Luận văn thạc sĩ về mối quan hệ giữa năng lực của chủ doanh nghiệp và quản trị kinh doanh

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu kinh doanh quan hệ giữa năng lực của chủ doanh nghiệp, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Lê Thị Ánh Tuyết
• Người hướng dẫn: TS. Trương Minh Chương
• Trường học: Đại học Bách Khoa, ĐHQG Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Quan hệ giữa năng lực của chủ doanh nghiệp/nhà quản lý, định hướng tinh thần doanh nghiệp và kết quả thực hiện của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Lý do hình thành đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu
• 1.5. Bố cục của Luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Khái niệm về doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV)
• 2.2. Một số khái niệm về chủ doanh nghiệp và năng lực của chủ doanh nghiệp
• 2.3. Khái niệm về định hướng tinh thần doanh nghiệp (Entrepreneurial Orientation - EO)
• 2.4. Các nghiên cứu có liên quan
• 2.4.1. Mô hình nghiên cứu quan hệ của năng lực người chủ/nhà quản lý với định hướng tinh thần doanh nghiệp (EO)
• 2.4.2. Mô hình nghiên cứu về quan hệ giữa năng lực nhà quản lý chủ nhân doanh nghiệp và kết quả hoạt động của doanh nghiệp
• 2.4.3. Mô hình nghiên cứu về quan hệ giữa định hướng tinh thần doanh nghiệp và kết quả thực hiện của doanh nghiệp
• 2.4.4. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.4.5. Các giả thuyết của mô hình
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 3.2. Thang đo và mã hóa thang đo
• 3.3. Nghiên cứu định tính
• 3.4. Nghiên cứu định lượng
• 3.5. Thiết kế mẫu
• 3.6. Xử lý và phân tích dữ liệu
• 3.7. Kiểm định mô hình và các giả thuyết
• 3.7.1. Phân tích tương quan
• 3.7.2. Phân tích hồi quy đa biến
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kết quả phân tích thống kê mô tả mẫu
• 4.2. Phân tích độ tin cậy của thang đo
• 4.3. Đánh giá độ giá trị phân biệt và độ giá trị hội tụ thông qua phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.3.1. Phân tích nhân tố khám phá EFA cho các biến độc lập
• 4.3.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA cho các biến phụ thuộc (định hướng tinh thần doanh nghiệp, kết quả thực hiện)
• 4.4. Thang đo nghiên cứu hiệu chỉnh
• 4.5. Kiểm định mô hình lý thuyết
• 4.5.1. Kết quả phân tích hồi quy các yếu tố năng lực của người chủ/nhà quản lý doanh nghiệp, định hướng tinh thần doanh nghiệp và kết quả thực hiện của doanh nghiệp
• 4.5.2. Kết quả phân tích hồi quy định hướng tinh thần doanh nghiệp và kết quả thực hiện của doanh nghiệp
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Tóm tắt kết quả
• 5.2. Hạn chế của đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Năng lực chủ doanh nghiệp

Năng lực của chủ doanh nghiệp đóng vai trò quyết định trong việc quản lý và phát triển doanh nghiệp. Năng lực lãnh đạo không chỉ bao gồm khả năng ra quyết định mà còn bao gồm việc xây dựng và duy trì mối quan hệ với nhân viên và khách hàng. Theo nghiên cứu, các yếu tố như kỹ năng quản trị, chiến lược kinh doanh, và khả năng thích ứng với thị trường là những yếu tố then chốt ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Điều này cho thấy rằng, một nhà lãnh đạo có năng lực cao có khả năng tạo ra môi trường làm việc tích cực và thúc đẩy sự sáng tạo trong tổ chức. "Chìa khóa để thành công trong kinh doanh là khả năng lãnh đạo và quản lý hiệu quả". Do đó, việc phát triển năng lực lãnh đạo là cần thiết để đảm bảo sự tồn tại và phát triển bền vững của doanh nghiệp.

1.1. Khái niệm về năng lực lãnh đạo

Năng lực lãnh đạo có thể được hiểu là khả năng của một cá nhân trong việc hướng dẫn, động viên và quản lý một nhóm người để đạt được mục tiêu chung. Khả năng lãnh đạo không chỉ dừng lại ở việc đưa ra quyết định mà còn bao gồm việc truyền cảm hứng cho nhân viên, xây dựng niềm tin và tạo ra một văn hóa doanh nghiệp tích cực. Theo Bird (1995), năng lực này bao gồm các yếu tố như kiến thức, động lực, và kỹ năng cần thiết để điều hành doanh nghiệp. "Một nhà lãnh đạo giỏi không chỉ biết cách quản lý mà còn biết cách khơi dậy tiềm năng của nhân viên". Điều này nhấn mạnh rằng, sự phát triển năng lực lãnh đạo là điều cần thiết trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay.

