Chương 1: Nên tang ra đời của loại hình múa rồi bóng ở Đông Nam A. ChươngI tập trung giải quyết ba vấn đề chính. Thứ nhất là khái quát lại quá trình hình thành của nghệ thuật múa rối bóng ở An Độ - nơi được coi như cội nguồn của loại hình nghệ thuật này. Thứ hai, luận văn đi vào phân tích con đường truyền bá văn hóa Ấn Độ vào khu vực Đông Nam Á, quá trình các dân tộc Đông Nam Á vừa tiếp nhận vừa biến đổi nghệ thuật Ấn Độ cho hài hòa với nền văn hóa bản địa đa dạng, đặc sắc.
Cuối cùng, từ những tiền đề đó, tác giả phân tích được nền tảng hình thành và phát triển của nghệ thuật múa rối bóng Wayang Kulit ở Indonesia trong bôi cảnh khu vực. 10 Chương 2: Nghệ thuật múa rồi bóng Wayang Kulit Indonesia. Chương II tập trung mô tả lại những đặc trưng cơ bản của nghệ thuật múa rồi bóng Wayang Kulit ở Indonesia về thành phan, thời gian biểu diễn, nghệ nhân, các con rồi, cốt truyện và kịch bản. Từ nền tảng đó, tác giả di sâu phân tích về sự khác biệt của nghệ thuật múa rối bóng Wayang Kulit Indonesia với các nghệ thuật múa rối bóng có chung nguồn gốc An Độ khác ở hai phương diện.
Thứ nhat, việc chế tác các con rối và phân chia từng tuyến nhân vật thé hiện quan niệm văn hóa, tư tưởng triết lý và khả năng chế tác tỉnh xảo của người nghệ nhân Indonesia. Thứ hai, câu chuyện và kịch bản biểu diễn được xây dựng cho mỗi buổi biểu diễn rối bóng được thay đối, phát triển và cải tiến qua từng thời kỳ dé phù hợp với bối cảnh xã hội Indonesia. Chương 3: So sánh với các loại hình nghệ thuật múa rồi bóng tiêu biểu khác ở Đồng Nam A Trong chương III, tác giả tiến hành phân tích những nét tương đồng và di biệt của loại hình múa rối bóng Wayang Kulit (Indonesia) với các loại hình múa rối bóng khác trong khu vực là Wayang Kulit Kelantan ở Malaysia và Nang Yai ở Thái Lan. Nhờ vậy mà có thé đưa ra những nhận định bước đầu về sự ảnh hưởng của giá trị văn hóa bản địa của các quốc gia Indonesia, Malaysia và Thái Lan đối với các loại hình múa rối bóng ở Đông Nam Á nói riêng và đối với lịch sử phát triển của bộ môn múa rôi bóng trên toàn thê giới nói chung.
NEN TANG RA ĐỜI CUA CÁC LOẠI HÌNH MUA ROI BONG O ĐÔNG NAMA 1. Sự hình thành va truyền bá nghệ thuật múa rối bóng ở An Độ 1. Sự ra đời của nghệ thuật múa rỗi bóng Trong một thời gian dài, nhiều học giả phương Tây và học giả Đông Nam Á cho răng, rối bóng là một hình thức sân khấu đặc trưng của Đông Nam Á. Loại hình này đã xuất hiện từ thời kỳ sơ sử, trước khi có ảnh hưởng của nghệ thuật sân khấu Ấn Độ và Trung Hoa.
Đồng thời, quê hương của loại hình sân khấu này là ở Indonesia, bởi một số thuật ngữ bằng tiếng Java cô được sử dụng. Indonesia cũng là nơi có số lượng phong phú các hình thức sân khấu réi bóng so với các khu vực khác ở Đông Nam A [9,33]. Nhiều nhà nghiên cứu nhận định, rối bóng Wayang đã tồn tại ở Indonesia trước khi những người Hindu xuất hiện. Theo đó, dưới thời vua Srimaha Panggung (thế kỷ IV), những con rối Wayang đã được biểu diễn trong cung điện Jawadwipa (miền Tây Java).
