Chương 1: Tổng quan của vấn đề nghiên cứu Chương 2: Một số vấn đề lý luận về năng lực cạnh tranh trong hoạt động cung ứng dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu Chương 3: Thực trạng năng lực cạnh tranh của Công ty cổ phần quốc tế Tico trong hoạt động cung ứng dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu Chương 4: Phương hướng phát triển và đề xuất giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu công ty cổ phần quốc tế Tico 4 Luan van CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG DỊCH VỤ GIAO NHẬN HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU 2. Khái quát về dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu 2.1 Khái niệm và nội dung của dịch vụ 2. Khái niêm về giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu Giao nhận vận tải là một trong những hoạt động quan trọng không thể thiếu của trao đổi mua bán hàng hóa, đặc biệt trong quá trình lưu thông, vận chuyển hàng hóa từ nơi sản xuất đến tay người tiêu dùng. Giao nhận thực hiện các công việc liên quan đến quá trình chuyên chở như đóng gói, bao bì, lưu kho, đưa hàng ra cảng, làm thủ tục gửi hàng, xép hàng lên tàu, vận tải hàng đến cảng đích, dỡ hàng ra khỏi tàu và giao cho người nhận hàng,… Với nhiều ý nghĩa và nội hàm như vậy, có rất nhiều định nghĩa về giao nhân Hiện nay có nhiều khái niệm khác nhau về Dịch vụ giao nhận (Freight forwarding service).
Theo quy tắc mẫu về dịch vụ giao nhận vận tải của Liên đoàn các Hiệp hội giao nhận vận tải quốc tế (FIATA) thì giao nhận vận tải được định nghĩa như sau: “Giao nhận vận tải là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề về hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa”. Khái niệm và nội dung dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu Theo sự phát triển, dịch vụ giao nhận trở nên hoàn hảo hơn và có sự kết hợp với các hoạt động khác để phục vụ khách hàng tốt hơn nên thay vì đưa ra khái niệm về dịch vụ giao nhận, điều 233 Luật Thương mại 2005 đã đưa ra khái niệm về dịch vụ logistics với nội dung không khác nhiều so với khái niệm dịch vụ giao nhận của FIATA. Đó là: “Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan đến hàng hóa theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao” 5 Luan van Nội dung dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu : Đặc điểm của dịch vụ giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu: Cũng bởi là dịch vụ mang đặc điểm chung của dịch vụ, là hàng hóa vô hình nên không có tiêu chuẩn đánh giá đồng nhất, chất lượng dịch vụ phụ thuộc vào cảm nhận của người được sử dụng dịch vụ. Tuy nhiên dịch vụ này cũng có những đặc điểm riêng nhất định: - Dịch vụ giao nhận không tạo ra sản phẩm vật chất, mà chỉ làm đối tượng thay đổi vị trí không gian.
Dịch vụ giao nhận hàng hóa còn tác động tích cực đến sự phát triển của sản xuất và nâng cao đời sống xã hội - Dịch vụ giao nhận có tính chất thụ động, do phụ thuộc vào nhu cầu của khách hàng, các quy định từ bên vân chuyển, quy định nhà nước, ràng buộc pháp lý, thể chế của Chính phủ - Dịch vụ mang tính thời vụ, là dịch vụ cho hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa giữa các quốc gia nên nó phụ thuộc nhiều vào lượng hàng hóa xuất nhập khẩu. Hoạt động xuất nhập khẩu mang tính thời vụ nên giao nhận hàng hóa cũng chịu ảnh hưởn của tính thời vụ. - Dịch vụ giao nhận hàng hóa còn phụ thuộc vào cơ sở vật chất kỹ thuật và kinh nghiệm cũng như kỹ năng handle, xử lý lô hàng Dịch vụ giao nhân hàng hóa xuất nhập khẩu bao gồm : - Chuẩn bị hàng hóa để chuyên chở - Tổ chức chuyên chở hàng hóa trong phạm vi ga, cảng - Tổ chức xếp dỡ hàng hóa - Làm tư cho chủ hàng trong việc chuyên chở hàng hóa - Ký kết hợp đồng vận tải với người chuyên chở, thuê tàu, lưu cước - Làm các thủ tục gửi hàng, nhận hàng - Làm các thủ tục hải quan, kiểm nghiệm, kiểm dịch - Mua bảo hiểm cho hàng hóa - Lập các chứng từ cần thiết trong quá trình gửi hàng, nhận hàng - Thanh toán, thu đổi ngoại tệ - Nhận hàng từ người chuyên chở và giao cho người nhận 6 Luan van - Gom hàng, lựa chọn tuyến đường vận tải, phương thức vận tải và người chuyên chở thích hợp - Đóng gói bao bì, phân loại, tái chế hàng hóa - Lưu kho, bảo quản hàng hóa - Nhận và kiểm tra các chứng từ cần thiết liên quan đến sự vận động của hàng hóa - Thanh toán cước phí, chi phí xếp dỡ, chi phí lưu kho lưu bãi,… - Thông báo tình hình đi và đến của các phương tiện vận tải - Thông báo tổn thất với người chuyên chở - Giúp chủ hàng trong việc khiếu nại đòi bồi thường 2. Vai trò của dịch vụ giao nhận hàng hóa XNK Đối với khách hàng sử dụng dịch vụ giao nhận : - Tạo điều kiện cho hàng hóa được lưu thông nhanh chóng, đảm bảo an toàn và tiết kiệm cho hàng hóa.
