phần mở đầu, kết luận, mục lục và các tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn đƣợc chia thành 3 chƣơng sau đây: CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH CÔNG NGHỆ THỐNG NHẤT TRONG NGÀNH DA THUỘC CHƢƠNG II: PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG CHÍNH SÁCH CÔNG NGHỆ, XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG ĐỊNH MỨC KINH TẾ KỸ THUẬT TRONG SẢN XUẤT NGÀNH DA THUỘC. CHƢƠNG III: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP CHÍNH SÁCH CÔNG NGHỆ THỐNG NHẤT NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ XÂY DỰNG ĐỊNH MỨC KINH TẾ KỸ THUẬT. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH CÔNG NGHỆ THỐNG NHẤT TRONG NGÀNH DA THUỘC Trong hoạt động sản xuất, để có thể hiểu và xây dựng hiệu quả định mức kinh tế kỹ thuật cần phải biết đƣợc thực trạng nguồn lực (nhân lực, vật lực) của doanh nghiệp, từ đó xây dựng định mức phù hợp với nguồn lực đó, cụ thể: 1. Phần tổng quan Xây dựng định mức đều phải dựa trên quy trình công nghệ và mỗi một sản phẩm đều có một quy trình công nghệ riêng biệt.
Sản phẩm da bò cũng đƣợc xây dựng định mức theo quy trình công nghệ thuộc da bò. Ngành da thuộc rất đặc thù, khác nhiều so với ngành sản xuất giày dép, trong đó ở khâu kiểm soát nguyên liệu đầu vào là khác biệt nhất. Da nguyên liệu ngành sản xuất giày dép có thể xác định đƣợc ngay chất lƣợng của nguyên liệu đầu vào, bởi các lỗi thể hiện ngay trên bề mặt nguyên liệu. Ngành da thuộc khó xác định đƣợc các lỗi trên bề mặt da nguyên liệu do bị che khuất bởi phần lông và phần mỡ của con bò.
Ngoài ra, cũng khó xác định đƣợc độ tuổi nuôi của con bò do đƣợc thu mua gom tại các hộ chăn nuôi. Nguồn lao động cho ngành da thuộc khó tuyển dụng đƣợc các lao động có trình độ chuyên sâu về lĩnh vực thuộc da. Tổng quan về ngành da thuộc Trƣớc năm 2000, tại Việt Nam chỉ có các cơ sở thuộc da của doanh nghiệp trong nƣớc với quy mô nhỏ, sử dụng công nghệ truyền thống dùng chất thuộc crom. Trình độ công nghệ, thiết bị từ thấp đến trung bình, sản lƣợng và chất lƣợng da thuộc thấp, tiêu tốn nƣớc, hoá chất, năng lƣợng và nƣớc thải có mức độ ô nhiễm cao.
Các cơ sở thuộc da này đều nằm gần khu dân cƣ, do thiếu vốn đầu tƣ nên trong thời gian dài không đƣợc đổi mới công nghệ, thiết bị và hầu hết không có hệ thống xử lý nƣớc thải phù hợp, nên nhiều cơ sở đã bị buộc phải di dời vào các khu/cụm công nghiệp, hoặc phải đóng cửa để hạn chế gây ô nhiễm 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com môi trƣờng. Các cơ sở thuộc da còn tồn tại đến ngày nay hầu hết đã đƣợc di chuyển vào các khu công nghiệp tỉnh Bình Dƣơng, thành phố Hồ Chí Minh và đƣợc đầu tƣ đổi mới công nghệ, thiết bị, nhƣ: Công ty TNHH thuộc da Đặng Tƣ Ký, Công ty TNHH Kim Thành, Công ty TNHH Huynh Đệ thuộc da Hƣng Thái. Giai đoạn từ 2000-2017 ngành thuộc da tại Việt Nam phát triển mạnh do nhiều doanh nghiệp đầu tƣ nƣớc ngoài (FDI) và một vài công ty Việt Nam đã đầu tƣ xây dựng các nhà máy có công nghệ tiên tiến, quy mô lớn nhằm đáp ứng nhu cầu da thuộc tăng nhanh trong sản xuất hàng da giày xuất khẩu. Nhất là từ năm 2008, nhiều nhà máy thuộc da lớn của FDI xây dựng tại một số tỉnh phía nam sử dụng nguyên liệu đầu vào là bán thành phẩm wetblue ít ô nhiễm, thay thế cho các cơ sở thuộc da quy mô nhỏ nằm gần các khu dân cƣ phải đóng cửa vì gây ô nhiễm môi trƣờng.
