Luận văn thạc sĩ nâng cao năng lực cạnh tranh của Agribank chi nhánh huyện Long Thành

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh nâng cao năng lực cạnh tranh của chi nhánh ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Võ Thụy Vy
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ Trần Thị Mộng Tuyết
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính-Ngân Hàng
• Đề tài: Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Của Chi Nhánh Ngân Hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam Trên Địa Bàn Huyện Long Thành
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Tp.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái quát về năng lực cạnh tranh
• 1.2. Khái niệm cạnh tranh, lợi thế cạnh tranh và năng lực cạnh tranh
• 1.3. Năng lực cạnh tranh của NHTM và các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của NHTM
• 1.4. Kinh nghiệm của một số NHTM nước ngoài và bài học kinh nghiệm được rút ra cho Việt Nam
• 1.5. Các giải pháp cơ bản để nâng cao năng lực cạnh tranh của các Ngân hàng thương mại Việt Nam
• 1.6. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CHI NHÁNH NHNo& PTNT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LONG THÀNH
• 2.1. Vài nét về điều kiện tự nhiên và tình hình kinh tế xã hội huyện Long Thành
• 2.2. Tổng quan về lịch sử hình thành Ngân hàng Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank)
• 2.3. Giới thiệu Chi nhánh NHNo&PTNT huyện Long Thành
• 2.4. Thực trạng năng lực cạnh tranh của Chi nhánh Agribank huyện Long Thành
• 2.5. Kết quả khảo sát thị trường về mức độ hài lòng của khách hàng đối với Agribank Long Thành
• 2.6. Đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của Chi nhánh Agribank Long Thành
• 2.7. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CHI NHÁNH NHNo&PTNT VIỆT NAM TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LONG THÀNH
• 3.1. Cơ sở đưa ra giải pháp
• 3.2. Các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Chi nhánh Agribank trên địa bàn huyện Long Thành
• 3.3. Nhóm giải pháp riêng
• 3.4. Kết luận Chương 3
• KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT
• DANH MỤC TIẾNG ANH
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• LỜI MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Năng Lực Cạnh Tranh Ngân Hàng Nông Nghiệp Tại Long Thành

Năng lực cạnh tranh của ngân hàng nông nghiệp tại Long Thành đang trở thành một chủ đề nóng trong bối cảnh thị trường tài chính ngày càng phát triển. Agribank, với vai trò là ngân hàng chủ lực, cần phải nâng cao năng lực cạnh tranh để duy trì vị thế của mình. Việc hiểu rõ về năng lực cạnh tranh không chỉ giúp ngân hàng phát triển mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Khái Niệm Năng Lực Cạnh Tranh Của Ngân Hàng

Năng lực cạnh tranh của ngân hàng được hiểu là khả năng của ngân hàng trong việc cung cấp dịch vụ tốt hơn so với các đối thủ. Điều này bao gồm chất lượng dịch vụ, giá cả, và sự đa dạng của sản phẩm.

1.2. Vai Trò Của Ngân Hàng Nông Nghiệp Trong Kinh Tế

Ngân hàng nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ tài chính cho nông dân và doanh nghiệp nhỏ. Điều này không chỉ giúp phát triển nông nghiệp mà còn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

II. Thách Thức Đối Với Năng Lực Cạnh Tranh Của Agribank Long Thành

Agribank Long Thành đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì và nâng cao năng lực cạnh tranh. Sự gia tăng của các ngân hàng thương mại cổ phần và sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng là những yếu tố chính ảnh hưởng đến vị thế của ngân hàng.

2.1. Sự Cạnh Tranh Từ Các Ngân Hàng Khác

Sự xuất hiện của nhiều ngân hàng thương mại cổ phần mới đã tạo ra áp lực lớn lên Agribank. Các ngân hàng này thường có công nghệ hiện đại và dịch vụ linh hoạt hơn.

2.2. Thay Đổi Trong Nhu Cầu Khách Hàng

Khách hàng ngày càng đòi hỏi nhiều hơn về chất lượng dịch vụ và sản phẩm. Agribank cần phải nắm bắt xu hướng này để không bị tụt lại phía sau.

III. Phương Pháp Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Ngân Hàng Nông Nghiệp

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, Agribank Long Thành cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện dịch vụ mà còn tăng cường sự hài lòng của khách hàng.

3.1. Đổi Mới Công Nghệ Ngân Hàng

Việc áp dụng công nghệ mới trong quản lý và cung cấp dịch vụ sẽ giúp Agribank nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro.

