Luận văn thạc sĩ về vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ ở huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ ở huyện Lân Thao, tỉnh Phú Thọ, góp phần nâng cao nhận thức và chính sách.

• Tác giả: Trần Thị Phương Anh
• Người hướng dẫn: TS. Trần Văn Quyết
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ ở huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Ý nghĩa khoa học của luận văn
• 0.5. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ
• 1.1. Cơ sở lý luận vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ
• 1.1.1. Giới tính và giới
• 1.1.2. Phát triển kinh tế hộ
• 1.1.3. Vị trí, vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ
• 1.1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ
• 1.1.5. Cơ sở thực tiễn vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ
• 1.1.6. Kinh nghiệm nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ ở một số nước trên thế giới
• 1.1.7. Kinh nghiệm của các địa phương trong nước
• 1.1.8. Bài học kinh nghiệm rút ra về vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.4. Phương pháp tổng hợp thông tin
• 2.5. Phương pháp phân tích thông tin
• 2.6. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.6.1. Nhóm các chỉ tiêu chung
• 2.6.2. Nhóm các chỉ tiêu về kinh tế
• 2.6.3. Nhóm các chỉ tiêu về xã hội
• 2.6.4. Nhóm chỉ tiêu về vai trò ra quyết định của người phụ nữ trong gia đình
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ Ở HUYỆN LÂM THAO TỈNH PHÚ THỌ
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.2. Điều kiện tự nhiên huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ
• 3.3. Đặc điểm kinh tế xã hội huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ
• 3.4. Vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông thôn tại huyện Lâm Thao
• 3.5. Đặc điểm của phụ nữ ở huyện Lâm Thao
• 3.6. Đánh giá vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ tại các hộ điều tra
• 3.7. Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ
• 3.7.1. Các yếu tố khách quan
• 3.7.2. Các yếu tố chủ quan
• 3.8. Đánh giá chung vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ ở huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ
• 3.8.1. Những mặt đã đạt được
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ Ở HUYỆN LÂM THAO, TỈNH PHÚ THỌ
• 4.1. Quan điểm nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ ở huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ
• 4.2. Vị trí của lao động nữ trong việc thực hiện các chiến lược phát triển nông thôn
• 4.3. Giải pháp nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông thôn tại huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ
• 4.3.1. Nhóm giải pháp chung
• 4.3.2. Các giải pháp cụ thể cho nông hộ
• 4.3.3. Đối với tỉnh Phú Thọ
• 4.3.4. Đối với chính quyền, đoàn thể địa phương
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ tại Lâm Thao Phú Thọ

Phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế hộ tại huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Họ không chỉ là người nội trợ mà còn là những người tham gia tích cực vào các hoạt động sản xuất và kinh doanh. Sự tham gia của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ không chỉ giúp cải thiện đời sống gia đình mà còn góp phần vào sự phát triển chung của địa phương. Theo số liệu thống kê, phụ nữ chiếm tỷ lệ lớn trong lực lượng lao động nông thôn, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp.

1.1. Đặc điểm của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ

Phụ nữ tại Lâm Thao thường đảm nhận nhiều vai trò khác nhau trong gia đình và xã hội. Họ không chỉ chăm sóc gia đình mà còn tham gia vào các hoạt động sản xuất nông nghiệp, kinh doanh nhỏ lẻ. Điều này cho thấy sự đa dạng trong vai trò của phụ nữ, từ việc sản xuất đến quản lý tài chính gia đình.

1.2. Tầm quan trọng của phụ nữ trong kinh tế gia đình

Vai trò của phụ nữ trong kinh tế gia đình không thể thiếu. Họ là những người quyết định trong việc chi tiêu, tiết kiệm và đầu tư cho tương lai. Sự tham gia của phụ nữ vào các quyết định kinh tế giúp nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo ra sự ổn định cho gia đình.

II. Những thách thức đối với vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ

Mặc dù phụ nữ có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế hộ, nhưng họ vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những khó khăn này bao gồm việc thiếu tiếp cận với nguồn lực, thông tin và cơ hội đào tạo. Ngoài ra, định kiến xã hội và các phong tục tập quán cũng là rào cản lớn đối với sự phát triển của phụ nữ.

2.1. Thiếu nguồn lực và hỗ trợ tài chính

Nhiều phụ nữ không có khả năng tiếp cận các nguồn vốn vay hoặc hỗ trợ tài chính từ các tổ chức. Điều này hạn chế khả năng đầu tư vào các hoạt động kinh tế, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển của họ.