Năm 2017 sản lƣợng da thuộc thành phẩm tại Việt Nam (cả doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nƣớc) ƣớc đạt khoảng 380 triệu sqft, tăng trƣởng 41% so với năm 2012 (Bảng 1.1), trung bình tăng 7,07%/năm. Các doanh nghiệp thuộc da trong nƣớc sản xuất trên 210 triệu sqft da thuộc thành phẩm, số lƣợng do các doanh nghiệp FDI sản xuất khoảng 150 triệu sqft. Sản lượng sản xuất da thuộc giai đoạn 2012-2017 Tăng Đơn Sản phẩm 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2012- vị 2017 Da thuộc thành Triệu 7,07%/ 270,0 312,0 340 360 370 380 phẩm sqft năm (Nguồn: Hiệp hội Da Giầy Việt Nam (LEFASO, 2017) Phần lớn các doanh nghiệp FDI và một số doanh nghiệp lớn trong nƣớc đang áp dụng các tiêu chuẩn, quy trình công nghệ tiên tiến của nƣớc ngoài. Trình độ công nghệ thuộc da của các doanh nghiệp này đƣợc đánh giá vào loại trung bình và tiên tiến trong khu vực, đƣợc trang bị máy móc, thiết bị thế 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hệ mới, nhập khẩu từ Ý, Đài Loan, Hàn Quốc, Ấn Độ, Trung Quốc, nhìn chung có khả năng sản xuất các mặt hàng da chất lƣợng tốt.
Hiện nay, tại nhiều nƣớc đã áp dụng công nghệ sạch, thân thiện với môi trƣờng để giảm thiểu ô nhiễm môi trƣờng và hạn chế lƣợng hoá chất độc hại còn tồn đọng trong sản phẩm da thuộc, trong khi đó ở Việt Nam mới chỉ có các doanh nghiệp có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài hoặc doanh nghiệp có sản phẩm xuất khẩu mới sử dụng công nghệ sinh thái này vì chi phí đầu tƣ cao. Các doanh nghiệp thuộc da quy mô nhỏ trong nƣớc, do thiếu vốn đầu tƣ và bị sức ép bảo vệ môi trƣờng nên đã gặp nhiều khó khăn trong đổi mới thiết bị và công nghệ, trong khi đó ngành cơ khí trong nƣớc mới chỉ sản xuất đƣợc một vài thiết bị đơn giản cho công nghiệp thuộc da nhƣ: máy đo diện tích da, máy bào, thùng quay công suất nhỏ, những thiết bị khác phải nhập khẩu ở nƣớc ngoài nhƣ: máy ép da, máy bào da, máy xẻ da, … 1. Tổng quan những nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực thuộc da của Viện Nghiên cứu Da - Giầy Viện Nghiên cứu Da - Giầy (gọi tắt là Viện) là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ Công Thƣơng, có chức năng, nhiệm vụ: nghiên cứu, đào tạo, tƣ vấn, ứng dụng, chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực thuộc da, thiết kế mẫu mốt, chế biến đồ da, nguyên phụ liệu, xử lý môi trƣờng, …, phục vụ sự phát triển của ngành Da - Giầy Việt Nam. Trong những năm gần đây, Viện đã mở rộng hƣớng nghiên cứu cũng nhƣ tập trung nghiên cứu nâng cao chất lƣợng ở nhiều lĩnh vực nhƣ: hoàn thiện công nghệ, nâng cao chất lƣợng và sức cạnh tranh của sản phẩm; tập trung hoàn thiện các sản phẩm có giá trị gia tăng cao nhƣ: các loại da đặc chủng (da cá sấu, da đà điểu), các loại giầy dép thời trang; xây dựng cơ chế chính sách; cơ sở dữ liệu, ứng dụng công nghệ thông tin xây dựng giáo án điện tử, từ điển điện tử.
