MỞ ĐẦU Hiệu quả sản xuất hoạt động kinh doanh là một chỉ tiêu chất lƣợng tổng phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực dầu vào trong quá trình sản xuất hàng hóa, dịch vụ để tạo ra đƣợc những giá trị thu lại cho doanh nghiệp. Đánh giá hiệu quả kinh doanh là quá trình so sánh cái thu về với cái bỏ ra theo mục đích đặt ra, từ đó hoạch định chiến lƣợc kinh doanh phù hợp cho doanh nghiệp nhằm tối đa hóa lợi nhuận. Để thực hiên đƣợc điều đó, các nhà quản trị phải tiến hành phân tích thực trạng hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mình để thấy đƣợc những thành tích cần phát huy, những nhƣợc điểm cần khắc phục, những tiềm năng và lợi thế chƣa đƣợc khai thác. Dựa trên cơ sở này, các nhà quản trị đề ra các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Chúng ta có thể nói chƣa bao giờ Việt Nam tham gia vào xu thế hội nhập toàn cầu hóa sâu rộng nhƣ hiện nay. Việc Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức thƣơng mại (WTO) lớn nhất thế giới đã phần nào khẳng định đƣợc sự đổi mới trong chiến lƣợc phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nƣớc. Điều đó đã đƣa nƣớc ta lên một vị thế mới trên trƣờng quốc tế, tuy nhiên cũng có rất nhiều những khó khăn và thử thách. Trong những năm gần đây, chúng ta đang từng bƣớc cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nƣớc theo hƣớng đa chủ sở hữu điều này cũng đồng nghĩa với việc tính bao cấp trong các doanh nghiệp cũng đang dần giảm xuống.
Và để tồn tại và phát triển không còn cách nào khác là các doanh nghiệp phải tập trung mọi nguồn lực để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Chính vì vậy, sau thời gian thực tập tại Công ty cổ phần NạoVét đƣờng biển 1 với tƣ cách là một nhà quản trị trong tƣơng lai, em đã quyết định lựa chọn đề tài: “Biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của Công ty Cổ phần Nạo vét đƣờng biển 1” với mục đích cố gắng tìm ra các giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty. 15 Nội dung khóa luận gồm 3 chƣơng: CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CHƢƠNG 2: PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN NẠO VÉT ĐƢỜNG BIỂN 1 CHƢƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN NẠO VÉT ĐƢỜNG BIỂN 1 16 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH 1. Khái niệm về hiệu quả sản xuất kinh doanh Việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh là một vấn đề mà bất cứ doanh nghiệp nào cũng phải quan tâm hàng đầu bởi vì mọi doanh nghiệp đều hƣớng tới mục tiêu bao trùm lâu dài đó là tối đa hóa lợi nhuận.
Đạt đƣợc điều này doanh nghiệp mới có điều kiện hơn trong việc mở rộng sản xuất kinh doanh cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, đủ sức cạnh tranh trên thị trƣờng với các đối thủ của mình. Khi đề cập đến hiệu quả sản xuất kinh doanh thì các nhà kinh tế dựa vào từng góc độ xem xét đã đƣa ra các quan điểm khác nhau. Các quan điểm đó đƣợc diễn đạt nhƣ sau: - Quan điểm thứ nhất: Theo nhà kinh tế học ngƣời Anh – Adamsmith: Hiệu quả là kết quả đạt đƣợc trong hoạt động kinh tế, doanh thu tiêu thụ hàng hóa, ở đây hiệu quả đồng nhất với chỉ tiêu phản ánh kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Rõ ràng quan niệm này khó giải thích kết quả kinh doanh vì doanh thu có thể tăng do chi phí, mở rộng các sử dụng các nguồn sản xuất nếu có kết quả, có 2 mức chi phí khác nhau thì theo quan niệm này cũng có hiệu quả (Mai Ngọc Cƣờng, 1999).