2.2. Định kiến xã hội và phong tục tập quán

Định kiến về vai trò của phụ nữ trong xã hội vẫn còn tồn tại. Nhiều người vẫn cho rằng phụ nữ chỉ nên ở nhà chăm sóc gia đình, điều này làm giảm cơ hội tham gia vào các hoạt động kinh tế của họ.

III. Giải pháp nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ

Để nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ, cần có những giải pháp cụ thể. Các chính sách hỗ trợ tài chính, đào tạo nghề và nâng cao nhận thức cộng đồng là rất cần thiết. Việc tạo ra môi trường thuận lợi cho phụ nữ tham gia vào các hoạt động kinh tế sẽ giúp họ phát huy tối đa tiềm năng của mình.

3.1. Đào tạo nghề cho phụ nữ

Cung cấp các khóa đào tạo nghề cho phụ nữ sẽ giúp họ nâng cao kỹ năng và khả năng cạnh tranh trong thị trường lao động. Điều này không chỉ giúp họ có việc làm ổn định mà còn tạo ra thu nhập cho gia đình.

3.2. Hỗ trợ tài chính cho phụ nữ

Cần có các chương trình hỗ trợ tài chính dành riêng cho phụ nữ, giúp họ tiếp cận nguồn vốn để đầu tư vào các hoạt động kinh tế. Việc này sẽ tạo điều kiện cho phụ nữ phát triển kinh tế hộ một cách bền vững.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về vai trò của phụ nữ

Nghiên cứu cho thấy rằng việc nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các mô hình kinh tế hộ do phụ nữ làm chủ đã chứng minh được hiệu quả trong việc cải thiện đời sống và phát triển kinh tế địa phương.

4.1. Mô hình kinh tế hộ thành công

Nhiều mô hình kinh tế hộ do phụ nữ làm chủ đã thành công trong việc tạo ra thu nhập ổn định. Những mô hình này không chỉ giúp cải thiện đời sống gia đình mà còn tạo ra việc làm cho những người khác trong cộng đồng.

4.2. Tác động đến cộng đồng

Sự tham gia của phụ nữ vào phát triển kinh tế hộ đã tạo ra những tác động tích cực đến cộng đồng. Họ không chỉ nâng cao chất lượng cuộc sống cho gia đình mà còn góp phần vào sự phát triển chung của xã hội.

V. Kết luận và tương lai của vai trò phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ

Vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ tại Lâm Thao, Phú Thọ là rất quan trọng. Để phát huy tối đa tiềm năng của họ, cần có những chính sách hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi. Tương lai của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ sẽ phụ thuộc vào sự thay đổi trong nhận thức xã hội và các chính sách hỗ trợ từ chính quyền.

5.1. Tương lai của phụ nữ trong kinh tế hộ

Với sự hỗ trợ từ chính quyền và cộng đồng, phụ nữ sẽ có nhiều cơ hội hơn để tham gia vào các hoạt động kinh tế. Điều này sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.

