Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động xuất khẩu hàng hóa giữ vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo nguồn thu ngoại tệ và mở rộng thị trường cho các doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Khi Việt Nam tham gia vào hơn 63 tổ chức quốc tế và thiết lập quan hệ hợp tác với hơn 500 tổ chức phi chính phủ, các doanh nghiệp ngành dệt may vừa đứng trước nhiều cơ hội mở rộng thị trường, vừa phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ toàn cầu. Thực tiễn đòi hỏi các đơn vị sản xuất phải chủ động đổi mới mô hình kinh doanh, từng bước chuyển dịch từ hình thức gia công thuần túy (Cut - Make: CM) sang phương thức mua nguyên liệu, bán thành phẩm (Free on Board: FOB) và tiến tới nhà sản xuất thiết kế gốc (Original Designed Manufacturer: ODM).

Công ty Cổ phần, Tổng Công ty May Đồng Nai (DONAGAMEX) là một trong những doanh nghiệp dệt may quy mô lớn, chuyên sản xuất và xuất khẩu các mặt hàng may mặc sang nhiều thị trường có tiêu chuẩn khắt khe. Nhằm duy trì vị thế cạnh tranh và nâng cao hiệu quả thực hiện các đơn hàng quốc tế, việc phân tích, chuẩn hóa và tối ưu hóa các khâu trong quy trình xuất khẩu trở thành yêu cầu cấp thiết.

Khóa luận được thực hiện nhằm giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu sau:

  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động xuất khẩu hàng hóa và quy trình nghiệp vụ xuất khẩu bằng đường biển của doanh nghiệp sản xuất.
  2. Tìm hiểu, phân tích lịch sử hình thành, cơ cấu tổ chức và năng lực sản xuất của Công ty Cổ phần, Tổng Công ty May Đồng Nai.
  3. Khảo sát thực trạng quy trình nghiệp vụ thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc tại DONAGAMEX giai đoạn 2015 – 2017, từ khâu lựa chọn đối tác, chuẩn bị hàng hóa, làm thủ tục hải quan điện tử đến khâu giao hàng và thanh lý hợp đồng.
  4. Đánh giá những ưu điểm đạt được và các mặt tồn tại, hạn chế trong quy trình xuất khẩu của công ty.
  5. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quy trình xuất khẩu hàng may mặc tại doanh nghiệp trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài:

  • Đối tượng nghiên cứu: Quy trình nghiệp vụ xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần, Tổng Công ty May Đồng Nai.
  • Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần, Tổng Công ty May Đồng Nai (Đường số 2, Khu Công nghiệp Biên Hòa 1, TP. Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai) cùng các đơn vị, xí nghiệp thành viên trực thuộc.
  • Phạm vi thời gian: Dữ liệu hoạt động sản xuất kinh doanh, hồ sơ chứng từ và thực trạng quy trình xuất khẩu của doanh nghiệp trong giai đoạn 2015 – 2017, kết hợp số liệu kế hoạch năm 2018.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống lý luận dựa trên các khái niệm, quy tắc thương mại quốc tế và các phương thức kinh doanh xuất khẩu phổ biến, bao gồm:

