Luận văn thạc sĩ về chính sách nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Long An

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh chính sách nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh long an, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Trần Nhân Nghĩa
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Đề tài: Nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Long An: Giải pháp và phân tích
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• DANH MỤC PHỤ LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: BỐI CẢNH CHÍNH SÁCH
• 1.1. Bối cảnh chính sách
• 1.2. Mục đích nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Khung phân tích
• 1.5.1. Các yếu tố sẵn có của địa phương
• 1.5.2. Năng lực cạnh tranh ở cấp độ địa phương
• 1.5.3. Năng lực cạnh tranh ở cấp độ doanh nghiệp
• 1.6. Cấu trúc đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: BỐI CẢNH KINH TẾ LONG AN GIAI ĐOẠN 2001 – 2012
• 2.1. Các chỉ tiêu phản ánh mức độ phát triển kinh tế
• 2.1.1. Tổng sản phẩm quốc nội và thu nhập bình quân đầu người
• 2.1.1.1. Tổng sản phẩm quốc nội
• 2.2. Cơ cấu kinh tế
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH TỈNH LONG AN
• 3.1. Các yếu tố lợi thế sẵn có của địa phương
• 3.1.1. Tài nguyên tự nhiên
• 3.1.2. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên
• 3.1.3. Quy mô địa phương
• 3.2. Năng lực cạnh tranh ở cấp độ địa phương
• 3.2.1. Hạ tầng xã hội
• 3.2.2. Hạ tầng kỹ thuật
• 3.2.3. Chính sách kinh tế địa phương
• 3.3. Năng lực cạnh tranh ở cấp độ doanh nghiệp
• 3.3.1. Môi trường kinh doanh
• 3.3.2. Trình độ phát triển cụm ngành
• 3.3.3. Hoạt động và chiến lược của doanh nghiệp
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH
• 4.1. Đánh giá năng lực cạnh tranh tỉnh Long An
• 4.1.1. Định hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 4.1.2. Hạ tầng kỹ thuật
• 4.1.3. Hệ thống giáo dục và đào tạo
• 4.1.4. Cụm ngành gạo
• 4.2. Gợi ý chính sách để nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Long An
• 4.2.1. Cải thiện hệ thống giao thông
• 4.2.2. Đầu tư vào hệ thống điện và nước
• 4.2.3. Cải thiện hệ thống giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực
• 4.2.4. Thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 4.2.5. Phát triển cụm ngành
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Long An

Năng lực cạnh tranh của tỉnh Long An đang là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay. Tỉnh có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển, nhưng vẫn gặp phải nhiều thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc phân tích và tìm ra giải pháp phù hợp là cần thiết để thúc đẩy sự phát triển bền vững.

1.1. Tình hình kinh tế tỉnh Long An giai đoạn 2000 2012

Trong giai đoạn 2000-2012, Long An đã có những bước tiến trong phát triển kinh tế, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Tốc độ tăng trưởng GDP của tỉnh thấp hơn so với các tỉnh lân cận, cho thấy sự cần thiết phải cải thiện năng lực cạnh tranh.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh

Năng lực cạnh tranh của Long An bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như hạ tầng giao thông, chất lượng nguồn nhân lực và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp. Việc nhận diện các yếu tố này là rất quan trọng để đưa ra giải pháp hiệu quả.

II. Vấn đề và thách thức trong nâng cao năng lực cạnh tranh

Long An đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Những rào cản như hạ tầng yếu kém, chất lượng lao động thấp và chính sách chưa đồng bộ đang cản trở sự phát triển của tỉnh.

2.1. Hệ thống hạ tầng giao thông chưa phát triển

Hệ thống giao thông của Long An còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng kết nối và phát triển kinh tế. Việc đầu tư nâng cấp hạ tầng giao thông là cần thiết để cải thiện năng lực cạnh tranh.

2.2. Chất lượng nguồn nhân lực thấp

Chất lượng lao động tại Long An chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường. Việc cải thiện chất lượng giáo dục và đào tạo nghề là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh.

III. Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh tỉnh Long An

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, Long An cần triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Các giải pháp này bao gồm cải thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp hiệu quả.

3.1. Đầu tư vào hạ tầng giao thông

Cần tập trung đầu tư nâng cấp và xây mới các tuyến đường phục vụ cho nông nghiệp và công nghiệp. Điều này sẽ giúp cải thiện khả năng kết nối và thúc đẩy phát triển kinh tế.

3.2. Nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo

Đầu tư vào giáo dục và đào tạo nghề là cần thiết để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Cần kêu gọi đầu tư tư nhân vào lĩnh vực này để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

3.3. Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp

Cần xây dựng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực khuyến khích khởi nghiệp và phát triển bền vững. Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Các giải pháp đã được triển khai tại Long An đã mang lại những kết quả tích cực. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và điều chỉnh để đảm bảo hiệu quả lâu dài.

