Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý luận về năng lực xuất khẩu của doanh nghiệp Chương 3: Thực trạng năng lực xuất khẩu của mặt hàng thức ăn chăn nuôi của Công ty Giao nhận Kho vận Ngoại thương sang thị trường Lào Chương 4: Giải pháp nâng cao năng lực xuất khẩu mặt hàng thức ăn chăn nuôi của công ty Giao nhận Kho vận Ngoại thương sang thị trường Lào. 6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC XUẤT KHẨU CỦA DOANH NGHIỆP 2.1 Khái niệm xuất khẩu Khái niệm xuất khẩu nói chung được rất nhiều công trình nghiên cứu đề cập, phân tích theo từng chủ đích nghiên cứu riêng. Bùi Xuân Lưu (2001) định nghĩa “xuất khẩu là việc bán hàng hóa, dịch vụ cho nước ngoài” trong giáo trình Kinh tế ngoại thương. Feenstra and Taylor (2010) đưa ra một định nghĩa khác về xuất khẩu trong giáo trình Thương mại quốc tế của đó là “Các quốc gia mua và bán hàng hóa, dịch vụ từ nhau.
Xuất khẩu là sản phẩm được bán từ nước này sang nước khác”. Ở đây, xuất khẩu được hiểu là hoạt động trao đổi hàng hoá và dịch vụ của một quốc gia với phần còn lại của thế giới thông qua mua bán nhằm khai thác triệt để lợi thế của quốc gia trong phân công lao động quốc tế. Theo Điều 28, mục 1, chương 2, Luật thương mại Việt Nam 2005: Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật. Nói tóm lại, có khá nhiều cách để hiểu về xuất khẩu hàng hóa, tuy nhiên hiểu cách chung nhất thì xuất khẩu hàng hóa là hàng hóa được sản xuất ở một quốc gia và bán cho người mua ở một quốc gia khác.
Xuất khẩu cùng với nhập khẩu tạo nên thương mại quốc tế. Hoạt động xuất khẩu hàng hóa là một hình thức cơ bản của thương mại quốc tế đã có từ lâu đời và phát triển đến giai đoạn hiện nay. Cơ sở của xuất khẩu hàng hóa là hoạt động mua bán và trao đổi hàng hóa (bao gồm hàng hóa vô hình và hữu hình) trong nước. Cho tới khi sản xuất phát triển và việc trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia đều có lợi, hoạt động này mở rộng phạm vi ra ngoài biên giới của các quốc gia.
Ban đầu, hoạt động xuất khẩu hàng hóa chỉ dựa vào hàng đổi hàng, nhưng theo thời gian, chúng trở nên đa dạng hơn. Hoạt động xuất khẩu diễn ra trên phạm vi rất rộng cả về không gian và thời gian, có thể diễn ra trong thời gian rất ngắn nhưng cũng có thể k o dài hàng năm, có thể được tiến hành trên quy mô quốc gia hoặc nhiều quốc gia. Xuất khẩu hàng hóa xuất hiện trong mọi 7 lĩnh vực và điều kiện kinh tế, từ xuất khẩu hàng tiêu dùng đến phương tiện sản xuất, máy móc thiết bị, công nghệ kỹ thuật cao. Tất cả những trao đổi như vậy đều nhằm mang lại lợi ích cho các quốc gia liên quan.2 Vai trò của hoạt động xuất khẩu 2.1 Vai trò xuất khẩu đối với nền kinh tế Xuất khẩu là một hoạt động kinh tế đối ngoại cơ bản, thúc đẩy nền kinh tế phát triển.
Nhìn chung, xuất khẩu có vai trò cực kỳ quan trọng trong sự tăng trưởng và phát triển nền kinh tế. Điều này được minh chứng trong rất nhiều nghiên cứu học thuật về vai trò của thương mại quốc tế trong tăng trưởng kinh tế. Từ những lý thuyết của các nhà kinh tế học tiền bối như Adam Smith về lý thuyết về lợi thế tuyệt đối hay David Ricardo về lý thuyết về lợi thế so sánh,. những công trình lý thuyết này mở đường cho việc tìm hiểu và phân tích mối quan hệ giữa xuất khẩu và tăng trưởng một các có hệ thống và cơ sở khoa học.
