MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích, yêu cầu của đề tài. Mục đích của đề tài.
Yêu cầu của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn.
TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Lƣợc sử nguồn gốc, vị trí phân loại cây bƣởi. Tình hình sản xuất bƣởi trên thế giới và Việt Nam .3 Một số giống bƣởi trên thế giới và Việt Nam .1 Một số giống bƣởi trên Thế giới .2 Một số giống bƣởi tại Việt Nam. Đặc điểm và yêu cầu sinh thái của cây bƣởi.
Đặc điểm sinh trƣởng, phát triển của cây bƣởi. Yêu cầu sinh thái của cây bƣởi. Kết quả nghiên cứu về một số biện pháp kỹ thuật thâm canh cây bƣởi. Kết quả nghiên cứu về dinh dƣỡng cho cây bƣởi.
Một số nghiên cứu về sử dụng phân bón lá. Một số nghiên cứu về kỹ thuật bao quả. 29 iv Chƣơng 2. VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 31 2.
Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá hiện trạng sản xuất cây bƣởi Luận Văn tại huyện Thọ Xuân 31 2. Nghiên cứu đặc điểm nông sinh học của giống bƣởi Luận Văn tại Thọ Xuân.
Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật canh tác nâng cao năng suất và chất lƣợng bƣởi Luận Văn tại huyện Thọ Xuân. Phƣơng pháp nghiên cứu. Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Phƣơng pháp thu thập thông tin.
Phƣơng pháp bố trí thí nghiệm theo dõi đặc điểm nông sinh học của giống bƣởi Luận Văn. Phƣơng pháp bố trí các thí nghiệm phân bón, phân bón lá và biện pháp kỹ thuật bao quả. Phƣơng pháp xử lý số liệu. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN.
Kết quả đánh giá thực trạng sản xuất bƣởi Luận Văn tại huyện Thọ Xuân. Điều kiện cơ bản của huyện Thọ Xuân trong mối quan hệ với sản xuất bƣởi. Kết quả điều tra hiện trạng sản xuất bƣởi Luận Văn của nông hộ. Kết quả nghiên cứu các đặc điểm nông sinh học của giống bƣởi Luận Văn 45 3.
Sinh trƣởng kích thƣớc thân, tán của giống bƣởi Luận Văn ở các độ tuổi. Sinh trƣởng cành và lộc của giống bƣởi Luận Văn. Tỷ lệ đậu quả của cây bƣởi Luận Văn ở các độ tuổi. Kết quả nghiên cứu xác định công thức phân bón thích hợp cho giống bƣởi Luận Văn.
Nghiên cứu ảnh hƣởng của phân bón đến sinh trƣởng phát triển các đợt lộc trên giống bƣởi Luận Văn. Ảnh hƣởng của phân bón đến thời gian ra hoa trên giống bƣởi Luận Văn51 v 3. Ảnh hƣởng của phân bón đến tỷ lệ đậu quả trên giống bƣởi Luận Văn. Ảnh hƣởng của phân bón đến khả năng sinh trƣởng quả trên giống bƣởi Luận Văn.
Kết quả nghiên cứu các định loại phân bón lá thích hợp cho giống bƣởi Luận Văn. Ảnh hƣởng của các loại phân bón lá đến sinh trƣởng và phát triển các đợt lộc trên bƣởi Luận Văn. Ảnh hƣởng của các loại phân bón lá đến thời gian ra hoa và tỷ lệ đậu quả trên bƣởi Luận Văn. Ảnh hƣởng của các loại phân bón lá đến khả năng sinh trƣởng quả của giống bƣởi Luận Văn.
Kết quả nghiên cứu xác định thời điểm bao quả thích hợp cho giống bƣởi Luận Văn. Ảnh hƣởng của thời điểm bao quả đến kích thƣớc quả trên giống bƣởi Luận Văn. Ảnh hƣởng của thời điểm bao quả đến tình hình sâu bệnh hại quả trên giống bƣởi Luận Văn. 62 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ.