4.1. Kết quả từ các dự án đầu tư hạ tầng

Các dự án đầu tư hạ tầng đã giúp cải thiện đáng kể khả năng kết nối của tỉnh, từ đó thúc đẩy hoạt động sản xuất và kinh doanh.

4.2. Tác động của chính sách hỗ trợ doanh nghiệp

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đã giúp nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển, tạo ra việc làm và tăng trưởng kinh tế cho tỉnh.

V. Kết luận và tương lai của năng lực cạnh tranh tỉnh Long An

Nâng cao năng lực cạnh tranh là một quá trình liên tục và cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan. Long An cần tiếp tục cải thiện các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh để phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Long An cần xác định rõ định hướng phát triển kinh tế, tập trung vào các lĩnh vực có lợi thế cạnh tranh như nông nghiệp công nghệ cao và công nghiệp chế biến.

5.2. Tăng cường hợp tác với các tỉnh lân cận

Hợp tác với các tỉnh lân cận sẽ giúp Long An tận dụng được các nguồn lực và kinh nghiệm, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh một cách hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2000 – 2012, tỉnh Long An đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm nội địa bình quân 10,62%/năm, với quy mô GDP theo giá so sánh năm 2012 ước đạt 15.809 tỷ đồng và giá thực tế đạt 53.272 tỷ đồng. Mặc dù sở hữu vị trí địa kinh tế chiến lược khi vừa là cửa ngõ kết nối vùng Đồng bằng sông Cửu Long với Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, vừa giáp ranh trung tâm kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, hiệu quả phát triển của tỉnh vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Năng suất lao động toàn tỉnh năm 2010 chỉ đạt 15,35 triệu đồng/lao động/năm, thấp hơn đáng kể so với các tỉnh lân cận như Bình Dương hay Đồng Nai.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là nền kinh tế Long An đang thiếu hụt năng lực cạnh tranh mang tính nền tảng, khiến tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2006 – 2010 chỉ dừng ở mức 11,9%/năm, thấp hơn mức trung bình 13,9%/năm của các địa phương giáp ranh. Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc nhận diện các nhân tố cốt lõi quyết định lợi thế cạnh tranh địa phương, đồng thời giải mã những rào cản hạ tầng và thể chế đang kìm hãm sự bứt phá của nền kinh tế.

Phạm vi nghiên cứu bao quát không gian kinh tế tỉnh Long An trong mối tương quan so sánh đa chiều với 5 tỉnh lân cận gồm Bình Dương, Đồng Nai, Tiền Giang, Tây Ninh và Bà Rịa – Vũng Tàu xuyên suốt giai đoạn 2000 – 2012. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp hệ thống luận cứ khoa học giúp địa phương tái cấu trúc 3 khu vực kinh tế, tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công và nâng cấp chuỗi giá trị nông nghiệp – công nghiệp một cách bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng khung phân tích năng lực cạnh tranh quốc gia của Giáo sư Michael Porter kết hợp mô hình điều chỉnh của Tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh dành riêng cho cấp độ địa phương. Trọng tâm của mô hình xác định năng suất lao động là thước đo cốt lõi của năng lực cạnh tranh, được định hình thông qua 3 trụ cột tương tác chặt chẽ:

Trụ cột thứ nhất bao gồm các yếu tố sẵn có của địa phương như vị trí địa lý, tài nguyên đất nông nghiệp với hơn 361.308 ha, tài nguyên rừng và quy mô diện tích 4.492 km2. Trụ cột thứ hai là năng lực cạnh tranh ở cấp độ địa phương, cấu thành từ chất lượng hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật chuyên biệt và khung khổ chính sách kinh tế địa phương bao gồm chính sách tài khóa, đầu tư và tín dụng. Trụ cột thứ ba phản ánh năng lực cạnh tranh ở cấp độ doanh nghiệp dựa trên mô hình Kim cương, phân tích điều kiện nhân tố đầu vào, điều kiện cầu nội địa, cấu trúc chiến lược cạnh tranh và sự hiện diện của các ngành công nghiệp hỗ trợ.

Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp lý thuyết chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phương pháp phân rã tăng trưởng năng suất lao động nhằm bóc tách ba nguồn gốc chính: hiệu ứng nội ngành, hiệu ứng tĩnh và hiệu ứng động giữa khu vực Nông nghiệp, Công nghiệp - Xây dựng và Dịch vụ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp phân tích định tính chuyên sâu với việc xử lý hệ thống dữ liệu kinh tế lượng thứ cấp và điều tra thực địa. Toàn bộ nguồn số liệu được thu thập nhất quán từ Niên giám thống kê giai đoạn 2000 – 2012, Báo cáo điều tra lao động việc làm, Quyết toán ngân sách Nhà nước của Bộ Tài chính và bộ chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh.