3.2. Đào Tạo Nguồn Nhân Lực

Đào tạo nhân viên để nâng cao kỹ năng phục vụ khách hàng là một yếu tố quan trọng trong việc cải thiện chất lượng dịch vụ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Nghiên Cứu Năng Lực Cạnh Tranh

Nghiên cứu về năng lực cạnh tranh của Agribank Long Thành đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn có thể áp dụng. Những kết quả này sẽ giúp ngân hàng điều chỉnh chiến lược phát triển phù hợp.

4.1. Phân Tích SWOT Đối Với Agribank Long Thành

Phân tích SWOT giúp xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của Agribank, từ đó đưa ra các chiến lược phù hợp.

4.2. Khảo Sát Mức Độ Hài Lòng Của Khách Hàng

Khảo sát mức độ hài lòng của khách hàng sẽ cung cấp thông tin quý giá để cải thiện dịch vụ và sản phẩm.

V. Kết Luận Về Năng Lực Cạnh Tranh Ngân Hàng Nông Nghiệp Tại Long Thành

Nâng cao năng lực cạnh tranh của Agribank Long Thành là một nhiệm vụ cấp thiết. Việc thực hiện các giải pháp đã đề xuất sẽ giúp ngân hàng duy trì vị thế và phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Tương Lai Của Agribank Long Thành

Với những chiến lược đúng đắn, Agribank có thể tiếp tục phát triển và khẳng định vị thế của mình trên thị trường.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ Từ Chính Phủ

Chính phủ cần có những chính sách hỗ trợ để tạo điều kiện cho ngân hàng nông nghiệp phát triển, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường tài chính ngân hàng tại các vùng kinh tế trọng điểm đang trải qua giai đoạn chuyển dịch cơ cấu mạnh mẽ. Tại huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai – khu vực hạt nhân của vùng kinh tế động lực phía Nam với tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 14,3%/năm, cơ cấu kinh tế chuyển dịch nhanh chóng với công nghiệp - xây dựng chiếm 61,88% và dịch vụ chiếm 28,93%. Địa bàn này tập trung 6 khu công nghiệp với tổng diện tích 2.402 ha, thu hút 291 doanh nghiệp trong nước với tổng vốn đăng ký 7.402 tỷ đồng cùng 182 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài có số vốn đăng ký hơn 3 tỷ USD.

Sự bùng nổ về kinh tế kéo theo nhu cầu vốn và dịch vụ ngân hàng gia tăng nhanh chóng, tạo nên làn sóng thâm nhập thị trường của hàng loạt ngân hàng thương mại cổ phần như Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu và Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn Thương Tín. Bối cảnh này đặt Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam huyện Long Thành – một chi nhánh cấp 2 loại 5 gồm Hội sở trung tâm và 4 Phòng Giao dịch trực thuộc – vào tình thế cạnh tranh gay gắt. Vị thế độc quyền truyền thống dần bị xói mòn, thị phần huy động vốn và dư nợ có xu hướng suy giảm trước sức ép từ các tổ chức tài chính hiện đại.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là phân tích toàn diện cơ sở lý luận và thực trạng năng lực cạnh tranh của Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam huyện Long Thành trong giai đoạn 2007 - 2011. Thông qua việc đánh giá các chỉ tiêu tài chính định lượng kết hợp khảo sát phi tài chính, luận văn xác định các điểm nghẽn trong quản trị, công nghệ và dịch vụ, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp mang tính khả thi nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị phần và duy trì tốc độ tăng trưởng tín dụng an toàn trên 15%/năm đến giai đoạn 2015 - 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết lợi thế tuyệt đối của Adam Smith và lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricardo, kết hợp chặt chẽ với mô hình lợi thế cạnh tranh của Michael Porter. Theo Michael Porter, lợi thế cạnh tranh của một tổ chức kinh doanh bắt nguồn từ hai chiến lược căn bản: dẫn đầu về chi phí thấp và tạo sự khác biệt hóa trong sản phẩm dịch vụ. Trong lĩnh vực ngân hàng, năng lực cạnh tranh là khả năng duy trì và mở rộng thị phần, gia tăng lợi nhuận và nâng cao sức đề kháng trước những biến động bất lợi của môi trường vĩ mô.

