phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 03 chương, 07 tiết. 12 Chƣơng 1 NĂNG LỰC CỦA CÁN BỘ CẤP XÃ – NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 1. Những vấn đề lý luận về cấp xã và cán bộ cấp xã 1.1 Cấp xã và cán bộ cấp xã – quan niệm, đặc điểm và vai trò 1. Cấp xã – quan niệm, đặc điểm và vai trò Theo quy định của Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân, chính quyền cấp xã (xã, phường, thị trấn) là một cấp cuối cùng trong hệ thống hành chính 4 cấp.
Xã, phường, thị trấn được xác định là cấp cơ sở. Vì vậy, cấp xã chính là nền tảng của hệ thống chính trị, đóng vai trò thiết thực trong việc xây dựng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, là yếu tố quyết định sự thành công của sự nghiệp cách mạng nước ta. Chính quyền cấp xã bao gồm HĐND và UBND, trong đó HĐND "là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên"[30, tr. Còn UBND do HĐND bầu, là cơ quan chấp hành của HĐND, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước HĐND cùng cấp và cơ quan nhà nước cấp trên.
Xuất phát từ vị trí của chính quyền cấp xã trong hệ thống chính trị nên nó có vai trò rất quan trọng trong cơ chế thực hiện quyền lực nhà nước của nhân dân. Có thể khẳng định chính quyền cấp xã là cầu nối quan trọng giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. - Chính quyền cấp xã là nơi trực tiếp tổ chức thực hiện đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. - Chính quyền cấp xã là nơi trực tiếp giải quyết các yêu cầu của nhân dân.
- Chính quyền cấp xã là nơi trực tiếp quyết định các vấn đề kinh tế - xã hội ở địa phương. 13 - Chính quyền cấp xã là nơi trực tiếp nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân địa phương để kịp thời phản ánh với cơ quan nhà nước cấp trên, giúp Nhà nước đề ra các biện pháp phù hợp với đặc điểm của mỗi địa phương. - Chính quyền cấp xã là trung tâm của hệ thống chính trị ở cơ sở; là địa. bàn gắn trực tiếp nhất với cuộc sống nhân dân.
Sức mạnh của hệ thống chính trị được chứng minh qua sức mạnh của chính quyền cơ sở. Cơ sở và chính. quyền cơ sở là yếu tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp đổi mới của cả. nước nói chung và công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa nói riêng.
Như vậy, chính quyền cấp xã là trung tâm của hệ thống chính trị cơ sở,. là một trong các cấp chính quyền của nhà nước ta, bao gồm HĐND và UBND. là những cơ quan quyết định và tổ chức thực hiện những chủ trương, biện. pháp liên quan đến phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng và.
đời sống của nhân dân ở địa phương theo quy định của Hiến pháp, pháp luật. * Đặc điểm của chính quyền cấp xã Chính quyền cấp xã có những đặc điểm cơ bản như sau: Thứ nhất, chính quyền cấp xã là cấp thấp nhất trong hệ thống chính quyền các cấp của Nhà nước ta (Trung ương, tỉnh, huyện, xã); là cấp quản lý hành chính Nhà nước trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá - xã hội, an ninh, quốc phòng ở địa bàn cơ sở. Thứ hai, chính quyền cấp xã là cấp trực tiếp tổ chức và thực hiện đường. lối chính trị, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong cuộc sống, là.
cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, là cấp gần gũi dân nhất, là nơi. trực tiếp đáp ứng và giải quyết các yêu cầu chính đáng của nhân dân. Thứ ba, chính quyền cấp xã gồm HĐND và UBND, mà không có cơ. quan Toà án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân.
HĐND là cơ quan quyền lực. Nhà nước và đại diện cho ý chí, nguyện vọng quyền làm chủ của nhân dân ở. UBND là cơ quan chấp hành, cơ quan quản lý hành chính nhà nước. 14 trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá - xã hội, an ninh, quốc phòng trên.
địa bàn cơ sở. Thứ tư, chính quyền cấp xã là nơi phát huy tính tự quản của cộng đồng dân cư, là nơi trực tiếp vận động và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân. Cán bộ cấp xã – quan niệm, đặc điểm và vai trò * Quan niệm cán bộ cấp xã Theo quy định tại khoản 1, Điều 4 Luật Cán bộ công chức năm 2008 quy. định: “Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ.
chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng cộng sản Việt Nam,. Nhà nước, tổ chức chính trị xã hội ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau. đây gọi chung là cấp tỉnh), ở quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây. gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước”.
