Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Hợp Tác Xã Nông Nghiệp Tại Tỉnh Hòa Bình

Nâng cao năng lực cán bộ hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh Hòa Bình nhằm thúc đẩy phát triển bền vững và hiệu quả trong sản xuất nông nghiệp.

• Tác giả: Đinh Thị Ngọc Hoa
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Ngọc Ninh
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Hợp Tác Xã Nông Nghiệp Tại Hòa Bình
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC SƠ ĐỒ, HỘP
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 7.1. Mục tiêu chung
• 7.2. Mục tiêu cụ thể
• 8. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 9. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 9.1. Đối tượng nghiên cứu
• 9.2. Phạm vi nghiên cứu
• 10. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN VĂN
• 10.1. Về lý thuyết

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ HTX Hòa Bình

Kinh tế hợp tác và hợp tác xã đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam. Các nghị quyết của Đảng và pháp luật của Nhà nước đều khẳng định điều này. Hiện nay, cả nước có hơn 22.861 hợp tác xã, trong đó hơn 60% là HTXNN. Tuy nhiên, khu vực HTXNN còn nhiều hạn chế, đòi hỏi nỗ lực lớn, đặc biệt từ đội ngũ cán bộ quản lý. Cán bộ quản lý HTX là người định hướng và dẫn dắt HTX phát triển. Do đó, việc nâng cao năng lực cho đội ngũ này là vô cùng quan trọng. Hòa Bình, một tỉnh miền núi, có tiềm năng lớn để phát triển nông nghiệp. Các HTXNN đóng góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, cung cấp nông sản an toàn cho thị trường trong và ngoài tỉnh, đặc biệt là Hà Nội. Tỉnh ủy và UBND tỉnh Hòa Bình đặc biệt quan tâm đến phát triển HTXNN.

1.1. Vai trò của HTXNN trong phát triển kinh tế Hòa Bình

Các HTXNN ở Hòa Bình đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nông sản an toàn, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm HTX nông nghiệp Hòa Bình giúp nông dân tiếp cận thị trường ổn định, nâng cao giá trị sản phẩm. Các HTXNN cũng góp phần vào xây dựng nông thôn mới, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn. Sự phát triển của HTXNN được Tỉnh ủy, UBND tỉnh Hòa Bình đặc biệt quan tâm và hỗ trợ.

1.2. Thực trạng hoạt động của HTXNN tại tỉnh Hòa Bình

Theo phân loại của Liên minh HTX tỉnh Hòa Bình, hiện có tới 43,11% HTXNN hoạt động ở mức trung bình và 12,68% hoạt động yếu. Nhiều HTX chưa theo kịp xu thế phát triển của kinh tế thị trường, tích lũy vốn còn khó khăn. Nguyên nhân chính là do cán bộ HTXNN thiếu kiến thức về pháp luật, quản lý kinh tế, quản trị doanh nghiệp, văn hóa doanh nghiệp, ngoại ngữ và tin học. Do đó, việc nâng cao năng lực cho đội ngũ này là yêu cầu cấp thiết.

II. Thách Thức Năng Lực Cán Bộ HTXNN Tại Hòa Bình Hiện Nay

Đội ngũ cán bộ hợp tác xã nông nghiệp (CBHTXNN) hiện nay còn yếu về trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Họ ít được bồi dưỡng thường xuyên, cập nhật thông tin không kịp thời, và khả năng tiếp cận khoa học kỹ thuật còn hạn chế. Điều này ảnh hưởng đến khả năng chèo lái HTX và nâng cao đời sống cho người dân nông thôn. Mặc dù có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất nông nghiệp và nhiệt tình phối hợp, nhưng trình độ chuyên môn của CBHTXNN còn hạn chế. Một phần lớn cán bộ chưa qua đào tạo bài bản, mà chỉ được bồi dưỡng ngắn ngày. CBHTXNN chưa chú trọng xây dựng thương hiệu cho sản phẩm HTX, và việc lập kế hoạch, phân tích đánh giá chưa hiệu quả. Trình độ tin học và ngoại ngữ của cán bộ còn yếu.

2.1. Hạn chế về trình độ chuyên môn và kỹ năng quản lý

Theo nghiên cứu, một tỷ lệ đáng kể cán bộ HTXNN chưa qua đào tạo chuyên môn bài bản, chủ yếu dựa vào kinh nghiệm thực tế. Điều này dẫn đến hạn chế trong việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại, xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả và giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình hoạt động của HTX. Bồi dưỡng năng lực quản lý HTX nông nghiệp Hòa Bình là một yêu cầu cấp thiết.

2.2. Thiếu kỹ năng mềm và khả năng tiếp cận thị trường

Kỹ năng mềm cho cán bộ HTX nông nghiệp Hòa Bình, như giao tiếp, đàm phán, làm việc nhóm, còn hạn chế. Điều này gây khó khăn trong việc xây dựng mối quan hệ với đối tác, khách hàng và thành viên HTX. Khả năng tiếp cận thị trường, nắm bắt thông tin về nhu cầu và xu hướng tiêu dùng cũng còn yếu, ảnh hưởng đến khả năng tiêu thụ sản phẩm và nâng cao giá trị gia tăng.