Khung phân tích của đề tài chuẩn hóa qua 3 nhóm tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại:

• Năng lực tài chính và an toàn vốn: Được đo lường qua hệ số an toàn vốn theo tiêu chuẩn Basel II và Thông tư 13/2010/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước quy định tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 9%, tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản và tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu.
• Chất lượng tín dụng và quản trị rủi ro: Đánh giá dựa trên tỷ lệ nợ xấu theo phân loại nhóm 3, 4, 5 quy định tại Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN và Quyết định 18/2007/QĐ-NHNN (giới hạn an toàn dưới 5%), hiệu suất sử dụng vốn và vòng quay vốn tín dụng.
• Năng lực phi tài chính: Bao gồm tính đa dạng của sản phẩm dịch vụ, trình độ công nghệ thông tin ngân hàng lõi, chất lượng đội ngũ nhân sự và uy tín thương hiệu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng quy trình kết hợp giữa phân tích dữ liệu thứ cấp và điều tra thực nghiệm sơ cấp:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập chuỗi số liệu tài chính liên tục giai đoạn 2007 - 2011 từ các báo cáo thường niên đã kiểm toán của hệ thống Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, bảng tổng kết tài sản của Chi nhánh huyện Long Thành, số liệu thống kê kinh tế xã hội từ Chi cục Thống kê huyện Long Thành và hệ thống văn bản pháp lý chuyên ngành ngân hàng.
• Quy mô và phương pháp chọn mẫu khảo sát: Cỡ mẫu điều tra thực tế gồm 180 khách hàng cá nhân và doanh nghiệp đang trực tiếp giao dịch tại Hội sở và 4 Phòng Giao dịch trên địa bàn huyện Long Thành. Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo ngành nghề kinh doanh, thành phần kinh tế và nhóm sản phẩm sử dụng (tiền gửi tiết kiệm, vay vốn sản xuất kinh doanh, dịch vụ thanh toán và chuyển tiền kiều hối). Việc chọn mẫu phân tầng giúp phản ánh chính xác cấu trúc khách hàng nông thôn xen lẫn công nghiệp đô thị, đảm bảo tính đại diện cao và hạn chế tối đa sai số mẫu.
• Phương pháp phân tích: Áp dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ suất tài chính tương quan giữa các ngân hàng thương mại trên cùng địa bàn, kết hợp phân tích ma trận điểm mạnh - điểm yếu - cơ hội - thách thức và chắt lọc bài học tái cơ cấu từ các ngân hàng thương mại quốc tế tại Thái Lan và Trung Quốc. Phương pháp này giúp nhìn nhận đa chiều từ năng lực nội tại đến môi trường cạnh tranh bên ngoài.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng hoạt động giai đoạn 2007 - 2011 mang lại các phát hiện trọng tâm:

Thứ nhất, quy mô nguồn vốn của toàn hệ thống ngân hàng tăng trưởng nhanh với tổng tài sản năm 2010 đạt 534.987 tỷ đồng, tăng 124% so với năm 2006 (238.495 tỷ đồng); vốn chủ sở hữu đạt 27.018 tỷ đồng và vốn điều lệ đạt 21.179 tỷ đồng. Tại Chi nhánh huyện Long Thành, nguồn vốn huy động nội tệ năm 2007 đạt 490.732 triệu đồng, trong đó tiền gửi dân cư chiếm 443.086 triệu đồng (tỷ trọng trên 90%). Tuy nhiên, cơ cấu tiền gửi có xu hướng biến động mạnh trước áp lực cạnh tranh lãi suất gay gắt từ các ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn.

Thứ hai, định hướng tín dụng tập trung mạnh mẽ vào khu vực nông nghiệp nông thôn theo Nghị định 41/2010/NĐ-CP với tổng dư nợ toàn hệ thống cho vay nông nghiệp đạt 301.608 tỷ đồng, chiếm 70% tổng dư nợ. Dư nợ cho vay hộ sản xuất kinh doanh luôn chiếm trên 55% tổng danh mục tín dụng. Dù vậy, chất lượng tín dụng năm 2011 suy giảm khi tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống vượt mức 6%, chịu ảnh hưởng lớn từ sự đổ vỡ tín dụng của các công ty thành viên và suy thoái kinh tế.

Thứ ba, hiệu quả sinh lời và năng lực tài chính còn khoảng cách đáng kể khi đặt cạnh các ngân hàng thương mại cổ phần. Năm 2010, tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu của ngân hàng chỉ đạt 8%, thấp hơn nhiều so với Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (28,9%), Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (22,55%) và Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (17,96%). Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản chỉ đạt 0,4%, trong khi các đối thủ cạnh tranh đạt từ 1,13% đến 1,7%.

Thứ tư, nguồn thu dịch vụ ngoài lãi còn khiêm tốn, chỉ chiếm 6,62% tổng thu nhập năm 2010, cách biệt lớn so với Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (28,95%) và Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn Thương Tín (23%). Dù dẫn đầu về số lượng thẻ phát hành với 6,38 triệu thẻ và doanh số chi trả kiều hối qua Western Union đạt 1.086 triệu USD trong năm 2011, hệ thống ngân hàng điện tử tại địa bàn cơ sở vẫn chưa khai thác hết tiềm năng.