Về cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu, đề tài xử lý toàn bộ cơ sở dữ liệu Tổng điều tra cơ sở kinh tế, hành chính, sự nghiệp năm 2012 do Cục Thống kê tỉnh Long An thực hiện trên quy mô tổng thể 3.279 doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn. Đối với dữ liệu chuyên ngành sâu, nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu định mức và phỏng vấn sâu lãnh đạo chủ chốt tại các đơn vị: Sở Giao thông Vận tải, Sở Công thương, Ban Quản lý Khu kinh tế và Công ty Điện lực tỉnh Long An.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích tổng hợp này xuất phát từ tính chất phức hợp của năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, nơi các con số thống kê kinh tế vĩ mô cần được phối kiểm trực tiếp với thực trạng thể chế, quy hoạch thực tế và rào cản vận hành vi mô của doanh nghiệp. Tiến trình nghiên cứu được triển khai xuyên suốt từ việc thu thập chuỗi thời gian 2000 – 2012 đến khảo sát thực tế và tổng hợp khuyến nghị chính sách.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thực trạng kinh tế Long An giai đoạn 2000 – 2012 làm sáng tỏ bốn phát hiện mang tính then chốt:

Thứ nhất, tăng trưởng năng suất lao động phân hóa mạnh và thiếu tính kết nối giữa các ngành. Năm 2012, năng suất lao động khu vực Công nghiệp – Xây dựng đạt 29,5 triệu đồng/lao động, cao gấp 2,8 lần so với khu vực Nông – Lâm – Thủy sản vốn chỉ đạt 10,5 triệu đồng/lao động. Tốc độ tăng năng suất công nghiệp đạt bình quân 17,69%/năm trong giai đoạn 2007 – 2012, tuy nhiên mức tăng trưởng này thuần túy xuất phát từ hiệu ứng nâng cấp nội ngành (chiếm tới 5,0 triệu đồng mức tăng) mà hầu như không nhận được sự đóng góp từ việc chuyển dịch lao động dư thừa từ khu vực nông nghiệp sang (hiệu ứng động chỉ đóng góp 0,46 triệu đồng).

Thứ hai, hạ tầng kỹ thuật là điểm nghẽn nghiêm trọng cản trở quá trình công nghiệp hóa. Tính đến năm 2011, tỷ lệ nhựa hóa đường giao thông toàn tỉnh mới đạt 22,11%, khoảng cách quá xa so với Bình Dương đạt 83,86% và Đồng Nai đạt 64,90%. Hệ thống truyền tải điện không đồng đều khi số giờ cắt điện trung bình lên tới 10,96 giờ/tháng, trong đó chỉ 80% số lần cắt điện được thông báo trước cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, hệ thống cấp nước sạch chỉ đáp ứng khoảng 52% dân số với tổng công suất 3 nhà máy đạt vỏn vẹn 37.200 m3/ngày đêm.

Thứ ba, chất lượng nguồn nhân lực và hiệu quả doanh nghiệp ở mức báo động. Đến năm 2012, có tới 90,3% lực lượng lao động của tỉnh chưa qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật, trong đó lao động nông nghiệp chiếm tới 51,1% tổng số lao động chưa đào tạo. Đối với 3.279 doanh nghiệp trên địa bàn, tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu bình quân lên đến 1,73 lần và có tới 1.107 doanh nghiệp kinh doanh thua lỗ, khiến tỷ suất lợi nhuận trước thuế trên vốn chủ sở hữu toàn tỉnh chỉ đạt 4,8%, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 7,1% của cả nước.

Thứ tư, sự phân hóa sâu sắc trong phát triển cụm ngành mũi nhọn. Cụm ngành chế biến lúa gạo khẳng định vai trò trụ cột với kim ngạch xuất khẩu 267,5 triệu USD năm 2011, chiếm 7,3% thị phần xuất khẩu cả nước, quy tụ 92 doanh nghiệp chế biến và mạng lưới cơ khí nông nghiệp tự chế tạo máy sấy, máy gặt đập chất lượng cao. Ngược lại, ngành may gia công dù thu hút 23.586 lao động và đạt kim ngạch 394 triệu USD nhưng lại chịu lỗ ròng 250 tỷ đồng do giá trị gia tăng thấp và chi phí gia công cao.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu cho thấy sự tồn tại của nghịch lý tăng trưởng tại Long An: chính sách định hướng công nghiệp hóa được ban hành quyết liệt nhưng các điều kiện hỗ trợ nền tảng lại không theo kịp. Tình trạng khiếm dụng lao động nông thôn kéo dài do phương thức canh tác truyền thống giữ chân lao động, trong khi yêu cầu kỹ thuật của khu vực công nghiệp lại trở thành rào cản ngăn dòng di chuyển lao động tự nhiên.