5.2. Định hướng phát triển

Cần có các chương trình dài hạn nhằm nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ. Việc này không chỉ giúp cải thiện đời sống cho phụ nữ mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội của huyện Lâm Thao.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế hộ gia đình, đặc biệt tại các vùng nông thôn như huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Theo số liệu năm 2016, phụ nữ chiếm khoảng 40% dân số huyện, trong đó lao động nữ nông thôn chiếm 35%, là lực lượng lao động chủ yếu trong các hoạt động sản xuất nông nghiệp và dịch vụ. Tuy nhiên, sự đóng góp của phụ nữ chưa được ghi nhận xứng đáng, do nhiều rào cản về xã hội, kinh tế và văn hóa. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ tại huyện Lâm Thao giai đoạn 2013-2016, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao vai trò này, góp phần giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế xã hội địa phương. Nghiên cứu tập trung khảo sát tại ba xã đại diện: Tiên Kiên, Hợp Hải và Xuân Huy, với quy mô mẫu 367 hộ gia đình phụ nữ nông thôn. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các cấp chính quyền và tổ chức phụ nữ trong hoạch định chính sách, nâng cao năng lực và phát huy vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn tại tỉnh Phú Thọ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về giới và giới tính, phát triển kinh tế hộ và bình đẳng giới. Khái niệm "giới" được hiểu là sự khác biệt xã hội và quan hệ quyền lực giữa nam và nữ, ảnh hưởng đến vai trò, trách nhiệm và cơ hội của phụ nữ trong gia đình và xã hội. Phát triển kinh tế hộ được định nghĩa là quá trình tăng trưởng và chuyển đổi các hoạt động kinh tế trong hộ gia đình, bao gồm lao động sản xuất, quản lý tài sản và thu nhập. Bình đẳng giới là môi trường mà nam và nữ có cơ hội và điều kiện ngang nhau để phát huy năng lực và hưởng lợi từ sự phát triển. Các khái niệm chính bao gồm: vai trò sản xuất, vai trò tái sản xuất sức lao động, vai trò cộng đồng của phụ nữ; nhu cầu và lợi ích giới; các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp, kết hợp số liệu thứ cấp và sơ cấp. Số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo thống kê, tài liệu chính quyền và các tổ chức liên quan tại huyện Lâm Thao và tỉnh Phú Thọ. Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát điều tra 367 hộ gia đình phụ nữ nông thôn tại ba xã đại diện: Tiên Kiên (94 hộ), Hợp Hải (119 hộ), Xuân Huy (154 hộ). Mẫu được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có phân tầng, đảm bảo tính đại diện theo nhóm thu nhập và đặc điểm địa lý. Phương pháp thu thập thông tin gồm phỏng vấn trực tiếp, thảo luận nhóm và phỏng vấn sâu với các chuyên gia, cán bộ địa phương. Phân tích dữ liệu sử dụng các phương pháp thống kê mô tả, so sánh và biểu đồ để minh họa các đặc điểm và xu hướng. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu bao gồm nhóm chỉ tiêu chung (dân số, diện tích đất), chỉ tiêu kinh tế (thu nhập, đóng góp lao động), chỉ tiêu xã hội (tỷ lệ hộ nghèo, lao động nữ), và chỉ tiêu về vai trò ra quyết định của phụ nữ trong gia đình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ lao động nữ trong độ tuổi lao động chiếm khoảng 41-46% tại các xã nghiên cứu, trong đó nhóm tuổi 26-35 chiếm tỷ trọng cao nhất, khoảng 30-35%. Lao động nữ trong nhóm tuổi 15-25 chiếm khoảng 21%, có xu hướng giảm do nhiều người chuyển sang làm việc tại các khu công nghiệp.

2. Phụ nữ tham gia các tổ chức đoàn thể chiếm tỷ lệ cao, với 69,89% tham gia Hội Liên hiệp Phụ nữ, 36,11% tham gia Hội Nông dân, 27,77% tham gia Đoàn Thanh niên. Điều này cho thấy phụ nữ có vai trò tích cực trong các hoạt động cộng đồng và xã hội.

3. Trình độ văn hóa của lao động nữ còn hạn chế, với 2% chưa tốt nghiệp tiểu học, 8% tốt nghiệp tiểu học, 24% tốt nghiệp trung học cơ sở và 66% tốt nghiệp trung học phổ thông. Tỷ lệ phụ nữ có trình độ đại học và cao đẳng chiếm khoảng 40-43%.

4. Phụ nữ chủ hộ chiếm tỷ lệ từ 28,7% đến 37% tùy theo xã, trong khi tỷ lệ phụ nữ tham gia quản lý và điều hành sản xuất trong hộ gia đình cao hơn, từ 37% đến 44%. Điều này cho thấy phụ nữ có vai trò quan trọng trong quản lý kinh tế hộ dù chưa nhiều người làm chủ hộ chính thức.

