Luận văn thạc sĩ công nghệ sinh học khảo sát khả năng nhân nhanh protocorm like bodies và tái sinh chồi like bodies và tái sinh chồi lan mokara vàng chanh trong hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời rita

Khảo sát khả năng nhân nhanh protocorm like bodies và tái sinh chồi lan mokara vàng chanh trong hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời.

• Tác giả: Vương Thị Hồng Loan
• Người hướng dẫn: TS. Lê Thị Thủy Tiên
• Trường học: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công nghệ Sinh học
• Đề tài: Nghiên cứu khả năng nhân nhanh và tái sinh chồi lan Mokara vàng chanh trong nuôi cấy ngập chìm tạm thời
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Nội dung nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Sơ lược về đặc điểm của Mokara vàng chanh (Full moon)
• 2.2. Nguồn gốc và phân bố
• 2.3. Đặc điểm hình thái
• 2.4. Đặc điểm sinh trưởng
• 2.5. Tiêu chí chọn giống lan Mokara
• 2.6. Phương pháp nhân giống
• 2.7. Tạo nguồn PLBs vô tính
• 3. CHƯƠNG 3: VẬT LIỆU - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp tạo mẫu sạch
• 3.3. Khảo sát ảnh hưởng của BA và KIN lên sự tạo PLBs từ phát hoa
• 3.4. Khảo sát ảnh hưởng của sự kết hợp nồng độ giữa BA và NAA đến sự tăng sinh của PLBs và sự tái sinh chồi từ PLBs trên môi trường thạch
• 3.5. Khảo sát ảnh hưởng của tần suất ngập chìm và thời gian ngập chìm tới sự tăng sinh PLBs và sự tái sinh chồi từ PLBs trong hệ thống nuôi cây ngập chìm tạm thời RITA®
• 3.6. Khảo sát ảnh hưởng của mật độ PLBs tới sự tăng sinh PLBs và sự tái sinh chồi từ PLBs trong hệ thống nuôi cây ngập chìm tạm thời RITA®
• 3.7. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ - BÀN LUẬN
• 4.1. Khảo sát ảnh hưởng của BA, KIN lên sự tạo PLBs từ phát hoa
• 4.2. Ảnh hưởng của BA và NAA lên sự tăng sinh PLBs và sự tái sinh chồi từ PLBs trên môi trường thạch
• 4.3. Khảo sát ảnh hưởng của tần suất ngập chìm và thời gian ngập chìm tới sự tăng sinh PLBs trong hệ thống RITA®
• 4.4. Khảo sát ảnh hưởng của mật độ PLBs đến sự tăng sinh PLBs
• 4.5. Khảo sát ảnh hưởng của tần suất ngập chìm và thời gian ngập chìm tới sự tái sinh chồi từ PLBs
• 4.6. Ảnh hưởng của mật độ PLBs khởi đầu tới sự tái sinh chồi
• 4.7. Ảnh hưởng của cytokinin lên sự hình thành PLBs của mẫu cấy
• 4.8. Các thông số ảnh hưởng đến hiệu quả tăng sinh PLBs và tái sinh chồi của hệ thống ngập chìm tạm thời RITA®
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ
• 5.1. Sự tạo PLBs
• 5.2. Sự tăng sinh PLBs và tái sinh chồi trên môi trường thạch
• 5.3. Sự tăng sinh PLBs trong hệ thống RITA®
• 5.4. Sự tái sinh chồi từ PLBs trong hệ thống RITA®
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Nghiên cứu khả năng nhân nhanh lan Mokara vàng chanh trong hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời RITA® là một công trình quan trọng trong lĩnh vực công nghệ sinh học. Lan Mokara là giống lan có giá trị kinh tế cao, đặc biệt trong ngành hoa cắt cành tại Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, việc nhân giống truyền thống gặp nhiều khó khăn do hệ số nhân thấp và nguồn giống chủ yếu phải nhập khẩu. Nghiên cứu này nhằm tìm ra phương pháp hiệu quả để tạo ra nguồn giống trong nước, từ đó đáp ứng nhu cầu thị trường và giảm phụ thuộc vào giống ngoại nhập. Hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời RITA® đã chứng minh được hiệu quả vượt trội so với các phương pháp truyền thống, giúp tăng khả năng sống sót và giảm chi phí sản xuất.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là khảo sát khả năng tạo protocorm like bodies (PLBs) từ phát hoa lan Mokara vàng chanh và xác định các điều kiện nuôi cấy tối ưu để tái sinh chồi lan. Nghiên cứu sẽ tập trung vào việc sử dụng các loại cytokinin như BA và Kinetin ở các nồng độ khác nhau, cũng như khảo sát ảnh hưởng của sự kết hợp giữa BA và NAA đến sự tăng sinh của PLBs. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng sẽ xem xét ảnh hưởng của mật độ PLBs và tần suất ngập chìm trong hệ thống RITA® tới hiệu quả nhân nhanh lan.