2.3. Khó khăn trong ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo

Việc ứng dụng công nghệ trong HTX nông nghiệp Hòa Bình còn chậm chạp do thiếu kiến thức và kỹ năng về công nghệ thông tin, tự động hóa và các giải pháp kỹ thuật tiên tiến. Điều này làm giảm năng suất, chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh của HTX. Đổi mới sáng tạo trong sản xuất, chế biến và marketing sản phẩm cũng chưa được chú trọng.

III. Giải Pháp Đào Tạo Bồi Dưỡng Năng Lực Cán Bộ HTXNN Hòa Bình

Để nâng cao năng lực CBHTXNN tỉnh Hòa Bình, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp. Đầu tiên, cần sắp xếp, bố trí hợp lý đội ngũ CBHTXNN, đảm bảo phù hợp với năng lực và kinh nghiệm. Thứ hai, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, phương pháp và kỹ năng cho CBHTXNN. Thứ ba, cần tăng cường, bổ sung trang thiết bị và cải thiện điều kiện làm việc cho CBHTXNN. Cuối cùng, cần cải thiện chế độ tiền lương, phụ cấp và khen thưởng đối với CBHTXNN.

3.1. Xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu và thực tiễn

Cần xây dựng chương trình đào tạo HTX nông nghiệp Hòa Bình chuyên sâu, tập trung vào các kiến thức và kỹ năng thiết yếu cho CBHTXNN, như quản lý kinh tế, quản trị doanh nghiệp, marketing, tài chính, pháp luật và ứng dụng công nghệ. Chương trình cần kết hợp lý thuyết với thực hành, tăng cường các buổi tham quan, học hỏi kinh nghiệm từ các HTX thành công.

3.2. Tăng cường hợp tác với các trường viện và chuyên gia

Cần tăng cường hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và các chuyên gia trong lĩnh vực nông nghiệp và kinh tế để nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng CBHTXNN. Mời các chuyên gia tham gia giảng dạy, tư vấn và hỗ trợ HTX trong quá trình hoạt động. Phát triển nguồn nhân lực HTX nông nghiệp Hòa Bình cần sự chung tay của nhiều bên.

3.3. Đa dạng hóa hình thức đào tạo và bồi dưỡng

Cần đa dạng hóa hình thức đào tạo và bồi dưỡng CBHTXNN, như tổ chức các khóa học ngắn hạn, hội thảo, tập huấn, đào tạo trực tuyến và cử cán bộ đi học tập, trao đổi kinh nghiệm ở các địa phương khác. Tạo điều kiện cho CBHTXNN tự học tập, nghiên cứu và cập nhật kiến thức mới.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Và Liên Kết Sản Xuất Cho HTX Hòa Bình

Để nâng cao hiệu quả hoạt động, HTXNN cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong HTX nông nghiệp Hòa Bình. Điều này bao gồm việc sử dụng các phần mềm quản lý, hệ thống thông tin, và các giải pháp kỹ thuật tiên tiến trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, cần tăng cường liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm HTX nông nghiệp Hòa Bình, xây dựng chuỗi giá trị bền vững từ sản xuất đến tiêu dùng. Marketing cho HTX nông nghiệp Hòa Bình cũng cần được chú trọng, xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm.

4.1. Xây dựng hệ thống thông tin và quản lý dữ liệu

Cần xây dựng hệ thống thông tin và quản lý dữ liệu cho HTXNN, giúp cán bộ quản lý nắm bắt thông tin về sản xuất, thị trường, tài chính và các hoạt động khác của HTX. Sử dụng các phần mềm quản lý để nâng cao hiệu quả công việc và giảm thiểu sai sót.

4.2. Áp dụng các giải pháp kỹ thuật tiên tiến trong sản xuất

Cần áp dụng các giải pháp kỹ thuật tiên tiến trong sản xuất nông nghiệp, như sử dụng giống mới, phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học, hệ thống tưới tiêu tiết kiệm nước và các quy trình sản xuất an toàn. Điều này giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường.

4.3. Phát triển kênh phân phối và quảng bá sản phẩm

Cần phát triển các kênh phân phối đa dạng, như bán hàng trực tiếp, bán hàng qua mạng, tham gia các hội chợ triển lãm và hợp tác với các siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch. Xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm HTX trên các phương tiện truyền thông và mạng xã hội.

V. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển HTXNN Và Cán Bộ Tại Hòa Bình

Để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của HTXNN và nâng cao năng lực CBHTXNN, cần có các chính sách hỗ trợ HTX nông nghiệp Hòa Bình phù hợp. Điều này bao gồm các chính sách về tài chính, tín dụng, đất đai, khoa học công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực. Cần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và bình đẳng cho HTXNN, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của HTX.

5.1. Cải thiện chính sách tín dụng và tài chính cho HTX

Cần cải thiện chính sách tín dụng và tài chính cho HTXNN, tạo điều kiện cho HTX tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để đầu tư vào sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Đơn giản hóa thủ tục vay vốn và giảm thiểu các chi phí liên quan.

