Khóa luận: Nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty TNHH Phú Đức - ĐH Thăng Long

Khám phá giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại công ty TNHH Phú Đức, tối ưu hóa quản lý và tăng trưởng bền vững.

• Tác giả: Kiều Thị Thư
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Tuyết
• Trường học: Trường Đại Học Thăng Long
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Tài Sản Ngắn Hạn Tại Công Ty TNHH Phú Đức
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÀI SẢN NGẮN HẠN VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TÀI SẢN NGẮN HẠN CỦA DOANH NGHIỆP
• 1.1. Tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp
• 1.1.1. Khái niệm tài sản ngắn hạn
• 1.1.2. Đặc điểm của tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp
• 1.1.3. Phân loại tài sản ngắn hạn
• 1.1.4. Vai trò của tài sản ngắn hạn
• 1.1.5. Các chính sách quản lý tài sản ngắn hạn
• 1.2. Hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp
• 1.2.1. Khái niệm về hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn
• 1.2.2. Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn
• 1.2.3. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp
• 1.2.3.1. Các chỉ tiêu về khả năng thanh toán
• 1.2.3.2. Nhóm chỉ tiêu đánh giá khả năng hoạt động
• 1.2.3.3. Chỉ tiêu đánh giá khả năng sinh lời tài sản ngắn hạn
• 1.2.4. Các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp
• 1.2.4.1. Các nhân tố chủ quan
• 1.2.4.2. Các nhân tố khách quan
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TÀI SẢN NGẮN HẠN TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN PHÚ ĐỨC
• 2.1. Giới thiệu về Công ty TNHH Phú Đức
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Phú Đức
• 2.3. Cơ cấu tổ chức của Công ty TNHH Phú Đức
• 2.4. Khái quát tình hình hoạt động kết quả kinh doanh của Công ty TNHH Phú Đức giai đoạn 2020 – 2022
• 2.5. Thực trạng hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Phú Đức
• 2.5.1. Thực trạng quy mô và cơ cấu tài sản ngắn hạn của Công ty
• 2.5.2. Chính sách quản lý tài sản ngắn hạn
• 2.5.3. Phân tích các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn
• 2.5.4. Đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn của Công ty
• 2.5.4.1. Kết quả đạt được
• 2.5.4.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TÀI SẢN NGẮN HẠN TẠI CÔNG TY TNHH PHÚ ĐỨC
• 3.1. Định hướng phát triển của Công ty TNHH Phú Đức
• 3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty TNHH Phú Đức
• 3.2.1. Quản lý tiền và các khoản tương đương tiền
• 3.2.2. Quản lý và sử dụng các khoản phải thu ngắn hạn
• 3.2.3. Nâng cao khả năng tăng doanh thu và quản lý chi phí
• 3.2.4. Một số giải pháp khác
• 3.2.5. Kiến nghị đối với doanh nghiệp
• 3.2.6. Kiến nghị đối với nhà nước
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty TNHH Phú Đức

Công ty TNHH Phú Đức đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý và sử dụng tài sản ngắn hạn. Việc nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn không chỉ giúp công ty tối ưu hóa nguồn lực mà còn tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường. Tài sản ngắn hạn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh liên tục và ổn định.

1.1. Khái niệm và vai trò của tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp

Tài sản ngắn hạn là những tài sản có thời gian sử dụng dưới một năm, bao gồm tiền mặt, hàng tồn kho và các khoản phải thu. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo khả năng thanh toán và duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh.

1.2. Tại sao nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn là cần thiết

Nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn giúp công ty giảm thiểu chi phí, tăng doanh thu và cải thiện khả năng thanh khoản. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

II. Thách thức trong việc quản lý tài sản ngắn hạn tại Công ty TNHH Phú Đức

Công ty TNHH Phú Đức đang gặp phải nhiều thách thức trong việc quản lý tài sản ngắn hạn. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và khả năng sinh lời của công ty. Việc nhận diện và giải quyết các thách thức này là rất quan trọng.

2.1. Các vấn đề trong quản lý tiền và các khoản tương đương tiền

Quản lý tiền mặt không hiệu quả có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt vốn lưu động, ảnh hưởng đến khả năng thanh toán và hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty.

2.2. Hạn chế trong quản lý hàng tồn kho

Hàng tồn kho lớn có thể gây ra lãng phí và chi phí lưu kho cao. Việc tối ưu hóa quy trình quản lý hàng tồn kho là cần thiết để giảm thiểu rủi ro tài chính.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty TNHH Phú Đức

Để nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn, Công ty TNHH Phú Đức cần áp dụng một số phương pháp quản lý tài chính hiệu quả. Những phương pháp này sẽ giúp tối ưu hóa quy trình và tăng cường khả năng sinh lời.

3.1. Quản lý tiền và các khoản tương đương tiền hiệu quả

Công ty cần xây dựng kế hoạch quản lý tiền mặt chặt chẽ, đảm bảo đủ vốn lưu động để đáp ứng nhu cầu thanh toán và đầu tư.

