên được mua bán của một loại cỗ phiếu nào đó tại thời điểm.

mở của thị trường trong ngày tại nơi giao dịch cô phiếu.