5.2. Hỗ trợ HTX tiếp cận đất đai và khoa học công nghệ

Cần hỗ trợ HTX tiếp cận đất đai để mở rộng quy mô sản xuất và xây dựng cơ sở hạ tầng. Tạo điều kiện cho HTX tiếp cận các tiến bộ khoa học công nghệ mới, như giống mới, quy trình sản xuất tiên tiến và các giải pháp kỹ thuật số.

5.3. Tăng cường kiểm tra giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động

Cần tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động của HTXNN, đảm bảo HTX hoạt động đúng pháp luật và đạt được các mục tiêu đề ra. Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm và có biện pháp chấn chỉnh kịp thời.

VI. Kinh Nghiệm Thành Công Và Mô Hình HTXNN Tiên Tiến Hòa Bình

Nghiên cứu và học hỏi kinh nghiệm thành công của HTX nông nghiệp Hòa Bình và các địa phương khác là rất quan trọng. Cần tìm hiểu các mô hình HTX nông nghiệp tiên tiến Hòa Bình, áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả và xây dựng mối quan hệ hợp tác bền vững với các đối tác. Nâng cao năng lực cạnh tranh của HTX nông nghiệp Hòa Bình là mục tiêu quan trọng để phát triển bền vững.

6.1. Nghiên cứu các mô hình HTXNN thành công trong và ngoài tỉnh

Cần nghiên cứu các mô hình HTXNN thành công trong và ngoài tỉnh, phân tích các yếu tố tạo nên thành công và rút ra bài học kinh nghiệm. Tham quan, học hỏi kinh nghiệm từ các HTX điển hình và áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả.

6.2. Xây dựng mối quan hệ hợp tác bền vững với đối tác

Cần xây dựng mối quan hệ hợp tác bền vững với các đối tác, như doanh nghiệp, nhà khoa học, tổ chức tín dụng và các cơ quan quản lý nhà nước. Hợp tác để chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và nguồn lực, cùng nhau phát triển.

6.3. Đánh giá hiệu quả hoạt động và điều chỉnh chiến lược

Cần thường xuyên đánh giá hiệu quả hoạt động của HTXNN và điều chỉnh chiến lược kinh doanh cho phù hợp với tình hình thực tế. Lắng nghe ý kiến phản hồi từ thành viên HTX và các bên liên quan để cải thiện hoạt động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kinh tế tập thể và mô hình hợp tác xã giữ vai trò nòng cốt trong chiến lược tái cơ cấu nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới tại Việt Nam. Trên phạm vi toàn quốc, hệ thống kinh tế hợp tác ghi nhận 22.861 hợp tác xã đang hoạt động, trong đó hợp tác xã nông nghiệp chiếm tỷ trọng áp đảo trên 60%. Tại tỉnh Hòa Bình, khu vực nông, lâm nghiệp duy trì vị trí trọng yếu khi đóng góp 45,0% vào cơ cấu kinh tế toàn tỉnh năm 2019, đồng thời hỗ trợ tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 11%/năm trong giai đoạn 2017 - 2019. Mặc dù địa phương sở hữu 21.574,49 ha đất nông lâm nghiệp cùng tiềm năng phát triển các vùng chuyên canh đặc sản như cam Cao Phong hay mía tím Tân Lạc, hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã nông nghiệp vẫn còn nhiều hạn chế. Đánh giá của Liên minh Hợp tác xã tỉnh Hòa Bình chỉ ra rằng có tới 43,11% đơn vị hoạt động ở mức trung bình và 12,68% xếp loại yếu kém.

Nguyên nhân căn bản của thực trạng trên xuất phát từ sự hạn chế về năng lực quản trị, trình độ chuyên môn và kỹ năng thực thi của đội ngũ cán bộ điều hành hợp tác xã. Luận văn tập trung giải quyết bài toán nâng cao năng lực toàn diện cho đội ngũ cán bộ hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về năng lực cán bộ hợp tác xã kiểu mới, đánh giá thực trạng năng lực quản lý và chuyên môn kỹ thuật, xác định các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất hệ thống giải pháp mang tính khả thi cao. Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2016 - 2019 và dữ liệu sơ cấp điều tra thực địa năm 2019 tại 11 huyện, thành phố của tỉnh. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp luận cứ khoa học giúp địa phương nâng tỷ lệ cán bộ hợp tác xã qua đào tạo chuyên môn đạt trên 70%, giảm tỷ lệ hợp tác xã yếu kém xuống dưới 5% và thúc đẩy chuỗi giá trị nông sản bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng mô hình cấu trúc năng lực tích hợp KSA (Kiến thức - Kỹ năng - Thái độ) kết hợp với các lý thuyết quản trị nguồn nhân lực trong khu vực kinh tế tập thể:

• Khung năng lực cán bộ hợp tác xã nông nghiệp: Kế thừa quan điểm của Lê Xuân Hiền (2016) và Thiên Tú (2018), năng lực cán bộ được chuẩn hóa thành 3 trụ cột: Khối kiến thức (chuyên môn nông nghiệp, quản trị kinh doanh, kinh tế - xã hội nông thôn và chính sách pháp luật); Khối kỹ năng (lập kế hoạch, phân tích kinh tế, đàm phán thương mại, thuyết trình trước cộng đồng và ứng dụng công nghệ thông tin); Khối phẩm chất đạo đức (tinh thần trách nhiệm vì cộng đồng, tính gương mẫu, kỷ luật công vụ và tác phong sâu sát nông dân).
• Lý thuyết tổ chức hợp tác xã kiểu mới: Dựa trên nền tảng Luật Hợp tác xã năm 2012 và nguyên tắc của Liên minh Hợp tác xã Quốc tế (ICA, 1995), xác định hợp tác xã là tổ chức kinh tế đồng sở hữu, tự chủ, tự chịu trách nhiệm. Mô hình đòi hỏi sự phân định rõ ràng giữa chức năng quản trị của Hội đồng quản trị và chức năng điều hành của Ban Giám đốc, đặt lợi ích phục vụ thành viên làm mục tiêu tối thượng.
• Các khái niệm then chốt: Cán bộ quản lý hợp tác xã (Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc, Ban kiểm soát, Kế toán trưởng); Năng lực điều hành chuỗi cung ứng; Cơ chế phân phối thu nhập theo tỷ lệ sử dụng dịch vụ và trích lập tối thiểu 20% cho quỹ đầu tư phát triển, 5% cho quỹ dự phòng tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu triển khai phương pháp tiếp cận đa chiều kết hợp nghiên cứu định tính và phân tích định lượng:

• Phương pháp chọn mẫu và quy mô mẫu: Tổng dung lượng mẫu khảo sát trực tiếp gồm 255 đối tượng, được lựa chọn theo phương pháp phân tầng kết hợp ngẫu nhiên tại các huyện trọng điểm nông nghiệp của tỉnh Hòa Bình. Mẫu khảo sát bao gồm: 150 cán bộ giữ các vị trí chủ chốt và chuyên môn tại các hợp tác xã nông nghiệp, 90 hộ nông dân thành viên sử dụng dịch vụ hợp tác xã, và 15 cán bộ quản lý nhà nước phụ trách kinh tế tập thể cấp tỉnh, huyện, xã. Quy mô mẫu này bảo đảm độ tin cậy thống kê và tính đại diện cho các mô hình hợp tác xã dịch vụ, sản xuất kết hợp dịch vụ và chuyên canh.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ các báo cáo định kỳ giai đoạn 2016 - 2019 của Cục Thống kê tỉnh Hòa Bình, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Liên minh Hợp tác xã tỉnh và các văn bản chỉ đạo như Quyết định 2261/QĐ-TTg, Nghị quyết 13-NQ/TU. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phiếu điều tra cấu trúc và phỏng vấn sâu năm 2019.
• Phương pháp phân tích: Ứng dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm (%), phân tích bảng chéo (cross-tabulation) và phương pháp đánh giá định tính nhằm bóc tách chính xác các nhân tố tác động tới năng lực cán bộ và kết quả kinh doanh của hợp tác xã.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích dữ liệu thực nghiệm năm 2019 trên địa bàn tỉnh Hòa Bình phản ánh bức tranh toàn cảnh về thực trạng năng lực cán bộ hợp tác xã nông nghiệp:

• Bất cập về trình độ chuyên môn đào tạo: Có tới 40,29% cán bộ hợp tác xã nông nghiệp tại Hòa Bình chưa từng qua đào tạo chuyên môn chính quy, chủ yếu chỉ tham gia các lớp tập huấn bồi dưỡng ngắn ngày từ 3 đến 5 ngày. Đội ngũ cán bộ có trình độ đại học và cao đẳng chiếm tỷ lệ khiêm tốn, phần lớn kiến thức điều hành dựa vào kinh nghiệm sản xuất nông hộ truyền thống hơn là phương pháp quản trị hiện đại.
• Hạn chế nghiêm trọng về kỹ năng quản trị và chuyển đổi số: Kết quả điều tra ghi nhận trên 65% cán bộ lúng túng trong việc xây dựng phương án sản xuất kinh doanh khả thi và thiết lập hồ sơ vay vốn ngân hàng thương mại. Hơn 70% cán bộ chưa từng tiếp cận kỹ năng xây dựng thương hiệu, đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ hoặc truy xuất nguồn gốc nông sản. Trình độ tin học văn phòng và ngoại ngữ còn rất yếu, với dưới 20% cán bộ có khả năng sử dụng thành thạo phần mềm kế toán và ứng dụng thương mại điện tử.
• Chế độ đãi ngộ thấp ảnh hưởng trực tiếp đến động lực làm việc: Tiền lương bình quân của cán bộ hợp tác xã nông nghiệp năm 2019 chỉ đạt khoảng 2,24 triệu đồng/người/tháng, thấp hơn đáng kể so với mức lương bình quân của khu vực doanh nghiệp tư nhân cùng kỳ. Có đến 76% cán bộ được hỏi cho rằng chế độ thù lao và phụ cấp hiện tại chưa đáp ứng nhu cầu sống tối thiểu, dẫn đến tâm lý làm việc kiêm nhiệm, thiếu gắn bó lâu dài.
• Đánh giá từ các hộ thành viên: Khoảng 85% hộ nông dân ghi nhận tinh thần nhiệt tình, thẳng thắn và sự gắn bó của cán bộ tại thôn bản. Tuy nhiên, có tới 52% hộ thành viên đánh giá năng lực hỗ trợ tiếp cận vốn tín dụng và tìm kiếm thị trường tiêu thụ đầu ra của cán bộ chỉ đạt mức trung bình và yếu.