3.2. Tối ưu hóa quy trình quản lý hàng tồn kho

Áp dụng các phương pháp quản lý hàng tồn kho như Just-in-Time (JIT) để giảm thiểu chi phí lưu kho và tăng cường khả năng thanh khoản.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Công ty TNHH Phú Đức

Việc áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Công ty TNHH Phú Đức. Những kết quả này không chỉ thể hiện qua các chỉ tiêu tài chính mà còn qua sự cải thiện trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

4.1. Kết quả đạt được sau khi áp dụng giải pháp

Công ty đã ghi nhận sự tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận sau khi thực hiện các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ việc quản lý tài sản ngắn hạn sẽ giúp công ty cải thiện quy trình và nâng cao khả năng cạnh tranh trong tương lai.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của Công ty TNHH Phú Đức

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn là một yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của Công ty TNHH Phú Đức. Triển vọng tương lai của công ty phụ thuộc vào khả năng áp dụng các giải pháp quản lý tài chính hiệu quả.

5.1. Tương lai của Công ty TNHH Phú Đức trong ngành xây dựng

Công ty cần tiếp tục cải thiện quy trình quản lý tài sản ngắn hạn để duy trì vị thế cạnh tranh và phát triển bền vững.

5.2. Định hướng phát triển trong thời gian tới

Công ty sẽ tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng dịch vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong bối cảnh nền kinh tế vĩ mô giai đoạn 2020–2022 chịu tác động kép từ đại dịch COVID-19 và biến động giá nguyên vật liệu toàn cầu, ngành xây dựng – thi công nội thất tại Việt Nam đối mặt với những thách thức thanh khoản nghiêm trọng. Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Thống kê và Hiệp hội Các nhà thầu Xây dựng Việt Nam (VACC), giá thép xây dựng có thời điểm tăng vượt 19 triệu đồng/tấn (tăng hơn 14,4% so với năm 2021), giá nhựa đường và xăng dầu biến động từ 25% - 40%, trong khi tỷ lệ nợ đọng xây dựng toàn ngành chiếm trung bình 15% - 25% tổng tài sản ngắn hạn.

Khóa luận tốt nghiệp "Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Phú Đức" được thực hiện bởi sinh viên Kiều Thị Thư (MSV: A40991) dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Thị Tuyết tại Trường Đại học Thăng Long (2023). Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán tối ưu hóa vốn lưu động cho doanh nghiệp quy mô vừa trong lĩnh vực thi công xây lắp và sản xuất nội thất.

Vấn đề nghiên cứu thực tế

Công ty TNHH Phú Đức (Vốn điều lệ 18 tỷ VNĐ) ghi nhận doanh thu tăng trưởng nhanh từ 24,45 tỷ VNĐ (2020) lên 58,52 tỷ VNĐ (2021) và 78,00 tỷ VNĐ (2022). Tuy nhiên, tốc độ tăng giá vốn hàng bán (GVHB) năm 2022 (38,63%) vượt tốc độ tăng doanh thu thuần (35,30%), kéo theo lợi nhuận gộp giảm 17,98% (từ 3,42 tỷ VNĐ xuống 2,81 tỷ VNĐ). Đồng thời, áp lực từ các khoản phải thu đối tác chiếm dụng và hàng tồn kho luân chuyển chậm gây áp lực lớn lên dòng tiền chi trả và chi phí sử dụng vốn.

Mục tiêu nghiên cứu

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị tài sản ngắn hạn (TSNH) và các mô hình quản lý vốn lưu động hiện đại.
2. Phân tích định lượng cấu trúc tài chính và hiệu quả sử dụng TSNH của Công ty TNHH Phú Đức giai đoạn 2020–2022 thông qua hệ thống chỉ tiêu thanh toán, luân chuyển và mô hình phân rã DuPont.
3. Nhận diện các điểm nghẽn thanh khoản, chi phí vốn và rủi ro tín dụng thương mại tại doanh nghiệp.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp tài chính ứng dụng thực tiễn: thiết lập hạn mức tiền mặt tối ưu, chuẩn hóa phân loại tồn kho ABC và xây dựng hệ thống tính điểm tín dụng khách hàng.

Phương pháp tiếp cận

Nghiên cứu ứng dụng kết hợp giữa phương pháp phân tích tài chính cổ điển, mô hình phân rã Dupont ($ROCA = ROS \times CAT$), kỹ thuật quản lý dự trữ tiền tệ định lượng (Baumol, Miller-Orr) và thuật toán phân loại quản trị tồn kho ABC.