Xuất khẩu là một trong những yếu tố tạo đà, thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển kinh tế của mỗi quốc gia: Thứ nhất: Xuất khẩu đem lại nguồn ngoại tệ lớn cho đất nước, tăng tích lũy ngoại tệ, cân bằng cán cân thanh toán, góp phần thúc đẩy nền kinh tế quốc gia phát triển. Chính việc xuất khẩu đã tạo ra nguồn vốn chủ yếu cho nhập khẩu khẩu máy móc, thiết bị, công nghệ hiện đại để phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước. Ngoài ra, xuất khẩu làm tăng dự trữ ngoại tệ, cán cân thanh toán thặng dư là điều kiện để duy trì sự ổn định của tỷ giá hối đoái theo hướng có lợi cho xuất khẩu đi kèm với tạo điều kiện phát triển kinh tế. Thứ hai: Xuất khẩu giúp nền kinh tế toàn cầu phát triển.
Khi sự lưu thông hàng hóa giữa các quốc gia diễn ra xuyên suốt sẽ là động lực để thúc đẩy sản xuất của từng quốc gia phát triển. Càng nhiều quốc gia đẩy mạnh sản xuất xuất khẩu, nền kinh tế toàn cầu cũng sẽ tăng trưởng tốt. Thứ ba: Xuất khẩu xuất khẩu góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển. Không chỉ giúp cho việc gia tăng nhu cầu sản xuất, kinh doanh và tạo điều kiện cho các ngành khác phát triển, xuất khẩu còn tạo khả năng thị trường tiêu thụ cũng như cung cấp đầu vào cho sản xuất nhằm phát huy tối đa năng lực sản xuất trong nước phục vụ thị trường.
8 Thứ tư: Xuất khẩu tạo điều kiện cho các ngành liên quan phát triển vì sản xuất là chuỗi hoạt động tính móc xích với nhau cho nên phát triển của ngành này sẽ kéo theo sự phát triển của ngành khác. Thứ năm: Xuất khẩu tạo ra khả năng mở rộng thị trường tiêu thụ, giúp cho sản xuất ổn định và kinh tế phát triển vì có nhiều thị trường, phân tán rủi ro do cạnh tranh. Ngoài ra, xuất khẩu tạo điều kiện mở rộng khả năng cung cấp đầu vào cho sản xuất, nâng cao năng lực sản xuất trong nước. Thông qua cạnh tranh trong xuất khẩu, buộc các doanh nghiệp phải không ngừng cải tiến sản xuất, tìm ra những cách thức kinh doanh sao cho có hiệu quả, giảm chi phí và tăng năng suất.
Thứ sáu: Xuất khẩu có tác động tích cực tới việc giải quyết công ăn việc làm, cải thiện đời sống nhân dân làm tăng GDP, làm gia tăng nguồn thu nhập quốc dân. Từ đó có tác động làm tăng tiêu dùng nội địa, nhân tố kích thích nền kinh tế tăng trưởng. Cụ thể, xuất khẩu thu hút hàng triệu lao động thông qua việc sản xuất hàng xuất khẩu. Mặt khác, xuất khẩu tạo ra ngoại tệ để nhập khẩu hàng tiêu dùng đáp ứng yêu cầu ngày càng đa dạng và phong phú của nhân dân, làm gia tăng đầu tư trong ngành sản xuất hàng hoá xuất khẩu.
