Chương 1. Lý luận và thực tiễn về chức năng, nhiệm vụ và vai trò của báo chí trong công tác thông tin tuyên truyền giai đoạn hiện nay. Thực trạng công tác thông tin tuyên truyền về hoạt động của Chính phủ của Chương trình Vietnam Online (từ tháng 5/2008 đến tháng 5/2010). Một số giải pháp và khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng Chương trình Vietnam Online.
11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ VÀ VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ TRONG CÔNG TÁC THÔNG TIN TUYÊN TRUYỀN GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 1. 1 Quan điểm của Mác, Lê-nin và tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí.1 Quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lê-nin về báo chí. Sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí xuất phát từ vai trò của báo chí đối với sự nghiệp cách mạng của giai cấp vô sản. Trước khi thành lập các Đảng cộng sản, nhóm các nhà hoạt động cách mạng đã sáng lập ra các tờ báo để tuyên truyền chủ trương cách mạng của mình và tập hợp lực lượng.
Khi ra đời, các Đảng đều củng cố tờ báo vì đó là tiếng nói của Đảng, là sợi dây liên hệ giữa Đảng với giai cấp công nhân và là vũ khí đấu tranh đầu tiên của giai cấp vô sản trên lĩnh vực chính trị.Lê-nin đều cho rằng, đối với mỗi Đảng vô sản thì việc lập ra tờ báo hàng ngày là mốc quan trọng đầu tiên để tiến lên phía trước. Các ông khẳng định đó là trận địa ban đầu, từ đó Đảng sẽ tiến hành cuộc đấu tranh với giai cấp tư sản. Tiếng nói của báo chí góp phần thống nhất các chủ trương, phương pháp hành động khác nhau nhằm đạt được mục đích, kh c phục những thiếu sót trong hoạt động tư tưởng và thực tiễn của những người cộng sản, làm thức tỉnh quần chúng. Lê-nin cho rằng, tờ báo không chỉ có vai trò phổ biến tư tưởng, giáo dục chính trị mà còn là nơi thu hút các đồng minh; tờ báo 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com “không những là người tuyên truyền tập thể và cổ động tập thể mà còn là người tổ chức tập thể”.
Theo Lê-nin, muốn xây dựng các tổ chức chính trị mạnh mẽ thì không có phương tiện nào khác hơn là một tờ báo cho toàn nước Nga. Tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí Là người sáng lập báo chí cách mạng Việt Nam, ngay từ khi bước vào hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận thức đầy đủ và sâu s c vai trò to lớn của báo chí. Từ một người học viết báo, rồi trở thành người làm báo vĩ đại, trong sự nghiệp báo chí của mình, Người đã có trên dưới hai nghìn bài báo. Toàn bộ hoạt động báo chí và bản thân những bài báo đó đã thể hiện quan điểm của Người về báo chí cách mạng, về quan hệ giữa Đảng và báo chí.
Kế thừa và phát triển quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê-nin về báo chí vô sản, Hồ Chí Minh luôn coi báo chí là một bộ phận của sự nghiệp cách mạng, là vũ khí s c bén trong công cuộc đấu tranh giành độc lập cho dân tộc và xây dựng cuộc sống mới cho nhân dân. Theo Người, báo chí chúng ta chỉ có một đề tài xuyên suốt là “chống thực dân đế quốc, chống phong kiến địa chủ, tuyên truyền cho độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội” [419,50]. Để thực hiện được nội dung đó, báo chí cách mạng phải có tính chiến đấu với biểu hiện cao nhất là tính Đảng. Điều đó trước hết thể hiện ở đường lối chính trị của tờ báo.
Báo chí thực chất là hoạt động chính trị, thông tin trên báo chí quan trọng nhất là thông tin chính trị. Báo chí phải biểu thị rõ ràng sự nhiệt tình ủng hộ hay phản đối một quan điểm, một vấn đề, một sự kiện chính trị, kinh tế xã hội nào đó khi trong xã hội còn có đấu tranh giai cấp. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong điều kiện cụ thể cách mạng nước ta những năm đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Báo chí của ta thì cần phải phục vụ nhân dân lao động, phục vụ chủ nghĩa xã hội, phục vụ cho đấu tranh thực hiện thống nhất nước nhà, cho hòa bình thế giới”. Do đó, báo chí của ta phải có đường lối chính trị đúng vì chỉ có nó thì nội dung và hình thức thể hiện của báo chí mới đúng được.
Trên cơ sở đó, báo chí phải đi tiên phong trong đấu tranh không khoan nhượng với những gì đi ngược lại quy luật lịch sử, vạch trần tính chất phản động, giả dối, bịp bợm của kẻ thù dân tộc. Tính chiến đấu không chỉ nhằm tiến công vào kẻ thù của cách mạng, mà còn biểu dương những tấm gương tiêu biểu trong chiến đấu và lao động để cổ vũ mọi người hăng hái tham gia cách mạng. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nhiều lần nh c nhở những người làm báo, khi viết phải trả lời rõ: Viết cho ai xem? Viết để làm gì? Vì ai mà viết? Mục đích viết làm gì? Những câu hỏi người đặt ra chính là đòi hỏi báo chí phải xác định rõ đối tượng tiếp nhận thông tin. Việc xác định đó nhằm hình thành phương pháp sáng tạo phù hợp cho nhà báo.