  • Khái niệm và đặc điểm hoạt động xuất khẩu: Bản chất của lưu thông hàng hóa qua biên giới quốc gia, sự khác biệt về thị trường, ngôn ngữ, tập quán thương mại, khoảng cách địa lý và các phương thức thanh toán quốc tế (tín dụng thư - L/C, nhờ thu, chuyển tiền...).
  • Vai trò của hoạt động xuất khẩu: Phân tích tác động đối với nền kinh tế thế giới (gắn kết sản xuất - tiêu dùng, thúc đẩy chuyên môn hóa), nền kinh tế quốc dân (tạo nguồn vốn nhập khẩu, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm, mở rộng kinh tế đối ngoại) và doanh nghiệp (nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng doanh thu, phân tán rủi ro).
  • Các loại hình xuất khẩu chủ yếu:
    • Xuất khẩu trực tiếp: Doanh nghiệp tự sản xuất hoặc thu mua trong nước rồi trực tiếp đàm phán, ký kết và xuất khẩu sang khách hàng nước ngoài.
    • Xuất khẩu ủy thác: Đơn vị xuất nhập khẩu đóng vai trò trung gian thực hiện thủ tục và hợp đồng thay cho nhà sản xuất để nhận phí ủy thác.
    • Buôn bán đối lưu (Counter-trade): Bao gồm nghiệp vụ hàng đổi hàng (barter), bù trừ (compensation), mua đối lưu (counter-purchase), và mua lại sản phẩm (buy-back agreement).
    • Xuất khẩu theo nghị định thư: Thực hiện theo các cam kết, hiệp định giữa hai Chính phủ.
    • Xuất khẩu tại chỗ: Hàng hóa do doanh nghiệp tại Việt Nam sản xuất được bán cho thương nhân nước ngoài nhưng giao cho một doanh nghiệp khác tại Việt Nam theo chỉ định.
    • Gia công quốc tế: Bên nhận gia công nhập khẩu hoặc nhận nguyên vật liệu từ bên đặt gia công để sản xuất ra thành phẩm và nhận thù lao (phí gia công).
  • Quy trình xuất khẩu hàng hóa bằng đường biển: Hệ thống các bước kỹ thuật nghiệp vụ bao gồm đàm phán và ký kết hợp đồng ngoại thương, xin giấy phép xuất khẩu (nếu thuộc diện quản lý chuyên ngành), đặt chỗ trên tàu (booking confirmation), lấy container rỗng, đóng hàng và chuẩn bị bộ chứng từ (tờ khai hải quan, invoice, packing list...), khai báo hải quan qua hệ thống điện tử, giao hàng cho nhà vận tải, nhận vận đơn đường biển (Bill of Lading - B/L) và quyết toán với đối tác.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả áp dụng bao gồm:

  • Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Quan sát trực tiếp hoạt động nghiệp vụ, quy trình xử lý hồ sơ chứng từ và quy trình đóng gói, giao nhận hàng hóa tại Phòng Kế hoạch Xuất - Nhập khẩu, Phòng Kinh doanh và các xí nghiệp sản xuất của DONAGAMEX.
  • Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Kế thừa, tổng hợp số liệu từ các báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh, bảng chỉ tiêu kế hoạch, định mức nguyên phụ liệu và hồ sơ chứng từ xuất nhập khẩu (hợp đồng thương mại, hóa đơn, bảng kê chi tiết, tờ khai hải quan, lệnh cấp container, vận đơn B/L, chứng nhận xuất xứ C/O...) do các phòng ban chức năng cung cấp.
  • Phương pháp thống kê, phân tích và so sánh: Tổng hợp, xử lý dữ liệu định lượng qua các bảng biểu để đánh giá tình hình hoạt động kinh doanh giai đoạn 2015 – 2017 và chỉ tiêu kế hoạch năm 2018.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu về Công ty Cổ phần, Tổng Công ty May Đồng Nai

Chương này trình bày lịch sử hình thành, cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ, năng lực sản xuất và định hướng phát triển của DONAGAMEX.

  • Quá trình hình thành và phát triển:

    • Tiền thân là xưởng Quốc tế Sản xuất Y trang (IGM), do 14 cổ đông Đài Loan thành lập năm 1941 tại Khu kỹ nghệ Biên Hòa với số vốn ban đầu 300 triệu đồng (tiền chế độ cũ), 367 máy móc và khoảng 300 công nhân.
    • Tháng 05/1975: Được tiếp quản và đổi tên thành Nhà máy Sản xuất Y trang.
    • Ngày 05/09/1977: Đổi tên thành Xí nghiệp May Đồng Nai theo Quyết định số 673/CNn-TSQL của Tổng cục Công nghiệp nhẹ.
    • Ngày 22/06/1992: Nâng cấp thành Công ty May Đồng Nai theo Quyết định số 491/CNn-TCLĐ.
    • Ngày 29/04/1995: Trở thành đơn vị hạch toán độc lập thuộc Tổng Công ty Dệt May Việt Nam (VINATEX) theo Quyết định số 253/TTg của Thủ tướng Chính phủ.
    • Ngày 25/05/2001: Tiến hành cổ phần hóa theo Quyết định số 640/QĐ-TTg, thành lập Công ty Cổ phần May Đồng Nai (ngày 13/08/2001).
    • Ngày 29/06/2007: Đăng ký trở thành công ty đại chúng thứ 455 tại Ủy ban Chứng khoán Nhà nước với vốn điều lệ 13 tỷ đồng.
    • Ngày 01/07/2010: Chính thức đổi tên thành Công ty Cổ phần, Tổng Công ty May Đồng Nai với vốn điều lệ 39,3 tỷ đồng.

