Chương 1 TỎNG QUAN TÀI LIỆU 1. Tổng quan về quản lý 1.1, Khái niệm cán bộ quản lý Nhà nước - Cán bộ quÈn lý ìà những người hoai động trong các cơ quan hành chỉnh Nhả nước đảm nhận chức năng quản lý Nhà nưởc. Hệ thống các co quan hành chính Nhà nước dược xác định trên cư sủ Hiển pháp, các đạo Luật, các văn bàn quy phạm pháp luật khác cùa các cư quan có thâm quye!i bao gồm: Chính phù, các bộ, các cơ quan thuộc Chính phú. - Cán bộ quản lý là một bộ phận quan trọng trưng đội ngũ công chức, là chủ thể cũa bộ máy hành chính Nhá nước, được đáo tạo, bổ nhiệm theo một hệ thống riêng và mang tính ổn định, thực hiện chức năng quăn lý Nhà nước, bào đảm thực thi quyền lực hành chính của Nhà nước dối với xã hộí.
Có vai trò quyết định trong LO chức quả trình ra quyết dịnh, quan tý và hướng dẫn, Lổ chức thực hiện các chính sặch, quyêt định cùa Nhà nước.2, Vai trò cùa cán bộ quản lý Dội ngủ cán bộ quản lý dứng vai trò là lực lượng tiên phong trong việc lổ chức, hướng dẫn và chỉ dạo thực hiện các chính sách cùa Nhà nước. Giáo str Henry Mmzberg một nhà tư van noi tiêng Hoa Kỳ trong lình vục quản lý. từ cuối những năm của thập kỳ 60 dã đưa ra một cách nhìn thực tiễn, cụ thể vê vai Irò cùa người quăn lý trong tổ chức. [30] ! 11 eo ông, người quán lý càn thể hiện dược 10 va ì trò chủ yen và dược nhóm thành 4 nhóm thể hiện trong sư đồ ỉ: 5 Sơ đồ 1: Vai trò của người quản lý theo Henry Minzberg Đẻ thực hiện dược những vai trò cùa mình cán bộ quản lý phải có nhừng kỹ năng cần thiết.
Các lý thuyết về quản lý hiện đại ngày càng nhấn mạnh tới kỹ năng quàn lý. Các nhà quản lý cỏ thể rất hiểu về công việc của mình, hiểu những nhiệm vụ cùa họ phài làm ưong tổ chức nhưng họ thực hiện được đến đâu còn phụ thuộc vào khá năng mả họ có. Khả năng này phụ thuộc vào tư chẩt của mồi ngưừí, đồng thời phụ thuộc rát nhiều vào quá trình được đào tạo và tự đào tạo trong thực tiễn cùa họ. [30] Chù tịch Hồ Chí Minfl đ3 từng nói: “ .cán bộ là cãi dây chuyền cùa bộ máy.
Neu dây chuyền không tốt, không chạy thì dộng cơ dù tốt, dù chạy, Loàn bộ máy cũng bỉ tè liệt. Cán bộ là những người dem chỉnh sách của Chính phủ, của doàn thề thi hành trong nhân dân, nếu cán bộ dớ thì chính sách hay cũng không thể thực hiện được.[37] về vai trò cùa đội ngũ cán bộ. công chức, Chủ lịch Hồ Chí Minh đẩ dạy: “. cán bộ lá cải gốc cũa mọi công việc.
Công việc thành cõng hay thất bại đều do cân bộ tốt hay kém. Trong bài phát biểu khai mạc tại Hội nghi Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 3 khoá vin về chiến lược công tác cán bộ trong thời kỳ công nghiệp hoá. hiện đại hoá (CNH - HĐH), rồng Bí thư Đồ Mười đã nói: 6 “Đãng ta dã nhiều lần khảng định: phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chổt. Trong xây dựng Đàng thì công tác cán bộ lả quan trọng nhất, lả khâu then chốt cùa vẩn đề then chốt.” [14,15] Phát biểu tại Hội nghị tổng kết công tác xây dựng Đảng năm 2003, lại Hội trường Ba Đinh, ngày 24-3-2004, Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đã nói: “Cán bộ là nhân tố quyết định thảnh công của cách mạng, gán liền với vận mệnh của Đàng, của chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng.
Không có đội ngũ cán bộ tốt thi dường lối. nhiệm vụ chính trị đúng cũng không thể trờ thảnh hiện thực.”[ 18] Như vậy, với những đặc thù riêng, cán bộ quản lý Việt nam còn thể hiện những vai trò sau: - Cán bộ quản lý đóng vai trò chủ dạo trong công cuộc đồi mới, xây dựng dất nước. Đội ngũ cán bộ có đầy đù phẩm chất chính trị, có trình độ chuyên môn và nầng lực lổ chức, có tinh thần trách nhiệm cao sẵn sàng cổng hiến cho sự nghiệp chung của quốc gia, ỉà lực lượng nòng cot, luôn đóng vai trò chù dạo trong việc thực hiện các nhiệm vụ quan trọng ở mỗi giai đoạn lịch sử cùa đất nước. - Cán bộ quàn lý là ỉực lượng nòng CỎI trong bệ thống chính trị, có vai trò đưa đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước trở thành thực tiễn.
Tiếp thu và thực hiện nguyện vọng cùa nhân dân, nảm băt những yêu cầu thực tiễn cùa cuộc sống đặt ra để phản ánh cho Nhả nước kịp thời cỏ chù trương, chính sách sát thực để giải quyết. - Cán bộ quàn lý là nguồn nhân ỉực quan trọng có vai trò quyết đỉnh trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy hành chính Nhà nước các cấp, ìà một trong những nguồn nhân lực quan trọng nhất trong việc thực hiện CNH - 1-ĨĐH đầt nước. Chát lượng đội ngũ cán bộ quản lý 1. Chat lưựng đội ngũ cán bộ quản lý - Chát lượng đội ngũ cán bộ quàn lý là một ưong nhừng tiêu chí phàn ánh trình độ quản lý kinh tế - xà hội của một quốc gia.
Chất lượng của dội ngũ cản bộ quản ỉý phụ thuộc vảo lừng thành viên trong đội ngũ dó, mà chất lượng này thể hiện ở trình độ chuyên môn, sự hiểu biết về chính trị - xã hội, phẩm chất đạo dức, khả năng thích nghi với hoàn cảnh kính tể - xã hội mới v. 7 Chất lượng cao cùa đội ngũ cân bộ quản lý lả cơ sở để hoàn thảnh chức uỉing, nhiệm vụ cùa bộ mây hành chính Nhà nước, là điều kiện thuận lựì cho phép tâng cường nhiệm vụ cùa bộ máy hành chinh vả áp dụng liến bộ khoa học, kỹ thuật trong công tác quản lý. Các nhân tổ ảnh htrởng đển chất luợng cán bộ quản lý 1.1 Cúc nhân lố khách quan Các nhân tệ khách quan ánh hường tới chất lượng cán bộ quán lý bao gồm hảng loạt các nhân tố như: hoàn cánh lịch sử ra dời của công chức: tình hình kỉnh lể. chính tộ, xã hội cùa đất nước trong từng giai đoạn lịch sử nhát định; mốì quan hệ, hợp tác quốc tể trên các lĩnh vực cùa Nhà nưửc đối với thê giới và khu vực; đường loi kinh tệ.
chính trí vả quan điểm sử dụng cóng chức cùa giai cẩp năm quyên lực NhA nước; trình độ vỉin hoá, sức khoé chưng CÙÍI dân cư, của thị tmộng lao động; sự phát triển cùa nền giáo dục quốc gia, của sự nghiệp y tể trong việc chăm lo sức khoè cộng đồng V. Các nhãn tố chó quan a. Thể chế quản lý cáu bộ quàn lý Do đặc điểm cùa đội ngũ cán bộ quái ì lý là cỏ tính thống nhất cao trong toàn bộ hệ thống, chịu sự điều chỉnh bời hệ thống pháp luật hiện hành (Pháp lệnh cán bộ, còng chức; các Nghị định, thòng tư về thực hiện Pháp lệnh này) nên chất lượng và nâng cao chất lượng cán bộ quàn lý chịu sự tác động và chi phoi của thể chế quàn lý đội ngủ công chức này. The che quàn lý công chức Nhà nước nói chung và cán bộ quản lý nói rìẻng bao gồm hệ thổng luật pháp, các chính sách, chế độ liên quan đen tuyển dụng, sử dụ nệ, dào tạo và phát triền, thù lao lao động, đè bại.