Thảo luận kết quả

Thực trạng năng lực cán bộ còn nhiều lỗ hổng bắt nguồn từ việc công tác đào tạo, bồi dưỡng trong thời gian qua còn mang tính hình thức, nội dung nặng về lý luận chung, chưa bám sát kỹ thuật tác nghiệp hành chính và quản trị thực tế của từng mô hình hợp tác xã. Cơ chế phân bổ ngân sách đào tạo còn dàn trải, chưa gắn liền với quy hoạch chức danh cụ thể dẫn đến lãng phí nguồn lực.

So sánh với các tỉnh lân cận như Phú Thọ (thí điểm đưa 3 cán bộ trẻ tốt nghiệp đại học về mỗi hợp tác xã) hay Sơn La (ban hành Nghị quyết số 08/2019 hỗ trợ lương bằng mức lương tối thiểu vùng cho trí thức trẻ), tỉnh Hòa Bình vẫn còn chậm trễ trong việc ban hành chính sách đãi ngộ đặc thù để thu hút nhân lực chất lượng cao về nông thôn. Điển hình như tại Lâm Đồng, việc HTX cà phê Bảo Lộc đưa cử nhân kỹ thuật và kinh tế vào điều hành đã giúp doanh thu cung ứng dịch vụ năm 2017 đạt mốc 20 tỷ đồng, chứng minh vai trò quyết định của nhân lực có trình độ.

Các số liệu khảo sát về cơ cấu trình độ học vấn, độ tuổi và mức độ thành thạo kỹ năng của 150 cán bộ có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột chồng phân tầng trình độ và biểu đồ mạng nhện (Radar Chart). Cách trình bày này giúp các nhà quản lý thấy rõ khoảng cách chênh lệch giữa chuẩn năng lực theo Luật Hợp tác xã năm 2012 và năng lực thực tế của cán bộ cơ sở.

Đề xuất và khuyến nghị

Để tạo bước đột phá trong quản trị kinh tế tập thể, tỉnh Hòa Bình cần triển khai đồng bộ 4 nhóm giải pháp chiến lược giai đoạn 2021 - 2025:

• Giải pháp 1: Hoàn thiện công tác quy hoạch, sắp xếp và chuẩn hóa đội ngũ cán bộ. Ủy ban nhân dân tỉnh và Sở Nông nghiệp & PTNT triển khai đề án thí điểm thu hút 30 - 50 trí thức trẻ tốt nghiệp đại học, cao đẳng các chuyên ngành kinh tế nông nghiệp, công nghệ sinh học và kế toán về làm việc có thời hạn (tối thiểu 36 tháng) tại các hợp tác xã; mục tiêu trẻ hóa đội ngũ cán bộ lãnh đạo, đạt tỷ lệ 50% cán bộ dưới 45 tuổi vào năm 2025.
• Giải pháp 2: Đổi mới toàn diện nội dung và phương pháp đào tạo, bồi dưỡng. Liên minh Hợp tác xã tỉnh phối hợp với các cơ sở đào tạo chuyên ngành xây dựng mô-đun bồi dưỡng thực chiến theo phương pháp cầm tay chỉ việc, tập trung vào 4 chuyên đề cốt lõi: lập phương án kinh doanh theo chuỗi giá trị, kế toán hợp tác xã, kỹ năng số trong thương mại điện tử và xây dựng thương hiệu nông sản OCOP; bảo đảm 100% cán bộ chủ chốt hoàn thành chuẩn hóa nghiệp vụ trước năm 2023.
• Giải pháp 3: Nâng cấp điều kiện làm việc và cơ sở hạ tầng công nghệ. Hội đồng nhân dân và UBND cấp huyện bố trí nguồn ngân sách hỗ trợ 100% các hợp tác xã nông nghiệp đang hoạt động trang bị tối thiểu 01 bộ máy tính kết nối Internet, máy in và phần mềm quản lý tài chính; hoàn thiện lắp đặt trong vòng 18 tháng kể từ khi phê duyệt đề án.
• Giải pháp 4: Cải cách chính sách tiền lương, thù lao và chế độ bảo hiểm. Hướng dẫn các hợp tác xã thực hiện nghiêm ngặt quy định trích lập tối thiểu 20% quỹ đầu tư phát triển và 5% quỹ dự phòng rủi ro từ lợi nhuận; xây dựng quy chế trả lương gắn với hiệu quả sản xuất kinh doanh và hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện/bắt buộc cho cán bộ quản lý chuyên trách, nâng mức thu nhập bình quân lên tối thiểu 4,5 triệu đồng/tháng vào năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống dữ liệu thực chứng của công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn cho nhiều nhóm đối tượng:

• Ban Quản trị và Giám đốc các hợp tác xã nông nghiệp: Sử dụng bộ chỉ tiêu năng lực KSA làm công cụ tự đánh giá điểm mạnh, điểm yếu của đội ngũ quản lý, từ đó phân công nhiệm vụ phù hợp, tái cấu trúc bộ máy điều hành và chủ động xây dựng phương án kinh doanh thích ứng với kinh tế thị trường.
• Cơ quan quản lý nhà nước và Liên minh Hợp tác xã các cấp: Tham khảo số liệu phân tích và mô hình thực nghiệm để hoạch định chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, xây dựng kế hoạch phân bổ ngân sách đào tạo và ban hành các cơ chế thu hút nhân tài cho khu vực nông thôn.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Quản lý kinh tế: Kế thừa khung lý thuyết hoàn chỉnh, phương pháp thiết kế mẫu khảo sát thực địa 255 đối tượng và hệ thống biến số nghiên cứu điển hình tại địa bàn trung du miền núi.
• Các tổ chức phi chính phủ và đơn vị tài trợ dự án phát triển nông thôn: Áp dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế các chương trình tập huấn nâng cao năng lực cộng đồng, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật và xây dựng chuỗi giá trị nông sản bền vững tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Câu hỏi thường gặp

• Hạn chế lớn nhất về năng lực của cán bộ hợp tác xã nông nghiệp tại Hòa Bình là gì? Rào cản lớn nhất là sự thiếu hụt trình độ chuyên môn chính quy khi có tới 40,29% cán bộ chưa qua đào tạo bài bản. Đa số cán bộ chỉ tham gia các khóa tập huấn ngắn ngày nên rất yếu về kỹ năng lập phương án sản xuất kinh doanh dài hạn, phân tích tài chính, ứng dụng tin học và xây dựng thương hiệu nông sản.
• Tại sao cần phân định rõ chức năng giữa Chủ tịch HĐQT và Giám đốc hợp tác xã? Theo Luật Hợp tác xã năm 2012, việc tách bạch chức năng quản trị chiến lược của Hội đồng quản trị và chức năng điều hành kinh doanh trực tiếp của Ban Giám đốc giúp bảo đảm tính minh bạch, nâng cao trách nhiệm giải trình và hạn chế tình trạng lạm quyền hoặc buông lỏng quản lý tài sản chung.
• Chính sách đưa trí thức trẻ về hợp tác xã mang lại hiệu quả thực tế như thế nào? Kinh nghiệm từ các tỉnh như Sơn La, Phú Thọ và Lâm Đồng cho thấy cán bộ trẻ có trình độ đại học giúp hợp tác xã tiếp cận nhanh chóng công nghệ mới, thiết lập hồ sơ vay vốn bài bản, triển khai xúc tiến thương mại điện tử và kết nối thành công với các doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm lớn.
• Những yếu tố nào tác động mạnh nhất đến năng lực cán bộ hợp tác xã cơ sở? Nghiên cứu khẳng định 6 nhóm yếu tố chi phối: Cơ chế chính sách của Nhà nước; Quy hoạch và tuyển dụng cán bộ; Công tác bố trí sử dụng nhân sự; Chất lượng chương trình đào tạo bồi dưỡng; Điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuật; và Mức độ hấp dẫn của chế độ tiền lương, phụ cấp đãi ngộ.
• Hợp tác xã nông nghiệp cần phân phối thu nhập và trích lập quỹ theo tỷ lệ nào? Căn cứ Điều 46 Luật Hợp tác xã năm 2012, sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính, hợp tác xã bắt buộc trích lập tối thiểu 20% thu nhập vào quỹ đầu tư phát triển và tối thiểu 5% vào quỹ dự phòng tài chính. Thu nhập còn lại được phân phối chủ yếu theo mức độ sử dụng dịch vụ của thành viên.

Kết luận

• Kinh tế tập thể tỉnh Hòa Bình sở hữu tiềm năng nông nghiệp phong phú với 21.574,49 ha đất nông lâm nghiệp, song hiệu quả hoạt động còn hạn chế khi hơn 55% hợp tác xã xếp loại trung bình và yếu.
• Năng lực của đội ngũ cán bộ là nút thắt then chốt với 40,29% cán bộ chưa qua đào tạo chuyên môn chính quy và mức thù lao bình quân chỉ đạt 2,24 triệu đồng/tháng.
• Hệ thống hóa thành công khung năng lực KSA gồm 3 trụ cột (kiến thức, kỹ năng, thái độ) gắn với đặc thù quản trị hợp tác xã kiểu mới theo Luật Hợp tác xã năm 2012.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp khả thi: Thu hút trí thức trẻ, đào tạo theo mô-đun thực chiến, hiện đại hóa công nghệ thông tin và cải cách chế độ tiền lương đãi ngộ.
• Kế hoạch hành động giai đoạn 2021 - 2025 cần tập trung nguồn lực chuẩn hóa 100% cán bộ chủ chốt, tạo đòn bẩy đưa nông sản Hòa Bình vươn mạnh ra thị trường toàn quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐINH THỊ NGỌC HOA NÂNG CAO NĂNG LỰC CÁN BỘ HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÒA BÌNH Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8 31 01 10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Hồ Ngọc Ninh NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của tôi. Số liệu và kết quả nghiên cứu là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được ghi rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Tác giả luận văn Đinh Thị Ngọc Hoa i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS. Hồ Ngọc Ninh đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kế hoạch và Đầu tư; Khoa Kinh tế và phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức thuộc Liên minh HTX tỉnh Hòa Bình, Sở NN và PTNT tỉnh Hòa Bình, UBND và các Phòng chức năng thuộc các huyện khảo sát, Các HTX NN, các hộ thành viên của các HTXNN khảo sát đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Tác giả luận văn Đinh Thị Ngọc Hoa ii MỤC LỤC Lời cam đoan. Error! Bookmark not defined.