Khi so sánh với các mô hình thành công tại Bình Dương hay Đồng Nai, Long An bộc lộ rõ sự dàn trải nguồn lực. Tỉnh đã quy hoạch 28 khu công nghiệp và 40 cụm công nghiệp với diện tích cấp phép 6.806 ha, nhưng tỷ lệ lấp đầy thực tế tại 16 khu công nghiệp đi vào hoạt động chỉ đạt 43,5%. Nguồn vốn đầu tư công bị phân tán vào các dự án giao thông thứ yếu thay vì tập trung mở rộng các trục hướng tâm kết nối trực tiếp với Thành phố Hồ Chí Minh và cảng biển.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được hệ thống hóa trực quan thông qua biểu đồ phân rã tăng trưởng năng suất lao động (Shift-Share Analysis) kết hợp bảng ma trận đánh giá điểm nghẽn hạ tầng. Qua đó minh chứng rõ nét rằng nếu không khắc phục rào cản về lưới điện Đồng Tháp Mười và chất lượng đào tạo nghề, mọi nỗ lực thu hút FDI với suất đầu tư khiêm tốn 8,29 triệu USD/dự án sẽ không thể tạo ra bước nhảy vọt về năng lực cạnh tranh tổng thể.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích đa chiều, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tái tạo lợi thế cạnh tranh cho tỉnh Long An:

Thứ nhất, tái định hình danh mục ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông kết nối. Ủy ban nhân dân tỉnh cùng Sở Giao thông Vận tải cần tập trung nguồn lực thực hiện dứt điểm các tuyến đường huyết mạch phục vụ công nghiệp và nông nghiệp giai đoạn 2013 – 2020. Trọng tâm hành động là hoàn thành tuyến N2 đúng tiến độ năm 2015, mở rộng lòng đường và nâng cấp mặt đường các Tỉnh lộ ĐT822, ĐT823, ĐT825 tại huyện Đức Hòa; cải tạo Quốc lộ 50 tại Cần Giuộc; đồng thời nâng cấp Tỉnh lộ ĐT831 và kéo dài Quốc lộ 62 kết nối xuyên suốt các huyện nông nghiệp Tân Hưng, Vĩnh Hưng, Mộc Hóa nhằm giảm 15% đến 20% chi phí logistics hàng hóa.

Thứ hai, nâng cấp hạ tầng năng lượng và hệ thống cấp thoát nước vùng nguyên liệu. Sở Công thương và Công ty Điện lực Long An cần điều chỉnh quy hoạch lưới điện đến năm 2020, chuyển dịch trọng tâm đầu tư sang khu vực phía Tây tỉnh. Cần xây dựng mới các trạm biến áp 110kV tại vùng Đồng Tháp Mười nhằm bảo đảm cung ứng điện ổn định cho các cơ sở xay xát, chế biến lúa gạo, kéo giảm thời gian cắt điện xuống dưới 5 giờ/tháng. Đồng thời, đầu tư các nhà máy nước sạch mới nhằm nâng tỷ lệ dân số và doanh nghiệp tiếp cận nước hợp vệ sinh từ 52% lên trên 80%.

Thứ ba, đột phá đào tạo nguồn nhân lực gắn kết doanh nghiệp. Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng Sở Lao động - Thương binh và Xã hội thúc đẩy mô hình xã hội hóa dạy nghề, phấn đấu kéo giảm tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo từ 90,3% xuống dưới 70% trong vòng 5 năm. Cần khuyến khích các doanh nghiệp trong khu công nghiệp tham gia trực tiếp vào việc tài trợ trang thiết bị, đồng thiết kế giáo trình kỹ thuật tại Trường Cao đẳng Nghề Long An và Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Long An.

Thứ tư, tái cơ cấu tài khóa và hoàn thiện chuỗi giá trị cụm ngành lúa gạo. Tỉnh cần rà soát cắt giảm chi thường xuyên để nâng tỷ trọng chi đầu tư phát triển từ mức 32,3% lên trên 40% ngân sách địa phương; kiên quyết dừng cấp phép mở rộng khu công nghiệp mới để ưu tiên tăng tỷ lệ lấp đầy các khu hiện hữu. Triển khai đồng bộ 40.000 ha cánh đồng mẫu lớn theo tinh thần Nghị định 42/2012/NĐ-CP và Quyết định 80/2002/QĐ-TTg, kết hợp liên kết viện trường để chuẩn hóa chất lượng giống, đưa giá trị xuất khẩu gạo tăng trưởng bền vững trên 10%/năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung nghiên cứu mang hàm lượng học thuật và giá trị thực tiễn sâu sắc, phù hợp cho 4 nhóm đối tượng chính:

Nhóm thứ nhất là các nhà hoạch định chính sách tại các cơ quan quản lý Nhà nước như Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Công thương, Sở Giao thông Vận tải tỉnh Long An và các tỉnh thuộc Đồng bằng sông Cửu Long. Luận văn cung cấp khung phương pháp luận khoa học và danh mục dự án đầu tư công ưu tiên phục vụ trực tiếp cho công tác xây dựng quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội.