II. Quản lý doanh nghiệp và các yếu tố ảnh hưởng

Quản lý doanh nghiệp là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát các nguồn lực để đạt được mục tiêu kinh doanh. Kỹ năng quản trị bao gồm khả năng phân tích, ra quyết định và quản lý rủi ro. Một nhà quản lý hiệu quả cần phải có khả năng quản lý tài chính, quản lý nhân sự, và quản lý dự án. Theo các nghiên cứu trước đây, quản lý tài chính là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến hiệu suất của doanh nghiệp. "Quản lý tài chính tốt giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro". Do đó, việc đào tạo và phát triển các kỹ năng quản trị là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

2.1. Chiến lược kinh doanh và định hướng phát triển

Chiến lược kinh doanh là kế hoạch tổng thể mà một doanh nghiệp thực hiện để đạt được các mục tiêu dài hạn. Chiến lược phát triển không chỉ bao gồm việc tăng trưởng doanh thu mà còn bao gồm việc mở rộng thị trường và cải thiện chất lượng sản phẩm. Theo Hall và Fulshaw (2000), một chiến lược kinh doanh hiệu quả cần phải linh hoạt và có khả năng thích ứng với thay đổi của thị trường. "Một doanh nghiệp thành công là một doanh nghiệp biết cách thay đổi và phát triển theo nhu cầu của khách hàng". Điều này cho thấy rằng, việc xây dựng và thực hiện một chiến lược kinh doanh đúng đắn là yếu tố quyết định đến sự thành công của doanh nghiệp.

III. Tầm quan trọng của phát triển doanh nghiệp

Phát triển doanh nghiệp không chỉ là việc mở rộng quy mô mà còn là việc nâng cao năng lực cạnh tranh và cải thiện hiệu suất. Phát triển doanh nghiệp bao gồm việc đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng dịch vụ. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) thường gặp khó khăn trong việc duy trì và phát triển do thiếu nguồn lực và kinh nghiệm. "Đổi mới sáng tạo là chìa khóa để các doanh nghiệp nhỏ có thể cạnh tranh với các đối thủ lớn hơn". Do đó, việc hỗ trợ DNNVV trong việc phát triển là rất cần thiết để thúc đẩy nền kinh tế địa phương.

3.1. Quản lý rủi ro trong doanh nghiệp

Quản lý rủi ro là quá trình xác định, đánh giá và ưu tiên hóa các rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động kinh doanh. Quản lý rủi ro hiệu quả giúp doanh nghiệp bảo vệ tài sản và duy trì hoạt động liên tục. Theo Masurel (2003), một doanh nghiệp cần phải có kế hoạch quản lý rủi ro để đối phó với các tình huống bất ngờ. "Một doanh nghiệp không có kế hoạch quản lý rủi ro là một doanh nghiệp đang đặt mình vào nguy cơ lớn". Điều này cho thấy rằng, việc phát triển các chiến lược quản lý rủi ro là rất cần thiết để bảo vệ doanh nghiệp khỏi các tác động tiêu cực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) giữ vai trò xương sống trong nền kinh tế Việt Nam khi chiếm khoảng 97% đến 99% tổng số doanh nghiệp đăng ký, đóng góp hơn 40% GDP, tạo ra hơn 500.000 việc làm mới mỗi năm và sử dụng tới 51% lực lượng lao động xã hội. Mặc dù số lượng thành lập mới tăng trưởng nhanh, tỷ lệ doanh nghiệp giải thể và dừng hoạt động vẫn ở mức báo động. Điển hình trong giai đoạn năm 2014 đến 2015, cả nước có 74.842 doanh nghiệp thành lập mới nhưng có tới hơn 60.823 doanh nghiệp giải thể hoặc tạm ngừng kinh doanh; bước sang tháng 01/2016, số lượng doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động tiếp tục chạm mốc hơn 12.000 đơn vị, tăng 27,5% so với cùng kỳ.

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng suy giảm năng lực cạnh tranh và đóng cửa sớm xuất phát từ việc thiếu đổi mới sáng tạo, chậm thích ứng với thị trường và phụ thuộc hoàn toàn vào phẩm chất quản trị cá nhân của người lãnh đạo. Đối với các DNNVV, người chủ sở hữu thường kiêm nhiệm trực tiếp vị trí điều hành, do đó toàn bộ hệ thống quản lý và văn hóa tổ chức đều bắt nguồn từ năng lực của chính họ.

Xuất phát từ thực tiễn trên, luận văn tập trung nhận dạng, đo lường và lượng hóa mối quan hệ tác động giữa năng lực của chủ doanh nghiệp kiêm nhà quản trị, định hướng tinh thần doanh nghiệp và kết quả kinh doanh tại huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng. Địa bàn nghiên cứu ghi nhận 735 doanh nghiệp tư nhân và 24 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tính đến ngày 31/12/2015. Nghiên cứu thực hiện khảo sát trên 200 nhà quản lý chủ nhân nhằm cung cấp căn cứ thực nghiệm xác đáng, hỗ trợ các doanh nghiệp cải thiện hiệu quả tài chính và gia tăng hơn 30% năng lực chiếm lĩnh thị phần.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự liên kết giữa các học thuyết quản trị hiện đại và khung pháp lý thực tế tại Việt Nam.

Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa được định nghĩa chuẩn xác theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ, quy định các tiêu chí phân loại về quy mô nguồn vốn từ 20 tỷ đồng đến 100 tỷ đồng hoặc số lượng lao động từ 10 đến 300 người tùy theo từng khu vực ngành nghề như nông nghiệp, công nghiệp xây dựng và thương mại dịch vụ.

Lý thuyết năng lực doanh nhân của Thomas W. Man (2002) và Bird (1995) xác định năng lực của nhà quản lý chủ nhân là tổ hợp các kiến thức, kỹ năng, thái độ và hành vi có thể quan sát, đo lường và đào tạo được. Khung năng lực bao gồm 5 thành phần cốt lõi: năng lực nhận diện cơ hội, năng lực xây dựng mối quan hệ, năng lực sáng tạo, năng lực dấn thân cam kết và năng lực phát huy thế mạnh bản thân.

Lý thuyết định hướng tinh thần doanh nghiệp (Entrepreneurial Orientation - EO) được kế thừa từ các công trình kinh điển của Miller (1983), Covin và Slevin (1989), Lumpkin và Dess (1996). Định hướng tinh thần doanh nghiệp đại diện cho phương thức hành động chiến lược thông qua ba trụ cột: tính đổi mới sáng tạo (Innovativeness), tính chủ động đón đầu thị trường (Proactiveness) và tính chấp nhận rủi ro có tính toán (Risk-taking). Như Lumpkin và Dess (1996) từng nhấn mạnh, tinh thần doanh nghiệp phản ánh "làm như thế nào một công ty hoạt động chứ không phải nó là cái gì".

Mô hình kết quả thực hiện của doanh nghiệp dựa trên khung đánh giá của Byounggu Choi và Heeseok Lee (2003) cùng Shepherd (2005), đo lường sự tăng trưởng toàn diện thông qua 6 khía cạnh: mức độ thành công chung, tốc độ mở rộng thị phần, tốc độ phát triển quy mô, mức tăng trưởng lợi nhuận, số lượng sáng kiến cải tiến và sự gia tăng nguồn lực.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng quy trình thiết kế hỗn hợp kết hợp chặt chẽ giữa định tính và định lượng qua hai giai đoạn liên tiếp:

Giai đoạn nghiên cứu sơ bộ định tính sử dụng kỹ thuật phỏng vấn sâu bán cấu trúc với 40 chuyên gia và nhà quản lý giàu kinh nghiệm tại địa phương. Kết quả phỏng vấn giúp điều chỉnh ngôn ngữ, sàng lọc thang đo gốc từ 53 biến quan sát xuống còn 34 biến quan sát phù hợp với bối cảnh kinh doanh thực tế. Thang đo chính thức sử dụng thang đo khoảng cách Likert 5 mức độ từ 1 đại diện cho hoàn toàn không đồng ý đến 5 đại diện cho hoàn toàn đồng ý.

Giai đoạn nghiên cứu chính thức định lượng triển khai phát 230 bảng câu hỏi khảo sát trực tiếp đến các nhà quản lý chủ nhân tại huyện Đức Trọng. Dữ liệu thu về đạt 217 phiếu (tỷ lệ phản hồi 94,34%), sau quá trình làm sạch thu được 200 mẫu hợp lệ đạt tỷ lệ sử dụng 86,96%. Kích thước mẫu 200 hoàn toàn thỏa mãn quy tắc của Hair và cộng sự (2006) khi yêu cầu cỡ mẫu tối thiểu gấp 5 lần số biến quan sát (200 lớn hơn 170 mẫu tối thiểu cho 34 biến). Phương pháp lấy mẫu phi xác suất theo hình thức chọn mẫu thuận tiện được lựa chọn nhằm tối ưu hóa khả năng tiếp cận các chủ doanh nghiệp đang trực tiếp điều hành.

Dữ liệu được xử lý trên phần mềm SPSS thông qua kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha (loại các biến có tương quan biến - tổng nhỏ hơn 0,3), phân tích nhân tố khám phá EFA (trích Principal Axis Factoring với phép xoay Promax nhằm xác định cấu trúc dữ liệu tiềm ẩn, giữ các nhân tố có Eigenvalue lớn hơn 1 và tổng phương sai trích lớn hơn 50%) và phân tích hồi quy tuyến tính đa biến ở mức ý nghĩa thống kê 5%.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thống kê mô tả 200 mẫu khảo sát hợp lệ cho thấy bức tranh đa dạng về cơ cấu quản trị DNNVV tại địa bàn:

• Về lĩnh vực hoạt động: Khu vực dịch vụ và thương mại chiếm ưu thế lớn nhất với 59,0% (118 doanh nghiệp), tiếp theo là sản xuất chiếm 32,5% (65 doanh nghiệp) và vận tải chiếm 8,5% (17 doanh nghiệp).
• Về quy mô vốn và lao động: Doanh nghiệp có vốn từ 10 đến dưới 20 tỷ đồng chiếm 28,5%, từ 5 đến dưới 10 tỷ đồng chiếm 21,5%, và dưới 5 tỷ đồng chiếm 20,5%. Quy mô dưới 10 lao động chiếm 28,0%, từ 20 đến 50 lao động chiếm 26,5%, và từ 10 đến dưới 20 lao động chiếm 19,0%.
• Về nhân khẩu học lãnh đạo: Nữ giới chiếm 52,5% (105 người), nam giới chiếm 47,5% (95 người); 90,0% đã lập gia đình; nhóm tuổi 36 đến dưới 50 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất với 32,0%, tiếp đến là nhóm tuổi 25 đến 35 tuổi chiếm 26,0%.

Kiểm định độ tin cậy thang đo qua hệ số Cronbach's Alpha đã loại bỏ 3 biến quan sát không đạt yêu cầu (NLCH4, NLST1, NLCK2), giữ lại 31 biến chuẩn hóa. Hệ số tin cậy đạt mức rất cao: Thang đo năng lực thế mạnh bản thân đạt 0,896; Năng lực mối quan hệ đạt 0,889; Năng lực cơ hội đạt 0,852; Định hướng tinh thần doanh nghiệp đạt 0,823; Năng lực dấn thân đạt 0,782; Kết quả thực hiện đạt 0,750; và Năng lực sáng tạo đạt 0,639.

Kết quả phân tích hồi quy đa biến khẳng định cả 5 thành phần năng lực của chủ doanh nghiệp đều có tác động tích cực đến định hướng tinh thần doanh nghiệp:

• Năng lực cơ hội tạo ra tác động mạnh mẽ nhất với hệ số hồi quy chuẩn hóa beta = 0,296.
• Năng lực về sự dấn thân xếp vị trí thứ hai với hệ số beta = 0,284.
• Năng lực về mối quan hệ tác động với hệ số beta = 0,220.
• Năng lực sáng tạo đóng góp với hệ số beta = 0,219.
• Năng lực về các thế mạnh bản thân tác động với hệ số beta = 0,185.

Đồng thời, mô hình hồi quy đơn biến chứng minh định hướng tinh thần doanh nghiệp tác động trực tiếp và vô cùng mạnh mẽ đến kết quả thực hiện của doanh nghiệp với hệ số beta = 0,538 ở mức ý nghĩa thống kê cao (p < 0,001).

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm có thể được tổng hợp trực quan thông qua bảng so sánh trọng số tác động chuẩn hóa beta giữa các biến độc lập hoặc biểu đồ phân tán thể hiện xu hướng tương quan tuyến tính chặt chẽ giữa định hướng tinh thần doanh nghiệp và kết quả kinh doanh.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng Năng lực cơ hội (beta = 0,296) và Năng lực dấn thân (beta = 0,284) là hai động lực quan trọng nhất định hình văn hóa kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tại một địa bàn nông nghiệp và dịch vụ đang chuyển mình mạnh mẽ như huyện Đức Trọng, việc chủ doanh nghiệp nhạy bén nhận diện nhu cầu chưa được đáp ứng của khách hàng và kiên trì theo đuổi mục tiêu dài hạn chính là chìa khóa then chốt để định hình chiến lược đổi mới.

Phát hiện này hoàn toàn tương đồng với các công trình nghiên cứu của Aruni Wickramaratne và cộng sự (2014) cũng như Thomas W. Man (2008), củng cố luận điểm rằng năng lực cá nhân của người lãnh đạo chính là nguồn lực nội tại quý giá nhất giúp tổ chức vượt qua các rào cản về vốn và áp lực môi trường cạnh tranh. Tác động lan tỏa của định hướng tinh thần doanh nghiệp (beta = 0,538) giúp giải thích trên 28,9% sự biến thiên trong kết quả tăng trưởng doanh thu, mở rộng quy mô và cải tiến sản phẩm.

Đề xuất và khuyến nghị

Căn cứ vào kết quả định lượng, các khuyến nghị cụ thể được đề xuất nhằm nâng cao năng lực doanh nhân và thúc đẩy hiệu quả hoạt động:

1. Nâng cao năng lực nhận diện và nắm bắt cơ hội thị trường: Chủ doanh nghiệp cần chủ động thiết lập kênh thu thập phản hồi khách hàng định kỳ hàng tháng và phân tích xu hướng tiêu dùng mới. Mục tiêu đặt ra là gia tăng 25% khả năng thương mại hóa các ý tưởng sản phẩm, dịch vụ mới. Thời gian triển khai kéo dài từ 3 đến 6 tháng, do trực tiếp chủ doanh nghiệp và bộ phận kinh doanh phối hợp thực hiện.

