BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -------------------------------- NGUYỄN THỊ HẢI VÂN CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -------------------------------- NGUYỄN THỊ HẢI VÂN CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng (Hướng ứng dụng) Mã số: 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. LÊ TẤN PHƢỚC Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2019 LỜI C M ĐO N Luận văn này chưa từng được trình nộp để lấy học vị thạc sĩ tại bất cứ một trường đại học nào.
Trong luận văn không có các nội dung đã được công bố trước đây, kết quả nghiên cứu là trung thực, ngoại trừ các trích dẫn được dẫn nguồn đầy đủ.năm 2019 Nguyễn Thị Hải Vân MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI C M ĐO N MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH TÓM TẮT ABSTRACT CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI .1 Sự cần thiết của vấn đ nghi n cứu .2 ục ti u và câu h i nghi n cứu .3 Thời gian nghi n cứu .4 Phư ng pháp nghi n cứu .5 nghĩa của đ tài .6 Kết cấu của luận văn. 3 Tóm tắt chƣơng 1. 4 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CẠNH TR NH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TR NH CỦ NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI .1 Những quan điểm c bản v cạnh tranh và năng lực cạnh tranh .2 Các l thuyết nghi n cứu năng lực cạnh tranh .3 Tổng quan các nghi n cứu trước đây .4 Tổng quan các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của Ngân hàng thư ng mại .5 ô h nh nghi n cứu năng lực cạnh tranh của Ngân hàng T CP ầu tư và Phát triển Việt Nam. 19 Tóm tắt chƣơng 2.
21 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TR NH CỦ NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT N M .1 Giới thiệu chung v Ngân hàng T CP ầu tư và Phát triển Việt Nam .2 Thực trạng năng lực cạnh tranh của ngân hàng T CP ầu tư và Phát triển Việt Nam. 29 Tóm tắt chƣơng 3. 36 CHƢƠNG 4: PHƢƠNG PHÁP Ữ LIỆU VÀ KẾT QUẢ NGHI N CỨU .1 Tr nh tự tiến hành nghi n cứu .2 Phân tích vấn đ nghi n cứu .3 Thảo luận kết quả nghi n cứu. 59 Tóm tắt chƣơng 4.
61 CHƢƠNG 5: GIẢI PHÁP NÂNG C O NĂNG LỰC CẠNH TR NH CỦ NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT N M .1 xuất kiến nghị .2 Hạn chế của đ tài và hướng nghi n cứu tiếp theo. 67 Tóm tắt chƣơng 5. 70 TÀI LIỆU TH M KHẢO PHỤ LỤC 1 PHỤ LỤC 2 PHỤ LỤC 3 PHỤ LỤC 4 PHỤ LỤC 5 PHỤ LỤC 6 PHỤ LỤC 7 PHỤ LỤC 8 PHỤ LỤC 9 PHỤ LỤC 10 PHỤ LỤC 11 PHỤ LỤC 12 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TỪ VIẾT TẮT TỪ ĐẦY ĐỦ Agribank Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam ATM Automated Teller achine/ áy rút ti n tự động CN Chi nhánh CNTT Công nghệ thông tin CTG Ngân hàng Thư ng mại Cổ phần Công thư ng Việt Nam DN Doanh nghiệp FDI Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài H QT Hội đồng quản trị KHKD Kế hoạch kinh doanh MBBank Ngân hàng Thư ng mại Cổ phần Quân ội NHNN Ngân hàng nhà nước NHTM Ngân hàng thư ng mại NL Năng lực NLCT Năng lực cạnh tranh PGD Phòng giao dịch POS Point of sale / áy chấp nhận thanh toán thẻ ROA Return on Assets/ Tỷ số lợi nhuận ròng tr n tài sản ROE Return on Equity/ Tỷ số lợi nhuận tr n vốn chủ sở hữu SME Doanh nghiệp vừa và nh TCTD Tổ chức tín dụng Techcombank Ngân hàng Thư ng mại Cổ phần Kỹ thư ng Việt Nam TMCP Thư ng mại cổ phần TP. HCM Thành phố Hồ Chí inh VPBank Ngân hàng Thư ng mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng VCB Ngân hàng Thư ng mại Cổ phần Ngoại thư ng Việt Nam DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.2 Các chiến lược cạnh tranh theo ma trận SWOT Bảng 4.1 Hệ số Cronbach’s Alpha cho thang đo của mô hình Bảng 4.2 Ma trận xoay nhân tố biến độc lập Bảng 4.3 Kiểm tra KMO và Bartlett biến độc lập Bảng 4.4 Tổng phư ng sai trích biến độc lập Bảng 4.5 Ma trận xoay nhân tố (sau khi loại biến NTH4) biến độc lập Bảng 4.6 Kiểm tra KMO và Bartlett biến phụ thuộc Bảng 4.7 Tổng phư ng sai trích biến phụ thuộc Bảng 4.8 Kết quả phân tích nhân tố biến phụ thuộc Bảng 4.9 Tóm tắt kết quả kiểm định thang đo Bảng 4.10 Ma trận tư ng quan ở mức nghĩa 0.01 với kiểm định (2 – tailed) Bảng 4.14 Tóm tắt mô hình Bảng 4.16 Hệ số hồi quy DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1 ô h nh kim cư ng năng lực cạnh tranh theo Michael Porter Hình 2.3 Mô hình nghiên cứu Hình 3.1 Biểu đồ giá trị tổng thu nhập của BIDV 2013 – 2018 Hình 3.2 Biểu đồ lợi nhuận trước thuế của BIDV 2013 – 2018 Hình 3.3 Biểu đồ giá trị tổng tài sản của BIDV 2013 – 2018 Hình 3.4 Biểu đồ giá trị vốn chủ sở hữu của BIDV 2013 – 2018 Hình 3.5 Biểu đồ lợi nhuận sau thuế của BIDV 2013 – 2018 Hình 4.11 ồ thị phân tán Scatter Plot Hình 4.12 Biểu đồ tần số Histogram Hình 4.13 Biểu đồ P-P Plot TÓM TẮT Tiêu đề: Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng T CP ầu tư và Phát triển Việt Nam.