  • Cơ cấu tổ chức và năng lực sản xuất:

    • Cơ cấu quản lý gồm Ban Giám đốc và 5 phòng ban chức năng: Văn phòng tổng hợp, Phòng Kinh doanh, Phòng Tài chính – Kế toán, Phòng Kế hoạch Xuất - Nhập khẩu, Phòng Kỹ thuật sản xuất; cùng các đơn vị trực thuộc (Khu A, Khu B, Công ty may Định Quán, Công ty may Đồng Xuân Lộc, Công ty CP Đồng Thắng, Công ty Đồng Minh Phú, Công ty CP Đồng Việt Phú, Công ty CP may Đông Bình).
    • Tổng số lao động: Trên 4.000 cán bộ, công nhân viên (trong đó có 3.000 công nhân may lành nghề).
    • Thiết bị: Hơn 4.000 máy móc, thiết bị hiện đại nhập khẩu từ Nhật Bản, Đức, Hàn Quốc, Đài Loan.
    • Cơ sở hạ tầng: Tổng diện tích đất đai 80.000 m², gồm diện tích nhà xưởng 45.000 m² (có khu công nghệ cao tòa nhà 4 tầng diện tích sử dụng 8.000 m²), đường nội bộ và sân bãi 15.000 m², cây xanh và đất trống 12.000 m². Hệ thống xưởng gồm 9 xí nghiệp may khép kín, 1 xưởng thêu vi tính và chần gòn, 1 xưởng ép keo.
    • Sản phẩm chính: Áo Jacket, áo khoác nam nữ, bộ vest nữ, bộ thể thao, bộ bảo hộ lao động, áo sơ mi, quần, đầm, váy. Năng lực sản xuất hàng năm đạt 1.000.000 bộ thể thao/bảo hộ lao động và 800.000 chiếc quần áo thời trang. Thị trường xuất khẩu gồm: Nhật Bản, Mỹ, Châu Âu, Canada, Hồng Kông, Đài Loan, Hàn Quốc...
    • Hệ thống quản lý chất lượng và giải thưởng: Đạt chứng chỉ ISO 9001:2000, chứng chỉ trách nhiệm xã hội SA 8000:2001; Huân chương Độc lập hạng Ba (2007), Huân chương Lao động hạng Nhất (1999), Cờ thi đua xuất sắc của Chính phủ (2008, 2009), Cúp Giải thưởng Sao vàng đất Việt (2004, 2006, 2009)...

  • Chỉ tiêu kế hoạch năm 2018:

STT Chỉ tiêu Đơn vị tính Công ty mẹ % so cùng kỳ Tổng Công ty (hợp nhất) % so cùng kỳ
1 Doanh thu SXKD Tỷ đồng 1.000 124% 1.100 126%
2 Chi cổ tức (10 - 12%) Tỷ đồng 13,2 120% — —
3 Kim ngạch xuất khẩu Triệu USD 40 122% 43 119%
4 Lợi nhuận trước thuế Tỷ đồng 22 140% 32 177%
5 Thuế TNDN Tỷ đồng 4,4 152% — —
6 Tổng chi phí tiền lương Tỷ đồng 153 115% 250 111%
7 Lao động bình quân trong kỳ Người 1.700 112% 3.000 109%
8 Thu nhập bình quân Đồng/người/tháng 7.000.000 104% — —
9 Khấu hao cơ bản Tỷ đồng 18 96% 27 102%
10 Đầu tư Tỷ đồng 90 517% 100 526%
11 Tổng tài sản Tỷ đồng 530 104% 540 102%
12 Vốn chủ sở hữu Tỷ đồng 179 103% 184 103%
13 Tỷ suất LN / Vốn CSH % 13,2% 120% — —
14 Trích quỹ KT - PL Tỷ đồng 3 176% 4 —
15 Trích nộp BHXH Tỷ đồng 25,8 110% 39 108%