P1 vi DANH MỤC VIẾT TẮT Từ viết tắt Từ viết đầy đủ Đ/C Đối chứng Đ.T Đơn vị tính FAO Tổ chức lƣơng thực thế giới N Đạm NN Nông nghiệp NXB Nhà xuất bản NXB NN Nhà xuất bản nông nghiệp PTNT Phát triển nông thôn TB Trung bình vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Diện tích, năng suất và sản lƣợng trên thế giới. Diện tích, năng suất và sản lƣợng bƣởi ở một số nƣớc trồng bƣởi chủ yếu trên thế giới năm 2012. Tình hình sản xuất cây ăn quả có múi ở Việt Nam giai đoạn 2005 - 2013 11 Bảng 3.
Quy mô sản xuất và năng suất bƣởi Luận Văn tại vùng điều tra. Kích thƣớc thân, tán của giống bƣởi Luận Văn ở các độ tuổi. Số lƣợng và kích thƣớc cành lộc ở các độ tuổi. Tỷ lệ đậu quả của giống bƣởi Luận Văn ở các độ tuổi.
Ảnh hƣởng của phân bón đến thời gian ra lộc của giống bƣởi Luận Văn tại Thọ Xuân, Thanh Hóa. Ảnh hƣởng của phân bón đến số lƣợng và kích thƣớc cành lộc của bƣởi Luận Văn tại Thọ Xuân, Thanh Hóa. Ảnh hƣởng của phân bón đến thời gian ra hoa trên giống bƣởi Luận Văn tại Thọ Xuân, Thanh Hóa. Ảnh hƣởng của phân bón đến khả năng đậu quả trên cây bƣởi Luận Văn 52 Bảng 3.
Ảnh hƣởng của phân bón đến khả năng sinh trƣởng quả của giống bƣởi Luận Văn. Ảnh hƣởng của phân bón lá đến thời gian xuất hiện lộc. 55 của giống bƣởi Luận Văn. Ảnh hƣởng của phân bón lá đến kích thƣớc cành lộc.
56 của giống bƣởi Luận Văn. Ảnh hƣởng của phân bón lá đến thời gian ra hoa của giống bƣởi Luận Văn. Ảnh hƣởng của phân bón lá đến tỷ lệ đậu quả của giống bƣởi Luận Văn58 Bảng 3. Ảnh hƣởng của phân bón lá đến khả năng sinh trƣởng quả của giống bƣởi Luận Văn.
Ảnh hƣởng của thời điểm bao quả đến kích thƣớc quả. Ảnh hƣởng của thời điểm bao quả đến tình hình sâu bệnh hại quả. 62 viii DANH MỤC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ Hình 3.1: Nhiệt độ thấp nhất các tháng trong năm tại Bái Thƣợng .2: Nhiệt độ cao nhất các tháng trong năm tại Bái Thƣợng .3: Lƣợng mƣa theo tháng tại Bái Thƣợng (mm). Tỷ lệ hộ có quy mô diện tích sản xuất cây bƣởi Luận Văn.
Ảnh hƣởng của phân bón đến số quả trung bình trên cây. Ảnh hƣởng của phân bón lá đến số quả trung bình trên cây. Tính cấp thiết của đề tài Bƣởi (Citrus grandis L.) là một trong những loài cây ăn quả có múi đƣợc trồng khá phổ biến ở nƣớc ta cũng nhƣ các nƣớc khu vực châu Á nhƣ: Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan, Malaysia, Philippin,.Cây bƣởi đã mang lại giá trị kinh tế cao cho ngƣời nông dân. Thực tế cho thấy, cây bƣởi sau trồng 4 đến 5 năm có thể năng suất có thể đạt 250 quả/cây ở vƣờn có mật độ 400-500 cây/ha và có thể cho thu lãi 40-100 triệu đồng/ha/năm.
Trong những năm vừa qua, giá trị xuất khẩu quả bƣởi của Việt Nam không ngừng tăng lên từ 17.000 USD Năm 2006 lên trên 1,2 triệu USD năm 2012 (Nguyễn Quỳnh Hoa, 2010)[12]. Hiện nay, cây ăn quả đƣợc xem là đối tƣợng quan trọng tham gia tích cực vào việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tăng cao hiệu quả kinh tế và cải thiện môi trƣờng sinh thái, nhất là ở các tỉnh trung du miền núi phía Bắc. Quả bƣởi còn có giá trị dinh dƣỡng và giá trị dƣợc liệu rất lớn đối với con ngƣời. Trong 100g phần ăn đƣợc có: 89 g nƣớc, 0,5 g protein, 0,4 g chất béo, 9,3 g tinh bột, 49 IU vitamin A, 0,07 mg vitamin B 1 , 0,02 mg vitamin B 2 , 0,4 mg niacin và 44 mg vitamin.
