Bé GI¸O DôC Vµ §µO T¹O Tr-êng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n nguyÔn thÞ h¹nh duyªn tæ chøc h¹ch to¸n kÕ to¸n víi viÖc t¨ng c-êng kiÓm so¸t chi phÝ trong c¸c doanh nghiÖp x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng ®-êng bé Chuyªn ngµnh: kÕ to¸n (kÕ to¸n, kiÓm to¸n vµ ph©n tÝch) M· sè: 62 34 03 01 Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: GS. NGUYÔN QUANG QUYNH Hµ Néi - 2016 Bé GI¸O DôC Vµ §µO T¹O Tr-êng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n nguyÔn thÞ h¹nh duyªn tæ chøc h¹ch to¸n kÕ to¸n víi viÖc t¨ng c-êng kiÓm so¸t chi phÝ trong c¸c doanh nghiÖp x©y dùng c«ng tr×nh giao th«ng ®-êng bé Chuyªn ngµnh: kÕ to¸n (kÕ to¸n, kiÓm to¸n vµ ph©n tÝch) M· sè: 62 34 03 01 Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: GS. NGUYÔN QUANG QUYNH Hµ Néi - 2016 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình khoa học độc lập của tôi. Những số liệu và nội dung được đưa ra trong Luận án là trung thực và có trích dẫn rõ ràng.
Các kết quả trong Luận án chưa từng được công bố ở cả trong và ngoài nước. ii LỜI CẢM ƠN Tác giả xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới GS. Nguy n Quang Quynh - Người Hướng dẫn khoa học, đã tận tình hướng dẫn Tác giả trong suốt quá trình thực hiện Luận án. Tác giả xin bày tỏ sự cảm ơn tới các thầy cô Viện Kế toán - Kiểm toán, Viện Đào tạo Sau Đại học - Trường Đại học Kinh tế quốc dân đã giúp đỡ Tác giả trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Tác giả xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình và quý báu của các nhà quản lý tại các doanh nghiệp xây dựng giao thông đường bộ, các thành viên các Ban kiểm soát, các cán bộ các phòng kế toán, phòng nhân sự, phòng kế hoạch đầu tư tại các doanh nghiệp xây dựng giao thông đường bộ thuộc các tổng công ty xây dựng công trình giao thông trong quá trình thu thập tài liệu, phiếu điều tra. Cuối cùng, Tác giả bày tỏ sự cảm ơn tới những người thân trong gia đình đã động viên, giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu Đề tài. iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC.
iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC CÁC BẢNG. vii DANH MỤC CÁC BIỂU. viii DANH MỤC SƠ ĐỒ.
ix CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU. Tính cấp thiết của Đề tài. Tổng quan nghiên cứu. Các công trình nghiên cứu ngoài nước.
Các công trình nghiên cứu trong nước. Mục tiêu nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.
Phƣơng pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Dữ liệu nghiên cứu. Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu.
Trình bày kết quả nghiên cứu. Đóng góp của Đề tài. Kết cấu của Luận án. 17 CHƢƠNG 2: KIỂM SOÁT CHI PHÍ VÀ TỔ CHỨC HẠCH TOÁNKẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP.
Kiểm soát chi ph trong doanh nghiệp. Mục tiêu và vai trò của kiểm soát chi phí trong doanh nghiệp. Thông tin kế toán phục vụ cho kiểm soát chi phí. Đặc điểm của doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đƣờng bộ ảnh hƣởng đến tổ chức hạch toán kế toán và kiểm soát chi ph.
Đặc điểm về môi trường hoạt động. Đặc điểm hoạt động xây dựng giao thông đường bộ. Đặc điểm về sản phẩm xây dựng. Đặc điểm về quy mô sản xu t và tổ chức sản xu t.
Đặc điểm về tổ chức quản lý. Tổ chức hạch toán kế toán phục vụ kiểm soát chi ph trong các doanh nghiệp. Yêu cầu và nguyên tắc tổ chức hạch toán kế toán. Tổ chức hạch toán kế toán theo yêu cầu kiểm soát chi phí.
41 Kết luận Chƣơng 2. 64 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HẠCH TOÁN KẾ TOÁN VỚI KIỂM SOÁT CHI PHÍ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG ĐƢỜNG BỘ Ở VIỆT NAM. Đặc điểm chung của các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đƣờng bộ Việt Nam với việc ch n m u nghiên cứu. Quy mô của các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam.
Đ a bàn hoạt động. L nh vực kinh doanh. Đặc điểm chi phí thi công và kiểm soát chi phí thi công. Chọn mẫu nghiên cứu.
Tình hình tổ chức hạch toán kế toán phục vụ kiểm soát chi ph tại các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đƣờng bộ Việt Nam. Xác đ nh trung tâm trách nhiệm. Xây dựng đ nh mức chi phí (chi phí chuẩn). Tình hình tổ chức hạch toán kế toán.
Tổ chức bộ máy kế toán. Đánh giá thực trạng tổ chức hạch toán kế toán với kiểm soát chi ph tại các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đƣờng bộ. u điểm cơ bản của tổ chức hạch toán kế toán với kiểm soát chi phí trong các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ. Hạn chế của tổ chức hạch toán kế toán với kiểm soát chi phí trong các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ.