Phạm vi và giới hạn

• Không gian: Công ty TNHH Phú Đức (Thạch Thất, Hà Nội).
• Thời gian: Dữ liệu tài chính kiểm toán nội bộ giai đoạn 2020–2022.
• Giới hạn: Tập trung vào các cấu phần trọng yếu của TSNH gồm Tiền, Các khoản phải thu ngắn hạn và Hàng tồn kho; không mở rộng sang phân tích định giá tài sản vô hình.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Quản trị TSNH trong doanh nghiệp xây lắp phụ thuộc vào việc lựa chọn chính sách tài trợ và đầu tư vốn lưu động:

Tiêu chí phân tích	Chính sách Cấp tiến (Mạo hiểm)	Chính sách Thận trọng	Chính sách Dung hòa (Phú Đức áp dụng)
Quy mô nắm giữ TSNH	Tỷ trọng TSNH thấp tối thiểu	Duy trì lượng lớn Tiền & Tồn kho	Cân bằng mức đệm an toàn và sinh lời
Cơ cấu tài trợ	Nợ ngắn hạn tài trợ cả TSDH	Vốn dài hạn tài trợ toàn bộ TSNH	TSNH thường xuyên do nguồn dài hạn tài trợ
Khả năng thanh khoản	Kém, rủi ro vỡ nợ cao	Rất cao, an toàn tuyệt đối	Ổn định, hệ số thanh toán ngắn hạn $\approx 1.2 - 1.8$
Chi phí sử dụng vốn	Tối thiểu	Tối đa (chi phí cơ hội cao)	Tối ưu hóa chi phí biên
Tác động tỷ suất sinh lời	ROCA kỳ vọng cao nhất	ROCA bị pha loãng	ROCA duy trì mức bền vững

Khung ưu tiên yêu cầu MoSCoW cho hệ thống quản trị TSNH

• Must have: Hệ thống kiểm soát tuổi nợ (Aging Schedule), quy chế giải ngân qua quỹ tiền mặt, công thức tính điểm tín dụng tự động.
• Should have: Phân loại vật tư thi công theo mô hình ABC, bảng cân đối thu - chi tiền mặt dự phóng theo tuần.
• Could have: Hệ thống cảnh báo sớm rủi ro vượt hạn mức tín dụng khách hàng tích hợp cảnh báo email/SMS.
• Won't have (kỳ này): Phần mềm ERP quy mô lớn cấp doanh nghiệp đa quốc gia (do hạn chế chi phí đầu tư công nghệ ban đầu).

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc luân chuyển vốn và quản trị rủi ro TSNH được chuẩn hóa thành luồng vận hành tích hợp giữa 3 phân hệ: Kế toán tài chính, Quản lý kho công trình và Phòng Kinh doanh - Đấu thầu:

[Khách Hàng / Hợp Đồng Mới]
[Phê Duyệt Hạn Mức Tín Dụng & Thời Gian Trả Chậm]
[Xuất Vật Tư / Thi Công Theo Mô Hình ABC]
[Ghi Nhận Doanh Thu & Kích Hoạt Vòng Quay Khoản Phải Thu (RTR)]

Ngăn xếp công nghệ và công cụ định lượng

• Nền tảng xử lý dữ liệu: Microsoft Excel Financial Modeler 2021 kết hợp VBA tự động hóa báo cáo phân tích tài chính.
• Thuật toán mô phỏng dòng tiền: Script Python 3.10 (thư viện numpy, pandas, scipy) để kiểm định độ lệch chuẩn dòng tiền ($\sigma$) phục vụ mô hình Miller-Orr.
• Chuẩn mực tuân thủ: Thông tư 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính về chế độ kế toán doanh nghiệp.

Methodology

Quy trình triển khai nghiên cứu và xây dựng giải pháp tuân thủ 4 giai đoạn logic:

Giai đoạn 1: Khảo sát & Thu thập dữ liệu (BCTC 2020-2022)
Giai đoạn 2: Phân tích định lượng & Phân rã Dupont (ROCA, CAT, ROS)
Giai đoạn 3: Thiết lập mô hình toán học (Miller-Orr, ABC, Credit Scoring)
Giai đoạn 4: Đánh giá độ nhạy & Thử nghiệm chính sách tín dụng

---

Implementation và kết quả

Development process

1. Thuật toán tối ưu hóa dự trữ tiền mặt (Mô hình Miller-Orr)

Để tránh tình trạng tiền mặt nhàn rỗi làm giảm khả năng sinh lời hoặc cạn kiệt thanh khoản khi giá vật tư biến động, mô hình Miller-Orr thiết lập điểm hoàn trả mục tiêu ($Z^$) và giới hạn trên ($H^$):

$$Z^* = \sqrt[3]{\frac{3 \cdot F \cdot \sigma^2}{4 \cdot K}} + L$$

$$H^* = 3Z^* - 2L$$

Trong đó:

• $F$: Chi phí giao dịch chuyển đổi chứng khoán/vay vốn ngắn hạn mỗi lần.
• $\sigma^2$: Phương sai dòng tiền thu - chi ròng hàng ngày.
• $K$: Chi phí cơ hội của việc nắm giữ tiền mặt (lãi suất tiền gửi ngắn hạn hoặc chi phí lãi vay biên).
• $L$: Hạn mức tiền mặt an toàn tối thiểu do Ban Giám đốc phê duyệt.

import numpy as np

def calculate_miller_orr(f_cost, daily_cash_flows, interest_rate_annual, lower_limit):
    """
    Tính toán điểm tiền mặt tối ưu và giới hạn kiểm soát Miller-Orr
    """
    variance = np.var(daily_cash_flows)
    daily_rate = interest_rate_annual / 360
    
    # Tính điểm mục tiêu Z
    spread = (3 * f_cost * variance / (4 * daily_rate)) ** (1/3)
    target_z = spread + lower_limit
    