Chương 2: Cơ sở lý thuyết về hoạt động xuất khẩu

Chương 2 tổng hợp cơ sở lý luận về thương mại quốc tế và nghiệp vụ ngoại thương:

  • Làm rõ bản chất của xuất khẩu như một phương thức thâm nhập thị trường quốc tế, tạo lập hệ thống quan hệ buôn bán có tổ chức cả bên trong và bên ngoài quốc gia.
  • Phân tích chi tiết 6 hình thức xuất khẩu chủ yếu: Xuất khẩu trực tiếp, xuất khẩu ủy thác, buôn bán đối lưu (phân loại thành 4 nghiệp vụ: hàng đổi hàng, bù trừ, mua đối lưu, mua lại), xuất khẩu theo nghị định thư, xuất khẩu tại chỗ và gia công quốc tế.
  • Khái quát trình tự kỹ thuật nghiệp vụ xuất khẩu hàng hóa bằng đường biển:
    1. Đàm phán và ký kết hợp đồng ngoại thương.
    2. Xin giấy phép xuất khẩu (đối với hàng hóa thuộc danh mục quản lý chuyên ngành).
    3. Đặt chỗ với hãng tàu hoặc đại lý vận chuyển (lấy Booking Confirmation / Lệnh cấp container rỗng).
    4. Đóng hàng tại kho hoặc bãi, lập bộ chứng từ hàng xuất (hợp đồng, hóa đơn thương mại, packing list...).
    5. Khai báo và làm thủ tục hải quan trên phần mềm chuyên dụng (ECUS5-VNACCS), nộp lệ phí hải quan (20.000 đồng/tờ khai; thuế xuất khẩu hàng may mặc bằng 0%).
    6. Thanh lý hải quan bãi, vào sổ tàu, liên hệ hãng tàu lấy vận đơn đường biển (B/L) và tập hợp bộ chứng từ thanh toán.

Chương 3: Thực trạng hoạt động xuất khẩu tại Công ty Cổ phần, Tổng Công ty May Đồng Nai

Chương này mô tả chi tiết quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc thực tế tại DONAGAMEX qua chuỗi 13 bước nghiệp vụ liên hoàn:

  1. Lựa chọn đối tác và ký kết hợp đồng: Đánh giá năng lực, uy tín khách hàng quốc tế; đàm phán các điều khoản hợp đồng (tên hàng, số lượng, quy cách phẩm chất, giá cả, phương thức giao hàng FOB/CIF, phương thức thanh toán L/C hoặc T/T).
  2. Chuẩn bị hàng để xuất khẩu: Phòng Kinh doanh và Phòng Kỹ thuật lập kế hoạch sản xuất, tính toán định mức tiêu hao nguyên vật liệu, điều phối gia công tại các xí nghiệp thành viên.
  3. Kiểm tra hàng xuất khẩu: Bộ phận KCS/QC tiến hành kiểm tra chất lượng sản phẩm qua từng công đoạn (kiểm vải, cắt, may, ủi, hoàn thiện) trước khi đóng thùng carton.
  4. Thuê Container và phương tiện vận tải nội địa: Căn cứ lịch xuất hàng, liên hệ hãng tàu để lấy Booking Confirmation, điều động xe kéo container rỗng từ bãi cảng (VICT, Cát Lái hoặc các ICD) về kho nhà máy để đóng hàng.
  5. Nhận chứng từ hàng xuất, khai báo danh mục sản phẩm và định mức thực tế: Tiếp nhận chứng từ từ bộ phận sản xuất, lập bảng định mức tiêu hao nguyên phụ liệu thực tế cho một đơn vị sản phẩm xuất khẩu để phục vụ thanh khoản hải quan.
  6. Đăng ký tờ khai hải quan điện tử: Nhân viên xuất nhập khẩu nhập dữ liệu lô hàng vào hệ thống phần mềm hải quan điện tử ECUS5 - VNACCS (thông tin người xuất/nhập khẩu, mã hàng, số lượng, trị giá tính thuế...).
  7. Khai báo hải quan: Truyền dữ liệu tờ khai điện tử, nhận kết quả phân luồng (Luồng Xanh, Luồng Vàng hoặc Luồng Đỏ), xuất trình hồ sơ giấy hoặc kiểm hóa thực tế khi có yêu cầu từ cơ quan hải quan, nộp lệ phí hải quan theo quy định.
  8. Giao hàng cho nhà vận tải: Vận chuyển container đã niêm phong kẹp chì (seal) hạ bãi tại cảng chỉ định, hoàn tất thủ tục vào sổ tàu và giao hàng cho hãng tàu trước giờ cắt máng (closing time).
  9. Lập bộ chứng từ giao hàng: Tập hợp đầy đủ bộ chứng từ hoàn chỉnh gửi cho khách hàng hoặc ngân hàng thanh toán, bao gồm:
    • Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice).
    • Phiếu đóng gói chi tiết hàng hóa (Packing List).
    • Vận đơn đường biển (Bill of Lading - B/L).
    • Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (Certificate of Origin - C/O).
    • Giấy chứng nhận chất lượng, bảo hiểm (nếu hợp đồng quy định).
  10. Thông báo giao hàng cho người nhập khẩu: Gửi thông báo chi tiết (Shipping Advice) kèm bản sao chứng từ, thời gian tàu rời cảng (ETD) và thời gian dự kiến đến (ETA).
  11. Theo dõi việc thanh toán tiền hàng từ người nhập khẩu: Phối hợp với Phòng Tài chính - Kế toán theo dõi luồng tiền thanh toán qua ngân hàng, kiểm tra tính hợp lệ của thanh toán theo điều kiện L/C hoặc T/T.
  12. Giải quyết khiếu nại (nếu có): Tiếp nhận, xử lý các phản hồi từ khách hàng liên quan đến số lượng, chất lượng hàng hóa hoặc chậm trễ chứng từ.
  13. Thanh lý hợp đồng: Quyết toán công nợ, lưu trữ hồ sơ chứng từ xuất khẩu phục vụ công tác thanh khoản hải quan và kiểm toán.

Chương 4: Giải pháp nâng cao quy trình xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần, Tổng Công ty May Đồng Nai

Dựa trên kết quả đánh giá thực trạng, chương 4 đề xuất các nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình nghiệp vụ:

  • Đẩy mạnh hoạt động đàm phán trực tiếp: Nâng cao năng lực thương thảo của nhân viên kinh doanh ngoại thương nhằm tiếp cận trực tiếp khách hàng lớn, hạn chế qua trung gian để tăng biên lợi nhuận.
  • Phát triển nguồn nhân lực cho phòng Xuất - Nhập khẩu: Đào tạo bồi dưỡng chuyên môn về thủ tục hải quan điện tử, quy tắc xuất xứ hàng hóa (C/O), ngoại ngữ chuyên ngành và kỹ năng xử lý tranh chấp thương mại quốc tế.
  • Nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất hàng xuất khẩu: Áp dụng mô hình sản xuất tinh gọn (Lean Manufacturing), duy trì tiêu chuẩn 6S, WRAP, SA8000; cải tiến dây chuyền may khép kín và ủi thành phẩm trong chuyền để rút ngắn thời gian giao hàng.
  • Hạ giá thành sản phẩm: Tối ưu hóa định mức tiêu hao nguyên phụ liệu, quản lý chặt chẽ khâu thu hồi phế phẩm, phế liệu và vải đầu tấm.
  • Linh hoạt phương thức thanh toán và vận chuyển: Kết hợp đa dạng các phương thức thanh toán (L/C không hủy ngang, T/T) tùy mức độ uy tín của khách hàng; lựa chọn hãng tàu và tuyến vận tải tối ưu nhằm giảm chi phí lưu bãi, lưu container (DEM/DET, THC).
  • Chính sách đãi ngộ và Marketing thị trường: Duy trì chính sách tiền lương theo đơn giá công đoạn minh bạch, trích lập quỹ khen thưởng - phúc lợi; đẩy mạnh nghiên cứu thị trường mục tiêu và phát triển phương thức kinh doanh từ FOB lên ODM.