5. Cơ cấu lao động nữ tập trung chủ yếu trong ngành nông nghiệp, chiếm 57,3%, tiếp theo là ngành công nghiệp và xây dựng 22,6%, ngành dịch vụ 20,1%. Tỷ lệ lao động nữ trong nông nghiệp giảm nhẹ qua các năm, trong khi ngành công nghiệp và dịch vụ tăng lên.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy phụ nữ tại huyện Lâm Thao đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế hộ, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và quản lý sản xuất. Tỷ lệ lao động nữ trong độ tuổi lao động và tham gia các tổ chức xã hội cao phản ánh sự năng động và tích cực của phụ nữ trong cộng đồng. Tuy nhiên, trình độ học vấn và chuyên môn kỹ thuật của lao động nữ còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận công nghệ và nâng cao hiệu quả sản xuất. Tỷ lệ phụ nữ làm chủ hộ còn thấp so với nam giới, cho thấy bất bình đẳng về quyền sở hữu và quyền ra quyết định trong gia đình. So với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, tình trạng bất bình đẳng giới và hạn chế về tiếp cận nguồn lực vẫn là thách thức lớn đối với phụ nữ nông thôn. Việc phụ nữ phải đảm nhận nhiều vai trò trong gia đình và xã hội, cùng với các rào cản về văn hóa và xã hội, làm giảm khả năng phát huy tối đa tiềm năng của họ trong phát triển kinh tế hộ. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố lao động nữ theo nhóm tuổi, biểu đồ tỷ lệ phụ nữ làm chủ hộ và tham gia quản lý, cũng như bảng so sánh trình độ học vấn của lao động nữ qua các năm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ thuật cho phụ nữ nông thôn nhằm cải thiện năng lực sản xuất và quản lý kinh tế hộ. Thời gian thực hiện trong 3 năm, do các cơ quan đào tạo nghề phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện tổ chức.

2. Khuyến khích và hỗ trợ phụ nữ làm chủ hộ và tham gia quản lý tài sản gia đình, thông qua các chương trình tập huấn về quyền sở hữu, quản lý tài chính và kỹ năng lãnh đạo. Chủ thể thực hiện là các tổ chức Hội Phụ nữ và chính quyền địa phương, với mục tiêu tăng tỷ lệ phụ nữ làm chủ hộ lên ít nhất 40% trong 5 năm tới.

3. Mở rộng tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi và hỗ trợ kỹ thuật cho phụ nữ phát triển sản xuất kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và dịch vụ. Ngân hàng chính sách xã hội và các tổ chức tín dụng địa phương phối hợp thực hiện, với mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo do phụ nữ làm chủ xuống dưới 3% trong 3 năm.

4. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về bình đẳng giới và vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ, nhằm thay đổi quan niệm xã hội và gia đình, tạo điều kiện thuận lợi cho phụ nữ phát huy vai trò. Thời gian thực hiện liên tục, do các cấp Hội Phụ nữ và chính quyền địa phương đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý và hoạch định chính sách tại địa phương: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng các chương trình phát triển kinh tế nông thôn, chính sách hỗ trợ phụ nữ và bình đẳng giới phù hợp với đặc điểm địa phương.

2. Các tổ chức Hội Liên hiệp Phụ nữ và đoàn thể xã hội: Áp dụng các giải pháp nâng cao năng lực, hỗ trợ vốn và kỹ thuật cho phụ nữ, đồng thời tổ chức các hoạt động tuyên truyền, giáo dục về bình đẳng giới.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý kinh tế, phát triển nông thôn: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn để phát triển các đề tài nghiên cứu liên quan.

4. Phụ nữ nông thôn và các hộ gia đình: Nắm bắt thông tin về vai trò, quyền lợi và các cơ hội phát triển kinh tế, từ đó chủ động tham gia các hoạt động sản xuất, quản lý và phát triển kinh tế hộ.

Câu hỏi thường gặp

1. Phụ nữ đóng góp như thế nào vào phát triển kinh tế hộ tại huyện Lâm Thao?
   Phụ nữ tham gia chủ yếu trong lao động sản xuất nông nghiệp, quản lý tài sản và điều hành sản xuất trong gia đình, chiếm khoảng 37-44% trong quản lý hộ và là lực lượng lao động chính trong các ngành trồng trọt, chăn nuôi.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ?
   Bao gồm các yếu tố khách quan như quan niệm xã hội trọng nam khinh nữ, phong tục tập quán, trình độ học vấn thấp, hạn chế tiếp cận thông tin và kỹ thuật; cùng các yếu tố chủ quan như sức khỏe, quan niệm lệch lạc về giới và trách nhiệm gia đình.

3. Phụ nữ tại huyện Lâm Thao có được tiếp cận các nguồn vốn và hỗ trợ kỹ thuật không?
   Phụ nữ có tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi qua các chương trình của Hội Phụ nữ và ngân hàng chính sách, tuy nhiên mức độ tiếp cận còn hạn chế do thiếu thông tin và kỹ năng quản lý vốn.

4. Tỷ lệ phụ nữ làm chủ hộ và tham gia quản lý kinh tế hộ như thế nào?
   Tỷ lệ phụ nữ làm chủ hộ dao động từ 28,7% đến 37%, trong khi tỷ lệ phụ nữ tham gia quản lý và điều hành sản xuất cao hơn, từ 37% đến 44%, cho thấy phụ nữ có vai trò quan trọng trong quản lý kinh tế hộ.

5. Giải pháp nào hiệu quả để nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ?
   Các giải pháp bao gồm đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, hỗ trợ tiếp cận vốn và kỹ thuật, khuyến khích phụ nữ làm chủ hộ, tăng cường tuyên truyền về bình đẳng giới và thay đổi nhận thức xã hội.

Kết luận

• Phụ nữ tại huyện Lâm Thao đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế hộ, đặc biệt trong lao động sản xuất và quản lý kinh tế gia đình.
• Tỷ lệ phụ nữ làm chủ hộ còn thấp, nhưng tỷ lệ tham gia quản lý và điều hành sản xuất tương đối cao, phản ánh vai trò ngày càng được khẳng định.
• Trình độ học vấn và kỹ năng chuyên môn của lao động nữ còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất và phát triển kinh tế hộ.
• Các yếu tố xã hội, văn hóa và kinh tế vẫn là rào cản lớn đối với sự phát huy vai trò của phụ nữ.
• Cần triển khai các giải pháp đồng bộ về đào tạo, hỗ trợ vốn, nâng cao nhận thức và bình đẳng giới để phát huy tối đa tiềm năng của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ tại huyện Lâm Thao.

Tiếp theo, các cấp chính quyền và tổ chức phụ nữ cần phối hợp triển khai các chương trình đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật và vốn vay ưu đãi trong vòng 3-5 năm tới nhằm nâng cao vai trò và vị thế của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ. Đề nghị các nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý địa phương tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả các giải pháp để điều chỉnh phù hợp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội bền vững tại huyện Lâm Thao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ 1. Cơ sở lý luâ ̣n vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ 1. Giới tính và giới 1. Khái niệm giới tính và giới Giới tính: chỉ sự khác biệt về sinh học giữa nam giới và nữ giới mang tính toàn cầu và không thay đổi.

Các đặc trưng của giới tính bị quy định và hoạt động theo các cơ chế tự nhiên, di truyền. Nữ giới vốn có chức năng sinh lý học như tạo ra trứng, mang thai, sinh con và cho con bú bằng bầu sữa mẹ. Nam giới có chức năng tạo ra tinh trùng. Về mặt sinh lý học, nữ giới khác với nam giới (Tổ chức Lao động quốc tế, 2002) Giới: chỉ sự khác biệt về xã hội và quan hệ (về quyền lực) giữa trẻ em trai và trẻ em gái, giữa phụ nữ và nam giới, được hình thành và khác nhau ngay trong một nền văn hoá, giữa các nền văn hoá và thay đổi theo thời gian.

Sự khác biệt này được nhận thấy một cách rõ ràng trong vai trò, trách nhiệm, nhu cầu, khó khăn thuận lợi của các giới tính (Tổ chức Lao động quốc tế, 2002). Khái niệm về "Giới" được xuất hiện ban đầu là các nước nói tiếng Anh, vào khoảng những năm 60 của thế kỷ XX. Ở Việt Nam, khái niệm này mới xuất hiện vào khoảng thập kỷ 80. “Giới” là một thuật ngữ xã hội học bắt nguồn từ môn nhân học, nói đến vai trò, trách nhiệm và quyền lợi mà xã hội quy định cho nam và nữ.

"Giới" đề cập đến việc phân công lao động, các kiểu phân chia: nguồn lực và lợi ích giữa nam và nữ trong một bối cảnh xã hội cụ thể. "Giới" là yếu tố luôn biến đổi cũng như tương quan về địa vị trong xã hội của nữ giới và nam giới, không phải là hiện tượng bất biến mà liên tục thay đổi. Nó phụ thuộc vào điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội cụ thể. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 "Giới" là sản phẩm của xã hội, có tính xã hội, dùng để phân biệt sự khác nhau trong quan hệ nam và nữ.