Nhóm thứ hai là các chuyên gia nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế phát triển, Quản lý công, Chính sách công. Đề tài là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp ứng dụng khung lý thuyết Michael Porter trong phân tích kinh tế vi mô và đánh giá năng lực cạnh tranh cấp địa phương tại Việt Nam.

Nhóm thứ ba là cộng đồng doanh nghiệp, các nhà đầu tư hạ tầng khu công nghiệp và tập đoàn kinh doanh nông nghiệp. Tài liệu phác thảo bức tranh chân thực về cấu trúc chi phí, thực trạng môi trường kinh doanh PCI, tiềm năng logistics và các rủi ro vận hành cần lưu ý khi xây dựng chiến lược mở rộng nhà máy tại Long An.

Nhóm thứ tư là các tổ chức phát triển quốc tế, hiệp hội ngành nghề như Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) và Hiệp hội Dệt may. Dữ liệu luận văn hỗ trợ việc xây dựng các dự án hỗ trợ kỹ thuật, liên kết chuỗi giá trị nông sản và thiết kế giải pháp phát triển cụm ngành vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao vị trí tiếp giáp Thành phố Hồ Chí Minh chưa giúp Long An bứt phá kinh tế tương xứng tiềm năng?

Dù nằm ở vị trí chiến lược, sự bứt phá bị kìm hãm bởi sự thiếu đồng bộ của hạ tầng kỹ thuật và chất lượng nhân lực. Giai đoạn 2000 – 2012, tỷ lệ nhựa hóa đường bộ chỉ đạt 22,11%, lưới điện thường xuyên quá tải với 10,96 giờ mất điện mỗi tháng, cùng tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo lên tới 90,3% đã triệt tiêu lợi thế địa lý của tỉnh.

Nguồn gốc chính thúc đẩy tăng năng suất lao động của Long An trong giai đoạn nghiên cứu là gì?

Năng suất lao động toàn tỉnh tăng từ 10,0 triệu lên 25,0 triệu đồng/lao động (2007 – 2012) chủ yếu nhờ hiệu ứng nội ngành tại khu vực Công nghiệp – Xây dựng (đạt 29,5 triệu đồng). Quá trình chuyển dịch lao động liên ngành hầu như chưa phát huy tác dụng do kỹ năng lao động nông nghiệp chưa đáp ứng được đòi hỏi kỹ thuật của công nghiệp.

Điểm nghẽn lớn nhất trong hệ thống giao thông vận tải của tỉnh được xác định ở đâu?

Điểm nghẽn nằm ở tính kết nối kém giữa các trục quốc lộ huyết mạch với hệ thống tỉnh lộ kết nối vùng nguyên liệu và khu công nghiệp. Phần lớn cầu đường bộ có tải trọng thấp dưới 8 tấn, các nút giao cắt đồng mức gây ùn tắc, và các tuyến đường phục vụ nông nghiệp như ĐT831 có bề rộng, kết cấu mặt đường không đồng đều.

Vì sao ngành dệt may Long An đạt kim ngạch xuất khẩu cao nhưng vẫn chịu lỗ ròng lớn?

Năm 2011, dù đạt kim ngạch 394 triệu USD, ngành may gia công vẫn lỗ 250 tỷ đồng do hoạt động chủ yếu ở phân khúc gia công đơn thuần có biên lợi nhuận mỏng. Ngành chịu chi phí tài chính cao với tỷ lệ nợ lớn, thiếu hụt lao động kỹ thuật cao và chưa hình thành được chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu khép kín tại địa phương.

Chính sách phát triển cụm ngành lúa gạo cần ưu tiên can thiệp vào khâu nào để nâng cao giá trị gia tăng?

Tỉnh cần tập trung vào khâu nghiên cứu chọn tạo giống lúa thuần chủng, mở rộng 40.000 ha cánh đồng mẫu lớn tại Đồng Tháp Mười, và hiện đại hóa lưới điện phục vụ cơ giới hóa xay xát bảo quản. Việc liên kết chế biến sâu và xây dựng thương hiệu xuất khẩu trực tiếp sẽ thay thế phương thức thu mua phân tán hiện nay.