Thảo luận kết quả

Kết quả phân tích cho thấy sự chênh lệch lớn giữa quy mô tổng tài sản và hiệu quả hoạt động thực tế. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ gánh nặng chi phí vốn, mạng lưới giao dịch cồng kềnh và chi phí quản lý vận hành cao.

Dữ liệu nghiên cứu được trực quan hóa thông qua hệ thống bảng biểu và biểu đồ so sánh:

• Chuỗi biểu đồ cột từ Biểu đồ 2.1 đến 2.11 thể hiện trực quan diễn biến tăng trưởng nguồn vốn, cơ cấu dư nợ theo thành phần kinh tế và tỷ trọng huy động vốn của các tổ chức tín dụng trên địa bàn huyện Long Thành.
• Bảng tổng hợp các chỉ tiêu tài chính (Bảng 2.6) làm nổi bật sự vượt trội về quy mô tổng tài sản của khối ngân hàng quốc doanh nhưng lại phơi bày điểm yếu về tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu và biên lợi nhuận ròng.
• Biểu đồ phân bổ tỷ lệ thu ngoài lãi minh chứng rõ nét mức độ phụ thuộc quá lớn vào hoạt động tín dụng truyền thống (thu lãi vay chiếm trên 93% cơ cấu doanh thu).

So sánh với kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng Công thương Trung Quốc, tổ chức này đã thực hiện thành công chiến lược ngân hàng điện tử mang tên "xi măng và con chuột" kết hợp giữa mạng lưới chi nhánh vật lý vững chắc và dịch vụ trực tuyến linh hoạt, giúp nâng hệ số an toàn vốn lên 10,26% và kéo giảm nợ xấu xuống 4,43%. Đối với Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện Long Thành, việc số hóa quy trình giao dịch và hiện đại hóa không gian phục vụ tại 4 phòng giao dịch là giải pháp cấp bách để khắc phục tình trạng sụt giảm thị phần.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu và bài học thực tiễn, hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của chi nhánh:

1. Cơ cấu lại danh mục tài sản nợ - tài sản có và đa dạng hóa nguồn thu dịch vụ

   • Hành động: Tối ưu hóa chi phí huy động vốn, mở rộng các gói sản phẩm tiền gửi bậc thang linh hoạt và đẩy mạnh các dịch vụ phi tín dụng như bảo lãnh công trình, thu hộ ngân sách, thanh toán quốc tế và chi trả kiều hối.
   • Chỉ tiêu mục tiêu: Nâng tỷ trọng thu ngoài lãi từ mức 6,62% lên 12% - 15% tổng thu nhập; duy trì hệ số an toàn vốn đạt trên 9% theo chuẩn mực của Thông tư 13/2010/TT-NHNN.
   • Chủ thể thực hiện và thời gian: Ban Giám đốc chi nhánh chỉ đạo Phòng Kế toán - Ngân quỹ và Phòng Kế hoạch - Tín dụng thực hiện trong giai đoạn 2012 - 2014.

2. Nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin và phát triển hệ sinh thái ngân hàng điện tử

   • Hành động: Nâng cấp đồng bộ phần mềm quản trị chi nhánh, triển khai sâu rộng các dịch vụ tiện ích trên nền tảng di động như SMS Banking, dịch vụ chuyển tiền Atransfer và nạp tiền điện tử VnTopup.
   • Chỉ tiêu mục tiêu: Tăng trưởng số lượng người dùng dịch vụ ngân hàng điện tử đạt 25%/năm; phát hành mới trên 8.000 thẻ ghi nợ nội địa mỗi năm tại địa bàn các xã và thị trấn Long Thành.
   • Chủ thể thực hiện và thời gian: Trung tâm Công nghệ thông tin cấp trên phối hợp Tổ Tin học chi nhánh triển khai liên tục từ năm 2012 đến 2015.

3. Hoàn thiện quy trình tín dụng và siết chặt kiểm soát rủi ro nợ xấu

   • Hành động: Chuẩn hóa quy trình thẩm định giá trị tài sản bảo đảm, tăng cường kiểm tra sau giải ngân đối với các khoản vay sản xuất nông nghiệp và tiểu thủ công nghiệp, trích lập dự phòng rủi ro nghiêm ngặt theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN.
   • Chỉ tiêu mục tiêu: Kiểm soát và duy trì tỷ lệ nợ xấu tại địa bàn chi nhánh dưới mức 2,5% trên tổng dư nợ; rút ngắn thời gian phê duyệt khoản vay nông hộ xuống còn 2 đến 3 ngày làm việc.
   • Chủ thể thực hiện và thời gian: Phòng Kế hoạch - Tín dụng và Tổ Kiểm tra kiểm soát nội bộ thực hiện thường xuyên từ năm 2012.