Trong lá, hoa, vỏ quả bƣởi đều chứa tinh dầu. Vỏ quả bƣởi còn có pectin, naringin (một loại glucozid), men tiêu hoá peroxydaza và amylaza, đƣờng ramoza, cùng nhiều loại men tiêu hóa amylaza, peroxydaza. Chính vì vậy mà cây bƣởi còn là thứ dƣợc liệu quan trọng trong đời sống của con ngƣời. Bƣởi Luận Văn là giống bản địa của huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa, là loại trái cây nổi tiếng để tiến Vua thời hậu Lê.
Giống bƣởi Luận Văn có các đặc điểm nhƣ: thơm, không the đắng, thời gian bảo quản đƣợc lâu, màu sắc bắt mắt. nên giống bƣởi này đƣợc nhân rộng và trở thành cây ăn quả đặc sản của tỉnh Thanh Hóa. Đặc biệt, khi chín vỏ quả và tép quả bƣởi Luận Văn đều có màu đỏ, thời gian chín từ tháng 11 đến giáp tết âm lịch, hiệu quả kinh tế cao, phù hợp điều kiện tự nhiên, thổ nhƣỡng vùng đất đồi huyện Thọ Xuân. Hiện tại, diện tích cây ăn quả tại huyện Thọ Xuân đang bị thu hẹp do phải cạnh tranh 2 với cây cao su, mía và một phần diện tích cây ăn quả đƣợc chuyển đổi thành đất ở hoặc mục đích khác.
Tuy nhiên, trái với chiều hƣớng giảm về diện tích cây ăn quả nói chung thì diện tích cây ăn quả có múi lại có chiều hƣớng tăng. Diện tích cây ăn quả có múi năm 2009 đạt 49 ha, đến năm 2015 đạt khoảng 85 ha, trong đó 75% diện tích đƣợc trồng bằng giống bƣởi Luận Văn. Mặc dù diện tích trồng không lớn, giá trị sản lƣợng bƣởi Luận Văn chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng giá trị sản xuất ngành trồng trọt của địa phƣơng nhƣng cây bƣởi đã đem lại giá trị thu nhập cao cho các hộ sản xuất. Theo tính toán, giá trị cây bƣởi cao gấp nhiều lần so với lúa và đem lại giá trị sản xuất cao hơn cả so với các cây trồng khác trên địa bàn huyện.
Tuy nhiên, cây bƣởi Luận Văn đang gặp những khó khăn, trở ngại cần đƣợc giải quyết để có thể phát triển vững chắc, ổn định và có hiệu quả. Đó là vấn đề quy hoạch vùng trồng trên cơ sở khảo sát, đánh giá mức độ phù hợp về điều kiện sinh thái, thổ nhƣỡng, vấn đề kỹ thuật thâm canh và áp dụng các tiến bộ kỹ thuật trong thâm canh cây bƣởi, vấn đề phòng trừ sâu bệnh… Để có cơ sở định hƣớng phát triển, nâng cao năng suất, chất lƣợng và giá trị sản xuất đối với cây bƣởi Luận Văn trên địa bàn huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài : “Nghiên cứu ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến năng suất, phẩm chất quả giống bưởi Luận Văn tại huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa” 2. Mục đích, yêu cầu của đề tài 2. Mục đích của đề tài Xác định đƣợc một số biện pháp kỹ thuật thích hợp để nâng cao năng suất và phẩm chất quả của giống bƣởi Luận Văn, tạo cơ sở để phổ biến vào sản xuất, góp phần mở rộng và phát triển bền vững cây bƣởi Luận Văn tại huyện Thọ Xuân và các địa bàn khác có điều kiện tƣơng tự trong tỉnh Thanh Hóa.
Yêu cầu của đề tài - Đánh giá đƣợc hiện trạng sản xuất cây bƣởi Luận Văn tại huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa. 3 - Đánh giá đƣợc đặc điểm nông sinh học của giống bƣởi Luận Văn tại huyện Thọ Xuân, Thanh Hóa.