Đây là cơ sở để nghiên cứu sự cân bằng về giới và đảm bảo công bằng trong xã hội. Đặc điểm, nguồn gốc và sự khác biệt về giới Đặc điểm về giới - Không tự nhiên mà có; - Các hành vi, vai trò, vị thế được dạy dỗ về mặt xã hội và được coi là thuộc về trẻ em gái và trẻ em trai; - Đa dạng (khác nhau giữa các xã hội); - Có thể thay đổi (Ví Dụ: Trong các công tác tưởng trừng chỉ có phụ nữ có thể tham gia còn nam giới thì không và ngược lại như: phụ nữ có thể làm Tổng thống, làm chủ tịch nước. còn nam giới có thể làm đầu bếp giỏi, may vá thêu thùa…. Nguồn gốc và những khác biệt về giới Nam giới và nữ giới là hai nửa hoàn chỉnh của loài người, bảo đảm cho việc tái sản xuất con người và xã hội.

Sự khác biệt về giới đã quy định thiên chức của họ trong gia đình và trong xã hội. Bắt đầu từ khi sinh ra là đứa trẻ được đối xử tuỳ theo nó là bé trai hay bé gái. Đó là sự khác nhau về đồ chơi, quần áo, tình cảm của bố mẹ. Đứa trẻ được dạy dỗ và điều chỉnh hành vi của chúng theo giới tính của mình như bé trai thích đá bóng còn bé gái thích nhảy dây… Những tri thức xã hội cũng hướng theo sự khác biệt về giới khi trẻ lớn lên bắt đầu đi học.

Chẳng hạn như nam giới được hướng theo những ngành kỹ thuật, phải có thể lực tốt và tư duy cao. Còn nữ giới có thể lực yếu hơn thường được hướng theo các ngành nữ công và những ngành cần có sự khéo léo, tỉ mỉ…Tất cả các tác động vô tình hay hữu ý của xã hội đều làm tăng sự khác biệt về giới trong xã hội. Tuy nhiên, người ta lại thường lấy sự khác biệt về giới tính để giải thích sự khác biệt về giới. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Phụ nữ thường được xem là phái yếu, vì họ sống thiên hơn về tình cảm, họ là thành phần quan trọng tạo nên sự yên ấm trong gia đình.

Thiên chức của phụ nữ là làm vợ, làm mẹ, nên họ gắn bó với con cái, gia đình hơn nam giới và cũng từ đấy mối quan tâm của họ cũng có phần khác hơn nam giới. Nam giới được coi là phái mạnh, là trụ cột gia đình. Họ cứng rắn hơn về tình cảm, mạnh bạo và năng động hơn trong công việc. Đặc trưng về giới này cho phép họ dồn hết tâm trí vào lao động sản xuất, vào công việc xã hội và ít bị ràng buộc hơn bởi con cái, gia đình.

Chính điều này đã làm tăng thêm khoảng cách khác biệt giữa phụ nữ và nam giới trong xã hội. Để thay đổi quan hệ giới các đặc trưng của giới cần phải vượt qua những quan niệm cũ, tức là cần phải bắt đầu từ việc thay đổi nhận thức, hành vi của mọi người trong xã hội về giới và quan hệ giới. Hơn nữa, nam - nữ lại có xuất phát điểm không giống nhau để tiếp cận với cái mới, họ có những thuận lợi, khó khăn, tính chất và mức độ khác nhau để tham gia vào các chương trình kinh tế, từ góc độ nhận thức, nắm bắt các thông tin xã hội. Đặc biệt trong nền kinh tế thị trường, từ điều kiện và cơ hội đi học tập, bồi dưỡng trình độ chuyên môn, tiếp cận và làm việc, từ vị trí trong gia đình, ngoài xã hội khác nhau, từ tác động của định kiến xã hội, các hệ tư tưởng, phong tục tập quán đối với giới cũng có sự khác nhau.