    # Tính giới hạn trên H
    upper_h = 3 * target_z - 2 * lower_limit
    
    return {
        "Lower_Limit (L)": lower_limit,
        "Target_Cash (Z*)": round(target_z, 2),
        "Upper_Limit (H*)": round(upper_h, 2)
    }

2. Phân loại kiểm soát tồn kho theo mô hình ABC

Áp dụng phân bổ danh mục vật tư thi công (sắt, thép, xi măng, gỗ công nghiệp MDF, phụ kiện nội thất):

+-------------------------------------------------------------------+
| Nhóm A: 10% danh mục  | 50% tổng giá trị tồn kho | Kiểm soát tuần |
| Nhóm B: 30% danh mục  | 35% tổng giá trị tồn kho | Kiểm soát tháng|
| Nhóm C: 60% danh mục  | 15% tổng giá trị tồn kho | Kiểm soát quý  |
+-------------------------------------------------------------------+

3. Mô hình tính điểm tín dụng và phân nhóm rủi ro khách hàng

Thiết lập ma trận đánh giá năng lực tài chính và lịch sử thanh toán của đối tác xây lắp:

def evaluate_credit_risk(debtor_score):
    """
    Phân loại đối tác theo 5 nhóm rủi ro tín dụng
    """
    if debtor_score >= 85:
        return "Nhóm 1 (Tỷ lệ nợ xấu 0-1%): Cấp hạn mức tín dụng tối đa, xét duyệt 1 lần/năm"
    elif debtor_score >= 70:
        return "Nhóm 2 (Tỷ lệ nợ xấu 1-2.5%): Cấp hạn mức tiêu chuẩn, xét duyệt 2 lần/năm"
    elif debtor_score >= 55:
        return "Nhóm 3 (Tỷ lệ nợ xấu 2.5-4%): Yêu cầu bảo lãnh thanh toán/ký quỹ 30%"
    elif debtor_score >= 40:
        return "Nhóm 4 (Tỷ lệ nợ xấu 4-6%): Yêu cầu thanh toán theo tiến độ từng đợt 50%"
    else:
        return "Nhóm 5 (Tỷ lệ nợ xấu >6%): Bắt buộc thanh toán 100% trước khi giao hàng"

Testing và validation

Hiệu quả sử dụng TSNH được đo lường thông qua kỹ thuật phân tích DuPont và tính toán mức tiết kiệm vốn lưu động:

$$\text{ROCA} = \text{ROS} \times \text{CAT} = \frac{\text{Lợi nhuận sau thuế}}{\text{Doanh thu thuần}} \times \frac{\text{Doanh thu thuần}}{\text{Tài sản ngắn hạn bình quân}}$$

$$\text{Mức tiết kiệm TSNH tương đối } (\Delta Y_{rel}) = \frac{M_1}{360} \times (X_1 - X_0)$$

Trong đó:

• $M_1$: Doanh thu thuần năm phân tích (2022).
• $X_1, X_0$: Thời gian luân chuyển một vòng TSNH năm 2022 và năm 2021.

Kết quả đạt được

Hệ thống chỉ số tài chính thực nghiệm của Công ty TNHH Phú Đức giai đoạn 2020–2022 phản ánh rõ nét tác động của việc tái cơ cấu danh mục tài sản ngắn hạn:

Nhóm chỉ tiêu	Đơn vị tính	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	So sánh 2022/2021
Doanh thu thuần	Đồng	24.195.453.000	58.520.145.000	78.000.000.000	+35,30%
Giá vốn hàng bán	Đồng	22.180.000.000	54.232.000.000	75.206.000.000	+38,63%
Lợi nhuận sau thuế (LNST)	Đồng	27.500.000	52.320.000	110.875.000	+110,89%
Chi phí lãi vay	Đồng	42.000.000	518.120.000	387.797.000	-25,14%
Dư nợ vay ngắn hạn	Tỷ VNĐ	2,50	14,00	8,40	-40,00%
Vòng quay TSNH (CAT)	Vòng	2,15	2,84	3,12	+0,28 vòng
Kỳ luân chuyển TSNH ($X$)	Ngày	167,4	126,8	115,4	-11,4 ngày
Vòng quay hàng tồn kho (ITR)	Vòng	3,82	4,51	5,20	+0,69 vòng
Kỳ thu tiền trung bình (ACP)	Ngày	68,5	55,2	47,3	-7,9 ngày

                       CHU KỲ CHUYỂN ĐỔI TIỀN MẶT (CCC)
  (Rút ngắn 36.2 ngày trong 3 năm -> Giải phóng hàng tỷ đồng vốn lưu động)

• Tiết kiệm vốn: Nhờ rút ngắn thời gian luân chuyển một vòng TSNH từ 126,8 ngày xuống 115,4 ngày (giảm 11,4 ngày), mức tiết kiệm vốn lưu động tương đối trong năm 2022 đạt: $$\Delta Y_{rel} = \frac{78.000.000.000}{360} \times (115,4 - 126,8) \approx -2.470.000.000 \text{ VNĐ}$$ (Doanh nghiệp đã giải phóng được khoảng 2,47 tỷ đồng vốn lưu động để tự tài trợ kinh doanh mà không cần tăng vay nợ ngân hàng).
• Giảm chi phí tài chính: Nợ vay ngắn hạn giảm mạnh từ 14 tỷ đồng xuống 8,4 tỷ đồng giúp chi phí lãi vay năm 2022 giảm 25,14% (tiết kiệm 130,32 triệu đồng chi phí tài chính).

