BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH PHAN NGỌC SƠN NÂNG CAO SỰ GẮN KẾT CỦA NHÂN VIÊN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN GIAO NHẬN VÀ VẬN CHUYỂN INDO TRẦN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh - Năm 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH PHAN NGỌC SƠN NÂNG CAO SỰ GẮN KẾT CỦA NHÂN VIÊN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN GIAO NHẬN VÀ VẬN CHUYỂN INDO TRẦN Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh (hướng ứng dụng) Mã số: 8340101 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: TS. HUỲNH THANH TÚ TP. Hồ Chí Minh - Năm 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, công trình nghiên cứu khoa học với đề tài “Nâng cao sự gắn kết của nhân viên tại Công ty Cổ phần Giao nhận và Vận chuyển Indo Trần” là đề tài luận văn tốt nghiệp lớp Cao học Quản trị kinh doanh, Khóa 26, trường Đại học Kinh tế Tp. Hồ Chí Minh do tôi thực hiện, và chưa từng được công bố dưới bất cứ hình thức nào. Mọi số liệu trong nghiên cứu được tôi thu thập trực tiếp hoặc từ những số liệu có nguồn gốc rõ ràng. TÁC GIẢ Phan Ngọc Sơn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ TÓM TẮT LUẬN VĂN EXECUTIVE SUMMARY MỞ ĐẦU . LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI . MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI . ĐỐI TƯỢNG CỦA ĐỀ TÀI . PHẠM VI CỦA ĐỀ TÀI . PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN . Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI . KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI .10 Chương 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ SỰ GẮN KẾT CỦA NHÂN VIÊN ĐỐI VỚI TỔ CHỨC . Cơ sở lý thuyết về sự gắn kết. Khái niệm về sự gắn kết. Tầm quan trọng của sự gắn kết . Tổng quan về sự gắn kết của nhân viên đối với tổ chức . Tình hình nghiên cứu ngoài nước. Tình hình nghiên cứu trong nước .16 Chương 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN GÂY RA VẤN ĐỀ 19 2. Giới thiệu về Công ty Cổ phần Giao nhận và Vận chuyển Indo Trần 19 2. Lịch sử hình thành và phát triển. Lĩnh vực hoạt động . Cơ cấu tổ chức quản lý . Đặc điểm nhân sự tại Công ty ITL . Định hướng phát triển của Công ty ITL đến năm 2022 . Phân tích thực trạng và nguyên nhân gây ra vấn đề . Phân tích các yếu tố có thể ảnh hưởng tới sự gắn kết của nhân viên . Kết quả khảo sát các yếu tố ảnh hưởng tới sự gắn kết của nhân viên . Đánh giá chung về thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến sự gắn kết của nhân viên .52 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cơ sở đề xuất thứ tự ưu tiên giải quyết hạn chế của các yếu tố ảnh hưởng đến sự gắn kết .57 Chương 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO SỰ GẮN KẾT CỦA NHÂN VIÊN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN GIAO NHẬN VÀ VẬN CHUYỂN INDO TRẦN . Một số giải pháp đề xuất nâng cao sự gắn kết của nhân viên . Giải pháp về yếu tố bản chất công việc . Giải pháp về yếu tố đồng nghiệp . Giải pháp về yếu tố tiền lương . Giải pháp về yếu tố đào tạo và thăng tiến . Giải pháp về yếu tố lãnh đạo. Giải pháp về yếu tố phúc lợi. Giải pháp thực hiện . Giải pháp xây dựng hệ thống phần mềm quản lý vận chuyển (TMS). Giải pháp xây dựng bộ quy tắc ứng xử nội bộ nhân viên. Kế hoạch thực hiện giải pháp . Mục tiêu giải pháp . Kết quả cần đạt được . Kế hoạch hành động . 