Chương 1 DAT VAN DE Di cung voi su phat triển của thời dai là các công cuộc đổi mới về con người, đời sông. Việc nâng cao góc nhìn về tham mỹ cũng đã trở thành một điều thiết yếu trong cuộc sông. Và trong công cuộc đổi mới này, mảng xanh là một vấn đề được đặt lên hàng đầu trong sự nóng dan lên của trái đất. Bởi với sự phát trién không ngừng của đô thị hóa thì mảng xanh đã dần bị thu hẹp, kéo theo nhiều hệ lụy đối với sau này.
Đề mang mảng xanh trở lại, cảnh quan như một biện pháp cứu cánh kip thời đối với tình trạng này. Nắm rõ được tầm thiết yêu của cây xanh, con người đã mang thiên nhiên vào cuộc sống, vào dưới mái nhà của họ. Khi con người biết đến cái đẹp cũng là lúc họ bắt đầu nhìn nhận kĩ hơn về mọi thứ xung quanh. Việc lựa chọn cây trồng trong khuôn viên cũng thé, luôn là loài họ yêu thích và nhìn nhận được công năng của nó.
Trong cảnh quan, xuân hoa răng đã không còn là loài cây xa lạ, nó góp mặt trong khá nhiều công trình cảnh quan. Trong đời sống, xuân hoa răng ngoài khả năng làm đẹp thì chúng còn là loài cây dược liệu có thé trị được các bệnh như: suy nhược thần kinh, làm việc quá sức, chữa các bệnh về đường tiêu hóa, cầm máu, dau da dày, điều chỉnh huyết áp,. Ánh sáng luôn là tác nhân ảnh hưởng quan trọng đến sự sinh trưởng và phát triển của thực vật nói chung và cây xuân hoa răng nói riêng. Việc hiểu về sự tác động của ánh sáng đối với xuân hoa răng giúp ta có thể lựa chọn phương án nuôi trồng phù hợp nhằm nâng cao chất lượng và năng suất của cây dé có thé trồng với số lượng lớn và thỏa mãn được nhu câu sử dụng trong cảnh quan cũng như các bai thuôc cô truyền.
Từ những lý do trên, tôi thực hiện đề tài: “Ảnh hưởng của cường độ ánh sáng đến sự phát triển của cây xuân hoa răng (Pseuderanthemum crenulatum) trồng bằng phương pháp giâm cành tại Eco Xuân, Lái Thiêu, tỉnh Bình Dương” nhằm có thể cung cấp những thông tin cơ bản giúp cho việc trồng và chăm sóc cây xuân hoa răng đạt được kết quả tốt nhất.1 Mục tiêu Đánh giá ảnh hưởng của các mức che sáng đến sự phát triển của cây xuân hoa răng.2 Yêu cầu Theo dõi các chỉ tiêu sinh trưởng của cây 1.3 Giới hạn Đề tài được thực hiện trong thời gian nghiên cứu ngắn, phạm vi hẹp. Trong thời gian đề tài được thực hiện trong mùa mưa nên gặp khó khăn về thời tiết. Chương 2 TỎNG QUAN 2.1 Giới thiệu về cây xuân hoa răng 2.1 Phan loại thực vat Tén phé thong: Xuan hoa rang Tên khoa học: Pseuderanthemum crenulatum (Wall.) Radlk Bộ: Scrophulariales Ho: Acanthaceae Chi: Xuan hoa Pseuderanthemum Loai: Pseuderanthemum crenulatum 2.2 Phân bố Xuân hoa răng phân bố ở Việt Nam, Cambodia, Lào, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Singapore, Myanmar và một số tỉnh phía nam và đông nam Trung Quốc. Ở Việt Nam, phát triển nhiều ở miền Trung và miền Nam Việt Nam.
Ở Núi Cam (An Giang) xuân hoa răng phát triển ở V6 Bạch Tượng, được người dân địa phương gọi là Lan quét.3 Đặc điểm hình thái Cây bụi hoặc gần như bụi, cao đến 3 m. Thân màu nâu đen, có lông tơ. Cuống lá dai 1 - 4 cm, có lông tơ; phiến lá hình trứng - bầu dục đến thuôn - mác, cỡ 5 -15 x 3 - 5,5 cm, mặt trên màu xanh nhạt và có lông tơ ở dọc gân, mặt dưới có lông tơ nhưng ít hơn, gần bên 7 cặp, gốc lá hình nêm đến hình nêm rộng, mép lá ngeuyên, đầu lá có mũi đến mũi nhọn. Cụm hoa hình tháp cỡ 3 - 10 cm, mang các hoa dày; lá bắc hình tam giác, cỡ 7x 3mm, có lông măng màu nâu; lá bắc con hình dui, cỡ 3 - 4.x 1,5 mm, cơ lông măng màu nâu.