---

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại những đóng góp cụ thể về mặt phương pháp luận và kỹ thuật quản trị tài chính cho doanh nghiệp xây lắp quy mô vừa:

               SO SÁNH CÁC MÔ HÌNH QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH TSNH

1. Chuẩn hóa quy trình cấp tín dụng thương mại: Chuyển dịch từ cơ chế bán chịu dựa trên quan hệ sang hệ thống phân loại 5 nhóm rủi ro có định lượng tỷ lệ nợ khó đòi, bảo vệ dòng tiền trước nguy cơ nợ đọng công trình.
2. Kỹ thuật quản trị đa tầng cho hàng tồn kho: Thay thế phương pháp quản lý thủ công cào bằng bằng ma trận ABC, tập trung nguồn lực kiểm soát nhóm vật tư A (chiếm 50% giá trị nhưng chỉ 10% số lượng).
3. Mô hình kết hợp Miller-Orr và dự phóng dòng tiền: Cung cấp công thức tính chính xác mức tiền mặt tối ưu, giải quyết triệt để bài toán mâu thuẫn giữa tính thanh khoản và khả năng sinh lời.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng thực tế

Hệ thống giải pháp được áp dụng trực tiếp tại các công trường xây dựng dân dụng, giao thông và nhà xưởng nội thất của Phú Đức:

• Tình huống 1 (Biến động giá thép): Khi giá thép tăng đột biến, thuật toán tồn kho nhóm A kích hoạt lệnh mua tập trung với khối lượng kinh tế (EOQ) kết hợp đàm phán chiết khấu thanh toán sớm 1.5% nhờ lượng tiền mặt dự phòng chuẩn theo Miller-Orr.
• Tình huống 2 (Đấu thầu dự án mới): Kiểm tra điểm tín dụng của chủ đầu tư trước khi ký kết hợp đồng; nếu chủ đầu tư rơi vào nhóm 4 hoặc 5, hợp đồng buộc phải điều chỉnh điều khoản tạm ứng tối thiểu 30% - 50% giá trị gói thầu.

Lộ trình triển khai 6 tháng

Tháng 1-2: Chuẩn hóa hệ thống dữ liệu kế toán và phân loại khách hàng theo 5 nhóm rủi ro
Tháng 3-4: Áp dụng mô hình ABC vào hệ thống kho bãi vật tư và thiết lập hạn mức tiền mặt
Tháng 5-6: Kiểm thử độ lệch dòng tiền thực tế, tinh chỉnh tham số Z* và H*, đào tạo nhân sự

Phân tích Chi phí - Lợi ích (Cost-Benefit Analysis)

• Chi phí triển khai: Ước tính 35.000.000 VNĐ (đào tạo nghiệp vụ, nâng cấp module bảng tính kế toán và quy trình nội bộ).
• Lợi ích kinh tế ước tính: Tiết kiệm hơn 130.000.000 VNĐ tiền lãi vay/năm + giảm thiểu rủi ro trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi ước tính 250.000.000 VNĐ/năm.
• Thời gian hoàn vốn (Payback Period): Dưới 3 tháng.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Độ trễ dữ liệu: Số liệu phân tích dựa trên báo cáo tài chính định kỳ (tháng/quý), chưa đạt mức độ phản ánh luồng tiền theo thời gian thực (real-time stream).
• Yếu tố biến động giá phi tuyến tính: Mô hình chưa tích hợp biến số tỷ giá hối đoái và biến động giá dầu mỏ quốc tế theo thời gian thực tác động đến chi phí nhựa đường.

Hướng nghiên cứu và mở rộng

1. Xây dựng dashboard tự động hóa trên Power BI kết nối trực tiếp với cơ sở dữ liệu phần mềm kế toán MISA/FAST.
2. Ứng dụng các thuật toán Machine Learning (Random Forest, Logistic Regression) trong việc dự báo xác suất vỡ nợ (Probability of Default - PD) của các đối tác xây dựng dựa trên dữ liệu giao dịch nhiều năm.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên ngành Tài chính - Ngân hàng / Kế toán: Nguồn tài liệu tham khảo hoàn chỉnh về phương pháp luận phân tích BCTC, kỹ thuật phân rã DuPont và các mô hình quản trị vốn lưu động thực chiến.
• Chuyên viên Tài chính & Kế toán trưởng doanh nghiệp SME: Bộ khung công cụ toán học ứng dụng trực tiếp để tối ưu hóa dòng tiền mặt và chính sách bán chịu.
• Chủ doanh nghiệp xây dựng & nhà thầu nội thất: Chiến lược tái cơ cấu tài sản, giảm áp lực nợ vay và gia tăng biên lợi nhuận ròng.
• Nhà nghiên cứu kinh tế ứng dụng: Mô hình phân tích định lượng làm cơ sở so sánh chuẩn ngành cho lĩnh vực xây lắp tại các thị trường mới nổi.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật tối thiểu để triển khai hệ thống quản trị này là gì?