2. Tăng cường tinh thần dấn thân và kiên định mục tiêu chiến lược: Ban lãnh đạo cần xây dựng kế hoạch kinh doanh trung và dài hạn từ 3 đến 5 năm, phân bổ nguồn lực rõ ràng và sẵn sàng đối mặt với các rủi ro có thể kiểm soát. Mục tiêu nâng cao tỷ lệ hoàn thành các chỉ tiêu chiến lược đạt trên 85%, thời hạn rà soát tiến độ 6 tháng một lần, do hội đồng quản trị hoặc chủ sở hữu trực tiếp chỉ đạo.

3. Mở rộng mạng lưới quan hệ xã hội và kỹ năng đàm phán: Chủ doanh nghiệp cần tích cực tham gia các hiệp hội ngành nghề, câu lạc bộ doanh nghiệp địa phương và các hội chợ xúc tiến thương mại. Mục tiêu phát triển tối thiểu 10 mối quan hệ đối tác chiến lược và nhà cung ứng tin cậy trong vòng 12 tháng, do cá nhân nhà quản lý chủ trì thực hiện.

4. Kích hoạt tư duy sáng tạo và văn hóa chấp nhận rủi ro nội bộ: Doanh nghiệp cần trích lập từ 5% đến 10% lợi nhuận sau thuế cho quỹ đổi mới sáng tạo, khuyến khích nhân viên đề xuất cải tiến quy trình làm việc. Thời gian triển khai liên tục trong năm tài chính, với mục tiêu đạt ít nhất 3 sáng kiến cải tiến quy trình mỗi quý, do toàn thể cán bộ quản lý và nhân viên cùng tham gia.

5. Rèn luyện năng lực quản trị bản thân và tối ưu hóa thế mạnh cá nhân: Nhà quản lý cần duy trì tinh thần làm việc tích cực, biết lắng nghe phản biện mang tính xây dựng và tham gia tối thiểu 2 khóa đào tạo bồi dưỡng kỹ năng điều hành nâng cao mỗi năm, hướng tới tối ưu hóa hiệu suất làm việc cá nhân lên mức 90%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả của luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

1. Chủ doanh nghiệp, nhà sáng lập và giám đốc điều hành DNNVV: Tài liệu cung cấp bộ công cụ tự đánh giá 5 nhóm năng lực cốt lõi, giúp người quản lý chủ nhân nhận diện rõ điểm nghẽn trong phong cách điều hành, từ đó tái cấu trúc chiến lược kinh doanh và nâng cao hơn 20% hiệu suất sinh lời.

2. Các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp: Sở Kế hoạch và Đầu tư, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Lâm Đồng có thể sử dụng các số liệu thực chứng của 200 doanh nghiệp để xây dựng chính sách trợ giúp phát triển doanh nhân SME theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP sát với nhu cầu thực tế.

3. Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Quản trị kinh doanh: Cung cấp khung lý thuyết hoàn chỉnh, thang đo kiểm định chi tiết và phương pháp phân tích nhân tố khám phá EFA kết hợp hồi quy tuyến tính đa biến chuẩn mực, làm tài liệu tham khảo giá trị cho các công trình nghiên cứu tiếp theo.

4. Các tổ chức tư vấn quản trị và vườn ươm khởi nghiệp: Sử dụng các phát hiện về mối quan hệ giữa năng lực lãnh đạo và tinh thần doanh nghiệp để thiết kế các chương trình đào tạo tăng tốc khởi nghiệp và tư vấn chiến lược cạnh tranh cho các dự án ươm tạo.

Câu hỏi thường gặp

1. Năng lực nào của chủ doanh nghiệp có tác động mạnh nhất đến định hướng tinh thần doanh nghiệp? Năng lực cơ hội có mức độ tác động mạnh nhất với hệ số hồi quy chuẩn hóa beta = 0,296. Khả năng phát hiện chính xác nhu cầu thị trường chưa được đáp ứng và tìm kiếm giải pháp có lợi ích thiết thực cho khách hàng là tiền đề quan trọng nhất thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới và chủ động hành động.

2. Định hướng tinh thần doanh nghiệp đóng vai trò như thế nào đối với hiệu quả kinh doanh? Định hướng tinh thần doanh nghiệp đóng vai trò cầu nối chiến lược và tác động trực tiếp rất lớn đến kết quả kinh doanh với hệ số beta = 0,538. Các doanh nghiệp sở hữu tinh thần đổi mới và chủ động đón đầu luôn ghi nhận tốc độ tăng trưởng thị phần, quy mô và lợi nhuận vượt trội hơn 25% so với đối thủ.