Sau đó, loại hình nghệ thuật này tiếp tục được phát triển dưới triều đại Airlangga, một trong những vị hoàng dé vi đại nhất miền Đông Java thế kỷ XI. Những câu truyện được lấy từ Rama và Pendawa (Rama thay cho Rammayana và Pendawa thay cho Mahabharata). Tuy nhiên, đến gần đây, với nhiều bằng chứng khảo cô học, ý kiến về nguồn gốc Đông Nam A của nghệ thuật rối bóng bị bác bỏ. Nghệ thuật rối bóng Đông Nam Á nói chung và Indonesia nói riêng được bắt nguồn từ An Độ.
Cơ sở cho lập luận này bởi rối bóng An Độ đã xuất hiện từ rất sớm, có thé có niên đại cách ngày nay gần 2000 năm và gắn liền với những nghỉ lễ của đạo Balamon [33]. Trong khi đó, người ta không tìm thấy những dấu vết về sự xuất hiện của rối bóng vào thời điểm tương tự ở Đông Nam Á. Những kịch bản, kỹ thuật và phong cách sân khấu rối bóng Đông Nam Á cũng bắt nguồn từ nghệ thuật múa rối bóng Ấn Độ. Theo đó, những nghỉ lễ cầu thần trong màn giáo đầu của của mỗi buổi biểu diễn, quan niệm thị giác của người nghệ sĩ thông qua những hình rồi, chức năng kịch nghệ của người dẫn truyện đều có sự tương đồng với hình tượng trong văn hóa An Độ được gọi là ngài Satradha.
Hầu hết các loại hình sân khấu rồi bóng như Wayang Kulit Java, Wayang Kulit Bali, Wayang djawa, Wayang Meleyu 12 (Malaysia), kịch rối bóng Campuchia, kịch rối bóng Thái Lan đều dàn dựng những vở diễn trích từ những câu chuyện của hai bộ sử thi Ramayana và Mahabharata. Ngoài ra, một số câu chuyện cũng được lấy cảm hứng từ bộ Jataka (tập truyện về các tiền kiếp của Đức Phật). Loại hình múa rối An Độ rất phong phú với nhiều loại hình rối như rối găng tay, rối con, rồi dây, rối que và rối bóng. Các loại hình này được phát hiện ở nhiều khu vực khác nhau tại An Độ cho thấy nghệ thuật múa rỗi có một vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa tinh than của người An Độ.
Theo đó, rối găng tay có ở bang Orissa (ngày nay là Odisha), bang Uttar Pradesh, bang Kerala; rối que có ở bang Tây Bengan; rối con ở bang Orissa, Rajasthan, Andhra Pradesh, Mysore và Tamil Nadu; rối bóng phổ biến ở bang Kerala, Andhra Pradesh và Orissa.[4] Thông qua đó cho thấy rang, các loại hình múa rối của An Độ thường tập trung chủ yếu ở vùng Đông Bắc gắn liền với nền văn minh sông Hang — Noi tiếp giáp với Đông Nam A. Điều đó sẽ lý giải thêm về nguồn gốc và con đường rối An vào Đông Nam A. Cốt truyện của các vở kịch rỗi An Độ được lay cam hứng va truyén tai dua trên hai bộ sử thi Ramayana va Mahabharata cùng những trào lưu văn hóa, tôn giáo lớn của cuộc sống xã hội trong những tác phẩm thơ ca. Các vở kịch được dàn dựng như Lanka- Dahara, Rama Ravana Yuddham, Bali Vadham, Sita Kalyanam.
bắt nguồn từ sử thi Ramayana; vở kịch Kichaka Vadham, Bhishma Vadham, Gada Parva. bắt nguồn từ sử thi Mahabharata. Đồng thời, nội dung của kịch rỗi còn được khai thác thêm một một số lượng khá lớn những đề tài mang tính chất riêng biệt của địa phương và dân cư trong vùng. Nghệ thuật múa rối bóng Án Độ có nhiều phong cách nghệ thuật: Thứ nhất là phong cách hoàng gia Andra Pradesh (được sự bảo trợ của hoàng gia).