Thể ché còn bao gồm bộ máy tồ chức Nhà nước và các quy dịnh về thanh tra, kiêm tru việc thực thi nhiệm vụ của cán bộ quản lý chi phối đến chất lượng và nâng cao chất lượng cán bộ quản íý. Phân tích công việc trong các cơ quan hành chính Nhà nước Phân tích công việc là quá trình thu thập thông tín và phản tích đánh giả VC công việc trong các Cơ quan hành chính Nhà nước, Kết quà phân tích công việc lả xây dựng được bán mô tá công việc, bàn tiêu chưản chức danh nghiệp vụ đối với 8 người thực hiện công việc vả bản tiêu chuẩn đánh giá hoàn thảnh công việc. Với kết qua như vậy, phân tích công việc là cơ sở cùa quản trị nguồn nhàn lực nói riêng vả quàn trịtổ chức nói chung. Phân tích công việc lả cư sở của tuyển chọn nhân lực, cơ sớ cho đánh giá thực hiện công việc, cơ sở cho hoạch định chính sách về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, đồng thời cũng là một trong những cơ sờ đề xếp hạng còng việc và thực hiện thù lao động công bang, hợp lý.
Việc không thực hiện hoặc thực hiện không tốt phân tích công việc là một trong những nguyên nhân dẫn tởi hảng lọạt các vấn đề này sinh, những khó khăn trong quản lý như: dánh giá không hợp lý, thiếu công băng; mâu thuẫn nội bộ gia tăng; sự phoi hợp giữa các cá nhân và bộ phận trong một tổ chức không tốt; dộng lực lao động cùa công chức bị giâm sút; trì trệ quan liêu trong tổ chức. Tuyển chọn cản bộ quản lý Tuyển chọn và sừ dụng công chức dứng người, đúng việc là một trong những yêu cầu, thách thức lớn đối với những cơ quan hành chính Nhà nước hiện nay. Tuyển chọn là khâu quan trọng quyết định tới chất lượng cùa dội ngũ công chức, nếu công tác tuyển chọn tốt sẽ tuyển dược những người thật sự có năng lực, phẩm chất tốt bổ xung cho lực lượng công chức, nếu không thì ngược lại. Đào tạo và phát triền cán bộ quàn lý Đào tạo vả phát triển quyet định trực tiếp tới nâng cao chất lượng cán bộ quàn lý.
Trong chiến lược xây dựng dội ngũ cán bộ quản lý nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao cùa công việc thì công tác đảo tạo vả bồi dường cán bộ quan lý ngày càng trờ lên cấp bách và phải được tiên hảnh một cách liên tục. Đào tạo và phát triển công chức nhàm trang bị kiến thức để người cán bộ quản lý cỡ đù năng lực, tự tín thực hiện tốt nhiệm vụ được giao và đáp ứng được yêu càu của công việc trong các thời kỳ. Đe đào tạo dưa lại hỉệu quả, diều quan ưọng là cần phài xác định một cách đúng dan nhu cầu đào tạo, dối lượng đảo tạo, chương trình và phương thức dào tạo phù hợp với từng đối tượng. Nhu cầu đào tạo phải được xác định dựa trên phân tích và đánh giá công việc và nhu cẩu về cán bộ cua từng cơ quan.
Đánh giá thực hiện công việc cửa cán bộ quàn {ý Đánh giá thực hiện công việc đóng vai trò quan trọng trong quàn lý nhân lực nói chung và trong nâng cao chat lượng cán bộ quàn lý nói riẻng.