Tóm tắt: Trong xu thế hội nhập toàn cầu hoá, cạnh tranh giữa các NHTM ngày càng gay gắt và việc giữ vững được vị thế vốn có trong ngành đã trở n n khó khăn h n bao giờ hết. Làm thế nào để các NHTM nói chung và các chi nhánh ngân hàng BIDV nói riêng có thể duy tr , phát huy được lợi thế, nâng cao năng lực cạnh tranh của mình là bài toán khó đang rất cần các nhà quản trị t m ra đáp án. Luận văn nghiên cứu và đo lường các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng BIDV. Các phư ng pháp định lượng, định tính được sử dụng kết hợp trong nghiên cứu.
Vận dụng mô h nh đánh giá các nhân tố nội tại của Thompson, Strickland & Gamble (2007), nghiên cứu đã chỉ ra 7 nhân tố có ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng T CP ầu tư và Phát triển Việt Nam theo mức độ giảm dần là: Năng lực phát triển mạng lưới; Năng lực quản trị đi u hành; Năng lực marketing; Năng lực nguồn nhân lực; Năng lực chất lượng và dịch vụ; Năng lực cạnh tranh lãi suất, Năng lực uy tín thư ng hiệu. Qua đó, luận văn đ xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng BIDV trong thời gian tới với ban quản trị đi u hành, đây cũng là công cụ tham khảo cho các đ n vị khác. Từ khoá: năng lực cạnh tranh, ngân hàng, nhân tố ảnh hưởng. ABSTRACT Title: Factors affecting the competitiveness of Vietnam Joint Stock Commercial Bank for Investment and Development.
Abstract: In the trend of integration and globalization, there has been increasingly fierce competition between commercial banks. Therefore, maintaining the inherent position in the industry has become more difficult than ever. How to make commercial banks in general and BIDV bank branches in particular can maintain and promote their advantages, improve their competitiveness is a very difficult problem that need administrators to find the solutions. This study aims at exploring and measuring the factors affecting the competitiveness of BIDV.
Quantitative and qualitative methods are used in combination. Applying the intrinsic factors evaluation model of Thompson, Strickland & Gamble (2007), this study has pointed out 7 factors affecting the competitiveness of Vietnam Bank for Investment and Development Bank by decreasing level are: Network development capacity; Executive management capacity; Marketing capacity; Human resources capacity; Quality and service capacity; Interest rate competition capacity, Brand reputation capacity. Thereby, this study proposes solutions to improve the competitiveness of BIDV in the coming time with the management board, this is also a reference tool for other units. Keywords: competitiveness, commercial banks, influencing factors.
1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1.1 Sự cần thi t củ vấn nghi n cứu Trong những năm qua, đặc biệt từ năm 2011 đến nay, ngành Ngân hàng Việt Nam đã có những bước chuyển mình đột phá, tiến sâu h n vào quá trình hội nhập quốc tế. Việc trở thành thành viên của Tổ chức Thư ng mại Thế giới (WTO), gia nhập Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) và tham gia vào Hiệp định ối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái Bình Dư ng (TPP) đã mở ra nhi u c hội đối với hệ thống ngân hàng Việt Nam, giúp phát huy được vai trò quan trọng của ngành trong việc kh i thông những dòng chảy v vốn, đầu tư và các dịch vụ tài chính để phục vụ tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh những lợi ích không thể phủ nhận, xu thế hội nhập cũng đặt ra không ít thách thức cho ngành ngân hàng trong quá trình đi u chỉnh và cải cách để tiến đến một hệ thống ngân hàng phát triển b n vững và ổn định. Hội nhập quốc tế buộc các ngân hàng trong nước phải hoạt động theo nguyên tắc thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh, nâng cao năng lực quản trị và nhất là đổi mới mô hình hoạt động theo hướng phù hợp với nội lực của các ngân hàng thư ng mại, với pháp luật Việt Nam và tiệm cận thông lệ quốc tế.
Theo đ án phát triển ngành ngân hàng đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030, Chính phủ đã chỉ đạo phải cải cách căn bản, triệt để và phát triển toàn diện, xây dựng được hệ thống các tổ chức tín dụng hiện đại, đạt tr nh độ tiên tiến trong khu vực, đáp ứng đầy đủ các chuẩn mực quốc tế v hoạt động ngân hàng, có khả năng cạnh tranh với các ngân hàng trong khu vực và trên thế giới. Từ các yêu cầu tr n và đứng trước các c hội và thách thức trong từng thời điểm, việc xác định các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh nhằm giúp hệ thống ngân hàng thư ng mại Việt Nam đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế sâu rộng, b n vững là vấn đ trọng tâm hiện nay. Ngân hàng T CP ầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) được đánh giá là một trong những ngân hàng hàng đầu của Việt Nam.