4. Tái cấu trúc mạng lưới phân phối và nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng

   • Hành động: Cải tạo khang trang khu vực quầy giao dịch tại Hội sở và 4 Phòng Giao dịch; lắp đặt thêm 6 máy ATM/POS tại các cụm công nghiệp tập trung như Khu công nghiệp Gò Dầu và Long Thành; tổ chức đào tạo định kỳ kỹ năng giao tiếp và tư vấn tài chính cho cán bộ quầy.
   • Chỉ tiêu mục tiêu: Tăng mức độ hài lòng của khách hàng trong các kỳ khảo sát định kỳ lên trên 85%; giảm thời gian chờ đợi tại quầy xuống dưới 10 phút/giao dịch.
   • Chủ thể thực hiện và thời gian: Ban Giám đốc và Phòng Hành chính - Tổ chức hoàn thành trong giai đoạn 2013 - 2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Ban điều hành và cán bộ quản lý hệ thống Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam: Cung cấp bức tranh thực tế về sự chuyển dịch cạnh tranh tại cấp huyện, làm cơ sở xây dựng chính sách phân bổ nguồn vốn và chỉ tiêu kinh doanh sát với đặc thù vùng ven đô thị hóa.
• Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước chi nhánh cấp tỉnh: Hỗ trợ việc giám sát an toàn hệ thống tín dụng cơ sở, đánh giá mức độ hấp thụ vốn chính sách phục vụ nông nghiệp nông thôn theo Nghị định 41/2010/NĐ-CP trên địa bàn các vùng kinh tế động lực.
• Ban Giám đốc các chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần: Tham khảo dữ liệu nghiên cứu thị trường, đặc điểm hành vi của khách hàng nông thôn và doanh nghiệp khu công nghiệp để hoạch định chiến lược thâm nhập thị trường ngách hiệu quả.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Bổ sung tài liệu tham khảo có giá trị về phương pháp luận phân tích năng lực cạnh tranh ngân hàng cấp chi nhánh, mô hình ứng dụng SWOT và bài học kinh nghiệm tài chính quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao thị phần của Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện Long Thành sụt giảm dù có lợi thế mạng lưới lâu năm?
Sự xuất hiện của các ngân hàng thương mại cổ phần với chính sách lãi suất linh hoạt, không gian giao dịch tiện nghi và sản phẩm thẻ hiện đại đã thu hút lượng lớn khách hàng trẻ và doanh nghiệp tại 6 khu công nghiệp trên địa bàn. Việc duy trì mô hình quản trị truyền thống và công nghệ chậm đổi mới là nguyên nhân trực tiếp làm giảm thị phần tương đối của chi nhánh.

Chỉ số tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (8%) và trên tổng tài sản (0,4%) phản ánh hạn chế gì trong năng lực tài chính?
Các chỉ số này năm 2010 thấp hơn đáng kể so với mức bình quân ngành (Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu đạt tỷ suất trên vốn 28,9% và trên tài sản 1,7%). Điều này phản ánh chi phí vận hành mạng lưới hơn 2.400 chi nhánh toàn quốc quá lớn, tỷ lệ thu ngoài lãi thấp (chỉ 6,62%) và biên lợi nhuận ròng chịu áp lực từ chi phí huy động vốn.

Quy định tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 9% theo Thông tư 13/2010/TT-NHNN đặt ra thách thức gì cho ngân hàng?
Hệ số an toàn vốn năm 2010 của ngân hàng đạt 8,5%, tiệm cận chuẩn Basel II (8%) nhưng chưa đạt mức 9% theo Thông tư 13/2010/TT-NHNN. Điều này đòi hỏi ngân hàng phải tăng vốn điều lệ lên trên 21.179 tỷ đồng hoặc tái cơ cấu danh mục tài sản có rủi ro để đảm bảo tính an toàn thanh khoản và mở rộng dư nợ.

Chiến lược ngân hàng điện tử "xi măng và con chuột" của Trung Quốc có thể ứng dụng như thế nào tại địa phương?
Chiến lược này kết hợp nền tảng vật lý sẵn có là Hội sở và 4 Phòng Giao dịch (xi măng) với các kênh giao dịch trực tuyến đa tiện ích như tin nhắn tài chính, ứng dụng di động và thanh toán tự động (con chuột). Cách tiếp cận này giúp chi nhánh giữ vững nhóm khách hàng nông thôn truyền thống đồng thời mở rộng tệp khách hàng công nghiệp.