Bên cạnh đó, theo Người, muốn có đóng góp tích cực nhất vào công cuộc phấn đấu của toàn dân tộc cho mục tiêu cao cả là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, báo chí phải tự giác phục tùng và tranh thủ tối đa sự lãnh đạo của Đảng. Điều đó đảm bảo cho báo chí hoàn thành sứ mệnh của mình và bản thân Đảng cũng ngày càng trưởng thành hơn trong quá trình lãnh đạo cách mạng. Ngược lại, ngay từ khi ra đời, Đảng ta đã vận dụng sáng tạo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê-nin về báo chí cách mạng. Trong suốt quá 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trình đấu tranh và trưởng thành, Đảng ta luôn đặt báo chí dưới sự lãnh đạo của mình và coi báo chí là vũ khí tư tưởng s c bén trong công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, báo chí mới có thể làm tròn trách nhiệm, làm cho thế giới quan Mác-Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vị trí chỉ đạo trong đời sống tinh thần xã hội, góp phần giữ vững ổn định chính trị và định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng thời báo chí thực hiện được vai trò vừa là tiếng nói của Đảng, của Nhà nước, của các đoàn thể, vừa là diễn đàn của nhân dân. Trong giai đoạn mới hiện nay, báo chí là ngọn cờ cách mạng tập hợp, đoàn kết, cổ vũ toàn thể các tầng lớp nhân dân, đồng bào các dân tộc, các tôn giáo và cả người Việt Nam định cư ở nước ngoài hăng hái tiến hành th ng lợi công cuộc công nghiệp hóa – hiện đại hóa nước nhà. Báo chí là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng văn hóa, là công cụ thông tin nhanh nhất, phổ cập nhất, là phương tiện thường xuyên tiếp xúc với nhân dân và giải đáp những vấn đề mới do cuộc sống đặt ra, đấu tranh hàng ngày, hàng giờ chống những âm mưu, thủ đoạn đen tối của các thế lực thù địch, chống các khuynh hướng tư tưởng sai lầm, góp phần tổ chức, phát động phong trào hành động cách mạng của nhân dân. Đây vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm của báo chí.
Để xứng đáng với điều đó, báo chí phải hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích của mình, n m vững quan điểm, đường lối của Đảng và pháp luật của nhà nước. Hoạt động báo chí phải hướng vào mục tiêu giữ vững ổn định chính trị, tiếp tục sự nghiệp đổi mới, từng bước xây dựng con người mới, lối sống mới, làm cho những nguyên lý cách mạng và khoa học của Chủ nghĩa Mác – Lê-nin và tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh giữ vị trí chủ đạo trong đời 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com sống tinh thần xã hội. Chỉ có hoàn thành chức năng trên, báo chí mới thực sự xứng đáng là đội quân xung kích trên mặt trận tư tưởng và văn hóa, là chỗ dựa tin cậy của Đảng và của nhân dân. Sự lãnh đạo quản lý của Đảng, Nhà nƣớc ta và chỉ đạo điều hành của Chính phủ đối với hoạt động báo chí.1 Sự cần thiết của công tác lãnh đạo, quản lý, điều hành của Đảng, Nhà nước và Chính phủ đối với hoạt động báo chí.
Trước hết, cần phải khẳng định rằng đây là đòi hỏi mang tính khách quan từ nhiều phía: Đầu tiên, đây là yêu cầu của công cuộc cách mạng do Đảng lãnh đạo. Trong suốt quá trình đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội, báo chí là thứ vũ khí, phương tiện vô cùng lợi hại trong việc truyền bá tư tưởng, tập hợp lực lượng, động viên, cổ vũ nhân dân tham gia đấu tranh. Th ng lợi của cách mạng Việt Nam có vai trò to lớn của công tác tư tưởng của Đảng, trong đó báo chí là một công cụ s c bén, hữu hiệu. Ngày nay, Đảng, Nhà nước, Chính phủ và nhân dân ta đang nỗ lực phấn đấu bảo vệ và xây dựng đất nước Việt Nam theo con đường chủ nghĩa xã hội.
Đây là cuộc cách mạng lớn lao trong lịch sử song đầy khó khăn và thử thách. Để đạt được mục tiêu, công tác tư tưởng phải đi trước một bước, trong đó báo chí giữ vai trò xung kích. Nếu báo chí không góp phần đ c lực vào việc làm cho chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng giữ vị trí nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng và giữ vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của các xã hội; nếu báo chí không tích cực tham gia vào tổng kết thực tiễn, nghiên cứu 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lý luận về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, không làm cho cán bộ, đảng viên và quần chúng tin vào đường lối đổi mới, tin vào sự th ng lợi tất yếu của chủ nghĩa xã hội thì rõ ràng, báo chí không xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và nhân dân. Hơn nữa, sự nghiệp đổi mới công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước là sự nghiệp của dân, do dân và vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, chỉ đạo, điều hành của Chính phủ.