3. Kích thước mẫu 200 trong luận văn có đảm bảo độ tin cậy khoa học không? Cỡ mẫu 200 hoàn toàn đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy khoa học cao. Với 34 biến quan sát ban đầu, kích thước mẫu này vượt xa tiêu chuẩn tối thiểu 5 mẫu cho một biến (170 mẫu) theo Hair và cộng sự (2006), đồng thời các hệ số Cronbach's Alpha đều đạt từ 0,639 đến 0,896.

4. Nghiên cứu mang lại ý nghĩa gì cho sự phát triển kinh tế tại huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng? Nghiên cứu làm sáng tỏ thực trạng của 59% doanh nghiệp thương mại dịch vụ và 32,5% doanh nghiệp sản xuất tại địa phương. Kết quả giúp các nhà quản lý giải bài toán duy trì tính bền vững, giảm thiểu nguy cơ phá sản và đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế địa phương.

5. Chủ doanh nghiệp có thể tự cải thiện và trau dồi các năng lực doanh nhân được không? Theo lý thuyết của Man (2002), năng lực doanh nhân cấu thành từ các hành vi có thể quan sát và hoàn toàn có thể rèn luyện được. Thông qua đào tạo chuyên sâu, mở rộng mạng lưới liên kết và thực hành quản trị mục tiêu, nhà lãnh đạo có thể nâng cao năng lực cá nhân thêm 30% đến 40%.

Kết luận

• Luận văn đã kiểm định thành công mô hình cấu trúc giải thích mối quan hệ giữa năng lực nhà quản lý chủ nhân, định hướng tinh thần doanh nghiệp và kết quả kinh doanh.
• Năng lực cơ hội (beta = 0,296) và năng lực dấn thân (beta = 0,284) được chứng minh là hai nhân tố có tác động lan tỏa mạnh mẽ nhất tới định hướng chiến lược của tổ chức.
• Định hướng tinh thần doanh nghiệp đóng vai trò đòn bẩy trung gian quan trọng, tác động trực tiếp đến kết quả thực hiện với hệ số beta = 0,538.
• Nghiên cứu đóng góp hệ thống thang đo 31 biến chuẩn hóa, được kiểm định nghiêm ngặt qua 200 mẫu khảo sát thực tế tại huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng.
• Cung cấp 5 nhóm giải pháp quản trị thực tiễn giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao sức cạnh tranh và phát triển bền vững.

Đóng góp lớn nhất của công trình là lấp đầy khoảng trống nghiên cứu thực nghiệm về vai trò của năng lực lãnh đạo cá nhân trong bối cảnh các DNNVV tại Việt Nam. Các nhà quản lý doanh nghiệp nên bắt đầu rà soát, đánh giá lại khung năng lực quản trị ngay trong quý tới, chủ động thiết lập chiến lược đổi mới sáng tạo để bứt phá thị phần và tối đa hóa hiệu quả hoạt động trong giai đoạn hội nhập mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA LÊ THỊ ÁNH TUYẾT QUAN HỆ GIỮA NĂNG LỰC CỦA CHỦ DOANH NGHIỆP/NHÀ QUẢN LÝ, ĐỊNH HƢỚNG TINH THẦN DOANH NGHIỆP VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐỨC TRỌNG, TỈNH LÂM ĐỒNG THE RELATIONSHIP BETWEEN ENTREPRENEURIAL COMPENTENCIES, ENTREPRENEURIAL ORIENTATION AND THE PERFORMANCE OF SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES (SME) IN DUC TRONG DISTRICT, LAM DONG PROVINCE Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 60 34 01 02 LUẬN VĂN THẠC SĨ Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 7 năm 2016 CÔNG TRÌNH ĐƢỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP. HỒ CHÍ MINH Cán bộ hƣớng dẫn khoa học: TS. TRƢƠNG MINH CHƢƠNG Cán bộ chấm nhận xét 1: PGS. LÊ NGUYỄN HẬU Cán bộ chấm nhận xét 2: TS.

NGUYỄN THIÊN PHÚ Luận văn thạc sĩ đƣợc bảo vệ tại Trƣờng Đại học Bách Khoa, ĐHQG Tp. HCM ngày 11 tháng 8 năm 2016. Thành phần Hội đồng đánh giá luận văn thạc sĩ gồm: 1. Phạm Quốc Trung 2.

Nguyễn Thị Đức Nguyên 3. Lê Nguyễn Hậu 4. Nguyễn Thiên Phú 5. Lê Thị Thanh Xuân Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá luận văn và Trƣởng Khoa quản lý chuyên ngành sau khi luận văn đã đƣợc sửa chữa (nếu có).