II. Tình hình nghiên cứu

Hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời RITA® đã được áp dụng cho nhiều loại cây trồng khác nhau và cho thấy hiệu quả cao trong việc nhân nhanh và tái sinh chồi lan. Theo các nghiên cứu trước đây, hệ thống này không chỉ giúp tăng cường khả năng sống sót của mẫu cấy mà còn giảm thiểu chi phí sản xuất. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng PLBs từ lan Mokara có thể được tạo ra hiệu quả hơn khi sử dụng các cytokinin thích hợp. Nghiên cứu này sẽ làm rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành PLBs từ phát hoa, từ đó mở ra hướng đi mới cho việc sản xuất giống lan trong nước.

2.1. Đặc điểm của lan Mokara

Lan Mokara là giống lan đơn thân, có đặc điểm sinh trưởng mạnh mẽ và khả năng thích nghi cao với môi trường. Giống lan này có nguồn gốc từ Thái Lan và được lai tạo từ nhiều giống khác nhau, cho ra hoa đẹp và có giá trị kinh tế cao. Đặc biệt, việc nhân nhanh lan Mokara đang trở thành một trong những xu hướng quan trọng trong ngành nông nghiệp đô thị. Việc nghiên cứu khả năng tái sinh chồi lan từ PLBs sẽ giúp tăng cường nguồn giống trong nước, giảm thiểu sự phụ thuộc vào giống nhập khẩu.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện bằng cách sử dụng các mẫu phát hoa lan Mokara vàng chanh ở giai đoạn non để tạo PLBs. Các cytokinin như BA và Kinetin được thử nghiệm ở các nồng độ khác nhau nhằm xác định nồng độ tối ưu cho sự hình thành PLBs. Bên cạnh đó, các yếu tố như tần suất ngập chìm và thời gian ngập chìm cũng được khảo sát để tìm ra điều kiện nuôi cấy tốt nhất. Hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời RITA® sẽ được áp dụng để theo dõi sự tăng sinh PLBs và tái sinh chồi lan từ PLBs, nhằm đánh giá hiệu quả của các phương pháp này.

3.1. Thiết kế thí nghiệm

Thiết kế thí nghiệm bao gồm việc sử dụng môi trường MS bổ sung các chất điều hòa sinh trưởng như BA và NAA. Các mẫu cấy sẽ được theo dõi trong suốt quá trình nuôi cấy để đánh giá tỷ lệ tạo PLBs và khả năng tái sinh chồi lan. Kết quả sẽ được phân tích để xác định mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và khả năng phát triển của mẫu cấy, từ đó tìm ra điều kiện tối ưu cho việc nhân nhanh lan Mokara vàng chanh.

IV. Kết quả và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự tăng sinh PLBs đạt hiệu quả cao nhất ở mật độ 5g PLBs trong môi trường MS bổ sung BA 1 mg/l kết hợp với NAA 0,5 mg/l. Tỷ lệ tăng sinh PLBs cao gấp 2.43 lần so với môi trường thạch, cho thấy tiềm năng của hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời RITA®. Bên cạnh đó, chế độ ngập chìm 3 phút sau mỗi 2 giờ cũng cho kết quả khả quan trong việc tái sinh chồi lan từ PLBs. Những kết quả này không chỉ khẳng định hiệu quả của phương pháp nghiên cứu mà còn mở ra hướng đi mới cho việc sản xuất giống lan Mokara trong nước.