Kết quả và đóng góp

  • Kết quả nghiên cứu chính:

    • Khóa luận đã hệ thống hóa và mô tả chi tiết toàn bộ chuỗi 13 bước nghiệp vụ xuất khẩu hàng may mặc thực tế tại DONAGAMEX.
    • Phản ánh rõ nét mô hình vận hành của một doanh nghiệp may mặc lớn với hơn 4.000 lao động, hơn 4.000 thiết bị, diện tích nhà xưởng 45.000 m² và năng lực sản xuất 1,8 triệu sản phẩm/năm.
    • Cung cấp số liệu kế hoạch sản xuất kinh doanh năm 2018 với mục tiêu doanh thu hợp nhất đạt 1.100 tỷ đồng, kim ngạch xuất khẩu 43 triệu USD và lợi nhuận trước thuế 32 tỷ đồng.
    • Làm rõ quy trình ứng dụng công nghệ thông tin trong thủ tục thông quan thông qua hệ thống hải quan điện tử ECUS5 - VNACCS.

  • Giải pháp và kiến nghị của tác giả:

    • Đưa ra nhóm 5 giải pháp trọng tâm về nghiệp vụ xuất nhập khẩu: đẩy mạnh đàm phán trực tiếp, đào tạo nhân lực, tối ưu quy trình sản xuất, cắt giảm chi phí hạ giá thành và linh hoạt điều kiện logistics/thanh toán.
    • Đề xuất 2 nhóm giải pháp hỗ trợ: hoàn thiện chính sách đãi ngộ lao động và tăng cường nghiên cứu thị trường quốc tế nhằm chuyển dịch phương thức kinh doanh sang FOB và ODM.

  • Đóng góp của khóa luận:

    • Cung cấp góc nhìn thực tiễn về chuỗi tác nghiệp xuất khẩu dệt may từ khâu tiếp nhận đơn hàng đến khâu tất toán chứng từ tại doanh nghiệp sản xuất cụ thể.
    • Giúp ban lãnh đạo và các phòng ban chuyên môn tại DONAGAMEX có thêm cơ sở tham khảo để rà soát, tinh gọn các khâu trung gian, rút ngắn thời gian thông quan và nâng cao năng suất lao động.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế của nghiên cứu:

    • Phạm vi dữ liệu khảo sát tập trung chủ yếu vào giai đoạn 2015 – 2017 và số liệu kế hoạch năm 2018 tại một doanh nghiệp đơn lẻ (DONAGAMEX), chưa mở rộng khảo sát so sánh đối chứng với các doanh nghiệp may mặc khác trong cùng khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam.
    • Phần lớn nội dung tập trung vào mô tả định tính quy trình tác nghiệp và tổng hợp số liệu thứ cấp do doanh nghiệp cung cấp, chưa áp dụng các mô hình định lượng để đo lường mức độ tác động của từng nhân tố đến thời gian và chi phí xuất khẩu.

  • Hướng nghiên cứu tiếp:

    • Mở rộng nghiên cứu quy trình xuất khẩu trong bối cảnh thực thi các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (như CPTPP, EVFTA) với các yêu cầu khắt khe hơn về quy tắc xuất xứ từ sợi/vải (Yarn-forward / Fabric-forward).
    • Nghiên cứu sâu về bài toán chuyển đổi mô hình kinh doanh từ gia công CM/FOB sang ODM, bao gồm quy trình thiết kế mẫu mã và quản trị chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu chủ động.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

  • Sinh viên và học viên: Thuộc các ngành Quản lý Công nghiệp, Kinh doanh Quốc tế, Logistics và Quản lý Chuỗi cung ứng, Kinh tế Ngoại thương khi thực hiện báo cáo thực tập hoặc khóa luận tốt nghiệp về quy trình xuất nhập khẩu hàng hóa thực tế.
  • Chuyên viên xuất nhập khẩu và logistics: Đang làm việc tại các doanh nghiệp may mặc có thể tham khảo quy trình 13 bước thực hiện hợp đồng, quy trình lập bảng định mức nguyên vật liệu phục vụ thanh khoản và các bước khai báo trên phần mềm ECUS5 - VNACCS.
  • Nội dung đáng chú ý nhất: Sơ đồ quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu thực tế (Hình 3.1) và các bước xử lý chứng từ vận tải biển (B/L, C/O, Booking Confirmation, Packing List).