Giải pháp nào giúp ngân hàng cân bằng giữa nhiệm vụ hỗ trợ nông nghiệp và mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận?
Chi nhánh cần thực hiện phân khúc khách hàng: duy trì cho vay nông nghiệp nông thôn chiếm tỷ trọng 65% - 70% dư nợ theo lãi suất ưu đãi của Nghị định 41/2010/NĐ-CP, đồng thời đẩy mạnh thu phí dịch vụ thanh toán, phát hành thẻ và dịch vụ ngân hàng điện tử đối với khối doanh nghiệp và công nhân tại các khu công nghiệp để bù đắp biên lợi nhuận.

Kết luận

Nghiên cứu làm sáng tỏ thực trạng và đề xuất khung giải pháp toàn diện cho bài toán năng lực cạnh tranh ngân hàng thương mại cấp cơ sở:

• Năng lực tài chính với tổng tài sản vượt 534.987 tỷ đồng là lợi thế cạnh tranh cốt lõi nhưng cần được chuyển hóa thành hiệu quả sinh lời thông qua việc gia tăng tỷ suất trên vốn chủ sở hữu và trên tổng tài sản.
• Thị trường nông nghiệp nông thôn tiếp tục là địa bàn then chốt chiếm 70% cơ cấu tín dụng, đòi hỏi ngân hàng phải giữ vững vị thế song song với việc khai thác phân khúc khách hàng tại 6 khu công nghiệp địa phương.
• Nâng cao năng lực công nghệ và số hóa sản phẩm dịch vụ ngân hàng điện tử là điều kiện tiên quyết để cạnh tranh bình đẳng với các ngân hàng thương mại cổ phần hiện đại.
• Kiểm soát chất lượng tín dụng theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN nhằm kéo giảm tỷ lệ nợ xấu xuống dưới 2,5%, bảo đảm an toàn hệ thống theo Thông tư 13/2010/TT-NHNN.
• Hoàn thiện tổ chức bộ máy, chuẩn hóa kỹ năng phục vụ của đội ngũ nhân sự tại Hội sở và 4 Phòng Giao dịch trực thuộc để nâng cao chỉ số hài lòng của khách hàng lên trên 85%.

Lộ trình triển khai các giải pháp cần được thực hiện quyết liệt trong giai đoạn 2012 - 2015 nhằm củng cố vững chắc thị phần tài chính nông thôn và đô thị hóa tại huyện Long Thành. Các nhà quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác toàn bộ dữ liệu phân tích chi tiết trong luận văn để áp dụng vào thực tiễn quản trị điều hành ngân hàng thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. KHÁI QUÁT VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH 1.1 Khái niệm cạnh tranh, lợi thế cạnh tranh và năng lực cạnh tranh 1.1 Khái niệm cạnh tranh - Cạnh tranh là hành động ganh đua, đấu tranh giữa các cá nhân hay các nhóm, các loài vì mục đích giành được sự tồn tại, sống còn, giành được lợi nhuận, địa vị, sự kiêu hãnh, các phần thưởng hay những thứ khác. - Trong kinh tế chính trị học thì cạnh tranh là sự ganh đua về kinh tế giữa những chủ thể trong nền sản xuất hàng hóa nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất, tiêu thụ hoặc tiêu dùng hàng hóa để từ đó thu được nhiều lợi ích nhất cho mình. Bản chất của cạnh tranh là tìm kiếm lợi nhuận, là khoản lợi nhuận cao hơn mức lợi nhuận trung bình mà doanh nghiệp đang có.

Kết quả quá trình cạnh tranh là sự bình quân hóa lợi nhuận trong ngành theo chiều hướng cải thiện sâu, dẫn đến hệ quả giá cả có thể giảm đi. Cạnh tranh của một doanh nghiệp là chiến lược của một doanh nghiệp với các đối thủ trong cùng một ngành trên cơ sở nhận diện những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của mình cũng như của đối thủ. Cạnh tranh có vai trò rất quan trọng và là một trong những động lực mạnh mẽ thúc đẩy sản xuất phát triển. Nó buộc người sản xuất phải năng động, nhạy bén, tích cực nâng cao tay nghề, cải tiến kỹ thuật, áp dụng khoa học công nghệ, hoàn thiện tổ chức quản lý để nâng cao năng suất lao động, hiệu quả kinh tế.