Dịch vụ giao nhận còn góp phần mở rộng thị trường trong buôn bán quốc tế. Các doanh nghiệp sản xuất muốn mở rộng thị trường cho sản phẩm cần sự hỗ trợ của dịch vụ giao nhận. Dịch vụ giao nhận sẽ trở thành cầu nối trong vận chuyển hàng hóa tới các thị trường khác nhau đúng với các yêu cầu về thời gian và địa điểm đặt ra. Nhờ đó, các doanh nghiệp có thể khai thác và mở rộng thị trường mạnh mẽ và đa dạng hơn.
- Giúp khách hàng nâng cao hiệu quả pháp lý, giảm thiểu các chi phí trong quá trình sản xuất, trong quá trình lưu thông phân phối hàng hóa, đồng thời giảm các chi phí phát sinh như phí lưu kho, bến bãi, chi phí đào tạo nhân công… Từ đó góp phần làm giảm giá cả hàng hóa xuất nhập khẩu, mang lại nhiều lợi ích cho khách hàng hơn, nâng cao sức cạnh tranh cho các doanh nghiệp Đối với nền kinh tế thương mại: - Đẩy nhanh lưu thông hàng hóa, đảm bảo vấn đề an toàn trong quá trình vận chuyển mà không cần sư hiện diện của bên xuất khẩu và nhập khẩu trong quá trình tác nghiệp. - Nhờ hoạt động giao nhận, góp phần ổn định cán cân xuất nhập khẩu, nâng cao sức cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước so với thị trường quốc tế. Đóng 7 Luan van góp cho nền kinh tế nước nhà, nâng cao vị thế cạnh tranh cũng như sự phủ sóng của các mặt hàng sản phẩm nước nhà tại nhiều thị trường trên thế giới. Khái quát về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong hoat động cung ứng dịch vụ giao nhận hàng hóa XNK 2.
Khái niệm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong hoạt động cung ứng dịch vụ giao nhận hàng hóa XNK Khái niệm năng lực cạnh tranh Theo từ điển Bách Khoa toàn thư Việt Nam: “Cạnh tranh là hoạt động tranh đua giữa những người sản xuất hàng hóa, giữa các thương nhân, các nhà kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, bị chi phối bởi quan hệ cung – cầu, nhằm giành các điều kiện sản xuất, tiêu thụ và thị trường có lợi nhất.” Theo Michael Porter thì: “Cạnh tranh là giành lấy thị phần. Bản chất của cạnh tranh là tìm kiếm lợi nhuận, là khoản lợi nhuận cao hơn mức lợi nhuận trung bình mà DN đang có. Kết quả quá trình cạnh tranh là sự bình quân hóa lợi nhuận trong ngành theo chiều hướng cải thiện sâu dẫn đến hệ quả giá cả có thể giảm đi” Theo K. Marx: "Cạnh tranh là sự ganh đua, đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm dành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu dùng hàng hóa để thu được lợi nhuận siêu ngạch".
Có rất nhiều khái niệm về cạnh tranh, song có thể hiểu một cách chung nhất về cạnh tranh như sau: “Cạnh tranh là quan hệ kinh tế mà ở đó các doanh nghiệp ganh đua nhau tìm mọi biện pháp, kể cả nghệ thuật lẫn thủ đoạn để đạt được mục tiêu kinh tế của mình, thông thường là chiếm lĩnh thị trường, giành lấy KH cũng như điều kiện sản xuất, thị trường có lợi nhất”. Mục đích cuối cùng trong các cuộc cạnh tranh là tối đa hóa lợi ích đối với DN và đối với người tiêu dùng là lợi ích tiêu dùng và sự tiện lợi. Khái niệm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong hoạt động cung ứng dịch vụ giao nhận hàng hóa: Cung ứng dịch vụ là hoạt động thương mại, theo đó một bên có nghĩa vụ thực hiện dịch vụ cho bên khác và nhận thanh toán, bên sử dụng dịch vụ có nghĩa vụ thanh toán cho bên cung ứng dịch vụ và sử dụng theo thỏa thuận” ( Theo điều 3, Luật thương mại 2005) 8 Luan van Qua đó ta có thể hiểu “Năng lực cung ứng dịch vụ giao nhận là khả năng cung cấp các dịch vụ liên quan đến chuyên chở ( được thực hiện bởi một hoặc nhiều phương tiện vận tải ), gom hàng, lưu kho, xếp dỡ, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ phụ trợ và tư vấn có liên quan đến các dịch vụ kể trên, bao gồm nhưng không chỉ giới hạn ở những vấn đề hải quan hay tài chính, khai báo hàng hóa cho những mục đích chính thức, mua bảo hiểm cho hàng hóa và thu tiền hay lập các chứng từ liên quan đến hàng hóa.