4.1. Đánh giá giá trị thực tiễn

Nghiên cứu này có giá trị thực tiễn cao trong việc cung cấp nguồn giống lan Mokara chất lượng cho thị trường. Việc áp dụng hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời RITA® không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao năng suất sản xuất giống. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh hiện nay khi nhu cầu tiêu thụ hoa lan ngày càng tăng cao. Hơn nữa, nghiên cứu cũng góp phần vào việc phát triển công nghệ sinh học trong ngành nông nghiệp, thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành sản xuất cây giống tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lan Mokara vàng chanh là một trong những giống lan chủ lực, được trồng phổ biến tại Thành phố Hồ Chí Minh với nhu cầu tiêu thụ nội địa và xuất khẩu ngày càng tăng. Tuy nhiên, phương pháp nhân giống truyền thống cho hệ số nhân thấp, nguồn giống chủ yếu nhập khẩu từ Thái Lan, gây hạn chế phát triển sản xuất trong nước. Công nghệ sinh học, đặc biệt là kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào thực vật, mở ra hướng đi mới cho việc nhân giống lan Mokara với hiệu quả cao hơn. Nghiên cứu này tập trung khảo sát khả năng nhân nhanh Protocorm like bodies (PLBs) và tái sinh chồi từ PLBs của lan Mokara vàng chanh trong hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời RITA® nhằm tối ưu hóa quy trình nhân giống, giảm chi phí và thời gian sản xuất.

Mục tiêu chính của luận văn là tạo PLBs từ cọng phát hoa non (7-10 ngày tuổi) và xác định các thông số quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả tăng sinh PLBs và tái sinh chồi trong hệ thống RITA®. Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 2 đến tháng 8 năm 2012 tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Nông nghiệp Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển nguồn cây giống chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường và thúc đẩy ngành công nghiệp hoa lan trong nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về nuôi cấy mô tế bào thực vật, đặc biệt là kỹ thuật nuôi cấy ngập chìm tạm thời (Temporary Immersion System - TIS). Hệ thống RITA® được sử dụng nhằm kết hợp ưu điểm của nuôi cấy trên môi trường thạch và môi trường lỏng, đồng thời khắc phục nhược điểm như hiện tượng thủy tinh thể và thiếu oxy trong môi trường lỏng liên tục. Các khái niệm chính bao gồm:

• Protocorm like bodies (PLBs): Thể mô tương tự protocorm, có khả năng phát triển thành cây con, là nguồn nguyên liệu quan trọng trong nhân giống lan.
• Cytokinin (BA, Kinetin): Chất điều hòa sinh trưởng thực vật ảnh hưởng đến sự tạo PLBs và tăng sinh chồi.
• Auxin (NAA): Chất điều hòa sinh trưởng phối hợp với cytokinin để thúc đẩy tăng sinh PLBs và tái sinh chồi.
• Tần suất và thời gian ngập chìm: Các thông số quan trọng trong hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời ảnh hưởng đến sự phát triển của mẫu cấy.
• Mật độ PLBs: Ảnh hưởng đến hiệu quả tăng sinh và tái sinh chồi trong hệ thống RITA®.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là các mẫu cọng phát hoa non (7-10 ngày tuổi) của lan Mokara vàng chanh, được thu thập từ cây mẹ tuyển chọn tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Nông nghiệp Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh. Mẫu được khử trùng và cắt lát để tạo PLBs trên môi trường MS bổ sung các nồng độ khác nhau của BA, Kinetin, NAA.

Phương pháp nghiên cứu bao gồm:

• Khảo sát ảnh hưởng của BA và Kinetin lên sự tạo PLBs từ phát hoa trên môi trường thạch.
• Khảo sát ảnh hưởng của sự kết hợp BA và NAA đến tăng sinh PLBs và tái sinh chồi trên môi trường thạch.
• Khảo sát ảnh hưởng của tần suất và thời gian ngập chìm trong hệ thống RITA® đến tăng sinh PLBs và tái sinh chồi.
• Khảo sát ảnh hưởng của mật độ PLBs đến hiệu quả tăng sinh và tái sinh chồi trong hệ thống RITA®.

Cỡ mẫu mỗi nghiệm thức gồm 3 bình, mỗi bình 5 mẫu cấy, thực hiện 3 lần lặp lại. Phân tích số liệu sử dụng phần mềm SPSS phiên bản 19 với phương pháp ANOVA một chiều và Duncan test (p=0,05). Thời gian nghiên cứu kéo dài 6 tháng từ tháng 2 đến tháng 8 năm 2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của BA và Kinetin đến tạo PLBs:
   Môi trường MS bổ sung BA 1 mg/l cho tỷ lệ mẫu tạo PLBs cao nhất, vượt trội so với Kinetin ở cùng nồng độ. Tỷ lệ tạo PLBs đạt khoảng 85%, cao hơn 30% so với môi trường không bổ sung cytokinin.

2. Ảnh hưởng của sự kết hợp BA và NAA đến tăng sinh PLBs và tái sinh chồi:
   Môi trường MS bổ sung BA 1 mg/l kết hợp NAA 0,5 mg/l cho gia tăng trọng lượng tươi PLBs cao nhất, gấp 2,43 lần so với nuôi trên môi trường thạch và gấp 1,779 lần so với môi trường lỏng lắc. Tỷ lệ tái sinh chồi cũng đạt mức cao nhất với BA 1 mg/l và NAA 0,2 mg/l, số lượng chồi tái sinh trong hệ thống RITA® cao gấp 2,72 lần so với môi trường thạch và gấp 2,42 lần so với môi trường lỏng lắc.

3. Ảnh hưởng của tần suất và thời gian ngập chìm trong hệ thống RITA®:
   Thời gian ngập chìm 3 phút sau mỗi 2 giờ là điều kiện tối ưu cho tăng sinh PLBs, trong khi thời gian ngập 3 phút sau mỗi 4 giờ thích hợp cho tái sinh chồi. Các chu kỳ ngập này giúp giảm tỷ lệ PLBs bị thủy tinh thể, tăng hiệu quả hấp thu dinh dưỡng và cung cấp oxy đầy đủ.

4. Ảnh hưởng của mật độ PLBs:
   Mật độ 5 g PLBs trong bình nuôi cho hiệu quả tăng sinh PLBs cao nhất, đồng thời mật độ 70 PLBs/bình là mức tối ưu cho tái sinh chồi trong hệ thống RITA®. Mật độ quá cao hoặc quá thấp đều làm giảm hiệu quả sinh trưởng và tái sinh.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời RITA® vượt trội hơn hẳn so với phương pháp nuôi cấy truyền thống trên môi trường thạch và môi trường lỏng lắc. Việc sử dụng BA kết hợp NAA ở nồng độ thích hợp kích thích mạnh mẽ sự tăng sinh PLBs và tái sinh chồi, phù hợp với các nghiên cứu trước đây trên các loài lan khác và cây trồng khác. Chu kỳ ngập chìm ngắn và tần suất cao giúp mẫu cấy tiếp xúc đủ với môi trường dinh dưỡng và oxy, hạn chế hiện tượng thủy tinh thể và tăng sức sống mẫu.

Biểu đồ so sánh gia tăng trọng lượng tươi PLBs và số lượng chồi tái sinh giữa các môi trường thạch, lỏng lắc và hệ thống RITA® sẽ minh họa rõ ràng hiệu quả vượt trội của hệ thống RITA®. Bảng phân tích ANOVA cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các nghiệm thức.

Những phát hiện này góp phần hoàn thiện quy trình nhân giống lan Mokara vàng chanh, giúp tăng năng suất và chất lượng cây giống, đồng thời giảm chi phí sản xuất và thời gian nuôi cấy.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời RITA® trong sản xuất cây giống lan Mokara:
   Đề xuất sử dụng môi trường MS bổ sung BA 1 mg/l và NAA 0,5 mg/l cho giai đoạn tăng sinh PLBs, với chu kỳ ngập 3 phút sau mỗi 2 giờ, nhằm tối ưu hóa hệ số nhân và chất lượng PLBs trong vòng 45 ngày.

2. Tối ưu mật độ PLBs trong bình nuôi:
   Khuyến nghị duy trì mật độ 5 g PLBs cho tăng sinh và 70 PLBs/bình cho tái sinh chồi để đạt hiệu quả cao nhất, giảm thiểu hiện tượng cạnh tranh dinh dưỡng và stress mẫu.

3. Đào tạo kỹ thuật viên và nhân viên sản xuất:
   Tổ chức các khóa đào tạo về vận hành hệ thống RITA®, kỹ thuật chuẩn bị mẫu và kiểm soát điều kiện nuôi cấy nhằm đảm bảo quy trình được thực hiện chính xác và hiệu quả.

4. Nghiên cứu phát triển hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời trong nước:
   Khuyến khích nghiên cứu thiết kế và sản xuất hệ thống RITA® nội địa nhằm giảm chi phí đầu tư, tăng khả năng ứng dụng rộng rãi trong ngành sản xuất cây giống.

5. Mở rộng nghiên cứu áp dụng cho các giống lan khác và cây trồng có giá trị kinh tế cao:
   Thực hiện các nghiên cứu tiếp theo để tối ưu hóa điều kiện nuôi cấy cho các đối tượng khác, góp phần đa dạng hóa nguồn giống và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Công nghệ Sinh học, Công nghệ Tế bào Thực vật:
   Luận văn cung cấp cơ sở lý thuyết và thực nghiệm chi tiết về kỹ thuật nuôi cấy ngập chìm tạm thời, giúp phát triển các đề tài nghiên cứu liên quan.

