phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính của luận văn đƣợc kết cấu thành 4 chƣơng: Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về phát triển thị trƣờng của doanh nghiệp chuyển phát nhanh. Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu. Chƣơng 3: Thực trạng phát triển thị trƣờng của Tổng Công ty chuyển phát nhanh Bƣu điện – Công ty Cổ phần. Chƣơng 4: Giải pháp phát triển thị trƣờng của Tổng Công ty chuyển phát nhanh Bƣu điện – Công ty Cổ phần.
5 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƢỜNG CỦA DOANH NGHIỆP CHUYỂN PHÁT NHANH 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 1. Nghiên cứu nước ngoài Nghiên cứu của Ikhtiara và cộng sự (2023) đã phân tích thực trạng xây dựng triển khai các hoạt động marketing để phát triển thị trƣờng dịch vụ chuyển phát nhanh, nghiên cứu trƣờng hợp điển hình tại JNE. JNE là một công ty hoạt động trong lĩnh vực vận chuyển hàng hóa ở Indonesia.
JNE có mạng lƣới rộng khắp và các dịch vụ chuyên nghiệp đã giúp phân phối sản phẩm và tăng khả năng cạnh tranh trong thị trƣờng dịch vụ chuyển phát nhanh tại Indonesia. Nghiên cứu này sử dụng phƣơng pháp mô tả định tính nhằm giải thích các khía cạnh liên quan thông qua các tài liệu sẵn có nhƣ các tạp chí nghiên cứu, sách, luận văn và các nguồn kênh tin tức trực tuyến đáng tin cậy để thu thập dữ liệu, giảm bớt, tìm kiếm và chọn lọc các mô tả biến. Dựa trên kết quả nghiên cứu, JNE đang sử dụng chiến lƣợc phân đoạn thị trƣờng, lựa chọn thị trƣờng mục tiêu, định vị thị trƣờng và các chính sách marketing hỗn hợp để phát triển thị trƣờng dịch vụ chuyển phát nhanh tại quốc gia vạn đảo. Nghiên cứu của Kobylyukh và Hirna (2022) đã tiết lộ các xu hƣớng chính trong thị trƣờng CPN ở Ukraine.
Đặc biệt chú ý đến các giai đoạn phát triển của phân khúc thị trƣờng này gồm: từ giai đoạn đầu tiên của toàn cầu hóa đến kỷ nguyên Internet, sự phát triển của Internet và thƣơng mại điện tử, sự phát triển trong đại dịch COVID-19. Mỗi giai đoạn đƣợc mô tả chi tiết và các tính năng đặc trƣng của nó đƣợc tiết lộ. Tầm quan trọng của việc kích hoạt các dịch vụ giao hàng do sự gia tăng số lƣợng đơn đặt hàng thông qua các cửa hàng trực tuyến đƣợc nhấn mạnh. Đồng thời, các điều khoản giao hàng, tính khả dụng của ứng dụng di động, chƣơng trình khách hàng thân thiết, giao hàng quốc tế, thực hiện và vận chuyển hàng hóa quá khổ cũng đƣợc xem xét.
Hoạt động của các doanh nghiệp bƣu chính lớn của Ukraine nhƣ: Nova Poshta, Ukrposhta, Meest Express, Justin, Delivery, Avtolyuks, Zruchna, Delfast có tác động đáng kể đến thị trƣờng chuyển phát nhanh tại quốc gia 6 nay. Trong bối cảnh thách thức nhƣ hiện nay, kết quả nghiên cứu cho thấy những yếu tố chính các khía cạnh tiêu cực của đại dịch COVID-19 và các hoạt động quân sự có tác động đáng kể đến hoạt động kinh doanh và phát triển thị trƣờng của các doanh nghiệp bƣu chính Nova Poshta, Ukrposhta, Meest Express và Delivery. Nghiên cứu của Onibon và cộng sự (2022) đã điều tra mối quan hệ giữa đổi mới thị trƣờng bƣu kiện chuyển phát nhanh và hiệu suất của NIPOST, hệ thống theo dõi chuyển phát nhanh, đầu tƣ vào công nghệ thông tin, cung cấp dịch vụ chất lƣợng cũng nhƣ sự bảo trợ của khách hàng đối với các dịch vụ bƣu chính Nigeria. Nghiên cứu này đã sử dụng công cụ khảo sát; thông tin tích lũy đƣợc phân tích dựa trên các vấn đề nhƣ sự đổi mới của thị trƣờng bƣu kiện chuyển phát nhanh và hiệu suất của NIPOST cùng với các vấn đề khác có liên quan.
Các phát hiện cho thấy rằng đổi mới thị trƣờng bƣu kiện chuyển phát nhanh ảnh hƣởng đến hiệu suất của NIPOST. Nghiên cứu của Zhang và cộng sự (2020) đã khám phá chiến lƣợc phát triển của các doanh nghiệp TMĐT và CPN với sự giám sát của công chúng. Doanh nghiệp chuyển phát phải đối mặt với thông tin không đầy đủ cung cấp dịch vụ logistics chất lƣợng cao hoặc chất lƣợng thấp, trong khi các doanh nghiệp TMĐT điều tiết chủ động hoặc thụ động. Sử dụng một mô hình công cụ tiến hóa, các tác giả đã tìm kiếm các chiến lƣợc cân bằng của hai bên dƣới sự giám sát của công chúng, với tác động của các tham số thích hợp đối với các lựa chọn chiến lƣợc đƣợc làm sáng tỏ.
Kết quả phân tích chỉ ra rằng các công ty chuyển phát chủ yếu dựa vào lợi nhuận so sánh giữa các dịch vụ logistics chất lƣợng cao và chất lƣợng thấp để đƣa ra quyết định, trong khi các doanh nghiệp TMĐT tƣ vấn theo dõi chi phí thay vì tỷ lệ thành công của quy định để đƣa ra lựa chọn giữa quy định chủ động và thụ động. Khi sự giám sát của công chúng vẫn ở mức tƣơng đối thiếu, các doanh nghiệp TMĐT ƣa thích giám sát thụ động hơn với tỷ lệ khiếu nại của ngƣời tiêu dùng tăng lên. Tuy nhiên, vẫn có thể duy trì lợi ích của các doanh nghiệp TMĐT cũng nhƣ nâng cao hiệu suất logistics trong các công cụ tiến hóa với sự trợ giúp của cơ chế giám sát và trừng phạt có hiệu lực. 7 Nghiên cứu của Yuen và Yu (2019) đã nghiên cứu chiến lƣợc và chiến thuật doanh nghiệp của Công ty SF Express trên thị trƣờng chuyển phát nhanh trong nƣớc và quốc tế.
SF Express – một doanh nghiệp lớn có thị trƣờng chuyển phát nhanh thƣơng mại lớn nhất tại Trung Quốc khi nắm bắt cơ hội vàng để mở rộng hoạt động kinh doanh của mình kể từ đầu những năm 90. Trong bài viết này, các tác giả đã thảo luận tổng quan về sự phát triển và thay đổi của thị trƣờng chuyển phát nhanh ở Trung Quốc. Ngoài ra, một phân tích trƣờng hợp và phỏng vấn sâu đã đƣợc thực hiện để xác định và đánh giá chiến lƣợc công ty cũng nhƣ chiến thuật kinh doanh của SF Express để phát triển thị trƣờng chuyển phát nhanh trong nƣớc và quốc tế. Nghiên cứu của Liu và Hu (2017) đã nghiên cứu hệ thống chỉ số đánh giá năng lực cạnh tranh quốc tế của các doanh nghiệp chuyển phát nhanh tƣ nhân Trung Quốc.
Với việc mở cửa thị trƣờng chuyển phát nhanh của Trung Quốc ngày càng sâu rộng, các doanh nghiệp chuyển phát nhanh tƣ nhân của Trung Quốc đang phải đối mặt với sự cạnh tranh toàn cầu trên thị trƣờng chuyển phát nhanh trong và ngoài nƣớc. Để đạt đƣợc sự phát triển bền vững và ổn định, các doanh nghiệp chuyển phát nhanh tƣ nhân của Trung Quốc phải giành thị phần quốc tế và nâng cao khả năng cạnh tranh quốc tế. Theo các yếu tố ảnh hƣởng đến khả năng cạnh tranh quốc tế của các doanh nghiệp chuyển phát nhanh tƣ nhân Trung Quốc và tình hình hiện tại của nó, dựa trên nội hàm về khả năng cạnh tranh quốc tế của các doanh nghiệp và đặc điểm của ngành chuyển phát nhanh, hệ thống chỉ số đánh giá đƣợc thiết lập để bù đắp cho sự thiếu hụt của các doanh nghiệp chuyển phát nhanh tƣ nhân của Trung Quốc và nâng cao khả năng cạnh tranh quốc tế của họ. Nghiên cứu của Hayashi và cộng sự (2014) đã đánh giá sự phát triển của thị trƣờng chuyển phát bƣu kiện ở cả Nhật Bản và Trung Quốc, đồng thời trình bày một mô hình khái niệm để giải thích sự phát triển của thị trƣờng chuyển phát bƣu kiện nhằm giải thích các đặc điểm của quá trình phát triển ở Trung Quốc so với ở Nhật Bản.
Tại Trung Quốc, hệ thống nhƣợng quyền đóng vai trò quan trọng để mở rộng mạng lƣới trong thời gian ngắn, trong khi khó có thể giữ nguyên chất lƣợng dịch vụ trên toàn mạng lƣới. Đây là lý do tại sao ngƣời tiêu dùng Trung Quốc đã 8 phàn nàn với các dịch vụ chuyển phát bƣu kiện và chính phủ Trung Quốc đã đƣa ra các quy tắc và quy định mới. Hơn nữa, các tác giả đã tiến hành điều tra tình hình thực tế của các hoạt động chuyển phát bƣu kiện ở Thƣợng Hải và thảo luận về tác động của các quy định bao gồm các chính sách logistics của thành phố đối với thị trƣờng chuyển phát bƣu kiện của Trung Quốc và các hƣớng phát triển trong tƣơng lai của chúng. Nghiên cứu trong nước Nghiên cứu của Tống Tuấn Anh (2018) đã phân tích chi tiết cơ sở lý luận về hoạt động của doanh nghiệp CPN và dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế.
Đó chính là cơ sở để tác giả phân tích thực trạng cung ứng dịch vụ CPN quốc tế của Công ty. Từ đó, tác giả đã đƣa ra một số giải pháp đẩy mạnh cung ứng dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế của Công ty cổ phần chuyển phát nhanh MVG trong thời gian tới. Nghiên cứu của Phạm Hải Quỳnh (2017) đã đƣa ra cơ sở lý luận về thƣơng hiệu, các yếu tố cấu thành thƣơng hiệu để làm cơ sở cho việc đánh giá thực trạng thƣơng hiệu dịch vụ chuyển phát nhanh của Công ty Cổ phần chuyển phát nhanh Bƣu điện. Dựa vào kết quả phân tích tại chƣơng 1 và những bài học kinh nghiệm trong công tác xây dựng và quản lý thƣơng hiệu dịch vụ CPN của Công ty Cổ phần CPN Bƣu điện, tác giả đã xác định những vấn đề đặt ra cho thƣơng hiệu dịch vụ CPN và những định hƣớng chi tiết cho hoạt động phát triển dịch vụ EMS trong chiến lƣợc hội nhập và phát triển đến năm 2020 của Công ty.
Nghiên cứu của Nguyễn Cẩm Ly (2015) đã hệ thống hoá đƣợc các vấn đề lý luận về phát triển thị trƣờng dịch vụ của các doanh nghiệp bƣu chính. Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động phát triển thị trƣờng dịch vụ chuyển phát nhanh của Bƣu điện Hà Nội, qua đó đề xuất đƣợc giải pháp phát triển thị trƣờng dịch vụ chuyển phát nhanh của Bƣu điện Hà Nội. Nghiên cứu của Phạm Thị Minh Duyên (2014) đã đƣa ra một bức tranh toàn cảnh những vấn đề cơ bản về phát triển dịch vụ chuyển phát nhanh. Trên cơ sở đó, phân tích tình hình phát triển dịch vụ chuyển phát nhanh tại Công ty cổ phần chuyển phát nhanh Bƣu điện liên quan đến chất lƣợng dịch vụ CPN, kênh phân phối, giá cƣớc dịch vụ CPN, chƣơng trình quảng cáo – khuyến mại, hệ thống chăm 9 sóc khách hàng, nguồn nhân lực của Công ty.
Đồng thời, có sự so sánh dịch vụ CPN của EMS với dịch vụ của các đối thủ cạnh tranh.