Nguyên nhân của những t n tại. 107 Kết luận Chƣơng 3. 109 v CHƢƠNG 4: PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC HẠCH TOÁN KẾ TOÁN VỚI VIỆC TĂNG CƢỜNG KIỂM SOÁT CHI PHÍ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG ĐƢỜNG BỘ Ở VIỆT NAM. Sự cần thiết và phƣơng hƣớng hoàn thiện tổ chức hạch toán kế toán với việc tăng cƣờng kiểm soát chi ph tại các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đƣờng bộ.
Chiến lược phát triển giao thông đường bộ với việc hoàn thiện tổ chức hạch toán kế toán. Tính c p thiết của việc hoàn thiện tổ chức hạch toán kế toán với việc kiểm soát chi phí trong các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ. Phương hướng hoàn thiện tổ chức hạch toán kế toán với việc tăng cường kiểm soát chi phí tại các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ. Giải pháp nh m hoàn thiện tổ chức hạch toán kế toán với việc tăng cƣờng kiểm soát chi ph trong các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đƣờng bộ.
Hoàn thiện tổ chức hệ thống kế toán. Hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán. Tổ chức kế toán quản tr theo yêu cầu kiểm soát chi phí. Kiến nghị thực hiện các giải pháp.
Kiến ngh với Nhà nước. Kiến ngh đối với các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ. 144 Kết luận Chƣơng 4. 147 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ.
x DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. xi PHỤ LỤC. xix vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BCTC Báo cáo tài chính BTC Bộ Tài chính CBCNV Cán bộ công nhân viên CHDCND Cộng hòa Dân chủ Nhân dân CP Cổ phần DNNN Doanh nghiệp nhà nước HĐQT Hội đ ng quản tr KTTC Kế toán tài chính KTQT Kế toán quản tr KSNB Kiểm soát nội bộ QĐ Quyết đ nh TCKT Tài chính kế toán TK Tài khoản TNHH Trách nhiệm hữu hạn TSCĐ Tài sản cố đ nh SXKD Sản xu t kinh doanh XD Xây dựng vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1: Tình hình quy mô vốn, doanh thu và lao động của các tổng công ty xây dựng công trình giao thông đường bộ .2: Tình hình sản lượng thực hiện qua các năm tại Cienco 1 .3: Hình thức sở hữu của các đơn v tham gia khảo sát .4: Đ a bàn hoạt động của các đơn v tham gia khảo sát .5: Bảng kết quả điều tra về xác đ nh trung tâm trách nhiệmError! Bookmark no Bảng 3.6: Bảng kết quả điều tra về xây dựng đ nh mức chi phí .7: Bảng kết quả điều tra về kiểm tra, đánh giá đ nh mức chi phí .8: Bảng kết quả điều tra về tổ chức chứng từ kế toán .9: Bảng điều tra về tổ chức tài khoản kế toán .10: Bảng kết quả điều tra về tổ chức sổ kế toán .11: Bảng điều tra về tổ chức báo cáo kế toán .1: Báo cáo tình hình thực hiện chi phí. 139 viii DANH MỤC CÁC BIỂU Biểu 4.1: Biểu tổng hợp theo dõi nguyên vật liệu .2: Sổ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp .3: Báo cáo phân tích biến động chi phí cho từng đối tượng ch u phí .4: Phân tích biến động chi phí nguyên vật liệu trực tiếp .5: Phân loại chi phí trong các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ theo mối quan hệ với mức độ hoạt động.
136 ix DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đ 1.1: Mô hình nghiên cứu.2: Trình tự nghiên cứu. Các yếu tố trong hệ thống kiểm soát .2: Quy trình lập kế hoạch và kiểm soát .3: Quy trình hoạt động xây dựng công trình giao thông .4: Quy trình sản xu t thi công công trình .5: Mô hình tổ chức bộ máy quản lý tại các công ty m .6: Các loại dự toán chi phí trong hệ thống dự toán sản xu t kinh doanh của doanh nghiệp .7: Tổ chức xây dựng hệ thống tài khoản tổng hợp tại doanh nghiệp .8: Trình tự xây dựng tài khoản chi tiết tại doanh nghiệp .1: Chuỗi giá tr của các CIENCO .2: Mô hình tổ chức bộ máy kế toán tại các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ .3: Mô hình trung tâm chi phí tại các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông đường bộ. 138 1 CHƢƠNG 1 GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1. T nh cấp thiết của Đề tài Trong quản tr doanh nghiệp hiện đại, đặc biệt với các doanh nghiệp có quy mô lớn và hoạt động kinh doanh đa ngành, kiểm soát chi phí đã trở thành một trong các chủ đề được quan tâm rộng rãi và là yếu tố quan trọng trong quản tr trong doanh nghiệp.
Sở d như vậy là vì ngay trong chức năng thông tin và kiểm tra của kế toán có gắn kết với việc tự kiểm tra kiểm soát trong doanh nghiệp. Khi nền kinh tế chưa thực sự phát triển, kinh nghiệm và kỹ năng quản lý của các nhà quản tr doanh nghiệp chưa cao thì công tác kiểm soát chưa được chú trọng đúng mức và còn t n tại nhiều điểm yếu trong quản lý. Khi nền kinh tế ngày càng phát triển, trình độ nhận thức của các nhà quản lý và những người sử dụng thông tin tài chính kế toán ngày càng cao, kỹ năng quản lý của các nhà quản lý ngày dần hoàn thiện, cạnh tranh ngày càng khốc liệt dẫn đến v n đề kiểm soát trong doanh nghiệp ngày càng được chú trọng để đạt được các mục tiêu quản lý.