2. Doanh nghiệp sản xuất cây giống và nhà vườn chuyên canh lan:
   Áp dụng quy trình nhân giống hiệu quả, giảm chi phí và thời gian sản xuất, nâng cao chất lượng cây giống đáp ứng nhu cầu thị trường.

3. Trung tâm nghiên cứu và phát triển nông nghiệp công nghệ cao:
   Tham khảo để triển khai các dự án nhân giống quy mô công nghiệp, phát triển công nghệ sinh học ứng dụng trong sản xuất nông nghiệp.

4. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách nông nghiệp:
   Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển ngành hoa lan, thúc đẩy ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp đô thị.

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời RITA® có ưu điểm gì so với phương pháp truyền thống?
   RITA® kết hợp ưu điểm của môi trường thạch và lỏng, giảm hiện tượng thủy tinh thể, tăng hệ số nhân PLBs và chồi, tiết kiệm chi phí và công lao động. Ví dụ, tỷ lệ tăng sinh PLBs trong RITA® cao gấp 2,43 lần so với môi trường thạch.

2. Tại sao chọn cọng phát hoa non làm nguyên liệu tạo PLBs?
   Cọng phát hoa non không làm tổn thương cây mẹ nhiều, có thể thu hoạch quanh năm và chứa các đốt mang mầm ngủ thuận lợi cho việc kích thích tạo chồi và PLBs.

3. Nồng độ BA và NAA nào là tối ưu cho tăng sinh PLBs và tái sinh chồi?
   Nồng độ BA 1 mg/l kết hợp NAA 0,5 mg/l cho tăng sinh PLBs hiệu quả nhất; BA 1 mg/l và NAA 0,2 mg/l thích hợp cho tái sinh chồi, giúp tăng số lượng chồi tái sinh gấp hơn 2 lần so với môi trường thạch.

4. Mật độ PLBs ảnh hưởng như thế nào đến hiệu quả nuôi cấy?
   Mật độ quá cao gây cạnh tranh dinh dưỡng, giảm hiệu quả tăng sinh và tái sinh. Mật độ 5 g PLBs cho tăng sinh tốt nhất, 70 PLBs/bình tối ưu cho tái sinh chồi trong hệ thống RITA®.

5. Làm thế nào để giảm chi phí khi áp dụng hệ thống RITA®?
   Nghiên cứu thiết kế hệ thống nội địa, tối ưu hóa điều kiện nuôi cấy và đào tạo nhân lực sẽ giúp giảm chi phí đầu tư và vận hành, tăng khả năng ứng dụng rộng rãi trong sản xuất.

Kết luận

• Hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời RITA® cho hiệu quả vượt trội trong nhân nhanh PLBs và tái sinh chồi lan Mokara vàng chanh so với phương pháp truyền thống.
• Môi trường MS bổ sung BA 1 mg/l và NAA 0,5 mg/l là điều kiện tối ưu cho tăng sinh PLBs; BA 1 mg/l và NAA 0,2 mg/l thích hợp cho tái sinh chồi.
• Chu kỳ ngập chìm 3 phút sau mỗi 2 giờ (cho tăng sinh PLBs) và 3 phút sau mỗi 4 giờ (cho tái sinh chồi) là các thông số quan trọng giúp tối ưu hóa hiệu quả nuôi cấy.
• Mật độ PLBs 5 g cho tăng sinh và 70 PLBs/bình cho tái sinh chồi là mức tối ưu trong hệ thống RITA®.
• Nghiên cứu mở ra hướng phát triển công nghệ nhân giống lan trong nước, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng cây giống và giảm chi phí sản xuất.

Khuyến nghị tiếp theo: Triển khai ứng dụng quy trình trong sản xuất quy mô công nghiệp, nghiên cứu thiết kế hệ thống RITA® nội địa và mở rộng áp dụng cho các giống lan khác. Đề nghị các đơn vị sản xuất và nghiên cứu phối hợp để phát triển công nghệ nhân giống lan bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. Tính cấp thiết €Ủa dé tài. Mục tiều nghiÊn CỨU. TONG QUAN TÀI LIEU 2.

Sơ lược về đặc điểm của Mokara vàng chanh (Full moon). Nguồn gốc và phân b6 .------ - 2 256 E+EE2EEEE2EEE9 1 EE1EE215E11E5 1111 ecxrk. Đặc điểm hình thái. c6 scct2tte tri 3 2.