Vì vậy, ở đâu thiếu cạnh tranh hoặc có biểu hiện độc quyền thì thường trì trệ và kém phát triển. Bên cạnh mặt tích cực, cạnh tranh cũng có những tác động tiêu cực thể hiện ở cạnh tranh không lành mạnh như những hành động vi phạm đạo đức hay vi phạm pháp luật (buôn lậu, trốn thuế, tung tin phá hoại,…) hoặc những hành vi cạnh tranh làm phân hóa giàu nghèo, tổn hại môi trường sinh thái. Sự khác biệt giữa cạnh tranh không lành mạnh và cạnh tranh lành mạnh trong kinh doanh là một bên có mục đích bằng mọi cách tiêu diệt đối thủ để tạo vị LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -2- thế độc quyền cho mình, một bên là dùng cách phục vụ khách hàng tốt nhất để khách hàng lựa chọn mình chứ không lựa chọn đối thủ của mình.2 Lợi thế cạnh tranh Adam Smith, lợi thế cạnh tranh dựa trên lý thuyết tuyệt đối về năng suất lao động, năng suất lao động cao có nghĩa là chi phí sản xuất giảm, muốn tăng năng suất lao động thì phải phân công lao động và chuyên môn hóa sản xuất. Theo David Ricardo, lợi thế cạnh tranh không chỉ phụ thuộc vào lợi thế tuyệt đối, mà còn phụ thuộc vào cả lợi thế tương đối, tức là lợi thế so sánh và nhân tố quyết định tạo nên lợi thế cạnh vẫn là chi phí sản xuất, nhưng mang tính tương đối.

Theo Michael Porter, lợi thế cạnh tranh trước hết dựa vào khả năng duy trì một chi phí sản xuất thấp và sau đó là dựa vào sự khác biệt hóa sản phẩm so với đối thủ cạnh tranh như chất lượng sản phẩm dịch vụ, mạng lưới phân phối, cơ sở vật chất, trang bị kỹ thuật. Tóm lại, lợi thế cạnh tranh là sở hữu những giá trị đặc thù, có thể sử dụng được để “nắm bắt cơ hội”, để kinh doanh có lãi. Khi nói đến lợi thế cạnh tranh, là nói đến lợi thế mà một doanh nghiệp, một quốc gia đang có và có thể có, so với các đối thủ cạnh tranh của họ.3 Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là thể hiện thực lực và lợi thế của doanh nghiệp so với đối thủ cạnh tranh trong việc thoả mãn tốt nhất các nhu cầu của khách hàng để thu lợi ngày càng cao hơn. Như vậy, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trước hết phải được tạo ra từ thực lực của doanh nghiệp.

Đây là sức mạnh từ bên trong của mỗi doanh nghiệp, được tính bằng các tiêu chí về công nghệ, tài chính, nhân lực, tổ chức quản trị doanh nghiệp… đánh giá, so sánh với các đối tác cạnh tranh trong hoạt động trên cùng một lĩnh vực, cùng một thị trường. Những điểm mạnh và điểm yếu bên trong doanh nghiệp phải được đánh giá thông qua việc so sánh một cách tương ứng với các đối tác cạnh tranh. Trên cơ sở các so sánh đó, muốn tạo nên năng lực cạnh tranh, đòi hỏi doanh nghiệp phải tạo lập được lợi thế so sánh với đối tác của mình. Nhờ lợi thế này, doanh nghiệp có thể thoả mãn tốt hơn các đòi hỏi của khách hàng mục tiêu; cũng như lôi kéo được khách hàng của đối tác LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -3- cạnh tranh.

Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thể hiện qua hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, lợi nhuận và thị phần mà doanh nghiệp có được.2 NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NHTM VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NHTM 1.1 Năng lực cạnh tranh của NHTM Là khả năng do chính ngân hàng tạo ra trên cơ sở duy trì và phát triển những lợi thế vốn có, nhằm cũng cố và mở rộng thị phần; gia tăng lợi nhuận, có khả năng chống đỡ và vượt qua những biến động bất lợi của môi trường kinh doanh. Năng lực cạnh tranh của NHTM được đánh giá qua các tiêu chí: năng lực tài chính; năng lực công nghệ; nguồn nhân lực; năng lực quản trị điều hành; mạng lưới hoạt động; mức độ đa dạng hóa sản phẩm kinh doanh … 1.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của NHTM Một NHTM để có thể nâng cao năng lực cạnh tranh, ngoài các yếu tố nội tại còn phụ thuộc vào môi trường xung quanh như: môi trường kinh doanh, sự gia tăng nhu cầu sử dụng ngân hàng, sự phát triển của thị trường tài chính và các ngành phụ trợ có liên quan với ngành ngân hàng… 1.1 Môi trường kinh doanh Môi trường kinh doanh của NHTM thể hiện ở các đặc điểm sau:  Tình hình kinh tế trong và ngoài nước: - Nội lực nền kinh tế của một quốc gia được thể hiện qua quy mô và mức độ tăng trưởng của Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), dự trữ ngoại hối… - Độ ổn định của nền kinh tế vĩ mô thông qua các chỉ tiêu như chỉ số lạm phát, lãi suất, tỷ giá hối đoái, cán cân thanh toán quốc tế… - Độ mở cửa của nền kinh tế thể hiện qua các rào cản, sự gia tăng nguồn vốn đầu tư trực tiếp, sự gia tăng trong hoạt động xuất nhập khẩu… - Tiềm năng tài chính, hiệu qủa hoạt đông của các doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn trong nước cũng như xu thế chuyển hướng hoạt động của các doanh nghiệp nước ngoài vào trong nước. Các yếu tố này tác động đến khả năng tích lũy và đầu tư của người dân, khả năng thu hút tiền gửi, cấp tín dụng và phát triển các sản phẩm của NHTM, khả năng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -4- mở rộng hoặc thu hẹp mạng lưới hoạt động của các ngân hàng.Từ đó, làm giảm hay tăng nhu cầu mở rộng tín dụng, triển khai các dịch vụ, mở rộng thị phần của NHTM. Để đạt được các mục tiêu của mình, các NHTM sẽ áp dụng các chiến lược khác nhau để nâng cao khả năng cạnh tranh của mình.