Các đề tài, dự án của Viện đều mang tính thiết thực, phù hợp với chủ trƣơng phát triển khoa học công nghệ của Đảng và Nhà nƣớc, gắn bó chặt chẽ với thực tiễn của ngành, góp phần giải quyết các vấn đề ngành đang gặp phải nhƣ: vấn đề về môi trƣờng và bảo vệ môi trƣờng; cơ chế 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chính sách cho ngành; xây dựng các quy chuẩn, tiêu chuẩn ngành; phát triển công nghiệp phụ trợ; nghiên cứu ứng dụng nguyên vật liệu mới góp phần giải quyết vấn đề nguyên phụ liệu, một trong các nguyên nhân chính làm hạn chế sự phát triển của ngành Da - Giầy Việt Nam. Một số đề tài sau khi nghiệm thu đã đƣợc phát triển thành các dự án sản xuất thử nghiệm và các đề tài cấp Nhà nƣớc nhƣ: - Dự án “Hoàn thiện công nghệ thuộc da sinh thái và sản xuất thử da mềm từ nguyên liệu da trâu, bò trong nƣớc”, đƣợc phát triển từ đề tài “Nghiên cứu hoàn thiện công nghệ thuộc da sinh thái (eco-technology) sản xuất da mũ giầy mềm”. Thành công của đề tài này mở ra khả năng cho các nhà máy thuộc da nâng cao trình độ công nghệ, tạo ra mặt hàng có chất lƣợng tốt, có sức cạnh tranh cao, từng bƣớc thay thế sản phẩm da mềm nhập khẩu dùng để sản xuất các mặt hàng cao cấp nhƣ: cặp, túi, ví, giầy dép; - Dự án “Giầy dép cho ngƣời bệnh đái tháo đƣờng ở Việt Nam từ ý tƣởng nghiên cứu đến sản phẩm phục vụ xã hội” đƣợc Chƣơng trình đổi mới sáng tạo Việt Nam - Phần Lan (gọi tắt là IPP) đƣợc tiếp nối từ đề tài “Nghiên cứu quy trình thiết kế chế tạo giầy dép cho bệnh nhân đái tháo đƣờng”. Đề tài mang tính xã hội và nhân văn sâu sắc, giúp cho ngƣời bệnh cải thiện việc đi lại, tự tin trong điều trị bệnh và hoà nhập với cộng đồng, đƣợc Bệnh viện Nội tiết trung ƣơng, Khoa nội tiết Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Nội tiết thành phố Hồ Chí Minh đánh giá cao; - Đề tài độc lập cấp nhà nƣớc “Công nghệ và thiết bị thuộc da cá sấu”, với mục tiêu làm chủ đƣợc công nghệ sinh thái thuộc da cá sấu; làm chủ đƣợc thiết kế và công nghệ chế tạo một số thiết bị thuộc da cá sấu; đảm bảo các yêu cầu về an toàn vệ sinh môi trƣờng theo tiêu chuẩn châu Âu; xây dựng mô hình quản lý và xử lý chất thải trong công nghệ thuộc da cá sấu đảm bảo sự bền vững sinh thái mang lại lợi ích cho ngành da thuộc, chế biến da giầy, chăn nuôi và du lịch; - Đặc biệt, năm 2010 Dự án “Quy hoạch tổng thể phát triển ngành Da - Giầy Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn 2025”; Năm 2017, Đề án “Điều 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chỉnh Quy hoạch phát triển ngành công nghiệp Da - Giầy Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035” do Viện thực hiện đã đƣợc Bộ Công Thƣơng, nghiệm thu.
Việc hoàn thành bản Quy hoạch đánh dấu sự trƣởng thành vƣợt bậc của Viện Nghiên cứu Da - Giầy trong vai trò tham mƣu, tƣ vấn giúp Bộ chủ quản cũng nhƣ ngành Da - Giầy trong định hƣớng chiến lƣợc phát triển ngành đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế trong giai đoạn hiện nay và sắp tới. Tổng quan về xây dựng định mức kinh tế kỹ thuật Khái niệm định mức kinh tế kỹ thuật trong ngành da thuộc: Là mức hao phí cần thiết về lao động, vật tƣ, nguyên nhiên vật liệu, máy móc, thiết bị để hoàn thành nhiệm vụ sản xuất theo kế hoạch. Định mức kinh tế kỹ thuật ngành da thuộc đƣợc xây dựng trên cơ sở các tiêu chuẩn, quy chuẩn, quy trình quy phạm kỹ thuật do các cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền ban hành và hiện trạng công trình, máy móc thiết bị, phƣơng tiện quản lý của đơn vị.