Cuối cùng: Xuất khẩu là cơ sở mở rộng và thúc đẩy các quan hệ đối ngoại của đất nước, xuất khẩu là hoạt động ra đời sớm nhất trong các hoạt động kinh tế, khi có hoạt động xuất khẩu thì các nước có quan hệ với nhau trên cơ sở các bên đều có lợi. Do vậy các quốc gia đều đẩy mạnh xuất khẩu để khai thác tối đa lợi ích của hoạt động này trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.2 Vai trò của xuất khẩu đối với doanh nghiệp. Cùng với sự bùng nổ của nền kinh tế toàn cầu thủ xu hướng vươn ra thị trường quốc tế là một xu hướng tất yếu của tất cả các quốc gia và các doanh nghiệp. Xuất khẩu là một trong những chiến lược để các doanh nghiệp thực hiện kế hoạch bảnh trưởng, phát triển, mở rộng thị trường của mình.
Thứ nhất, xuất khẩu mang đến doanh thu lớn cho doanh nghiệp. Thị trường kinh doanh giờ đây không chỉ bó hẹp trong một nước mà đã được hội nhập hóa, mang đến nguồn thu lớn hơn đổ về từ các quốc gia lân cận và cả những nơi cách xa 9 hơn nửa vòng trái đất. Ngoài ngoại tệ thu về, xuất khẩu sẽ tạo động lực để doanh nghiệp không ngừng cải tiến nâng cao chất lượng dịch vụ của chính mình và ngày càng phát triển. Thứ hai, thông qua xuất khẩu các doanh nghiệp trong nước tăng khả năng cạnh tranh và có điều kiện tham gia vào cuộc cạnh tranh trên thị trường thế giới về giả cả, chất lượng.
Những yếu tố này đòi hỏi các doanh nghiệp phải hình thành một cơ cấu sản xuất phù hợp với thị trường. Nhờ có xuất khẩu mà doanh nghiệp luôn luôn sẵn sàng đổi mới và hoàn thiện cơ cấu sản xuất kinh doanh phù hợp với thị trưởng và theo kịp sự phát triển chung của thế giới. Thông qua xuất khẩu, doanh nghiệp cũng tận dụng được năng lực sản xuất dư thừa, tối đa hóa lợi nhuận, nâng cao doanh số và mở rộng thị trường. Thứ ba, thông qua xuất khẩu, các công ty lớn mạnh xuất khẩu nhiều mặt hàng có giá trị ra thị trường quốc tế ngoài việc chiếm lĩnh thị trường, còn giúp khẳng định tên tuổi công ty.
Quốc gia có nhiều thương hiệu mạnh thì cũng được khẳng định thương hiệu của chính quốc gia đó Thứ tư, xuất khẩu tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng thị trường, mở rộng quan hệ kinh doanh với đối tác trong và ngoài nước, trên cơ sở cả hai bên đều có lợi. Các doanh nghiệp trong nước có cơ hội tham gia và tiếp cận thị trường thế giới, giúp doanh nghiệp quảng bá thương hiệu trên trường quốc tế. Qua đó, phần nào giúp doanh nghiệp tăng được doanh số và lợi nhuận, đồng thời chia sẻ được rủi ro mất mát trong hoạt động kinh doanh, tăng cường uy tín kinh doanh của công ty. Thứ năm, xuất khẩu khuyến khích phát triển các mạng lưới kinh doanh của doanh nghiệp, chẳng hạn như hoạt động đầu tư, nghiên cứu và phát triển, các hoạt động sản xuất, marketing cũng như sự phân phối và mở rộng kinh doanh.
Sự liên doanh giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng quan hệ kinh doanh mà còn giúp doanh nghiệp khai thác và sử dụng các nguồn lực hiện có một cách có hiệu quả, và tối ưu hơn. Cuối cùng, doanh nghiệp có thể mang lại lợi ích cho xã hội nhiều hơn thông qua sản xuất hàng xuất khẩu do hoạt động này thu hút nhiều lao động tạo thu nhập ổn định, đồng thời tạo ra thu nhập để nhập khẩu vật tư, tư liệu sản xuất, vật phẩm 10 tiêu dùng phục vụ cho sản xuất cũng như đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân.