Luận văn thạc sĩ về chính sách nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Tây Ninh - Trường Đại học Kinh ...

Khám phá luận văn thạc sĩ về chính sách nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Tây Ninh, phân tích và đề xuất giải pháp hiệu quả cho phát triển kinh tế.

• Tác giả: Lê Huỳnh Chi Loan
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thành Tự Anh
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Chính Sách Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Tỉnh Tây Ninh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Bối cảnh nghiên cứu
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Nội dung bố cục
• 1.6. Hạn chế của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: BỐI CẢNH TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ TỈNH TÂY NINH GIAI ĐOẠN 2001-2010
• 2.1. Các chỉ tiêu phản ánh mức độ phát triển kinh tế
• 2.2. Tổng sản phẩm quốc nội và thu nhập bình quân đầu người
• 2.3. Cơ cấu kinh tế
• 2.4. Một số kết quả kinh tế trung gian
• 2.5. Xuất nhập khẩu
• 2.6. Đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.7. Khu công nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH TỈNH TÂY NINH
• 3.1. Các yếu tố lợi thế tự nhiên của địa phương
• 3.1.1. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Tài nguyên thiên nhiên
• 3.2. Năng lực cạnh tranh ở cấp độ địa phương
• 3.2.1. Cơ sở hạ tầng xã hội
• 3.2.2. Cơ cấu ngân sách
• 3.2.3. Năng lực cạnh tranh ở cấp độ doanh nghiệp
• 3.3. Chất lượng môi trường kinh doanh và cơ sở hạ tầng kỹ thuật
• 3.3.1. Trình độ phát triển cụm ngành
• 3.3.2. Trình độ công nghệ sản xuất công nghiệp
• 4. CHƯƠNG 4: ĐÁNH GIÁ VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH
• 4.1. Đánh giá năng lực cạnh tranh tỉnh Tây Ninh
• 4.2. Nhận dạng nhân tố quyết định năng lực cạnh tranh tỉnh Tây Ninh
• 4.3. Gợi ý chính sách để nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Tây Ninh
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2001-2010
• Phụ lục 2. Năng suất lao động phân theo khu vực kinh tế giai đoạn 2007-2010
• Phụ lục 3. Cơ cấu vốn FDI phân theo lĩnh vực đầu tư
• Phụ lục 4. Kết quả thực hiện các chỉ tiêu của dự án FDI giai đoạn 2006-2010 của tỉnh Tây Ninh
• Phụ lục 5. Lực lượng lao động theo trình độ đào tạo giai đoạn 2001-2010
• Phụ lục 6. Phương pháp tính và ý nghĩa của các chỉ số thành phần hàm lượng công nghệ CN
• Phụ lục 7. Chỉ số công nghệ theo nhóm ngành
• Phụ lục 8. Chỉ số công nghệ theo địa lý hành chính và khu chế xuất, khu công nghiệp

Tóm tắt

I. Nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Tây Ninh Cơ hội và thách thức

Tây Ninh là một tỉnh nằm trong vùng Đông Nam bộ, thuộc vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam và tiếp giáp với Vương quốc Campuchia. Trong giai đoạn 2001-2010, tỉnh đã có bước tăng trưởng khá cao (hơn 14%/năm), gấp hai lần bình quân cả nước và tương đương với các tỉnh lân cận khu vực ĐNB trong cùng giai đoạn. Tuy nhiên, tỉnh vẫn chưa thoát khỏi được mô hình nông nghiệp lạc hậu, phản ánh qua tỷ trọng khu vực nông nghiệp trong GDP cao hơn trung bình cả nước và cách biệt rất lớn với các tỉnh trong khu vực.

1.1. Tình hình phát triển kinh tế tỉnh Tây Ninh giai đoạn 2001 2010

Tây Ninh đã có bước tăng trưởng khá cao (hơn 14%/năm), gấp hai lần bình quân cả nước và tương đương với các tỉnh lân cận khu vực ĐNB trong cùng giai đoạn. Tuy nhiên, tỉnh vẫn chưa thoát khỏi được mô hình nông nghiệp lạc hậu, phản ánh qua tỷ trọng khu vực nông nghiệp trong GDP cao hơn trung bình cả nước và cách biệt rất lớn với các tỉnh trong khu vực.

1.2. Những hạn chế và thách thức của tỉnh Tây Ninh

Tây Ninh vẫn còn nhiều hạn chế và thách thức, bao gồm: tỷ trọng khu vực nông nghiệp trong GDP cao hơn trung bình cả nước và cách biệt rất lớn với các tỉnh trong khu vực; năng suất lao động mặc dù tăng liên tục qua các năm nhưng ít có sự dịch chuyển lao động từ khu vực có năng suất thấp (nông nghiệp) sang khu vực có năng suất cao hơn (công nghiệp, dịch vụ).

II. Thực trạng năng lực cạnh tranh tỉnh Tây Ninh

Dựa vào khung lý thuyết và các số liệu thứ cấp, tác giả từng bước phác họa bức tranh NLCT của tỉnh Tây Ninh. Qua đó sẽ trả lời cho câu hỏi nghiên cứu thứ nhất.

2.1. Các yếu tố lợi thế tự nhiên của địa phương

Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và quy mô địa phương là những nhân tố đầu vào cần thiết cho việc cạnh tranh của bất kỳ địa phương nào và cho cả các DN hoạt động trong địa phương đó.

2.2. Năng lực cạnh tranh ở cấp độ địa phương

NLCT ở cấp độ địa phương bao gồm các nhân tố cấu thành nên môi trường hoạt động của DN, có thể chia thành hai nhóm chính: chất lượng hạ tầng xã hội và các thể chế chính trị, pháp luật, văn hóa, xã hội, giáo dục, y tế; và các thể chế, chính sách kinh tế như chính sách tài khóa, tín dụng và cơ cấu kinh tế.

III. Đánh giá và gợi ý chính sách

Sau khi phân tích và đánh giá thực trạng NLCT của tỉnh, kết hợp với mục tiêu phát triển kinh tế xã hội tỉnh đến năm 2020, tác giả sẽ gợi ý một số chính sách theo thứ tự ưu tiên để nâng cao NLCT theo định hướng phát triển của tỉnh, trả lời cho câu hỏi nghiên cứu thứ hai.

3.1. Đánh giá năng lực cạnh tranh tỉnh Tây Ninh

NLCT hiện tại của tỉnh đang ở thế bất lợi vừa phải, và những bất lợi này thể hiện rõ nét nhất ở các yếu tố: chất lượng nguồn lao động, cơ sở hạ tầng giao thông, chất lượng môi trường kinh doanh, chính sách tài khóa và độ tinh thông của doanh nghiệp.

3.2. Gợi ý chính sách để nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Tây Ninh

Để phát huy những lợi thế sẵn có, khắc phục những hạn chế làm ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của tỉnh, tác giả gợi ý một số chính sách liên quan đến ba nhân tố cốt lõi quyết định NLCT của tỉnh, bao gồm: cải thiện chất lượng nguồn nhân lực, nâng cấp hệ thống hạ tầng giao thông và tập trung phát triển cụm ngành cây công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ********** CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT LÊ HUỲNH CHI LOAN CHÍNH SÁCH NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TỈNH TÂY NINH Chuyên ngành Chính sách công Mã ngành: 603114 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS. VŨ THÀNH TỰ ANH TP. Hồ Chí Minh, năm 2012 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ********** LÊ HUỲNH CHI LOAN CHÍNH SÁCH NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TỈNH TÂY NINH LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh, năm 2012 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp này, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ và động viên rất lớn từ phía thầy cô của Chương trình Giảng dạy kinh tế Fulbright, bạn bè cùng khóa, anh chị đồng nghiệp ở tỉnh Tây Ninh và nhất là sự ủng hộ, tạo điều kiện tối đa cho tôi từ những người thân yêu trong gia đình. Nhân bản báo cáo này, tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy, cô, anh chị, bạn bè và gia đình yêu thương đã giúp tôi bằng nhiều hình thức để có thể hoàn thành được luận văn tốt nghiệp của mình. Lê Huỳnh Chi Loan TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ii LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện. Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi. Luận văn này thể hiện quan điểm cá nhân, nó không nhất thiết phải phản ánh quan điểm của Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh cũng như Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright.Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2012 Tác giả luận văn Lê Huỳnh Chi Loan TIEU LUAN MOI download : [e-mail] iii MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN --------------------------------------------------------------------------------------------------i LỜI CAM ĐOAN ---------------------------------------------------------------------------------------------ii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ------------------------------------------------------------------------ v DANH MỤC HÌNH ----------------------------------------------------------------------------------------- vi DANH MỤC BẢNG --------------------------------------------------------------------------------------- vii TÓM TẮT --------------------------------------------------------------------------------------------------- viii Chương 1: Giới thiệu vấn đề nghiên cứu ----------------------------------------------------------------- 1 1.1 Bối cảnh nghiên cứu -------------------------------------------------------------------------------- 1 1.2 Mục đích nghiên cứu -------------------------------------------------------------------------------- 3 1.3 Câu hỏi nghiên cứu ---------------------------------------------------------------------------------- 3 1.4 Phương pháp nghiên cứu --------------------------------------------------------------------------- 3 1.5 Nội dung bố cục-------------------------------------------------------------------------------------- 5 1.6 Hạn chế của đề tài ----------------------------------------------------------------------------------- 5 Chương 2: Bối cảnh tình hình phát triển kinh tế tỉnh Tây Ninh -------------------------------------- 7 giai đoạn 2001-2010 ------------------------------------------------------------------------------------------ 7 2.1 Các chỉ tiêu phản ánh mức độ phát triển kinh tế ----------------------------------------------- 7 2.1 Tổng sản phẩm quốc nội và thu nhập bình quân đầu người .2 Cơ cấu kinh tế .2 Một số kết quả kinh tế trung gian ---------------------------------------------------------------- 18 2.1 Xuất nhập khẩu .2 Đầu tư trực tiếp nước ngoài .3 Khu công nghiệp. 22 Chương 3: Thực trạng năng lực cạnh tranh tỉnh Tây Ninh ------------------------------------------ 23 3.1 Các yếu tố lợi thế tự nhiên của địa phương ---------------------------------------------------- 23 3.1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên .2 Tài nguyên thiên nhiên .2 Năng lực cạnh tranh ở cấp độ địa phương ----------------------------------------------------- 25 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Cơ sở hạ tầng xã hội .2 Cơ cấu ngân sách .3 NLCT ở cấp độ DN -------------------------------------------------------------------------------- 33 3.1 Chất lượng môi trường kinh doanh và cơ sở hạ tầng kỹ thuật .2 Trình độ phát triển cụm ngành .3 Trình độ công nghệ sản xuất công nghiệp . 37 Chương 4: Đánh giá và gợi ý chính sách --------------------------------------------------------------- 40 4.1 Đánh giá năng lực cạnh tranh tỉnh Tây Ninh -------------------------------------------------- 40 4.2 Nhận dạng nhân tố quyết định năng lực cạnh tranh tỉnh Tây Ninh ------------------------ 42 4.3 Gợi ý chính sách để nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Tây Ninh ------------------------- 43 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO --------------------------------------------------------------- 48 PHỤ LỤC ---------------------------------------------------------------------------------------------------- 50 Phụ lục 1 - Tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2001-2010. 