Sự khác biệt về giới và giới tính là nguyên nhân cơ bản gây nên bất bình đẳng trong xã hội. Trong nhiều năm gần đây, hầu hết các nước trên thế giới đã dần đánh giá đúng mức vai trò của phụ nữ trong gia đình và trong xã hội, kết quả là thực hiện các mục tiêu “Bình đẳng nam nữ” để giải phóng sức lao động và xây dựng củng cố thêm nền văn minh nhân loại. Tuy nhiên mức độ bình đẳng đó tuỳ thuộc vào từng quốc gia và giảm dần theo chiều tăng của sự phát triển đối với mỗi nước trên thể giới. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Vai trò của giới Vai trò của mỗi giới được thể hiện trong cuộc sống thường nhật, đó là những hoạt động khác nhau mà xã hội mong muốn phụ nữ và nam giới thực hiện: - Vai trò sản xuất: Được thể hiện trong lao động sản xuất dưới mọi hình thức để tạo ra của cải vật chất, tinh thần cho gia đình và xã hội. - Vai trò tái sản xuất sức lao động: Bao gồm các hoạt động nhằm duy trì nòi giống, tái tạo sức lao động. Vai trò này không chỉ đơn thuần là tái sản xuất sinh học, mà còn cả việc chăm lo, duy trì và phát triển lực lượng lao động cho hiện tại và tương lai như: các công việc nội trợ, chăm sóc nuôi dạy con cái…vai trò này hầu như là thuộc về phụ nữ. - Vai trò cộng đồng: Thể hiện ở những hoạt động tham gia thực hiện ở mức cộng đồng nhằm duy trì và phát triển các nguồn lực cộng đồng, thực hiện các nhu cầu, mục tiêu chung của cộng đồng như: tham gia các hoạt động phụ nữ tại địa phương, các hoạt động y tế thôn bản, các dự án tại địa phương … 1.

Nhu cầu, lợi ích giới và bình đẳng giới Nhu cầu giới (còn gọi là nhu cầu thực tế): là những nhu cầu xuất phát từ công việc và hoạt động hiện tại của phụ nữ và nam giới. Nếu những nhu cầu này được đáp ứng thì sẽ giúp cho họ làm tốt vai trò sẵn có của mình. Nhu cầu giới thực tế là những nhu cầu được hình thành từ những điều kiện cụ thể mà phụ nữ trải qua. Chúng nảy sinh từ những vị trí của họ trong phân công lao động theo giới, cùng với lợi ích giới thực tế của họ là sự tồn tại của con người.

Khác với nhu cầu chiến lược, chúng được chính phụ nữ đưa ra từ vị trí của họ chứ không phải qua can thiệp từ bên ngoài. Vì vậy, nhu cầu giới thực tế thường là sự hưởng ứng đối với sự cần thiết được nhận thức ngay do phụ nữ xác định trong hoàn cảnh cụ thể. * Lợi ích giới (còn gọi là nhu cầu chiến lược): là những nhu cầu của phụ nữ và nam giới xuất phát từ sự chênh lệch về địa vị xã hội của họ. Những Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 lợi ích này khi được đáp ứng sẽ thay đổi vị thế của phụ nữ và nam giới theo hướng bình đẳng [1] * Bình đẳng giới: - Nam giới và nữ giới được coi trọng như nhau, cùng được công nhận và có vị thế bình đẳng [1] - Khái niệm Bình đẳng giới: là môi trường trong đó cả nữ giới và nam giới được hưởng vị trí ngang nhau, họ có các cơ hội bình đẳng để phát triển đầy đủ tiềm năng của mình nhằm cống hiến cho sự phát triển quốc gia và được hưởng lợi từ các kết quả đó.

[1] Nam giới và phụ nữ được bình đẳng về: - Các điều kiện để phát huy đầy đủ tiềm năng - Các cơ hội để tham gia đóng góp, hưởng lợi trong quá trình phát triển - Quyền tự do và chất lượng cuộc sống. Bên cạnh quy định về những quyền và nghĩa vụ chung, bình đẳng cho cả nam và nữ, pháp luật còn xác định những đặc quyền chỉ áp dụng cho phụ nữ nhằm bù đắp cho phụ nữ những thiệt thòi, đặt họ vào vị trí xuất phát ngang bằng với đàn ông trong các quan hệ xã hội, đảm bảo cho họ có thể tiếp nhận các cơ hội và thụ hưởng các quyền một cách bình đẳng như nam giới. Đây là quan điểm bình đẳng giới thực chất. [17] Luật Bình đẳng giới (2007) tại Điều 5 chỉ rõ: Bình đẳng giới là việc nam, nữ có vị trí, vai trò ngang nhau, được tạo điều kiện và cơ hội phát huy năng lực của mình cho sự phát triển của cộng đồng, của gia đình và thụ hưởng như nhau về thành quả của sự phát triển đó.

Phát triển kinh tế hộ 1.