Câu hỏi thường gặp

1. Lịch sử hình thành và quy mô vốn điều lệ của DONAGAMEX được ghi nhận như thế nào trong khóa luận?
Công ty có tiền thân là xưởng Quốc tế Sản xuất Y trang (IGM) thành lập năm 1941 bởi 14 cổ đông Đài Loan. Sau nhiều giai đoạn chuyển đổi (Nhà máy Sản xuất Y trang năm 1975, Xí nghiệp May Đồng Nai năm 1977, Công ty May Đồng Nai năm 1992, cổ phần hóa năm 2001), công ty chính thức đổi tên thành Công ty Cổ phần, Tổng Công ty May Đồng Nai vào ngày 01/07/2010 với mức vốn điều lệ là 39,3 tỷ đồng.

2. Quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng xuất khẩu tại DONAGAMEX gồm những bước cơ bản nào?
Quy trình thực tế tại công ty gồm 13 bước liên hoàn: (1) Lựa chọn đối tác và ký kết hợp đồng; (2) Chuẩn bị hàng xuất khẩu; (3) Kiểm tra chất lượng hàng hóa; (4) Thuê container và vận tải nội địa; (5) Nhận chứng từ hàng xuất, khai báo danh mục và định mức; (6) Đăng ký tờ khai hải quan điện tử; (7) Khai báo hải quan; (8) Giao hàng cho nhà vận tải; (9) Lập bộ chứng từ giao hàng; (10) Thông báo giao hàng; (11) Theo dõi thanh toán; (12) Giải quyết khiếu nại; (13) Thanh lý hợp đồng.

3. Khóa luận ghi nhận hệ thống phần mềm hải quan và mức lệ phí hải quan nào được áp dụng?
Doanh nghiệp sử dụng phần mềm hải quan điện tử ECUS5 - VNACCS để tạo và truyền dữ liệu tờ khai hải quan. Mức lệ phí hải quan được ghi nhận là 20.000 đồng cho một tờ khai, trong khi thuế xuất khẩu đối với mặt hàng may mặc bằng 0% theo chính sách khuyến khích xuất khẩu của Nhà nước.

4. Năng lực sản xuất và cơ sở vật chất của DONAGAMEX được mô tả ra sao?
Tổng diện tích đất đai của công ty là 80.000 m² (nhà xưởng 45.000 m², gồm tòa nhà công nghệ cao 4 tầng diện tích 8.000 m²). Doanh nghiệp sở hữu trên 4.000 máy móc thiết bị nhập khẩu từ Nhật, Đức, Hàn Quốc, Đài Loan; 9 xí nghiệp may khép kín, 1 xưởng thêu vi tính/chần gòn, 1 xưởng ép keo; quy mô nhân sự trên 4.000 người (3.000 công nhân may); năng lực sản xuất đạt 1.000.000 bộ thể thao/bảo hộ và 800.000 sản phẩm thời trang mỗi năm.

5. Định hướng phát triển về phương thức kinh doanh xuất khẩu của công ty là gì?
Tổng Công ty định hướng duy trì và phát triển phương thức kinh doanh FOB ở mức độ cao hơn để tiến tới phương thức ODM (tự thiết kế và sản xuất), đồng thời giữ tính linh hoạt trong việc tiếp nhận các đơn hàng gia công CM xuất khẩu.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Nguyễn Hoàng Thông đã phân tích toàn diện cơ sở lý luận và thực trạng quy trình nghiệp vụ xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần, Tổng Công ty May Đồng Nai giai đoạn 2015 – 2017. Nghiên cứu đã mô tả chi tiết chuỗi tác nghiệp 13 bước thực tế, làm rõ vai trò của việc ứng dụng hệ thống hải quan điện tử ECUS5 - VNACCS và tổng hợp đầy đủ các chỉ tiêu kinh doanh của doanh nghiệp. Hệ thống giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ, tập trung vào nâng cao năng lực đàm phán, đào tạo nhân sự nghiệp vụ, tối ưu hóa sản xuất tinh gọn và định hướng chuyển dịch mô hình kinh doanh sang FOB/ODM nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.