50 Phụ lục 2 – Năng suất lao động phân theo khu vực kinh tế giai đoạn 2007-2010. 52 Phụ lục 3 – Cơ cấu vốn FDI phân theo lĩnh vực đầu tư . 53 Phụ lục 4 - Kết quả thực hiện các chỉ tiêu của dự án FDI giai đoạn 2006-2010 của tỉnh Tây Ninh . 54 Phụ lục 5 - Lực lượng lao động theo trình độ đào tạo giai đoạn 2001-2010 . 55 Phụ lục 6 – Phương pháp tính và ý nghĩa của các chỉ số thành phần hàm lượng công nghệ CN 57 Phụ lục 7 - Chỉ số công nghệ theo nhóm ngành . 59 Phụ lục 8 - Chỉ số công nghệ theo địa lý hành chính và khu chế xuất, khu công nghiệp . 60 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BRVT Bà Rịa Vũng Tàu DN Doanh nghiệp ĐNB Đông Nam bộ FDI Forein Direction Investment (Đầu tư trực tiếp nước ngoài) GDP Gross Domestic Product (Tổng sản phẩm nội địa) GTSXCN Giá trị sản xuất công nghiệp KCN Khu công nghiệp LĐ Lao động NGTK Niên giám thống kê NLCT Năng lực cạnh tranh PCI Provincial Competitiveness Index (Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh) TPHCM Thành phố Hồ Chí Minh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vi DANH MỤC HÌNH Hình 1 - Khung lý thuyết về NLCT . 4 Hình 2 - GDP tỉnh Tây Ninh qua các năm. 8 Hình 3 - So sánh GDP Tây Ninh và Bình Dương . 9 Hình 4 - GDP bình quân đầu người tỉnh Tây Ninh . 11 Hình 5 – Cơ cấu kinh tế năm 2005 và 2010 . 13 Hình 6 – Cơ cấu kinh tế Tây Ninh giai đoạn 2001-2010 . 14 Hình 7 – Năng suất LĐ theo khu vực kinh tế . 16 Hình 8 – Năng suất LĐ phân theo lĩnh vực kinh tế . 18 Hình 9 - Số dự án và vốn đăng ký FDI tỉnh Tây Ninh qua các năm . 20 Hình 10 - Trình độ học vấn của nhân lực Tây Ninh năm 2010 . 26 Hình 11 – Cơ cấu thu ngân sách. 29 Hình 12 – Cơ cấu chi ngân sách . 32 Hình 13 – Hiện trang NLCT tỉnh Tây Ninh . 39 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vii DANH MỤC BẢNG Bảng 1 – GDP tỉnh Tây Ninh qua các năm . 7 Bảng 2 - Tốc độ tăng trưởng GDP của các tỉnh Vùng ĐNB (giá so sánh) . 8 Bảng 3 - So sánh GDP trong Vùng ĐNB (giá so sánh) – tỷ đồng . 9 Bảng 4 - GDP bình quân đầu người tỉnh Tây Ninh . 10 Bảng 5 – GDP bình quân đầu người với các tỉnh khu vực ĐNB . 12 Bảng 6 – Tốc độ tăng dân số các tỉnh khu vực ĐNB . 12 Bảng 7 – Cơ cấu lao động phân theo khu vực kinh tế . 17 Bảng 8 - Đầu tư trực tiếp nước ngoài phân theo địa phương đến năm 2010. 20 Bảng 9 - Tỷ trọng đóng góp vào GTSXCN của khu vực FDI. 21 Bảng 10 - Quy mô dân số và lực lượng LĐ tỉnh Tây Ninh (giai đoạn 2005-2010) . 25 Bảng 11 – Cơ cấu thu ngân sách 2007-2010 (tỷ đồng). 29 Bảng 12 – So sánh cơ cấu thu ngân sách 2009 (tỷ đồng) . 29 Bảng 13 – Cơ cấu thu ngân sách trên địa bàn Tây Ninh (tỷ đồng) . 30 Bảng 14 – Cơ cấu chi ngân sách 2007-2010 (tỷ đồng) . 31 Bảng 15 - So sánh cơ cấu chi ngân sách năm 2009 (tỷ đồng) . 32 Bảng 16 - Tổng hợp kết quả chỉ số PCI 2007-2011 tỉnh Tây Ninh . 33 Bảng 17 - Tổng hợp kết quả chỉ số thành phần PCI tỉnh Tây Ninh 2006-2011 . 34 Bảng 18 – So sánh chỉ số PCI 2007-2011 . 34 Bảng 19 - Chỉ số công nghệ theo loại hình DN. 37 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] viii TÓM TẮT Tây Ninh là một tỉnh nằm trong vùng Đông Nam bộ, thuộc vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam và tiếp giáp với Vương quốc Campuchia. Trong giai đoạn 2001-2010, tỉnh đã có bước tăng trưởng vượt bậc so với các giai đoạn trước đó, gấp gần hai lần bình quân cả nước và tương đương với các tỉnh lân cận trong khu vực Đông Nam bộ. Tuy nhiên tỉnh vẫn chưa thoát khỏi được mô hình nông nghiệp lạc hậu, phản ánh qua tỷ trọng khu vực nông nghiệp trong GDP cao hơn trung bình cả nước và cách biệt rất lớn với các tỉnh trong khu vực. Năng suất lao động mặc dù tăng liên tục qua các năm nhưng ít có sự dịch chuyển lao động từ khu vực có năng suất thấp (nông nghiệp) sang khu vực có năng suất cao hơn (công nghiệp, dịch vụ). Trong xu thế hội nhập và cạnh tranh ngày càng gay gắt, đặc biệt là tình trạng suy thoái kinh tế toàn cầu thời gian gần đây, tỉnh Tây Ninh đang đối mặt với nhiều cơ hội cũng như thách thức để tiến gần đến sự phát triển của khu vực năng động nhất cả nước, đạt được mục tiêu phát triển là “cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp vào năm 2020”. Để góp phần thực hiện mục tiêu này, tác giả đi sâu vào phân tích những nhân tố cốt lõi đằng sau sự tăng trưởng của tỉnh, nhận dạng những nhân tố cốt lõi quyết định NLCT và gợi ý những chính sách để phát huy những nhân tố này, nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh. Nghiên cứu sử dụng khung lý thuyết của Giáo sư Michael E. Porter về năng lực cạnh tranh quốc gia và vận dụng sự điều chỉnh của Tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh (FETP) cho phù hợp với đối tượng nghiên cứu là địa phương. Qua kết quả nghiên cứu, tác giả nhận định NLCT hiện tại của tỉnh đang ở thế bất lợi vừa phải, và những bất lợi này thể hiện rõ nét nhất ở các yếu tố: chất lượng nguồn lao động, cơ sở hạ tầng giao thông, chất lượng môi trường kinh doanh, chính sách tài khóa và độ tinh thông của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, yếu tố vị trí địa lý được đánh giá là có lợi thế lớn nhưng chưa tận dụng triệt để và yếu tố phát triển cụm ngành vẫn chưa được quan tâm. Từ đó, để phát huy những lợi thế sẵn có, khắc phục những hạn chế làm ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của tỉnh, tác giả gợi ý một số chính sách liên quan đến ba nhân tố cốt lõi quyết định NLCT của tỉnh, bao gồm: cải thiện chất lượng nguồn nhân lực, nâng cấp hệ thống hạ tầng giao thông và tập trung phát triển cụm ngành cây công nghiệp. Đó là những chính sách nâng cao NLCT tỉnh Tây Ninh như mục đích nghiên cứu của tác giả. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 Chương 1 Giới thiệu vấn đề nghiên cứu 1.