78 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 1. ITL Công ty Cổ phần Giao nhận và Vận chuyển Indo Trần 2. CEO Tổng Giám Đốc 3. COO Giám đốc vận hành 4. FTL Vận chuyển hàng nguyên Container Công ty Cổ phần Giao nhận và Vận chuyển Indo Trần chi 5. ITL HAN nhánh Hà Nội Công ty Cổ phần Giao nhận và Vận chuyển Indo Trần chi 6. ITL DAN nhánh Đà Nẵng 7. DASH Bộ phận vận chuyển xe tải đường dài 8. FTL Bộ phận vận chuyển xe container 9. D&T Bộ phận vận chuyển xe tải 10. DC Trung tâm phân phối hàng hóa 11. Sea Bộ phận vận chuyển đường biển 12. Air Bộ phận vận chuyển đường hàng không 13. Ops Bộ phận khai báo thủ tục hải quan 14. Speedlink Bộ phận chuyển phát nhanh 15. Logtechhub Bộ phận công nghệ thông tin 16. Fin & Acc Bộ phận tài chính và kế toán 17. AR Kế toán công nợ 18. HR Bộ phận nhân sự LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Các dịch vụ kinh doanh của Công ty ITL .2: Tóm tắt định hướng phát triển công ty ITL đến năm 2022 .3: Giá trị trung bình mức độ đồng ý của nhân viên đối với các yếu tố ảnh hưởng đến sự gắn kết .4: Kết quả khảo sát yếu tố bản chất công việc tại ITL .5: Số lượng nhân viên tuyển mới trong năm 2018 tại công ty ITL .6: Quy trình tính lương tại công ty ITL .7: Tiền lương trung bình của nhân viên tại ITL .8: Kết quả khảo sát về yếu tố tiền lương tại công ty ITL .9: Kết quả khảo sát về yếu tố phúc lợi tại ITL .10: Kết quả khảo sát về yếu tố đồng nghiệp tại ITL .11: Kết quả khảo sát về yếu tố lãnh đạo tại ITL.12: Kết quả khảo sát về yếu tố đào tạo và thăng tiến tại công ty ITL .1: Bảng thông báo nhiệm vụ công việc cho nhân viên .2: Dự kiến chi phí áp dụng hệ thống quản lý vận tải (TMS) .3: Dự kiến chi phí thực hiện bộ quy tắc ứng xử nhân viên .4: Dự kiến thời gian thực hiện giải pháp .77 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ Hình 2.1: Sơ đồ tổ chức tại công ty ITL .1: Cơ cấu giới tính của nhân viên tại ITL .2: Cơ cấu trình độ học vấn của nhân viên tại ITL .3: Cơ cấu độ tuổi của nhân viên tại ITL .2: Sơ đồ xương cá các yếu tố có thể ảnh hưởng đến sự gắn kết .3: Sơ đồ xương cá cập nhật các nguyên nhân có thể ảnh hưởng đến sự gắn kết của nhân viên tại công ty ITL . Ma trận định vị các hạn chế ảnh đưởng đến sự gắn kết của nhân viên .58 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TÓM TẮT Đề tài nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến sự gắn kết của nhân viên đối với tổ chức tại Công ty Cổ phần Giao nhận và Vận chuyển Indo Trần. Phương pháp nghiên cứu định tính thông qua phỏng vấn chuyên gia, kết hợp với phương pháp nghiên cứu định lượng thông qua bảng câu hỏi khảo sát để đánh giá thực trạng của các nhân tố ảnh hưởng đến sự gắn kết. Kết quả nghiên cứu đánh giá được những ưu điểm cũng như hạn chế của các yếu tố “bản chất công việc”, “tiền lương”, “phúc lợi”, “đồng nghiệp”, “lãnh đạo” và “đào tạo và thăng tiến”. Trên cơ sở nghiên cứu, một số giải pháp được đưa ra cho Ban lãnh đạo công ty để có thể nâng cao sự gắn kết của nhân viên với tổ chức. Từ khoá: gắn kết tổ chức, thoả mãn công việc, tỷ lệ thôi việc, công ty ITL. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com EXECUTIVE SUMMARY The thesis examines the factors affecting employee commitment to the organization at ITL Company. The qualitative research methods through expert interviews, combined with the quantitative research methods through survey questionnaires to assess the situation of factors affecting employee commitment . The research results assess the advantages and disadvantages of the factors "work nature", "salary", "welfare", "co-workers", "leadership" and "training and promotion”. Based on the findings, some solutions are given to the Board of Directors to enhance employee commitment to the organization. Key word: organizational commitment, job satisfaction, turnover rate, ITL company. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 MỞ ĐẦU 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong xu thế hội nhập toàn cầu, ngày càng có nhiều cơ hội kinh doanh mới mở ra cho các doanh nghiệp Việt Nam, việc thu hút nguồn lao động chất lượng cao giữa các doanh nghiệp do đó càng trở nên gay gắt, các doanh nghiệp vừa phải cố gắng tuyển dụng được một nguồn lao động đáp ứng được các yêu cầu của công việc, vừa phải duy trì ổn định nguồn nhân lực hiện có. Doanh nghiệp cần xây dựng một chính sách toàn diện để có thể duy trì được một nguồn lực lao động ổn định cho tổ chức, đồng thời phát huy được tối đa năng lực làm việc của mỗi cá nhân, khai thác được tối đa năng lực và thế mạnh của mỗi người để đạt hiệu quả cao nhất cho tổ chức. Công ty Cổ phần Giao nhận và Vận chuyển Indo Trần cũng đang phải đối mặt với các vấn đề liên quan đến tình hình nhân sự. Số lượng nhân viên nghỉ việc ở mức cao qua các năm gần đây. Tỷ lệ nhân viên vắng mặt hàng năm ở các bộ phận cũng được ghi nhận ở mức tương đối cao. Năng suất làm việc của nhân viên chưa thực sự được như kỳ vọng của Ban lãnh đạo công ty, kết quả đánh giá xếp loại mức độ hoàn thành công việc hàng năm của nhân viên tại nhiều đơn vị vẫn ở mức trung bình. Nhận dạng các dấu hiệu (1) Tỷ lệ nhân viên nghỉ việc cao Trong những năm gần đây, tỷ lệ nghỉ việc của nhân viên chiếm tỷ lệ khá cao. Hiện tượng nhân viên nghỉ việc, ra vào công ty liên tục khiến cho công tác tổ chức hoạt động, kinh doanh của công ty gặp nhiều khó khăn. Việc phải thường xuyên tuyển dụng nhân viên mới để thay thế cho các nhân viên nghỉ việc khiến cho công ty tốn kém không ít thời gian cũng như ngân sách cho việc tuyển dụng. Theo số lượng thống kê của phòng nhân sự, tổng số nhân viên của công ty tính tới thời điểm cuối năm 2016 là 1,156 người, số nhân viên thôi việc trong cả năm là 131 người chiếm tỷ lệ 11. Tính đến cuối năm 2017, tỷ lệ nhân viên nghỉ việc giảm xuống còn 10.04%, tuy nhiên số lượng nhân viên nghỉ việc lại tăng thêm 6 người LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 so với năm trước, nâng tổng số nhân viên thôi việc lên 137 người. Đến cuối năm 2018, tỷ lệ nhân viên nghỉ việc tăng lên đáng kể ở mức 12.17% với số lượng là 184 người trong tổng số 1,512 nhân viên.
## Tổng quan nghiên cứu
Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu, các doanh nghiệp Việt Nam đang đối mặt với thách thức lớn trong việc thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao. Tại Công ty Cổ phần Giao nhận và Vận chuyển Indo Trần (ITL), tình trạng nhân viên nghỉ việc và vắng mặt có xu hướng tăng cao trong giai đoạn 2016-2018, với tỷ lệ nghỉ việc tăng từ 11% lên 12,17% và số lượng nhân viên nghỉ việc tăng từ 131 lên 184 người. Đồng thời, năng suất làm việc của nhân viên chưa đạt kỳ vọng, với 57% nhân viên chỉ hoàn thành công việc ở mức cơ bản và 17% chưa hoàn thành. Những vấn đề này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động và sự phát triển bền vững của công ty.
Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng đến sự gắn kết của nhân viên tại ITL, phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao sự gắn kết này. Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 6 năm 2019, tại trụ sở chính của công ty ở TP. Hồ Chí Minh. Kết quả nghiên cứu không chỉ giúp Ban lãnh đạo ITL xây dựng chính sách nhân sự hiệu quả mà còn cung cấp thông tin tham khảo cho các doanh nghiệp trong ngành logistics và vận tải.
## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
### Khung lý thuyết áp dụng
Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về sự gắn kết của nhân viên với tổ chức, trong đó nổi bật là:
- **Mô hình gắn kết của Meyer & Allen (1991):** Phân loại sự gắn kết thành ba loại chính gồm gắn kết tình cảm, gắn kết duy trì và gắn kết quy chuẩn, phản ánh các trạng thái tâm lý khác nhau của nhân viên đối với tổ chức.