- Quan điểm thứ hai: Hiệu quả kinh doanh là tỷ lệ giữa phần tăng thêm của kết quả và phần tăng thêm của chi phí (Nguyễn Văn Công, Nguyễn Năng Phúc, Trần Quý Liên,2001). - Quan điểm thứ ba: Hiệu quả kinh doanh đƣợc đo bằng hiệu số giữa kết quả và chi phí bỏ ra để đạt đƣợc kết quả đó (Nguyễn Văn Công, Nguyễn Năng Phúc, Trần Quý Liên,2001). Nhƣng nói tóm lại, hiệu quả kinh doanh phản ánh trình độ sử dụng các nguồn nhân lực, vật lực bên trong doanh nghiệp, nắm bắt và xử lý khôn khéo những thay đổi 17 của môi trƣờng và các nguồn lực bên ngoài, tận dụng các cơ hội kinh doanh để đạt đƣợc kết quả cao nhất trong quá trình kinh doanh với tổng chi phí thấp nhất. Nó có quan hệ với tất cả các yếu tố trong quá trình kinh doanh nhƣ lao động, tƣ liệu lao động, đối tƣợng lao động nên doanh nghiệp chỉ có thể đạt đƣợc hiệu quả cao khi sử dụng các yếu tố cơ bản của quá trình kinh doanh một cách có hiệu quả.
Từ những quan điểm khác nhau về hiệu quả kinh doanh của các nhà kinh tế trên ta có thể đƣa ra một khái niệm thống nhất chung về hiệu quả sản xuất kinh doanh nhƣ sau: “Hiệu quả sản xuất kinh doanh là một phạm trù kinh tế biểu hiện sự tập trung của sự phát triển kinh tế theo chiều sâu, phản ánh trình độ khai thác các nguồn lực và trình độ chi phí các nguồn lực trong quá trình tái sản suất nhằm thực hiện mục tiêu kinh doanh. Nó là thƣớc đo ngày càng trở lên quan trọng của tăng trƣởng kinh tế và là chỗ dựa cơ bản để đánh giá việc thực hiện mục tiêu kinh tế của doanh nghiệp trong từng thời kì”. Hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đƣợc tính nhƣ sau: Hiệu quả SXKD = Trong đó: - Giá trị yếu tố đầu ra là: giá trị tổng sản lƣợng, doanh thu, lợi nhuận. - Giá trị yếu tố đầu vào là: các chi phí tiền lƣơng, nguyên vật liệu, vốn kinh doanh, chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp.
Nhƣ vậy khi đánh giá hiệu quả kinh doanh, chúng ta không chỉ dừng lại ở việc đánh giá kết quả mà còn đánh giá chất lƣợng tạo ra kết quả đó. Trong kết quả đầu ra của doanh nghiệp, quan trọng nhất là lợi nhuận. Bản chất của hiệu quả sản xuất kinh doanh Bản chất của hiệu quả sản xuất kinh doanh là nâng cao năng suất lao động xã hội và tiếc kiệm lao động xã hội. Đây là hai mặt có quan hệ mật thiết của vấn đề 18 hiệu quả kinh tế, gắn liền với hai quy luật tƣơng ứng của nền sản xuất xã hội là quy luật tăng năng xuất lao động xã hội và quy luật tiếc kiệm thời gian.
Chính việc khan hiếm nguồn lực và sử dụng chúng có tính cạnh tranh nhằm thoả mãn nhu cầu ngày càng tăng của xã hội đặt ra yêu cầu phải khai thác, tận dụng triệt để và tiếc kiệm các nguồn lực. Để đạt đƣợc mục tiêu kinh doanh, doanh nghiệp buộc phải chú trọng các điều kiện nội tại, phát huy năng lực, hiệu quả các yếu tố sản xuất và tiếc kiệm mọi chi phí. Chính vì vậy yêu cầu của việc nâng cao hiệu quả kinh doanh là phải đạt kết quả tối đa với chi phí tối thiểu hay chính xác hơn là đạt kết quả tối đa với chi phí nhất định. Trong điều kiện xã hội nƣớc ta, hiệu quả kinh doanh đƣợc đánh giá trên hai tiêu thức: tiêu thức hiệu quả về mặt kinh tế và tiêu thức về mặt xã hội.