Kết luận

• Luận văn đã nhận diện toàn diện các nhân tố quyết định năng lực cạnh tranh tỉnh Long An giai đoạn 2000 – 2012 thông qua mô hình năng lực cạnh tranh địa phương điều chỉnh từ Michael Porter.
• Đề tài chỉ rõ nghịch lý giữa tăng trưởng kinh tế bình quân 10,62%/năm với các điểm nghẽn cố hữu về hạ tầng nhựa hóa đường bộ thấp 22,11% và chất lượng lao động chưa qua đào tạo cao 90,3%.
• Đóng góp khoa học cốt lõi của nghiên cứu là việc chứng minh sự suy giảm hiệu ứng chuyển dịch lao động liên ngành và đề xuất tái cấu trúc danh mục đầu tư công có trọng tâm, trọng điểm.
• Lộ trình thực thi chính sách giai đoạn tiếp theo đòi hỏi chính quyền tỉnh tập trung hoàn thành các trục giao thông đối ngoại ưu tiên cấp 1, mở rộng lưới điện Đồng Tháp Mười và đẩy mạnh đào tạo nghề xã hội hóa.
• Các nhà quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm có thể tiếp tục khai thác các hàm ý chính sách và bộ dữ liệu chuyên sâu của công trình để xây dựng chiến lược phát triển kinh tế vùng bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 giới thiệu vấn đề nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và khung phân tích. Chương 2 trình bày khái quát tình hình kinh tế tỉnh Long An giai đoạn 2000 – 2012. Chương 3 phân tích NLCT tỉnh Long An theo khung phân tích của M. Chương 4 đưa ra kết luận và khuyến nghị chính sách dựa trên những phân tích ở Chương 3.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 CHƯƠNG 2. BỐI CẢNH KINH TẾ LONG AN GIAI ĐOẠN 2001 – 2012 2.1 Các chỉ tiêu phản ánh mức độ phát triển kinh tế 2.1 Tổng sản phẩm quốc nội và thu nhập bình quân đầu người 2.1 Tổng sản phẩm quốc nội Theo Hình 2.1, năm 2012, GDP theo giá so sánh của Long An ước đạt 15,809 tỷ đồng, giá thực tế là 53,272 tỷ đồng. Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2000 – 2012 đạt 10.62%/năm, giai đoạn sau cao hơn giai đoạn trước, tuy nhiên sự tăng trưởng này không đều và kém ổn định.1: GDP Long An giai đoạn 2000 – 2012 18,000 16 15,809 16,000 14 14,322 14,000 12,774 12 12,000 11,343 10,543 10 10,000 9,246 8,149 8 8,000 7,334 6,623 5,525 6,045 6 6,000 4,709 5,020 4,000 4 2,000 2 0 0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 GDP giá so sánh (tỷ đồng) Tốc độ tăng GDP (%) (ước) Nguồn: CTK Long An, Niên giám thống kê (NGTK) tỉnh Long An năm 2011, 2012 So với các tỉnh lân cận TP.HCM (trừ Bà Rịa – Vũng Tàu), Long An có tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2006 – 2010 thấp nhất, chỉ đạt 11.9%/năm trong khi tốc độ tăng trưởng bình quân của các tỉnh còn lại là 13. Không những thế, GDP của Long An cũng thua xa các tỉnh này (Xem Phụ lục 1 và 2).

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 GDP bình quân đầu người Theo Hình 2.2, giai đoạn 2000 – 2012, GDP bình quân đầu người Long An đã tăng hơn 8 lần. Tuy nhiên, tăng trưởng GDP/người trong giai đoạn này luôn thấp hơn tăng trưởng GDP cùng kỳ. Cụ thể, tốc độ tăng trưởng GDP/người trung bình chỉ đạt 9.8%/năm nhưng tốc độ tăng trưởng GDP đạt tới 10.2: GDP bình quân đầu người tỉnh Long An giai đoạn 2000 – 2012 40.0 0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 (ước) GDP/người theo giá thực tế (triệu đồng) Tốc độ tăng GDP/người (%) Tốc độ tăng GDP (%) Nguồn: CTK Long An, NGTK tỉnh Long An năm 2011, 2012 Với xuất phát điểm thấp, năm 2009 GDP/người của Long An mới đuổi kịp bình quân cả nước và bắt đầu vươn lên từ năm 2010. GDP/người của Tỉnh luôn ở vị trí thấp nhất so với các tỉnh lân cận TP.HCM (trừ Tiền Giang), với xu hướng nới rộng khoảng chênh lệch về giá trị tuyệt đối, đặc biệt là với Bình Dương (chênh lệch tăng từ 5.0 triệu đồng/người/năm giai đoạn 2006 – 2010).