Error! Bookmark not defined. Error! Bookmark not defined. Danh mục chữ viết tắt. Error! Bookmark not defined.

Danh mục bảng. Error! Bookmark not defined. Danh mục hộp, sơ đồ. Error! Bookmark not defined.

Trích yếu luận văn. Error! Bookmark not defined. Error! Bookmark not defined. Error! Bookmark not defined.

Tính cấp thiết của đề tài. Error! Bookmark not defined. Mục tiêu nghiên cứu. Error! Bookmark not defined.

Mục tiêu chung. Error! Bookmark not defined. Mục tiêu cụ thể. Error! Bookmark not defined.

Câu hỏi nghiên cứu. Error! Bookmark not defined. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Error! Bookmark not defined.

Đối tượng nghiên cứu. Error! Bookmark not defined. Phạm vi nghiên cứu. Error! Bookmark not defined.

Ý nghĩa khoa học và đóng góp mới của luận vănError! Bookmark not defined. Cơ sở lý luận và thực tiễn về năng lực cán bộ hợp tác xã nông nghiệp. Error! Bookmark not defined. Cơ sở lý luận về năng lực cán bộ hợp tác xã nông nghiệpError! Bookmark not defined.

Một số khái niệm cơ bản. Error! Bookmark not defined. Đặc trưng và các loại hình HTX nông nghiệp. Error! Bookmark not defined.

Chức năng và nhiệm vụ của cán bộ HTX nông nghiệpError! Bookmark not defined. Tiêu chí đánh giá năng lực của cán bộ HTX nông nghiệpError! Bookmark not defined. Nội dung nghiên cứu năng lực cán bộ hợp tác xã nông nghiệpError! Bookmark not defined. Yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cán bộ hợp tác xã nông nghiệpError! Bookmark not defined 2.

Cơ sở thực tiễn về năng lực cán bộ hợp tác xã nông nghiệpError! Bookmark not defined. Kinh nghiệm nâng cao năng lực cán bộ hợp tác xã nông nghiệp ở một số địa phương trong cả nước. Error! Bookmark not defined. Bài học kinh nghiệm rút ra cho tỉnh Hòa Bình trong nâng cao năng lực cán bộ HTX nông nghiệp.

Error! Bookmark not defined. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến nâng cao năng lực cán bộ HTX nông nghiệp. Error! Bookmark not defined. Phương pháp nghiên cứu.

Error! Bookmark not defined. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Error! Bookmark not defined. Đặc điểm tự nhiên.

Error! Bookmark not defined. Đặc điểm kinh tế- xã hội. Error! Bookmark not defined. Khái quát về các hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Hòa BìnhError! Bookmark not defi 3.

Phương pháp nghiên cứu. Error! Bookmark not defined. Chọn điểm nghiên cứu. Error! Bookmark not defined.

Phương pháp thu thập số liệu. Error! Bookmark not defined. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu. Error! Bookmark not defined.

Phương pháp phân tích số liệu. Error! Bookmark not defined. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu sử dụng trong đề tàiError! Bookmark not defined. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Error! Bookmark not defined. Thực trạng năng lực cán bộ hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Error! Bookmark not defined. Thực trạng kiến thức của cán bộ hợp tác xã nông nghiệpError! Bookmark not defined.

Thực trạng kỹ năng của cán bộ hợp tác xã nông nghiệp tỉnh Hòa Bình. Error! Bookmark not defined. Về phẩm chất đạo đức của cán bộ hợp tác xã nông nghiệpError! Bookmark not defined. Kết quả hoạt động của hợp tác xã nông nghiệp Error! Bookmark not defined.

Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cán bộ hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Error! Bookmark not defined. Chế độ, chính sách của nhà nước, tỉnh, huyện đối với cán bộ HTXNN. Error! Bookmark not defined.

Bố trí sử dụng cán bộ HTXNN. Error! Bookmark not defined. Chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ HTXNNError! Bookmark not defined. Công tác kiểm tra, đánh giá CB HTXNN.

Error! Bookmark not defined. Cơ sở vật chất, trang thiết bị và môi trường làm việc của HTXError! Bookmark not defined 4. Chính sách đãi ngộ và khen thưởng. Error! Bookmark not defined.