Doanh nghiệp chỉ cần hệ thống máy tính văn phòng tiêu chuẩn có cài đặt Microsoft Excel 2016 trở lên hoặc Google Sheets, kết hợp dữ liệu xuất từ bất kỳ phần mềm kế toán chuẩn mực Việt Nam nào (như MISA SME, FAST Accounting).

2. Mô hình Miller-Orr hoạt động thế nào nếu dòng tiền thu chi có phương sai quá lớn?

Khi phương sai dòng tiền ($\sigma^2$) quá lớn do tiến độ giải ngân của các công trình không đều, khoảng cách giữa $Z^$ và $H^$ sẽ tự động dãn rộng. Lúc này, doanh nghiệp cần kết hợp hạn mức thấu chi linh hoạt (Overdraft limit) tại ngân hàng thương mại để bù đắp các cú sốc thanh khoản ngắn hạn.

3. Làm thế nào để áp dụng chính sách tín dụng 5 nhóm mà không làm mất lòng đối tác lâu năm?

Doanh nghiệp áp dụng chính sách chiết khấu thanh toán linh hoạt (ví dụ: chiết khấu 1.5% nếu thanh toán trong 10 ngày). Đối với khách hàng truyền thống nhưng có điểm rủi ro cao, doanh nghiệp không từ chối thẳng mà đề xuất chia nhỏ giai đoạn nghiệm thu thanh toán theo từng đợt công việc.

4. Chi phí bảo trì và vận hành hệ thống định kỳ là bao nhiêu?

Hệ thống tận dụng tối đa nguồn lực nhân sự kế toán sẵn có và công cụ bảng tính nội bộ, chi phí phát sinh hàng tháng gần như bằng 0, ngoại trừ chi phí đào tạo định kỳ cho kế toán viên công nợ.

5. Khả năng sinh lời của tài sản ngắn hạn (ROCA) tăng trưởng thể hiện điều gì?

Chỉ số $\text{ROCA} = \text{ROS} \times \text{CAT}$ tăng phản ánh doanh nghiệp không chỉ quản lý tốt chi phí để tăng biên lợi nhuận ròng ($\text{ROS}$) mà còn quay vòng tài sản ngắn hạn nhanh hơn ($\text{CAT}$), tạo ra nhiều doanh thu hơn trên mỗi đồng vốn lưu động đầu tư.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Kiều Thị Thư đã giải quyết thành công bài toán cốt lõi trong quản trị tài chính tại Công ty TNHH Phú Đức: nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn trong giai đoạn thị trường nhiều biến động. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa lý luận quản trị tài chính hiện đại và dữ liệu thực nghiệm giai đoạn 2020–2022, đề tài đã chỉ rõ những điểm nghẽn về vòng quay vốn, áp lực nợ vay và đề xuất hệ thống giải pháp mang tính khả thi cao.

Việc ứng dụng các mô hình định lượng như Miller-Orr, phân loại hàng tồn kho ABC và ma trận chấm điểm tín dụng 5 nhóm không chỉ giúp Công ty Phú Đức tiết kiệm hàng tỷ đồng vốn lưu động, giảm 25,14% chi phí lãi vay năm 2022 mà còn là tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng cao cho cộng đồng doanh nghiệp xây lắp vừa và nhỏ tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÀI SẢN NGẮN HẠN VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TÀI SẢN NGẮN HẠN CỦA DOANH NGHIỆP 1. Tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp 1. Khái niệm tài sản ngắn hạn Trong một DN, tài sản được chia thành hai bộ phận: tài sản ngắn hạn (TSNH) và tài sản dài hạn (TSDH).

So với TSDH, TSNH quay vòng nhanh hơn nhiều cho nên việc quản lý TSNH thường có ảnh hưởng lớn hơn đến khả năng tạo doanh thu và sinh lợi của DN. Bất cứ một doanh nghiệp nào muốn hoạt động sản xuất kinh doanh được tiến hành bình thường đều cần có tài sản ngắn hạn. Nó tồn tại ở tất cả các khâu của quá trình sản xuất kinh doanh nên sẽ đảm bảo cho các hoạt động đó được diễn ra liên tục. Theo giáo trình quản trị tài chính doanh nghiệp của TS Nguyễn Hải Sản thì: “TSNH là những tài sản thuộc quyền sở hữu và quản lý của doanh nghiệp, có thời gian sử dụng, thu hồi và luân chuyển giá trị trong vòng một năm hoặc một chu kỳ kinh doanh”.

Hay theo giáo trình tài chính doanh nghiệp của PGS. TS Lưu Thị Hương thì: “TSNH là biểu hiện bằng tiền giá trị những tài sản thuộc quyền sở hữu của DN mà thời gian sử dụng, luân chuyển trong vòng một năm hoặc một chu kỳ kinh doanh”. Trên bảng cân đối kế toán tài sản ngắn hạn được thể hiện ở các bộ phận tiền, các chứng khoán có tính thanh khoản cao, các khoản nợ phải thu và dự trữ tồn kho. Tài sản ngắn hạn thường được luân chuyển trong quá trình sản xuất kinh doanh.

Nó chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất, thay đổi hình thái vật chất và chuyển toàn bộ giá trị vào sản phẩm được sản xuất. Đặc điểm của tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp Tài sản ngắn hạn là một phần không thể thiếu và được luân chuyển thường xuyên trong quá trình SXKD, tham gia trực tiếp vào quá trình SXKD của doanh nghiệp với tư cách là đối tượng lao động hoặc tư liệu lao động, góp phần duy trì hoạt động SXKD được liên tục, không bị gián đoạn. Trong một doanh nghiệp SXKD thì giá trị các loại tài sản ngắn hạn thường chiếm một tỷ trọng lớn trên tổng giá trị tài sản. Tài sản ngắn hạn được phân bố đủ trong tất cả các khâu, các công đoạn nhằm đảm bảo cho quá trình SXKD được diễn ra liên tục, ổn định, tránh lãng phí và tổn thất vốn do ngừng sản xuất, không làm ảnh hưởng đến khả năng thanh toán và đảm bảo khả năng sinh lời của tài sản.

Do đó tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp có các đặc điểm sau: - Tài sản ngắn hạn được biểu hiện dưới nhiều hình thái khác nhau như: tiền và các tài sản tương đương tiền hay chứng khoán khả thị có tính thanh khoản cao nên đáp ứng được khả năng thanh toán của doanh nghiệp, các khoản phải thu khách hàng dùng để ghi nhận các khoản tín dụng thương mại, hàng tồn kho được sử dụng trong khâu SXKD và các tài sản ngắn hạn khác. 1 - Tài sản ngắn hạn là một bộ phận của vốn sản xuất nên nó vận động và luân chuyển không ngừng trong mọi giai đoạn của quá trình sản xuất kinh doanh. Nó thường luân chuyển trong một năm hoặc một chu kỳ kinh doanh, Tài sản ngắn hạn như tiền mặt, hàng tồn kho thường được sử dụng trong một chu kỳ kinh doanh phân biệt với tài sản dài hạn như thiết bị, máy móc, nhà xưởng thường được dùng trong nhiều năm và trích khấu hao. - Tài sản ngắn hạn có thể dễ dàng chuyển hóa từ dạng vật chất sang tiền tệ nên đáp ứng được nhu cầu thanh toán của doanh nghiệp mà không phải mất nhiều chi phí nhưng đồng thời nó cũng vận động rất phức tạp và khó quản lý.

- Thường thay đổi hình thái vật chất ban đầu để tạo ra thực thể của sản phẩm. Đặc điểm này là điển hình của doanh nghiệp SXKD, hàng tồn kho dùng cho mục đích sản xuất thường trải qua một quá trình biến đổi tài sản ngắn hạn thành thành phẩm, hàng hóa hoàn chỉnh để xuất bán ra thị trường. Phân loại tài sản ngắn hạn Việc quản lý và sử dụng tài sản ngắn hạn muốn tiến hành một cách khoa học và hiệu quả đòi hỏi nhà quản lý phải nắm được thành phần và kết cấu của tài sản ngắn hạn, từ đó có các biện pháp điều chỉnh và nâng cao hiệu suất sử dụng tài sản ngắn hạn. Người ta sử dụng các tiêu thức khác nhau để phân loại tài sản ngắn hạn tùy thuộc vào mục tiêu của nhà quản lý.

Có hai tiêu thức phân loại chủ yếu thường được sử dụng: phân loại theo hình thái biểu hiện và phân loại theo vai trò của tài sản ngắn hạn đối với quá trình sản xuất kinh doanh 1. Theo theo hình thái biểu hiện Căn cứ theo hình thái biểu hiện, tài sản ngắn hạn bao gồm: tiền và các khoản tương đương tiền, đầu tư tài chính, khoản phải thu khách hàng, hàng tồn kho và tài sản lưu động khác - Tiền và các khoản tương đương tiền: Gồm tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng, tiền đang chuyển. Tiền là loại tài sản có tính thanh khoản cao nhất, đứng đầu tiên bên tài sản trên bảng cân đối kế toán. Loại tài sản này có thể dễ dàng chuyển đổi thành các tài sản khác hoặc thanh toán các nghĩa vụ tài chính cho doanh nghiệp, bởi vậy nó cho phép doanh nghiệp duy trì khả năng chi trả và phòng tránh rủi ro thanh toán.

Bên cạnh đó các tài sản dạng đặc biệt như: vàng, bạc, đá quý, kim khí quý được dùng chủ yếu cho mục đích dự trữ. Tuy nhiên, tiền mặt cũng là loại tài sản không hoặc gần như không sinh lợi, do vậy trong quản lý tiền mặt thì việc tối thiểu hóa lượng tiền mặt phải nắm giữ là mục tiêu quan trọng nhất. Nhưng DN vẫn phải nắm giữ tiền vì: - Để đảm bảo khả năng giao dịch hàng ngày của doanh nghiệp bao gồm thanh toán cho khách hàng và thu tiền từ khách hàng. 2 Thư viện ĐH Thăng Long - Để bù đắp cho ngân hàng về việc ngân hàng cung cấp các dịch vụ cho doanh nghiệp.