Cuống hoa cỡ 1 — 3 mm, có lông tơ. Đài cỡ 4 - 5 mm; thùy đài hình đường-hình mác, có lông tơ dày và không có tuyến. Tràng màu trắng hoặc tím nhạt, cỡ 3,5 - 4,5 cm, mặt ngoài có lông tơ với các túm lông; ống đài cỡ 2,5 — 3,5 cm; môi dưới 3 thùy, thùy hình thuôn, cỡ 1 em; môi trên 2 thùy. Nhị tho ra khỏi Ống trang; chỉ nhị dai cỡ 3 mm, nhẫn; các 6 bao phan hình trứng.
Bầu có lông dày; vòi nhụy có lông dày mau trang ở gốc; núm nhụy hình cầu. Quả nang hình chùy, cỡ 2,5 cm. Hạt hình tròn, đường kính cỡ 3,5 mm, bề mặt hạt có điểm mụn nỗi lên, nhẫn.4 Đặc điểm sinh thái Xuân hoa răng thuộc loại cây ưa am, ưa sáng và hơi chiu bóng, nhất là khi còn nhỏ. Cây trồng sinh trưởng mạnh trong mùa xuân hè, mùa thu đông có hiện tượng nửa rụng lá.
Là loài có đặc điểm phát triển nhanh, kháng bệnh tốt, chịu được nhiều điều kiện khí hậu khác nhau do đó có thể trồng được trên nhiều loại đất khác nhau (nhưng tốt nhất là đất thịt tơi xốp, nhiều mun, nhiệt độ và độ 4m cao) và thích nghi tốt với điều kiện khí hậu Việt Nam.2 Ảnh hưởng của cường độ ánh sáng đến sự phát triển của cây 2.1 Ảnh hướng của ánh sáng đối với thực vật Ánh sáng có ảnh hưởng tới hình thái và hoạt động sinh lí của cây. Cây có tính hướng sáng. Những cây mọc trong rừng có thân cao, thắng; cành chỉ tập trung ở phần ngọn cây, các cành cây phía dưới sớm bị rụng. Đó là do có hiện tượng tỉa cành tự nhiên.
Cây mọc ngoài sáng thường thấp và tán rộng. Ánh sáng còn ảnh hưởng tới hình thái của lá cây. Thực vật được chia thành hai nhóm khác nhau tuỳ theo khả năng thích nghi cùa chúng với các điều kiện chiếu sáng của môi trường: - Nhóm cây ưa sáng: bao gồm những cây sống nơi quang đãng. - Nhóm cây ưa bóng: bao gồm những cây sống nơi có ánh sáng yếu, ánh sáng tán xạ như cây sống dưới tán của cây khác, cây trồng làm cảnh đặt ở trong nhà.
Ánh sáng ảnh hưởng nhiều tới hoạt động sinh lí của thực vật như hoạt động quang hợp, hô hap. và khả năng hút nước của cây. Ánh sáng ảnh hưởng đến quang hợp về 2 mặt: cường độ ánh sáng và quang phổ ánh sáng.1 Cường độ ánh sáng ảnh hưởng đến cường độ quang hợp theo nồng độ CO2 Khi nồng độ CO2 thấp, tăng cường độ anh sang, cường độ quang hợp tăng không nhiêu. Khi nồng độ CO2 tăng lên thì tăng cường độ ánh sáng, cường độ quang hợp tăng lên rất mạnh Tại trị số nồng độ CO2 thích hợp, Khi cường độ ánh sáng đã vượt qua điểm bù.
Cường độ quang hợp tăng tỉ lệ thuận với cường độ ánh sáng cho đến điểm bão hòa ánh sáng. Sau đó, cường độ quang hợp không tăng cho dù cường độ ánh sáng có tăng. Cây xanh quang hợp qua thân, lá nhờ có các diệp lục tố. Chúng sử dụng CO2 và nước để tạo nên các hợp chất hữu cơ cung cấp năng lượng cho cây phát triển.