Hiệu quả về mặt kinh tế là những lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp đạt đƣợc sau khi đã bù đắp những khoản chi phí về lao động xã hội. Hiệu quả xã hội là một đại lƣợng phản ánh mức độ ảnh hƣởng của kết quả đạt đƣợc đến xã hội và môi truờng. Đó là hiệu quả về cải thiện đời sống, cải thiện điều kiện lao động, bảo vệ môi trƣờng. Ngoài ra còn các mặt nhƣ an ninh quốc phòng, các yếu tố về chính trị xã hội cũng góp phần tích cực cho sự tăng trƣởng vững vàng lành mạnh của toàn xã hội.
Hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội có mối quan hệ gắn bó với nhau, là hai mặt của một vấn đề, do đó khi tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh cần phải xem xét hai mặt này một cách đồng bộ. Hai mặt này phản ánh những khía cạnh khác nhau của quá trình kinh doanh nhƣng không tách rời nhau. Không có hiệu quả xã hội mà lại không có hiệu quả kinh tế và ngƣợc lại hiệu quả kinh tế là cơ sở và tiềm tàng của hiệu quả xã hội, mặc dù đối với mỗi loại hình doanh nghiệp khác nhau thì hiệu quả kinh tế và xã hội đƣợc nhấn mạnh hơn. Vì vậy xử lý mối quan hệ giữa hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội phản ánh bản chất của hiệu quả.
Vai trò của hiệu quả sản xuất kinh doanh Sự cần thiết của tính hiệu quả trong sản xuất kinh doanh phải đƣợc xem xét trên cả 3 góc độ: với bản thân doanh nghiệp, với xã hội, với ngƣời lao động. Đối với doanh nghiệp: Với nền kinh tế thị trƣờng ngày càng hội nhập và mở cửa nhƣ hiện nay, sự cạnh tranh cũng ngày càng gay gắt thì điều kiện đầu tiên với mỗi doanh nghiệp về hoạt động là cần phải quan tâm tới hiệu quả của quá trình sản xuất kinh doanh, hiệu quả càng cao thì doanh nghiệp càng đứng vững và phát triển. Hiệu quả của quá trình sản xuất kinh doanh là điều kiện quan trọng nhất đảm bảo tái sản xuất nhằm nâng cao sản lƣợng và chất lƣợng của hàng hoá giúp cho doanh nhgiệp củng cố vị trí và cải thiện điều kiện làm việc cho ngƣời lao động, xây dựng cơ sở vật chất mua sắm trang thiết bị đầu tƣ công nghệ mới góp phần vào lợi ích xã hội. Nếu doanh nghiệp hoạt động không hiệu quả, không bù đắp đuợc lƣợng chi phí bỏ ra thì doanh nghiệp không những không phát triển mà còn khó đứng vững và tất yếu dẫn đến phá sản.
Nhƣ vậy hiệu quả sản xuất kinh doanh đối với doanh nghiệp là rất quan trọng, nó quyết định sự sống còn của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trƣờng, nó giúp cho doanh nghiệp chiếm lĩnh đƣợc thị trƣờng, đạt đƣợc những thành quả to lớn nhƣng cũng có thể phá huỷ những gì doanh nghiệp xây dựng, và vĩnh viễn không còn trong nền kinh tế. Đối với kinh tế xã hội: Việc doanh nghiệp đạt đƣợc hiệu quả sản xuất kinh doanh có vai trò hết sức quan trọng đối với bản thân doanh nghiệp cũng nhƣ đối với xã hội.