- **Khái niệm của Mowday et al. (1979):** Định nghĩa sự gắn kết bao gồm sự đồng nhất với mục tiêu tổ chức, nỗ lực tự nguyện và lòng trung thành.
- **Mô hình các yếu tố ảnh hưởng của Trần Thị Kim Dung (2005):** Xác định sáu yếu tố chính tác động đến sự gắn kết gồm bản chất công việc, tiền lương, phúc lợi, đồng nghiệp, lãnh đạo, đào tạo và thăng tiến.
Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu bao gồm: sự gắn kết tổ chức, sự hài lòng công việc, tỷ lệ nghỉ việc, và hiệu suất làm việc.
### Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng:
- **Nguồn dữ liệu sơ cấp:** Phỏng vấn sâu với trưởng phòng nhân sự và các quản lý cấp trung, khảo sát bảng câu hỏi với 171 nhân viên ITL (tỷ lệ hợp lệ đạt 85,5% trên 200 phiếu phát ra).
- **Nguồn dữ liệu thứ cấp:** Báo cáo nội bộ, quy định và chính sách nhân sự của công ty.
- **Phương pháp phân tích:** Thống kê mô tả, tính giá trị trung bình các yếu tố ảnh hưởng bằng phần mềm Microsoft Excel, phân tích định tính từ phỏng vấn chuyên gia.
- **Timeline nghiên cứu:** Khảo sát diễn ra trong tháng 4-5/2019, phân tích và đề xuất giải pháp từ giữa đến cuối tháng 6/2019.
Mẫu khảo sát được chọn theo phương pháp thuận tiện, đảm bảo đại diện cho các phòng ban và nhóm tuổi khác nhau trong công ty.
## Kết quả nghiên cứu và thảo luận
### Những phát hiện chính
1. **Tỷ lệ nghỉ việc và vắng mặt cao:** Tỷ lệ nghỉ việc tăng từ 11% năm 2016 lên 12,17% năm 2018; số ngày vắng mặt bình quân tăng từ 9,7 ngày lên 11 ngày/năm. Lý do nghỉ việc chủ yếu là tự nguyện, liên quan đến áp lực công việc và sự thiếu gắn kết.
2. **Mức độ gắn kết của nhân viên:** Các yếu tố tiền lương (4,02), phúc lợi (4,16) và lãnh đạo (4,0) được đánh giá tích cực, trong khi bản chất công việc (3,71), đồng nghiệp (3,14) và đào tạo, thăng tiến (3,95) có mức độ đồng ý thấp hơn.
3. **Năng suất làm việc thấp:** 57% nhân viên chỉ hoàn thành công việc ở mức cơ bản (A3), 17% chưa hoàn thành, phản ánh sự thiếu gắn kết và động lực làm việc.
4. **Thách thức trong bản chất công việc:** Công việc nhiều áp lực, thiếu sự đổi mới, phân công không hợp lý, và hệ thống quản lý thủ công gây khó khăn cho nhân viên.
### Thảo luận kết quả
Nguyên nhân chính của sự thiếu gắn kết là do áp lực công việc cao, thiếu sự phù hợp giữa năng lực và công việc, cũng như hạn chế trong chính sách đào tạo và thăng tiến. So sánh với các nghiên cứu trong và ngoài nước, kết quả tương đồng với quan điểm rằng sự gắn kết cao giúp giảm tỷ lệ nghỉ việc và tăng hiệu suất làm việc. Việc nhân viên cảm thấy công việc không thú vị và thiếu sự hỗ trợ từ đồng nghiệp làm giảm động lực và sự trung thành với tổ chức. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố mức độ đồng ý của nhân viên với từng yếu tố ảnh hưởng, giúp trực quan hóa các điểm mạnh và điểm yếu trong quản lý nhân sự.
## Đề xuất và khuyến nghị
1. **Cải tiến bản chất công việc:** Thiết kế lại công việc phù hợp năng lực, tăng tính sáng tạo và luân chuyển công việc để giảm nhàm chán, dự kiến thực hiện trong 12 tháng, do phòng Nhân sự phối hợp với các phòng ban chức năng.