Tuy nhiên, về giá trị tương đối thì khoảng cách này đang được thu hẹp (Xem Phụ lục 3). Nhìn chung giai đoạn 2000 – 2012, GDP và GDP/người của Long An dần vượt qua số liệu bình quân cả nước. Tuy nhiên, so với các tỉnh lân cận TP.HCM có điều kiện tương tự thì Long An vẫn còn nhiều thua kém và chưa phát huy hết những lợi thế sẵn có của mình. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Cơ cấu kiinh tế 2.1 Cơ cấu kinh tế theoo ngành kinh tế Cơ cấu theo ng gành kinh tế của Long An A đã và đanng chuyển dịịch theo hướ ớng công nghhiệp hóa tuyy nhiên quá trrình này diễn ra khá chậậm.

Cơ cấu GDP G khu vự ực Nông nghiệp – Công nghiệp n – Dịcch vụ năm 2000 2 lần lượt là 48.3: Cơ cấu kin nh tế theo nggành kinh tếế Long An (%) K 1 KV KV 2 KV 3 29.5 2000 2007 20122 (ước) N Nguồn: CTK Long L An, NGTK K Long An năm m 2010 Theeo Bảng 2.1 1, đến năm 2012 2 tỷ trọnng 3 khu vự ực trong nềnn kinh tế tỉnh Long An khá cân bằnng, tuy nhiên n khu vực Nôông – lâm – ngư nghiệp (KV1) có tốốc độ tăng trrưởng rất thấấp so với khuu vực Công nghiệp – Xây dựng (KV V2) và khu vực Thươngg mại – Dịcch vụ (KV3)).4% KV1 trong khi ngành công nônng nghiệp ch c nghiệp chế biến là ngành có đóng đ góp lớnn nhất trong việc v tăng tỷ trọng và đẩyy nhanh tốc độ đ tăng trưở ởng của KV22. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1: Cơ cấu kinh tế theo ngành kinh tế tỉnh Long An Tốc độ tăng (giá so sánh, %) Tỷ trọng (giá thực tế, %) Ngành kinh tế 2007 - 2012 2000 - 2012 2012 ước KV1 4.5 Ngành nông nghiệp 9.4 Ngành công nghiệp chế biến 15.1 Nguồn: CTK Long An, tính toán từ NGTK tỉnh Long An năm 2011 và số ước năm 2012 2.2 Cơ cấu theo thành phần kinh tế Cơ cấu GDP theo thành phần kinh tế tỉnh Long An trong giai đoạn 2000 – 2011 đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tỷ trọng của khu vực kinh tế nhà nước và dân doanh đang giảm dần, để lại thị phần cho khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) (Bảng 2. Tuy tỷ trọng giảm nhưng sản phẩm của khu vực kinh tế Nhà nước và dân doanh luôn tăng trong giai đoạn 2000 – 2011 với tốc độ lần lượt là 8.

Khu vực FDI có tốc độ tăng trưởng cao hơn 2 khu vực còn lại rất nhiều (20.9%/năm), tuy nhiên tỷ trọng chưa đủ lớn nên vẫn chưa đóng góp nhiều vào tăng trưởng GDP Tỉnh.2: Cơ cấu kinh tế theo thành phần kinh tế tỉnh Long An Tốc độ tăng trưởng Tỷ trọng (giá thực tế) Thành phần kinh tế (giá so sánh) 2000 - 2011 2000 2011 ước Kinh tế nhà nước 8.0% Kinh tế dân doanh 8.0% Khu vực FDI 20.9% Nguồn: CTK Long An, tính toán từ NGTK tỉnh Long An năm 2011 2.3 Năng suất lao động Năng suất lao động trong luận văn được tính bằng cách lấy giá trị GDP của năm khảo sát chia cho số lao động có việc làm của năm đó. Theo đó, năng suất lao động toàn tỉnh Long An đã tăng từ 10.0 triệu đồng/lao động/năm trong giai đoạn 2007 – 2012. Năm 2012, năng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 suất lao động trong KV Nông nghiệp – Công nghiệp – Dịch vụ đã khử lạm phát đạt 10.0 triệu đồng/người/năm. Như vậy, KV2 là nơi có năng suất cao nhất Long An, gấp gần 3 lần so với KV1, khu vực thấp nhất.