Khu vực này thuộc miền Đông Nam của An Độ. Đặc trưng của phong cách này là con rỗi được làm bang da động vật và có thé cử động chân tay linh hoạt để chiếu lên màn chiếu. Kịch của phong cách rối bóng được gọi là Tholubo Mysorealata (kịch rỗi da) với phan nhạc đệm. Về quy trình, vở kịch được bắt đầu với một bài khấn vị thần hình người đầu voi và được coi là vị thần bảo trợ nghệ thuật Ganesa (đôi khi cả Visnu và Siva).
Tương tự như sân khấu do người biểu diễn, 13 sân khấu bóng cũng có những câu thoại được trau chuốt thành những đoạn văn vừa đọc vừa hát với những cảnh sắc được bài trí công phu. Thứ hai là phong cách truyền thống Karala (Chính quyền). Trước đây, Karala là Keralam — một vùng thuộc nam Ấn Độ. Đặc trưng là con rỗi được làm bang da nhưng trong tư thế ngồi hoặc đứng, không có những căng chân căng tay nối vào thân.
Các con rối hau như bat động (trừ cảnh chiến đấu) khi được chiếu lên man chiếu. Nếu như sân khấu Andhra Pradesh được sự bảo trợ của hoàng gia thì sân khấu rối bóng Karala nhận được sự bảo trợ của đền đài (Tôn giáo). Bên cạnh những ngôi đền thường có những bục biểu diễn (Koothu Madams) dùng trong những budi biểu diễn kịch bóng. Thông qua những buổi biểu diễn là những nghi lễ và tín ngưỡng của người dân được truyền tải vào trong câu truyện.
Tổng số rối trong truyền thống này là 42 con. Budi biểu diễn được bắt đầu bằng bài khan thần Ganesa, tiếp đến hai con rối đóng vai tu sĩ Balamon sẽ xuất hiện dé ké lại câu chuyện trình diễn và diễn giải tình tiết. Thứ ba, phong cách truyền thống Mysore tại Mysore và một số vùng của bang Maharashtra với những đặc trưng riêng biệt so với hai loại hình trên. Khu vực này thuộc Karnataka phía tây nam An Độ - thủ đô của vương quốc Mysore (TK XV — TK XX).
Mặc dù được làm bằng da trong suốt và tô màu nhưng những con rối lại lớn hơn bình thường gấp hai lần. Mỗi con rối được cắt từ một mảng da nguyên vẹn và không có khớp cử động. Thứ tư, phong cách truyền thong Orissa (Dân gian). Khu vực này thuộc miền đông Ấn Độ.
Những con rối được làm bằng da trâu dày, không tô màu và hình ảnh trên màn chiếu với những bóng đen. Khác với phong cách hoàng gia, chân tay của roi không được nỗi vào thân mà được cắt thành từng mảnh riêng. Các con rối chi được trang trí đơn giản bằng cách trổ thủng các lỗ trên thân và có những động tác trong nghệ thuật tương đối hạn chế. Muốn hiểu được vở kịch, người ta phải dựa vào những lời hội thoại do vị Sutradha hoặc người dẫn truyện cung cấp.
Với một nhạc cụ gõ nhỏ trong tay, ông Sytradha sẽ đứng trước màn chiếu vừa ké vừa hát về toàn bộ câu chuyện cũng như ứng khẩu hội thoại cho các nhân vật. Người điều khiển phía sau tắm màn nhắc lại những lời của bài hát và trả lời vị Sutradha. 14 Nhu vậy, có thé thấy nghệ thuật rối bóng là một phan quan trọng của nghệ thuật múa rối Ấn Độ. Bản thân nghệ thuật rối bóng cũng bao gồm nhiều hình thức và theo các phong cách truyền thống khác nhau đại diện cho từng bộ phận, đăng cấp khác nhau trong xã hội.
Tuy nhiên, phần lớn các vở kịch rối bóng đều được khai thác cốt truyện của hai bộ sử thi nổi tiếng của Ấn Độ là Ramayana và Mahabharata cũng như chịu ảnh hưởng nặng né của yếu tố tôn giáo Balamon - Hindu giáo. Nghệ thuật rối bóng có ảnh hưởng sâu sắc trong đời sống chính trị, văn hoá của An Độ.