Ánh sáng chính là điều kiện cần thiết cho phản ứng sinh hóa này xảy ra. Ánh sáng còn tác động đến toàn bộ vòng đời của cây trồng. Từ lúc cây bắt đầu nảy mầm, phát triển, đơm hoa kết trái rồi chết đi. Bên cạnh đó, ánh sáng ảnh hưởng đến cây trông về mặt sinh khôi.
Tùy thuộc vao đặc điêm thực vật ma mỗi loại cây có khả năng tiếp nhận cường độ ánh sáng khác nhau. Dựa vào điều này, người ta có thê phân loại cây trồng dé tạo điều kiện ánh sáng phù hợp cho chúng phát triển.2 Phan ứng của thực vật đối với các loại quang phố khác nhau ¢ Anh sáng đỏ và đỏ xa: - Ánh sáng đỏ (600 - 700 nm) và đỏ xa (700 - 750 nm) tác động đến quá trình ra hoa, kết quả thông qua cơ chế quang chu kỳ và việc tích lũy hàm lượng Phytochrome. Sắc tố Phytochrome đóng vai trò như xúc tác phản ứng, tồn tại ở 2 dang: một là dang hấp thụ ánh sáng đỏ (Phytochrome Red) va một dang hấp thụ ánh sáng đỏ xa (Phytochrome Far - Red). - Anh sáng đỏ gây ra phan ứng trong sắc tô phytochrome đưa nó vào dang hoạt động và kích hoạt các quá trình như điều chỉnh quang chu kỳ.
Một số cây trồng cần một lượng thời gian chiếu sáng nhất định trong ngày để có thể ra hoa. Ngoài ra một số loại hạt cũng cần ánh sáng đỏ dé bắt đầu nảy mầm vi dụ như cây hung chanh, tia tô. - Anh sang đỏ xa có thể gây hiện tượng kéo dài thân, dài lá, cuống lá, mở rộng lá, vươn ngọn. Hay nói cách khác ánh sáng đỏ xa có thể ức chế quá trình ra hoa.
¢ Anh sáng xanh lam: - Ảnh sáng xanh lam (400 - 500 nm) được biết đến là tác nhân kích hoạt các phản ứng hình thái liên quan đến các tế bào cảm quang Crytochrome và phototropin. Ví dụ như tăng cường sắc tố ở các giống rau diếp đỏ, tăng sắc tố và dinh dưỡng trong ớt. - Cây xanh có đặc tính hướng sáng — sự phát triển của cây sẽ hướng về nơi có nguồn sáng, điều này dé thấy nhất ở cây trồng trong nhà có nguồn sáng duy nhất là cửa số. - Ánh sáng xanh lam là tín hiệu điều khiển sự đóng mở lỗ khí không anh hưởng đến quá trình quang hợp và thoát hơi nước, qua đó cũng tích tụ chất diệp lục, sự mở rộng và định vi lá, ngọn cây.
¢ Anh sáng xanh lục: - Ánh sáng xanh lục (500 - 600 nm) ít có tác dụng với cây xanh. Điều dễ nhận thấy là với những cây có tán là nhiều tang thì tán là phía đưới có màu xanh lục sam hơn do chúng chỉ nhận được ánh sáng xanh lục, đỏ xa còn phần lớn ánh sáng đỏ, xanh lam đã được hấp thụ bởi tán lá phía trên. - _ Với việc ứng dụng ánh sáng nhân tạo trong trồng cây thì ánh sáng xanh lục kết hợp với các màu khác tạo ra ánh sáng trắng. Do đó giúp nhân viên dé quan sát sâu bệnh và các vấn đề khác hiệu quả hơn, môi trường làm việc dễ chịu hơn.
s* Anh sáng tím, cực tím: - Anh sáng tím và cực tím (300 — 400 nm) không đóng vai trò gì trong quá trình quang hợp và sự phát triển của cây. Tuy nhiên ở cường độ yếu chúng có một số vai trò trong việc kích hoạt cơ chế tự bảo vệ của cây, tăng hợp chất chống oxy hóa, có thể tăng giá trị dinh dưỡng, hình thành hợp chất tạo mùi vị, độ ngọt (Brix) ở một số loại cây như dưa lưới, dâu tây, cà chua, ớt.