 Hệ thống pháp luật, môi trường văn hóa, xã hội, chính trị: - Điểm đặc biệt của hoạt động kinh doanh ngân hàng là chịu sự chi phối và ảnh hưởng của rất nhiều Bộ luật quy định khác nhau: Luật dân sự, luật xây dựng, luật đất đai, luật cạnh tranh, luật các tổ chức tín dụng…Bên cạnh đó NHTM còn chịu sự quản lý chặt chẽ của NHNN và được xem như là một trung gian để NHNN thực thi các CSTT của mình. Do vậy, sức mạnh cạnh tranh của các NHTM phụ thuộc rất nhiều vào chính sách tiền tệ, tài chính của Chính phủ và NHNN. - Ngoài ra, NHTM còn bị chi phối bởi những quy định, chuẩn mực chung của các thông lệ quốc tế về hoạt động thanh toán xuất nhập khẩu và quy định của tổ chức thương mại thế giới (WTO) trong việc quản trị hoạt động kinh doanh của mình. Do vậy, bất kỳ sự thay đổi nào trong hệ thống pháp luật, chuẩn mực quốc tế, cũng như CSTT của NHNN cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của các NHTM.2 Sự gia tăng nhu cầu sử dụng dịch vụ ngân hàng trong nền kinh tế: Với quá trình mở cửa nền kinh tế, tự do hóa và hội nhập thị trường tài chính tiền tệ, sự cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng sẽ tất yếu ngày càng trở nên gay gắt hơn.

Hiện nay cạnh tranh giữa các NHTM không chỉ dừng lại ở loại hình dịch vụ truyền thống (huy động và cho vay) mà còn cạnh tranh ở thị trường sản phẩm dịch vụ mới. Phân tích những yếu tố dưới đây có thể thấy được nhu cầu dịch vụ ngân hàng trong tương lai sẽ ngày càng tăng cao: - Sự biến đổi về cơ cấu dân cư, sự tăng dân số (đặc biệt là khu vực đô thị), sự tăng lên của các khu công nghiệp, khu đô thị mới dẫn đến số doanh nghiệp và cá nhân có nhu cầu sử dụng dịch vụ ngân hàng tăng lên rõ rệt. - Thu nhập bình quân đầu người ở hầu hết các quốc gia đều được nâng lên, qua đó các dịch vụ ngân hàng cũng sẽ có những bước phát triển tương ứng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -5- - Các hoạt động thương mại quốc tế ngày càng phát triển làm gia tăng nhu cầu thanh toán quốc tế qua ngân hàng.

- Lượng lao động di cư giữa các vùng tăng lên, kéo theo nhu cầu chuyển tiền cũng như thanh toán qua ngân hàng có chiều hướng tăng cao. Ngoài ra, thị trường tài chính càng phát triển thì khách hàng càng có nhiều sự lựa chọn. Các yêu cầu của khách hàng đối với dịch vụ ngân hàng sẽ ngày càng cao hơn cả về chất lượng, giá cả, các tiện ích lẫn phong cách phục vụ. Đây chính là áp lực buộc các NHTM phải đổi mới toàn diện để đáp ứng nhu cầu khách hàng và nâng cao khả năng cạnh tranh.3 Sự phát triển của thị trường tài chính và các ngành phụ trợ liên quan đến ngành ngân hàng Thị trường tài chính trong nước phát triển mạnh là điều kiện để các ngân hàng phát triển và gia tăng cung vào một ngành có lợi nhuận, từ đó dẫn đến mức độ cạnh tranh cũng gia tăng.