Đặc điểm sinh trưởng. Tạo nguồn PLBs vô tính.-- - + ¿6E 2 SE SE+E£E#EEEEEEEEEEEEEEEEEErErkrrrrrrkred 5 2. Hệ thống nuôi cay ngập chìm tạm thời. Nguyên tac vận hành và cấu trúc cơ bản của hệ thống.

Phân loại hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời. Các nghiên cứu trong và ngoài TưỚCC. Các nghiên cứu ngoài NƯỚC. Ảnh hưởng của hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời đến hiệu suất sinh học của các kiêu vi nhân giông khác nhau.

Các thông số ảnh hưởng tới hiệu quả của hệ thống nuôi cay ngập chìm tạm tHỜI. Các nghiên cứu trong NUGC .--- SH re 20 IV CHƯƠNG 3. VẬT LIỆU - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2À. Phương pháp nghiền CỨU.

Phương pháp tạo mẫu sạch i7: wif7O. Khảo sát ảnh hưởng của BA va KIN lên sự tạo PLBs từ phát hoa. Khảo sát ảnh hưởng của sự kết hợp nông độ giữa BA và NAA đến sự tăng sinh của PLBs và sự tái sinh chéi từ PLBs trên môi trường thạch. Khao sát ảnh hưởng của tần suất ngập chìm va thời gian ngập chìm tới sự tăng sinh PLBs và sự tái sinh chồi từ PLBs trong hệ thông nuôi cay ngập chim 118/08:)00.

Khảo sát ảnh hưởng của tần suất ngập chìm và thời gian ngập chìm tới sự tăng sinh PLBS. Khảo sát ảnh hưởng của tần suất ngập chim va thời gian ngập chìm tới sự tái sinh Chi từ PILBsS. Khảo sát ảnh hưởng cua mật độ PLBs tới sự tăng sinh PLBs và sự tái sinh chéi từ PLBs trong hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời RITA®. Khao sát ảnh hưởng cua mật độ PLBs tới sự tăng sinh PLBs.

Khảo sát ảnh hưởng của mật độ PLBs tới sự tái sinh chổi từ PLBs trong hệ thống nuôi cấy ngập chìm tạm thời 15 IO c5 ccckccckererereered 33 3. Phương pháp xử lý $6 liệu.--¿--- - + 2562 E+E2EEEEEEEEEEEEEEEEEEEErErErrerrred 34 CHƯƠNG 4. KET QUÁ - BAN LUẬN ẴŸ"{cr hố ‹ii. Khao sát ảnh hưởng của BA, KIN lên sự tạo PLBs từ phát hoa.

Ảnh hưởng của BA va NAA lên sự tăng sinh PLBs và sự tái sinh chỗi từ PLBs trên môi trường thạch. Khảo sát ảnh hưởng của tần suất ngập chìm và thời gian ngập chìm tới sự tăng sinh PLBs trong hệ thống RILT A).¿- <5 SE+E+EE+E£EE£EEEEEEEEEEEEEkrkerkrkee 46 4. Khảo sát ảnh hưởng của mật độ PLBs đến sự tăng sinh PLBs. Khảo sát ảnh hưởng của tần suất ngập chìm và thời gian ngập chìm tới sự tái sinh ChOi từ PLBS.

Khảo sát ảnh hưởng của mật độ PLBs khởi đầu tới sự tái sinh chôi. Ảnh hưởng của cytokinin lên sự hình thành PLBs của mẫu cấy. Các thông số ảnh hưởng đến hiệu quả tăng sinh PLBs và tái sinh chéi của hệ thống ngập chìm tam thời RIT A””. ¿2 <5 +SE+E£EE+EEEEEEEEEEEEEEEEErkrkrrerkee 64 4.

Anh hưởng của mật độ PLBs khởi dau trong hệ thông nuôi cay. Anh hưởng của hình thức nuôi cay tới sự tăng sinh PLBs và sự tái sinh chéi ¬. Anh hưởng của hệ thống ngập chìm lên chất lượng cây nuôi cay. KET LUẬN —- KIÊN NGHỊ ON A ET 71 S.

Su tao PLBS ha na. Sự tăng sinh PLBs va tái sinh chéi trên môi trường thạch. Sự tăng sinh PLBs trong hệ thống RITAÏ”. Sự tái sinh chdi từ PLBs trong hệ thống RIT.

