PHẦN MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết của ề tài nghiên cứu Kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển, thu nhập ngƣời dân ngày càng tăng, chất lƣợng cuộc sống ngày càng cài thiện. Trong những năm gần đây nhu cầu của ngƣời dân cần có một chiếc ô tô phục vụ công việc, đi lại, du lịch giải trí ngày càng tăng lên, ô tô đã trở thành một nhu cầu thiết yếu đối với từng hộ gia đình, nó không còn là món hàng xa xỉ, chỉ dành cho tầng lớp giàu có nữa. Ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đã trải qua gần 30 năm hình thành và phát triển, hiện nay hầu hết các hãng ô tô lớn trên thế giới đã có mặt tại Việt Nam nhƣ Toyota, Mazda, GM, Mecredes, Audi, Hyundai v.
Qua đó có thể thấy sức hút mạnh mẽ của thị trƣờng ô tô Việt Nam đối với các hãng xe trên thế giới và đi kèm với nó là sự cạnh tranh khốc liệt giữa các doanh nghiệp để có đƣợc chỗ đứng trên thị trƣờng tiềm năng này. Công ty cổ phần Hyundai Thành Công Việt Nam – đƣợc thành lập năm 2009 và trở thành nhà phân phối độc quyền xe ô tô du lịch Hyundai tại Việt Nam, sau gần 10 năm hình thành và phát triển công ty đã trở thành một trong những công ty phân phối và lắp ráp xe lớn tại Việt Nam. Tuy nhiên hiện nay công ty Hyundai Thành Công cũng đang phải đƣơng đầu với những áp lực cạnh tranh từ các công ty khác trong ngành. Trong bối cảnh thị trƣờng cạnh tranh nhƣ vâỵ, muốn tăng trƣởng bền vững cũng nhƣ giữ đƣợc vị thế một trong những doanh nghiệp đầu ngành, công ty cần nâng cao năng lực cạnh tranh của bản thân doanh nghiệp so với các đối thủ trên thị trƣờng.
Chính vì vậy việc nghiên cứu, đánh giá thực trang năng lực cạnh tranh của công ty Hyundai Thành Công để đƣa ra các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh công ty là một vấn đề cấp thiết. Xuất phát từ thực trạng trên tác giả chọn đề tài “Nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty cổ phần ô tô Hyundai Thành Công Việt Nam. Câu hỏi nghiên cứu Những giải pháp nào giúp công ty Cổ phần ô tô Hyundai Thành Công Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh? 3. Mục ích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu.
Thông qua việc nghiên cứu và phân tích các quan điểm về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, tác giả đi sâu làm rõ cơ sở lý luận năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, chỉ rõ các yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, để từ đó đƣa ra một số giải pháp kiến nghị nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho công ty trong thời gian tới. Với mục đích trên, nhiệm vụ đặt ra cho đề tài là: - Nghiên cứu về mặt lý luận năng lực cạnh tranh, lợi thế cạnh tranh, lựa chọn các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh và những yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, chọn lọc và hệ thống hóa chúng để làm cơ sở lý luận cho đề tài - Phân tích và đánh giá thực trang năng lực cạnh tranh của công ty cổ phần ô tô Hyundai Thành Công Việt Nam. - Đề ra giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty cồ phần ô tô Hyundai Thành Công Việt Nam đến năm 2020. Đối tƣ ng và ph m vi nghiên cứu.
Đối tƣợng nghiên cứu: năng lực cạnh tranh của công ty cổ phần ô tô Hyundai Phạm vi nghiên cứu: + Phạm vi không gian: Nghiên cứu đƣợc thực hiện tại công ty cổ phần ô tô Hyundai Thành Công Việt Nam + Phạm vi thời gian: Nghiên cứu đƣợc thực hiện dựa trên các cơ sở dữ liệu của công ty thời gian từ 2009 đến năm 2016. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn - Về mặt khoa học Luận văn hệ thống hóa các kiến thức về năng lực cạnh tranh trong doanh nghiệp - Về mặt thực tiễn Luận văn là công trình đầu tiên nghiên cứu một cách toàn diện về năng lực cạnh tranh của công ty Cổ phần ô tô Hyundai Thành Công Việt Nam, trên cơ sở phân tích các yếu tố liên quan đến môi trƣờng bên trong, bên ngoài, đối thủ cạnh tranh. Những kiến nghị trong đề tài có thể áp dụng vào thực tiễn hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp khai thác tối đa năng lực vốn có và phát triển ổn định lâu dài. Kết cấu của luận văn Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và Cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn Chƣơng 3: Thực trạng năng lực cạnh tranh của công ty Cổ phần ô tô Hyundai Thành Công Việt Nam Chƣơng 4: Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty Cổ phần ô tô Hyundai Thành Công Việt Nam đến năm 2020 3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP 1.
Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc 1. Các nghiên cứu về năng lực c nh tranh Việc nghiên cứu hiện tƣợng cạnh tranh đã có từ lâu và lý thuyết cạnh tranh cũng xuất hiện từ rất sớm với các trƣờng phái nổi tiếng nhƣ là: lý thuyết cạnh tranh cổ điển, lý thuyết cạnh tranh của trƣờng phái tân cổ điển và lý thuyết cạnh tranh hiện đại. Tổng thuật tài liệu về năng lực cạnh tranh, các hƣớng nghiên cứu về năng lực cạnh tranh đƣợc chia thành 5 nhóm chính: Năng lực cạnh tranh tiếp cận theo quan điểm lý thuyết cạnh tranh truyền thống. Lý thuyết cạnh tranh truyền thống với các trƣờng phái nghiên cứu nổi tiếng nhƣ: Kinh tế học Chamberlin, Kinh tế học tổ chức.
Kinh tế học tổ chức và kinh tế độc quyền phân tích năng lực cạnh tranh trong điều kiện mất cân bằng của thị trƣờng và nền kinh tế độc quyền với giả định doanh nghiệp có lợi thế tuyệt đối về các tài sản, nguồn lực. Do vậy, trong môi trƣờng kinh doanh thay đổi nhanh chóng các điều kiện về chi phí, công nghệ, quy mô v. đã không còn là lợi thế của doanh nghiệp. Mặt khác, đối tƣợng phân tích của kinh tế học tổ chức và cạnh tranh độc quyền đều hƣớng đền các ngành kinh doanh với giả định là các doanh nghiệp trong cùng ngành có điều kiện về tài sản, nguồn lực đồng nhất.
Đây là hạn chế lớn nhất trong việc giải thích lợi thế cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nền kinh tế toàn cầu hiện nay. Năng lực cạnh tranh tiếp cận theo chuỗi giá trị. Chuỗi giá trị là khái niệm đƣa ra đầu tiên bởi Michael Porter năm 1985, chuỗi giá trị là tổng thể các hoạt động liên quan đến sản xuất và tiêu thụ một sản phẩm hoặc dịch vụ nào đó. Chuỗi giá trị 4 tổng quát cả Porter một trong những phƣơng pháp đƣợc sử dụng rộng rãi nhất để đại diện cho hoạt động của một công ty và các quy trình kinh doanh.
Chuỗi giá trị tổng quát của Porter (1985, 1998) là một trong những phƣơng pháp đƣợc sử dụng rộng rãi nhất để đại diện cho hoạt động của một công ty và các quy trình kinh doanh. Trong thực tế, Porter (1985,1998) giả định rằng trong chuỗi giá trị các nguồn lực của một doanh nghiệp là phụ thuộc vào hoạt động của nó và vì thế hình thức chuỗi giá trị của một công ty (các nguồn lực và khả năng nó sử dụng) phụ thuộc vào cơ cấu ngành công nghiệp, các hoạt động chức năng mà doanh nghiệp tập trung vào, các chuỗi giá trị của khách hàng, nhà cung cấp, đối thủ cạnh tranh và liệu doanh nghiệp có một chi phí hoặc sự khác biệt so với đối thủ cạnh tranh. Năng lực cạnh tranh tiếp cận theo định hƣớng thị trƣờng. Năng lực cạnh tranh tiếp cận theo định hƣớng thị trƣờng đƣợc phát triển trên cơ sở cho rằng một doanh nghiệp sẽ đạt đƣợc năng lực cạnh tranh bằng cách tập trung vào việc làm thế nào để thỏa mãn nhu cầu của khách hàng, tạo ra giá trị khách hàng tốt hơn so với đối thủ và đạt đƣợc kết quả hoạt động kinh doanh.
Theo Jaworski &Kohli, doanh nghiệp định hƣớng thị trƣờng có khả năng để tạo ra, phổ biến và đáp ứng thông tin về thị trƣờng và điều kiện thị trƣờng tốt hơn so với các đối thủ hƣớng tới nguồn lực nội tại. Do vậy, doanh nghiệp định hƣớng thị trƣờng có một cơ sở quan trọng để xây dựng một lợi thế cạnh tranh bền vững. Năng lực cạnh tranh tiếp cận theo lý thuyết nguồn lực doanh nghiệp. Lý thuyết nguồn lực của doanh nghiệp của Wernerfelt ra đời năm 1984, ông cho rằng nguồn lực doanh nghiệp chính là yếu tố quyết định đến năng lực cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
Lý thuyết tập trung vào phân tích năng lực cạnh tranh dựa vào các yếu tố bên trong, nguồn lực chính là yếu tố quyết định đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Barney định nghĩa “Nguồn lực của DN bao gồm tất cả các tài sản, khả năng, quy trình tổ chức, thuộc tính công ty, thông tin, kiến thức v. kiểm soát bởi một công ty cho phép nó nhận thức và thực hiện chiến lƣợc nâng cao hiệu suất và hiệu quả của nó”. Và theo ông một nguồn lực tạo nên lợi thế cho doanh nghiệp trong cạnh tranh phải thỏa mãn 4 điều kiện sau: giá trị, hiếm, khó 5 bắt chƣớc và không thể thay thế đƣợc.
Nhƣ vậy, lý thyết cạnh tranh dựa vào nguồn lực của doanh nghiệp đề cao vai trò của yếu tố nội tại – nguồn lực của doanh nghiệp sở hữu khi xây dựng chiến lƣợc kinh doanh. Tuy nhiên trong môi trƣờng cạnh tranh hiện nay, doanh nghiệp cạnh tranh không chỉ bằng sự khác biệt về nguồn lực mà tập trung vào khả năng phối hợp và sử dụng nguồn lực hiệu quả nhằm đạt đƣợc mục tiêu chiến lƣợc của mình. Năng lực cạnh tranh tiếp cận theo lý thuyết năng lực. Quan điểm cạnh tranh dựa trên năng lực của doanh nghiệp tập trung vào khả năng sử dụng, kết hợp tài sản, nguồn, năng lực nhằm đạt đƣợc tăng trƣờng và hiệu quả tổng thể của tổ chức.
Nó đƣợc phát triển chủ đạo bởi các nghiên cứu của Barney (1991). Lý thuyết dựa trên năng lực thông qua một tập hợp các khái niệm nền tảng của các thực thể nguyên thủy mà nó đại diện và sử dụng làm cơ sở cho việc phân tích doanh nghiệp, thị trƣờng và sự tƣơng tác của chúng (cả cạnh tranh và hợp tác). Các thực thể này bao gồm: Tài sản, Khả năng, Năng lực. Năng lực là cơ sở tạo nên lợi thế cạnh tranh bền vững của DN.