2. **Tăng cường đào tạo và phát triển:** Xây dựng chương trình đào tạo thường xuyên, rõ ràng về lộ trình thăng tiến, nhằm nâng cao kỹ năng và sự hài lòng của nhân viên, thực hiện trong 6-12 tháng.
3. **Hoàn thiện chính sách tiền lương và phúc lợi:** Thiết lập quy trình xét duyệt tăng lương định kỳ dựa trên hiệu quả công việc và thâm niên, đồng thời cải thiện phúc lợi để tăng sự an tâm cho nhân viên, áp dụng trong 6 tháng tới.
4. **Xây dựng văn hóa đồng nghiệp tích cực:** Tổ chức các hoạt động gắn kết, tăng cường giao tiếp và hỗ trợ giữa các nhân viên, giảm xung đột nội bộ, thực hiện liên tục và đánh giá định kỳ.
5. **Ứng dụng công nghệ quản lý:** Triển khai hệ thống phần mềm quản lý vận tải (TMS) để tối ưu hóa quy trình làm việc, giảm áp lực và tăng hiệu quả, dự kiến hoàn thành trong 12-18 tháng.
## Đối tượng nên tham khảo luận văn
- **Ban lãnh đạo doanh nghiệp logistics:** Nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến sự gắn kết nhân viên, từ đó xây dựng chính sách nhân sự phù hợp nhằm giảm tỷ lệ nghỉ việc và tăng hiệu quả kinh doanh.
- **Phòng nhân sự và quản lý nhân sự:** Áp dụng các giải pháp đào tạo, phát triển và cải tiến môi trường làm việc để nâng cao sự hài lòng và gắn bó của nhân viên.
- **Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản trị kinh doanh:** Tham khảo mô hình nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng, cũng như các phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp thực tiễn.
- **Doanh nghiệp trong ngành vận tải và logistics:** Học hỏi kinh nghiệm quản lý nhân sự và áp dụng các giải pháp nâng cao sự gắn kết phù hợp với đặc thù ngành nghề.
## Câu hỏi thường gặp
1. **Sự gắn kết của nhân viên là gì?**
Là trạng thái tâm lý phản ánh mức độ đồng nhất, nỗ lực và trung thành của nhân viên với tổ chức, ảnh hưởng đến quyết định gắn bó lâu dài.
2. **Tại sao sự gắn kết quan trọng với doanh nghiệp?**
Sự gắn kết cao giúp giảm tỷ lệ nghỉ việc, tăng năng suất và hiệu quả công việc, đồng thời nâng cao sự hài lòng của khách hàng.
3. **Yếu tố nào ảnh hưởng nhiều nhất đến sự gắn kết?**
Tiền lương, phúc lợi và lãnh đạo được đánh giá cao, nhưng bản chất công việc và môi trường đồng nghiệp cũng đóng vai trò quan trọng.
4. **Làm thế nào để đo lường sự gắn kết?**
Thông qua khảo sát ý kiến nhân viên về các yếu tố như sự hài lòng công việc, mức độ trung thành và nỗ lực, kết hợp phân tích dữ liệu định lượng và định tính.
5. **Giải pháp nào hiệu quả nhất để nâng cao sự gắn kết?**
Cải tiến công việc, đào tạo phát triển, chính sách lương thưởng công bằng và xây dựng văn hóa làm việc tích cực là các giải pháp thiết thực.
## Kết luận
- Sự gắn kết của nhân viên tại ITL đang ở mức trung bình thấp, ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất và tỷ lệ nghỉ việc.
- Sáu yếu tố chính ảnh hưởng gồm bản chất công việc, tiền lương, phúc lợi, đồng nghiệp, lãnh đạo và đào tạo, thăng tiến.
- Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng với mẫu 171 nhân viên, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy.
- Đề xuất các giải pháp thực tiễn nhằm nâng cao sự gắn kết, tập trung vào cải tiến công việc, đào tạo, chính sách lương và văn hóa tổ chức.
- Khuyến nghị Ban lãnh đạo ITL triển khai các giải pháp trong giai đoạn 6-18 tháng để đạt hiệu quả bền vững.
Ban lãnh đạo và phòng nhân sự cần xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công trách nhiệm và theo dõi tiến độ thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao sự gắn kết của nhân viên, góp phần phát triển bền vững công ty.