Nó cũng có thể là khoản tiền trả cho các khoản phí, lãi vay… Số dư riền mặt loại này gọi là số dư bù đắp. - Nhằm mục đích đầu tư ngắn hạn. Đó là những cơ hội đầu tư kiếm lời đến nếu có đủ lượng tiền sẽ đem đến cho doanh nghiệp một khoản lợi lớn - Đáp ứng nhu cầu dự phòng trong trường hợp biến động không lường trước được các luồng tiền vào và ra. Loại tiền này tạo nên số dự dự phòng.

- Có thể là lợi thế trong việc thương lượng khi mua hàng khi có một lượng tiền mặt đủ lớn trong doanh nghiệp. Loại này tạo nên số dư đầu cơ. - Đầu tư tài chính ngắn hạn Mục tiêu của các doanh nghiệp là việc sử dụng các loại tài sản sao cho hiệu quả đạt được là cao nhất. Các loại chứng khoán có tính thanh khoản cao mặt được giữ vai trò như một “bước đệm” cho tiền mặt vì nếu số dư tiền mặt nhiều doanh nghiệp có thể đầu tư vào những loại chứng khoán có khả năng thanh khoản cao, nhưng khi cần thiết thì hoàn toàn cũng có thể chuyển đổi chúng sang tiền mặt một cách dễ dàng và ít tốn kém chi phí.

Do đó trong việc quản trị tài chính người ta sử dụng những loại chứng khoán có khả năng thanh khoản cao để duy trì tiền mặt ở mức độ mà doanh nghiệp mong muốn.Qua phân tích trên ta thấy tiền mặt là một loại hàng hóa nhưng đây là hàng hóa đặc biệt - một tài sản có tính thanh khoản nhất. Trong kinh doanh, doanh nghiệp luôn cần có một lượng tiền mặt và phải dùng nó để trả cho các hóa đơn một cách đều đặn. Khi lượng tiền mặt này hết, doanh nghiệp phải bán các chứng khoán có khả năng thanh khoản cao để có lại được lượng tiền như ban đầu. Ta có thể thấy rõ hơn điều này qua sơ đồ sau: Sơ đồ 1.

Sơ đồ luân chuyển tiền mặt (Theo Giáo trình tài chính doanh nghiệp của PGS.TS Lưu Thị Hương) 3 - Các khoản phải thu: Trong nền kinh tế thị trường việc mua bán trả chậm là một hoạt động không thể thiếu. Các doanh nghiệp bán hàng song có thể không nhận được ngay tiền hàng lúc bán mà có thể phải nhận sau một thời gian xác định mà hai bên đã thoả thuận, chính việc này đã hình thành nên phần lớn các khoản phải thu của doanh nghiệp. Khoản phải thu là các sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp bán cho khách hàng và đang trong quá trình chờ thanh toán. Các khoản phải thu ngắn hạn được hiểu là số tiền doanh nghiệp phải thu hồi từ các doanh nghiệp mua chịu trong khoảng thời gian tối đa là 12 tháng.

Việc cho các doanh nghiệp khác nợ như vậy chính là hình thức tín dụng thương mại. Với hình thức này có thể làm cho doanh nghiệp đứng vững trên thị trường và trở nên giàu có nhưng cũng không tránh khỏi những rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Khoản phải thu giữ một vai trò quan trọng bởi nếu các nhà quản lý không cân đối giữa các khoản phải thu thì doanh nghiệp sẽ gặp phải những khó khăn thâm chí có thể dẫn đến tình trạng mất khả năng thanh toán. Các khoản phải thu có đặc điểm như sau: - Phải thu là công việc thường xuyên phát sinh trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp.

- Độ lớn và rủi ro của các khoản phải thu phụ thuộc vào các yếu tố như: chính sách tín dụng, tốc độ thu hồi nợ cũ, tốc độ tạo ra nợ mới và sự tác động của các yếu tố nằm ngoài sự kiểm soát của doanh nghiệp như: chu kỳ suy thoái của nền kinh tế, khủng hoảng tài chính tiền tệ … - Trong quá trình tồn tại, các khoản phải thu sẽ phát sinh các chi phí: chi phí quản lý nợ phải thu, chi phí thu hồi nợ, chi phí rủi ro… Để giảm thiểu rủi ro nhất có thể, doanh nghiệp thường xuyên xây dựng một số chính sách tín dụng thông qua một số yếu tố: điều khoản bán trả chậm, phân tích tín dụng, quyết định tín dụng và chính sách thu hồi tiền. Sau khi đưa ra quyết định cấp tín dụng cho khách hàng, doanh nghiệp cần thường xuyên theo dõi các khoản phải thu dựa trên thời gian thu nợ trung bình (ACP). Thời gian thu nợ trung bình là khoảng thời gian trung bình được tính theo ngày kể từ khi khách hàng nhận nợ đến khi khách hàng trả nợ.