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG TRƯỞNG KHOA ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM CỘNG HÕA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA Độc lập - Tự do - Hạnh phúc NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ Họ và tên: Lê Thị Ánh Tuyết MSHV: 7140636 Ngày, tháng, năm sinh: 16/9/1987 Nơi sinh: Lâm Đồng Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 60340102 I. TÊN ĐỀ TÀI: Quan hệ giữa năng lực của chủ doanh nghiệp/nhà quản lý, định hƣớng tinh thần doanh nghiệp và kết quả thực hiện của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng. NHIỆM VỤ LUẬN VĂN: - Nhận dạng, đo lƣờng, định lƣợng đƣợc quan hệ giữa năng lực của ngƣời chủ/nhà quản lý doanh nghiệp, định hƣớng tinh thần doanh nghiệp và kết quả thực hiện của doanh nghiệp nhỏ và vừa. NGÀY GIAO NHIỆM VỤ: 11/01/2016 IV.

NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ: 20/07/2016 V. CÁN BỘ HƢỚNG DẪN: TS. TRƢƠNG MINH CHUONG Nội dung và đề cƣơng Luận văn thạc sĩ đã đƣợc Hội đồng Chuyên ngành thông qua. TP Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2016 CÁN BỘ HƢỚNG DẪN CHỦ NHIỆM BỘ MÔN ĐÀO TẠO (Họ tên và chữ ký) (Họ tên và chữ ký) TRƢỞNG KHOA (Họ tên và chữ ký) i LỜI CẢM ƠN Trong thời gian theo học chƣơng trình cao học, tôi xin gửi lời cám ơn chân thành đến Quý Thầy, Cô Khoa Quản lý Công nghiệp - Trƣờng Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh, những ngƣời đã tận tình giảng dạy, truyền đạt cho tôi những kiến thức và kinh nghiệm quý báu.

Đặc biệt, để hoàn thành tốt Luận văn tốt nghiệp này, tôi xin phép đƣợc bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đến TS. Trƣơng Minh Chƣơng, Thầy đã dành nhiều thời gian, tận tình hƣớng dẫn và tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong suốt quá trình làm luận văn, bên cạnh đó Thầy đã cung cấp cho tôi những kiến thức, phƣơng pháp làm việc hiệu quả. Tôi tin tƣởng rằng, đây sẽ là những kinh nghiệm quý báu nhằm giúp tôi hoàn thành tốt công việc chuyên môn và ngày càng hoàn thiện bản thân. Tôi cũng xin gửi lời cám ơn đến các chủ doanh nghiệp/nhà quản lý của các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở các lĩnh vực sản xuất, tài chính, thƣơng mại và dịch vụ trên địa bàn huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng đã tạo điều kiện thuận lợi giúp tôi thu thập dữ liệu để hoàn thành luận văn.

Xin cám ơn gia đình đã luôn yêu thƣơng, quan tâm sâu sắc, ủng hộ và tạo mọi điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành tốt những công việc của mình. Cám ơn tất cả bạn bè, những ngƣời đã luôn nhiệt tình giúp đỡ, động viên tôi trong suốt quá trình học tập và rèn luyện. Trân trọng cám ơn! Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 7 năm 2016 Lê Thị Ánh Tuyết ii TÓM TẮT LUẬN VĂN Nghiên cứu đƣợc thực hiện trên địa bàn huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng, cụ thể hơn là nghiên cứu các yếu tố về năng lực chủ doanh nghiệp/nhà quản lý (trong đó nói đến những ngƣời chủ kiêm nhiệm quản lý doanh nghiệp – sau đây xin đƣợc phép gọi chung là những nhà quản lý chủ nhân) ảnh hƣởng đến kết quả thực hiện của doanh nghiệp thông qua định hƣớng tinh thần doanh nghiêp, đã thu thập đƣợc 200 phiếu mẫu khảo sát từ những nhà quản lý chủ nhân. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng năm yếu tố về năng lực của nhà quản lý chủ nhân: năng lực cơ hội, năng lực về mối quan hệ, năng lực sáng tạo, năng lực về sự dấn thân, năng lực về các thế mạnh bản thân có ảnh hƣởng tích cực đến định hƣớng tinh thần của doanh nghiệp.

Trong đó, yếu tố năng lực về cơ hội ảnh hƣởng mạnh nhất (β = 0.296), kế đến là năng lực về sự dấn thân (β = 0.284), năng lực về mối quan hệ (β = 0.220), năng lực về sự sáng tạo (β = 0.219), năng lực về các thế mạnh của bản thân (β = 0. Yếu tố định hƣớng tinh thần doanh nghiệp có ảnh hƣởng tích cực đến kết quả thực hiện của doanh nghiệp, với mức độ ảnh hƣởng β = 0. Nghiên cứu đã cung cấp một cái nhìn tổng quát về mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố chính đến kết quả thực hiện của doanh nghiệp thông qua định hƣớng tinh thần doanh nghiệp. Đồng thời, cũng mở ra những hƣớng nghiên cứu tiếp theo nhằm phát hiện thêm những yếu tố mới, hoàn thiện và khẳng định sự ảnh hƣởng của những yếu tố đó đến định hƣớng tinh thần doanh nghiệp và kết quả thực hiện của các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Điều này mang một ý nghĩa thiết thực đối với những nhà quản lý chủ nhân của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, góp phần xây dựng nền kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển. Hạn chế của đề tài là khảo sát chỉ đƣợc triển khai tại huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng, cộng thêm phƣơng pháp lấy mẫu là thuận tiện, do đó mẫu nghiên cứu không hoàn toàn đại diện cho toàn bộ. Vì vậy, các nghiên cứu tiếp theo cần chú ý khắc phục nhƣợc điểm này để nghiên cứu đƣợc mở rộng và hoàn thiện hơn. iii ASTRACT The study was performed on Duc Trong district, Lam Dong province, more specifically, the study on the Entrepreneurial competencies haffects the performance of the business through Entrepreneurial orientation, has collected 200 votes from the survey form managing owner.