Nghị định số: 92/2009/NĐ-CP ngày 22 tháng 10 năm 2009 quy định: Cán bộ xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) là công dân. Việt Nam, được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hội. đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy, người đứng. đầu tổ chức chính trị - xã hội;.
Từ những luận cứ trên cho thấy, vậy cán bộ cấp xã gồm có các chức danh sau đây: - Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy; - Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân; - Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân; - Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; - Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; 15 - Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam (áp dụng đối với xã, phường, thị. trấn có hoạt động nông, lâm, ngư, diêm nghiệp và có tổ chức Hội Nông dân. Việt Nam); - Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam. * Vai trò cán bộ cấp xã Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến vai trò chủ thể của con người trong mọi hoạt động, trong đó có đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ của Đảng.
Người khẳng định “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc;. muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” [29, tr. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, “cán bộ là cái dây chuyền của bộ máy. chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù có tốt, dù chạy toàn bộ máy.
cũng tê liệt. Cán bộ là những người đem chính sách của Chính phủ, của đoàn thể thi hành trong Nhân dân, nếu cán bộ dở thì chính sách hay cũng không thể thực hiện được”[29, tr. Đảng phải nuôi dạy cán bộ, như người làm vườn vun trồng những cây có giá trị. Cấp xã là cấp chính quyền Nhà nước ở cơ sở, có vị trí, vai trò đặc biệt.
quan trọng, là nền tảng của bộ máy Nhà nước, là chỗ dựa, là công cụ sắc bén. để thực hiện và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, làm cơ sở cho chiến. lược ổn định và phát triển đất nước, là yếu tố chi phối mạnh mẽ đến đời sống. chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của cộng đồng dân cư trên địa bàn.
có thể khái quát vai trò của cán bộ cấp xã như sau: Thứ nhất, cán bộ cấp xã giữ cương vị lãnh đạo quan trọng trong hệ thống. chính trị cơ sở và giữ vai trò quyết định trong việc tổ chức thực thi quyền lực. chính trị của nhân dân cấp xã. Thực tế cho thấy, đội ngũ cán bộ cơ sở nói chung và cán bộ UBND cấp xã nói riêng có vai trò rất quan trọng trong việc.
thực hiện chức năng làm cầu nối giữa Đảng với nhân dân, giữa công dân với. 16 Sở dĩ như vậy vì họ là những cán bộ trực tiếp tuyên truyền, phổ biến, vận. động và tổ chức nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của. Đảng, pháp luật của Nhà nước trên địa bàn dân cư, giải quyết mọi nhu cầu.
của dân cư, bảo đảm sự phát triển kinh tế của địa phương, duy trì trật tự, an. ninh, an toàn xã hội trên địa bàn cấp xã. Do tính chất công việc của cấp xã, họ. vừa giải quyết những công việc hàng ngày, vừa phải quán triệt các Nghị.
quyết, Chỉ thị của cấp trên, lại phải nắm tình hình thực tiễn ở địa phương để. từ đó đề ra kế hoạch, chủ trương, biện pháp đúng đắn, thiết thực, phù hợp. Nhiệm vụ của họ rất nặng nề, vai trò của họ có tính then chốt xét cả trong. quan hệ giữa Đảng với dân, giữa công dân với Nhà nước.
Thứ hai, cán bộ cấp xã là lực lượng nòng cốt trong việc phát huy sức mạnh của toàn dân, phát huy sức mạnh của hệ thống chính trị, huy động động. nguồn lực ở cơ sở, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội,. đảm bảo và nâng cao mọi mặt đời sống của nhân dân. Thực tế đã chứng minh, cán bộ cấp xã có khả năng tổ chức, tập hợp và huy động mọi nguồn lực ở địa.
phương để thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc. phòng ở cơ sở. Họ giữ vai trò quyết định năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu. của tổ chức cơ sở đảng, năng lực lãnh đạo và quản lý của chính quyền cơ sở.
UBND cấp xã có hoạt động hiệu quả hay không trước hết tùy thuộc vào năng lực người cán bộ cấp xã. Người lãnh đạo cấp xã phải xứng đáng là người chỉ. huy có khả năng tổ chức và phát động phong trào, có khả năng theo dõi, kiểm. tra và nhân rộng phong trào của quần chúng, khai thác tối đa nguồn lực ở cơ.
sở và mở rộng quan hệ với bên ngoài để phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế -. Thứ ba, cán bộ cấp xã là cầu nối giữa Đảng, chính phủ với nhân dân và. giữ vai trò quan trọng nhất trong công tác xây dựng Đảng trong sạch, vững .