73 TÀI LIEU THAM KHAO .< << << S9 S2 4 4xx 9seseseSeEeE 246 74 Vi DANH MỤC BANG Bảng 4. Ảnh hưởng của BA, KIN lên sự tạo PLBs từ phát hoa sau 45 ngày nuôi Bang 4. Ảnh hưởng của BA va NAA lên sự tăng sinh PLBs và tái sinh chỗi từ PLBs trên môi trường thạch sau 45 ngày nuôi cấy .------ - 2 252 cscc+cszcsced 42 Bảng 4. Ảnh hưởng của tần suất ngập chìm và thời gian ngập chìm tới sự tăng sinh PLBs sau 45 ngày nuôi cấy:.

Ảnh hưởng của mật độ PLBs tới sự tăng sinh PLBs sau 45 ngày nuôi cay: Bảng 4. Ảnh hưởng của tần suất ngập chìm và thời gian ngập chìm tới sự tái sinh chéi từ PLBs sau 45 ngảy nuôi cẫyy. Ảnh hưởng của mật độ PLBs khởi dau tới sự tái sinh chổi sau 45 ngày TUOI gÃ. 61 Vil DANH MỤC HÌNH Hình 2.

Hệ thống APCS.----G-G-EE SE 3 121515151315 511 1111111111 111111111e 1e 9 Hình 2. Sơ đồ hệ thống nuôi cấy bán tự động. So đồ hệ thống nuôi cây bán tự động. Hệ thống RITA® (Teisson va Alvard, 1995).

Hệ thống bình đôi BIT® (Escalona và cộng sự, 1998). Hệ thống Plantirmal””.--- - + SE SESE E9 SE EEEEEE E111 111111111. Sơ đồ nghiên cứu Chung .-- ¿+25 S252 SE 2E£E+E£EEEEEEEeEeErrkrkrerree 26 Hình 3. Sơ đồ khử trùng Mau .---- - + 2E EE+E2E2EE2E£E£E£EEEEEEEEErEeErkrkrerree 27 Hình 4.

Anh hưởng của BA, KIN lên tỷ lệ mẫu tạo PLBs sau 45 ngày nuôi cấy 37 Hình 4. Ảnh hưởng của BA, KIN lên số lượng PLBs/mau sau 45 ngảy nuôi cay Hình 4. Ảnh hưởng của BA và NAA đến sự tăng sinh PLBs trên môi trường thạch sau 45 ngảy nuôi CẤY. Ảnh hưởng của BA và NAA đến sự tái sinh chi từ PLBs trên môi trường thạch sau 45 ngày nuôi cấy.

Ảnh hưởng của thời gian và tần suất ngập chìm tới sự tăng sinh PLBs trong hệ thống RITA sau 45 ngày nuôi cấy. Ảnh hưởng của thời gian và tần suất ngập chìm tới số lượng PLBs/g trọng lượng tươi khi nuôi cấy trong hệ thống RITA sau 45 ngày nuôi cấy. Anh hưởng của thời gian va tần suất ngập chim tới sự tái sinh chỗi từ PLBs trong hệ thống RITA® sau 45 ngày nuôi cấy. Quy trình tăng sinh và tái sinh chéi lan Mokara vàng chanh trong hệ thống RITA® .5-Sc <2 k2 1 12151121521511112111111151111111 111111111 1111 11c 72 Vill DANH MỤC ANH Ảnh 2.

Cây Mokara vàng chanh .---- + 5-52 56+E+S£SE+E+EEEE‡EEEEEEEEEEErErkrrrrererrees 3 Ảnh 3. Phát hoa Mokara vàng chanh 10 ngày tuổi (a), lát cắt phát hoa (b). Hệ thống nuôi cấy ngập chìm RITA(Cirad, Pháp). PLBs trên môi trường MS không bổ sung BA, KIN sau 45 ngày nuôi cay ¬ 35 Ảnh 4.

Sự tạo PLBs từ phát hoa sau 45 ngày nuôi cay trên môi trường có bố sung NAA 0,5 mg/l và BA. Sự tạo PLBs từ phát hoa sau 45 ngày nuôi cấy trên môi trường có bồ sung NAA 0,5 mg/l và K IÌN.- -- --G Q1 HH nọ ng 40 Ảnh 4. Ảnh hưởng của BA và NAA lên sự tăng sinh PLBs trên môi trường thạch sau 45 ngày nuôi CAY. Sự tăng sinh PLBs sau 45 ngày nuôi cấy trong hệ thống RITA® ở các chu ky ngập chìm khác nhau.