Định hướng và giải pháp nhằm nâng cao năng lực cán bộ hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Error! Bookmark not defined. Error! Bookmark not defined. Căn cứ cho các giải pháp.

Error! Bookmark not defined. Các giải pháp nâng cao năng lực cán bộ hợp tác nông nghiệp tỉnh Hòa Bình trong thời gian tới. Error! Bookmark not defined. Kết luận và kiến nghị.

Error! Bookmark not defined. Error! Bookmark not defined. Error! Bookmark not defined. Kiến nghị với Nhà Nước.

Error! Bookmark not defined. Đối với Liên Minh HTX Việt Nam và các Bộ ngành, liên quanError! Bookmark not defined Tài liệu tham khảo. Error! Bookmark not defined. Error! Bookmark not defined.

v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CBCMNN Cán bộ chuyên môn nông nghiệp CBHTXNN Cán bộ Hợp tác xã nông nghiệp CBKN Cán bộ khuyến nông CBNN Cán bộ nông nghiệp CBSXHTXNN Cán bộ sản xuất Hợp tác xã nông nghiệp CNH Công nghiệp hoá HĐH Hiện đại hoá HĐND Hội đồng nhân dân HĐQT Hội đồng quản trị HĐQT Hội đồng quản trị HTX Hợp tác xã HTXNN Hợp tác xã nông nghiệp KHKT Khoa học kỹ thuật PCT Phó Chủ tịch TBKT Thiết bị kỹ thuật UBND Ủy ban nhân dân UBND Uỷ ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Biến động đất đai tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2017 - 2019. Cơ cấu kinh tế tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2017 - 2019. Số lượng hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2017 - 2019.

Số lượng HTXNN và chọn điểm các HTXNN khảo sát. Thông tin số liệu thứ cấp. Tổng hợp số mẫu điều tra, phỏng vấn. Số lượng cán bộ HTXNN trên địa bàn tỉnh Hòa Bình 2017-2019.

Cơ cấu độ tuổi và giới tính của CBHTXNN xã tại tỉnh Hòa Bình năm 2019. Trình độ học vấn và chuyên môn của CBHTXNN tỉnh Hòa Bình năm 2019. Chuyên ngành đào tạo của CB HTXNN tỉnh Hòa Bình. Đánh giá của CB HTXNN tỉnh Hòa Bình về quá trình nắm bắt chính sách của Nhà nước.

Hoạt động cung cấp dịch vụ cho thành viên của HTXNN tỉnh Hòa Bình được khảo sát. Thời gian công tác và thâm niên của cán bộ HTXNN trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Đánh giá của hộ thành viên về kiến thức chuyên môn của CB HTXNN. Hộ gia đình đánh giá về khả năng hỗ trợ của CB HTXNN.

CBHTXNN tỉnh Hòa Bình tự đánh giá năng lực lập kế hoạch và tổ chức thực hiện. Đánh giá của CBHTXNN về năng lực phân tích, đánh giá. Mức độ thuyết trình của CBHTXNN trước đám đông. Hộ gia đình đánh giá về phẩm chất đạo đức của CBHTXNN trên địa bàn tỉnh Hòa Bình.

Giá trị sản xuất HTXNN tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2017-2019 .Đánh giá của cán bộ HTXNN về chế độ chính sách đối với CB HTXNN. Đánh giá về hoạt động bố trí, sắp xếp CB HTXNN trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Đánh giá của cán bộ HTXNN về công tác đào tạo, bồi dưỡng. Công tác đánh giá, khen thưởng, kỷ luật của CB HTXNN.

Cơ sở vật chất và trang thiết bị làm việc tại các HTX nông nghiệp. Đánh giá của cán bộ HTX NN về cơ sở vật chất. Tiền lương bình quân của cán bộ HTXNN trên địa bàn tỉnh Hòa Bình năm 2019. Đánh giá của CB HTXNN về chế độ lương thưởng.

76 viii DANH MỤC SƠ ĐỒ, HỘP Hộp 4. Phản ánh của Giám đốc HTX Hợp tác xã Nông nghiệp và Thương mại Mường Động về khó khăn trong quá trình tìm hiểu chính sách của Nhà nước. Chia sẻ thành công trong việc nắm bắt nhu cầu thị trường của giám đốc HTX Nông nghiệp DV thương mại Mạnh Khoa huyện Cao Phong. Phản ánh về sai phạm trong quản lý điều hành của CBHTXNN trên địa bàn tỉnh Hòa Bình.

Ý kiến phản ánh của Giám đốc HTX Nông Nghiệp Dịch Vụ Tổng Hợp Bắc Sơn về tình hình tổ chức thực hiện kế hoạch trên địa bàn tỉnh. Ý kiến của trưởng ban kiểm soát HTXNN 3T nông sản Cao Phong về hoạt động phân tích, đánh giá. Lộ trình đào tạo chuyên môn cho các CB HTXNN tại địa bàn tỉnh Hòa Bình 83 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Đinh Thị Ngọc Hoa Tên luận văn: Nâng cao năng lực cán bộ HTX nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Hòa Bình.