Về tốc độ tăng trưởng năng suất, KV1 có mức tăng trưởng thấp nhất, trung bình 4.15%/năm trong giai đoạn 2007 – 2012. KV2 tăng trưởng mạnh nhất, trung bình 17.69%/năm, tăng gấp đôi trong vòng 5 năm. KV3 tăng trưởng trung bình 12.4, tăng trưởng năng suất của cả 3 khu vực chủ yếu đều đến từ sự nâng cấp chính mình của các khu vực (hiệu ứng nội ngành), ít có sự đóng góp từ việc chuyển dịch lao động từ khu vực có năng suất và tốc độ tăng trưởng năng suất thấp sang khu vực có năng suất và tốc độ tăng trưởng năng suất cao (hiệu ứng động và hiệu ứng tĩnh).4: Nguồn gốc tăng năng suất KV1, KV2, KV3 giai đoạn 2007 – 2012 (triệu đồng) 5.00 Hiệu ứng nội ngành Hiệu ứng động 1.00 Hiệu ứng tĩnh 0.46 KV1 KV2 KV3 -0.00 Nguồn: CTK Long An, Báo cáo điều tra lao động, việc làm tỉnh Long An năm 2007, 2012, Niên giám thống kê tỉnh Long An năm 2011, 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Một số kết quả kinh tế trung gian 2.1 Xuất nhập khẩu Hoạt động xuất nhập khẩu của Tỉnh trong giai đoạn 2000 – 2011 tăng trưởng rất nhanh. Tỷ trọng hàng xuất đi từ khu vực FDI tăng nhanh (từ 36.6% giá trị hàng xuất khẩu năm 2000 lên 64.5% năm 2011) và từ khu vực trong nước giảm (Bảng 2.3: Xuất khẩu theo thành phần kinh tế tỉnh Long An Tốc độ tăng trưởng Tỷ trọng Xuất khẩu 2000 - 2011 2000 2011 ước 26.4% 150 triệu USD 1,978 triệu USD Trung ương 12.5% Địa phương 22.0% Đầu tư nước ngoài 33.5% Nguồn: CTK Long An, tính toán từ NGTK tỉnh Long An năm 2011 Năm 2011, tỷ trọng 5 mặt hàng xuất khẩu chính gồm dệt may; giày, dép; gạo; thủy sản; và hạt điều chiếm 63.8% tổng kim ngạch xuất khẩu của Tỉnh.

Trong đó, gạo là mặt hàng có thế mạnh lớn nhất, chiếm 7.3% thị phần xuất khẩu gạo cả nước, tăng trưởng trung bình 39. Hạt điều có thị phần xuất khẩu chiếm 7.2% cả nước, tuy nhiên tốc độ tăng trưởng chậm. Mặt hàng giày, dép và dệt may chiếm lần lượt 5.8% cả nước với tốc độ tăng trưởng mạnh (Hình 2. (Xem thêm Phụ lục 6) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5: Năm mặt hàng xuất khẩu chính của Long An năm 2011 (1,000 USD) Thị phần xuất khẩu so với cả nước 9% 8% Hạt điều Gạo 7% 106,594 267,519 6% Giày, dép 373,409 5% 4% 3% Hàng dệt may 393,575 Thủy sản 2% 120,982 1% 0% -10% 0% 10% 20% 30% 40% 50% Tăng trưởng xuất khấu Nguồn: CTK Long An, Tổng cục thống kê (TCTK), NGTK Việt Nam năm 2011 2.2 Thu hút đầu tư nước ngoài Theo Hình 2.6, giai đoạn 2000 – 2010 Long An có 318 dự án FDI được cấp phép, vốn đăng ký 2,934 triệu USD nhưng vốn thực hiện chỉ đạt 971 triệu USD.

Các dự án FDI của Tỉnh hầu hết tập trung vào KV2, các ngành chiếm tỷ trọng vốn đầu tư cao nhất là gia công hàng may mặc, giày da, túi xách, lều, chế biến thực phẩm và cơ khí2. Thành phố Tân An và huyện Đức Hòa, Bến Lức, Cần Đước, Cần Giuộc là nơi thu hút được nhiều FDI nhất. Các quốc gia có đầu tư lớn vào Tỉnh đa số nằm ở châu Á: Đài Loan, Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan và một số ở khu vực khác: Ireland và Úc… 2 CTK Long An (2012) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.6: Vốn FDI tại tỉnh Long An giai đoạn 2000 – 2010 (Triệu USD) 900 795 800 700 667 600 528 500 400 300 243 250 156 180 150 164 200 127 120 82 73 80 7540 100 8 2 45 30 54 36 0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Vốn đăng ký Vốn thực hiện Nguồn: Uỷ ban nhân dân (UBND) tỉnh Long An So với các tỉnh lân cận TP.HCM, đến hết 2011 Long An chỉ thấp hơn Bình Dương và Đồng Nai về số lượng dự án, đứng thứ tư về lượng vốn đăng ký. Nhưng thực tế thì Long An thua rất xa Bình Dương và Đồng Nai cả về số dự án lẫn vốn đăng ký.

Trong khi Bình Dương có số dự án và vốn đăng ký gấp 5 lần Long An thì Đồng Nai có số dự án chỉ hơn 2 lần nhưng vốn đăng ký lại gấp gần 6 lần. Vốn đầu tư trung bình trên một dự án tại Long An đạt 8.