Cụm PLBs trong các chế độ nuôi cây khác nhau sau 45 ngảy nuôi cấy. Sự tái sinh chéi từ PLBs trong hệ thong RITA® sau 45 ngay nudi cay voi tan suất ngập chìm sau mỗi 2 giÒ.- ¿5 5252212339 E3 EEE5EE5 2121711712221 x xe, 58 Ảnh 4. Sự tái sinh chi từ PLBs trong hệ thống RITA® sau 45 ngày nuôi cấy với tan suất ngập chìm sau mỗi 4 giÒ. - ¿G2 5252212332 SE 3 1115111212111 11x cxe, 59 Anh 4.

Sự tái sinh chéi từ PLBs trong hệ thong RITA® sau 45 ngay nudi cay voi tan suất ngập chìm sau mỗi 6 giÒ. Chdi tái sinh trong hệ thống RITA® sau 45 ngày nuôi cấy. 62 1X CAC TU VIET TAT MS môi trường Murashige va Skoog NAA I-naphthalene acetic acid KIN Kinetin (6- furfurylaminopurine) BA 6- benzylaminopurine PLBs protocorm like bodies TIS temporary immersion system TDZ Thidiazuron DHSTTV Điều hoa sinh trưởng thực vat CHUONG 1 MO DAU 1. Tính cấp thiết của đề tài Mokara là nhóm giống chủ lực trong việc phát triển diện tích và cung cấp san phẩm hoa lan cắt cành tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Hiệu quả của việc trồng Mokara cắt cành rất cao, nhu cầu tiêu thu của thị trường nội địa và xuất khâu cũng rất lớn. Với tốc độ phát triển kinh tế xã hội nhanh như hiện nay thì việc trồng lan Mokara vừa mang lại lợi nhuận cao vừa phù hợp với định hướng nên nông nghiệp đô thị của thành phố. Mokara là loài lan đơn thân, các kiểu nhân giống truyền thống cho hệ số nhân rất thấp vì vậy nguồn cây giống hiện nay chủ yếu nhập khẩu từ Thái Lan. Trong những năm gần đây, sự phát triển của công nghệ sinh học đặc biệt là kỹ thuật nuôi cay mô tế bào thực vật đã mở ra một hướng đi day triển vọng cho ngành sản xuất cây giống trong nước.

Cho đến nay, các báo cáo trong và ngoài nước trên loài hoa này sử dụng nguyên liệu cho nghiên cứu tái sinh gồm: đỉnh sinh trưởng, đỉnh chéi bên, lá non. tuy nhiên khi sử dụng các bộ phận này sẽ làm ảnh hưởng tới sức sống của cây mẹ hoặc hủy cả cây mẹ. Do vậy nghiên cứu tái sinh từ phát hoa sẽ giúp chúng ta chủ động được nguồn nguyên liệu ban đầu, mặt khác khi cắt phát hoa sẽ không ảnh hưởng nhiều tới sức sống của cây mẹ, phát hoa có thể thu hoạch quanh năm, trên phát hoa có các đốt mang mat ngủ nên rất thuận lợi cho việc kích thích tạo chéi. Do những hạn chế của phương pháp nhân giống in vitro trên môi trường thạch như phải sử dụng số lượng lớn bình nuôi cấy, giá thể agar đắt tiền, tốn công lao động cho việc cây chuyền mẫu định kì sang môi trường dinh dưỡng mới, làm sạch, rót môi trường, bao gói.

các bình nuôi cay dẫn đến việc tăng giá thành của sản phẩm (Etienne và Berthouly, 2005 [16]; Chakrabarty và cộng sự, 2007 [18]). Một hạn chế khác phải kế đến là hiện tượng mau cấy tiết ra các hợp chất phenol làm môi trường va mẫu cay hóa nâu dẫn đến sự giảm sức sống và sự chết của mẫu cấy. Trong khi đó nuôi cấy trên môi trường lỏng, toàn bộ mẫu cấy sẽ tiếp xúc với môi trường lam tăng sự phân chia tế bào và tái sinh co quan, gia tăng hệ số nhân chi, rễ, củ và phôi soma (Ziv, 1989 [56]; Sandal và cộng sự, 2001 [42]). Tuy nhiên nếu nuôi cay hoàn toàn trong môi trường lỏng có thé dẫn tới sự không thoáng khí làm mẫu cây bị chết đặc biệt là xảy ra hiện tượng thủy tinh thể (Kevers và cộng sự, 200) [36].