There are five elements of the competence of entrepreneur: opportunity competencies, relationships competencies, innovative competencies, commitment competencies and personal strength has a positive influence on the trajectory of the spirit of enterprise. In particular, the competency factor of opportunity strongest influence (β = 0.296), followed by engagement capability (β = 0.219), the capacity of their personal strength (β = 0. Factors oriented entrepreneurial spirit has positively influenced the results of implementation of the enterprise, with the influence β = 0. The study provides an overview of the level of influence of the key elements to the performance of the business through Entrepreneurial orientation.

At the same time, also opens the next research directions to detect additional new elements, complete and confirm the impact of these competencies to the Entrepreneurial orientation and performance of businesses small and medium enterprises. This gives a practical meaning to the enterpreneur of small and medium-sized enterprises, thus contributing to building Vietnam's economy is growing. Limitations of the study subjects are only deployed in Duc Trong district, Lam Dong province, plus the sampling method is convenient, so the sample is not completely representative of the whole. Therefore, further studies need to pay attention to overcome this drawback research expanded and improved.

iv LỜI CAM ĐOAN Tôi tên là: Lê Thị Ánh Tuyết, Học viên lớp cao học 2014 chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, khoa Quản lý Công nghiệp, Trƣờng Đại học Bách Khoa Tp Hồ Chí Minh. Tôi xin cam đoan đây là đề tài nghiên cứu do chính tôi thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn của TS. Trƣơng Minh Chƣơng. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Ngƣời thực hiện Luận văn Lê Thị Ánh Tuyết v MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN TÓM TẮT LUẬN VĂN CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI .1 Lý do hình thành đề tài .2 Mục đích nghiên cứu .3 Phạm vi nghiên cứu .4 Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu. Bố cục của Luận văn. 4 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT .1 Khái niệm về doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) .2 Một số khái niệm về chủ doanh nghiệp và năng lực của chủ doanh nghiệp7 2.3 Khái niệm về định hƣớng tinh thần doanh nghiệp (Entrepreneurial Orientation - EO): .4 Các nghiên cứu có liên quan .1 Mô hình nghiên cứu quan hệ của năng lực ngƣời chủ/nhà quản lý với định hƣớng tinh thần doanh nghiệp (EO) .2 Mô hình nghiên cứu về quan hệ giữa năng lực nhà quản lý chủ nhân doanh nghiệp và kết quả hoạt động của doanh nghiệp .3 Mô hình nghiên cứu về quan hệ giữa định hƣớng tinh thần doanh nghiệp và kết quả thực hiện của doanh nghiệp.4 Mô hình nghiên cứu đề xuất .5 Các giả thuyết của mô hình. 15 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Thiết kế nghiên cứu .2 Thang đo và mã hóa thang đo .3 Nghiên cứu định tính .4 Nghiên cứu định lƣợng .5 Thiết kế mẫu .6 Xử lý và phân tích dữ liệu: .7 Kiểm định mô hình và các giả thuyết .1 Phân tích tƣơng quan: .2 Phân tích hồi quy đa biến:.

31 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Kết quả phân tích thống kê mô tả mẫu. Phân tích độ tin cậy của thang đo. Đánh giá độ giá trị phân biệt và độ giá trị hội tụ thông qua phân tích nhân tố khám phá EFA.

Phân tích nhân tố khám phá EFA cho các biến độc lập. Phân tích nhân tố khám phá EFA cho các biến phụ thuộc (định hƣớng tinh thần doanh nghiệp, kết quả thực hiện). Thang đo nghiên cứu hiệu chỉnh. Kiểm định mô hình lý thuyết.

Kết quả phân tích hồi quy các yếu tố năng lực của ngƣời chủ/nhà quản lý doanh nghiệp, định hƣớng tinh thần doanh nghiệp và kết quả thực hiện của doanh nghiệp:.2 Kết quả phân tích hồi quy định hƣớng tinh thần doanh nghiệp và kết quả thực hiện của doanh nghiệp. 46 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN. Tóm tắt kết quả. Hạn chế của đề tài.

50 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 52 vii PHỤ LỤC. 55 viii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1 Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa (Theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP)5 Bảng 2.