Bé giáo dục và đào tạo bé nông nghiệp tại trường Đại học Lâm nghiệp

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu đề xuất nội dung cơ bản trong quy hoạch rừng thuộc ban quản lý rừng phòng hộ thanh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải

• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Bảo
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm Học
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Tài Nguyên Rừng Bền Vững Tại Nghệ An
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ khoa học lâm nghiệp
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Nghệ An

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Quy hoạch lâm nghiệp
• 1.1.1. Quy hoạch lâm nghiệp trên thế giới
• 1.2. Quản lý rừng bền vững

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Rừng Bền Vững Tại Nghệ An Thực Trạng

Rừng đóng vai trò quan trọng trong đời sống và sản xuất xã hội. Rừng bảo vệ môi trường, điều hòa khí hậu, bảo vệ nguồn nước, bảo vệ đất chống xói mòn, rửa trôi, ngăn chặn sa mạc hóa. Rừng là đối tượng để con người lợi dụng phục vụ cuộc sống, gắn liền với đời sống của một bộ phận nhân dân, có giá trị to lớn đối với nền kinh tế quốc dân. Vì vậy sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên rừng, đi đôi với công tác bảo vệ và phát triển rừng luôn là nội dung quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của các địa phương và của đất nước. Tuy nhiên, việc sử dụng tài nguyên rừng chưa hợp lý đã làm cho tài nguyên rừng ngày càng giảm sút nghiêm trọng về cả số lượng và chất lượng, gây ra những hậu quả nặng nề về kinh tế, xã hội và môi trường.

1.1. Vai trò của rừng phòng hộ Thanh Chương Nghệ An

Ban quản lý rừng phòng hộ Thanh Chương đóng trên địa bàn thuộc huyện miền núi Thanh Chương, tỉnh Nghệ An, tiền thân là Lâm trường Thanh Chương được thành lập và hoạt động hơn 45 năm. Nhiệm vụ chủ yếu của Lâm trường (cũ) là bảo vệ, khai thác, chế biến lâm sản, xây dựng và phát triển vốn rừng, ngoài ra Lâm trường còn thực hiện một số các dịch vụ khác để nâng cao đời sống cho cán bộ công nhân viên. Thực hiện Nghị định 200/2004/NĐ-CP của Chính phủ về việc sắp xếp, đổi mới và phát triển Lâm trường quốc doanh, năm 2006 Lâm trường đã chuyển đổi thành BQL rừng phòng hộ.

1.2. Thực trạng quản lý tài nguyên rừng tại Nghệ An

Trong nhiều thập kỷ qua, con người sử dụng tài nguyên này còn chưa hợp lý đã làm cho tài nguyên rừng ngày càng giảm sút nghiêm trọng về cả số lượng và chất lượng, gây ra những hậu quả nặng nề về kinh tế, xã hội và môi trường. Nguyên nhân mất rừng chủ yếu do công tác quản lý sử dụng tài nguyên rừng chưa hợp lý, sản xuất lâm nghiệp mang tính truyền thống, nền kinh tế kế hoạch tập trung bao cấp. Việc quy hoạch, lập kế hoạch, xác định các giải pháp quản lý sử dụng tài nguyên rừng thường dựa trên hiện trạng sử dụng và chức năng của tài nguyên rừng.

II. Thách Thức Quản Lý Rừng Bền Vững Nghệ An Điểm Nghẽn

Với những thực trạng trên thì yêu cầu về quản lý sử dụng tài nguyên rừng một cách bền vững, hiệu quả, đáp ứng các yêu cầu về kinh tế, xã hội và môi trường là một trong những nội dung quan trọng hiện nay, được cộng đồng quốc tế cũng như nhiều quốc gia cùng quan tâm thiết lập một hệ thống tiêu chí về QLRBV, nhằm phát huy tác dụng nhiều mặt của rừng đối với con người và xã hội một cách lâu dài và liên tục. Chức năng nhiệm vụ và tài nguyên rừng của BQL rừng phòng hộ Thanh Chương có nhiều thay đổi do đó hoạt động quản lý rừng, sản xuất kinh doanh có những biến động và thay đổi đáng kể, mặt khác tình hình sử dụng đất của đơn vị còn chưa hợp lý.

2.1. Khó khăn trong công tác quản lý rừng cộng đồng Nghệ An

Từ đó công tác quản lý rừng, trồng, khoanh nuôi, bảo vệ, khai thác rừng, giao khoán đất lâm nghiệp đang đặt ra nhiều vấn đề đòi hỏi cần phải có những phương án, kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tế hiện nay của đơn vị. Để góp phần vào sự nghiệp bảo vệ và phát triển rừng theo xu hướng phát triển bền vững, đáp ứng với yêu cầu thực tiễn trong quản lý rừng và trong sản xuất kinh doanh, tác giả thực hiện đề tài "Nghiên cứu đề xuất nội dung cơ bản trong quy hoạch rừng thuộc Ban quản lý rừng phòng hộ Thanh Chương tỉnh Nghệ An theo tiêu chuẩn quản lý rừng bền vững".

2.2. Thiếu hụt chính sách quản lý rừng đặc thù Nghệ An

Việc quy hoạch, lập kế hoạch, xác định các giải pháp quản lý sử dụng tài nguyên rừng thường dựa trên hiện trạng sử dụng và chức năng của tài nguyên rừng. Lấy mục tiêu sử dụng làm đối tượng đề xuất các giải pháp quản lý sử dụng tài nguyên rừng, ít xem xét đến tiềm năng và khả năng đáp ứng của tài nguyên rừng đối với nhu cầu kinh tế, xã hội và môi trường. Chưa đánh giá đầy đủ các yếu tố ảnh hưởng tới việc quản lý sử dụng tài nguyên rừng một cách bền vững.

2.3. Hạn chế về công nghệ giám sát tài nguyên rừng Nghệ An

Hơn 10 năm trở lại đây, ngành lâm nghiệp nước ta đã có định hướng trong việc sử dụng tổng hợp tài nguyên rừng, quản lý rừng bền vững và khai thác hợp lý tài nguyên rừng bằng các giải pháp về chính sách, tổ chức quản lý, xã hội hóa nghề rừng. Song các tiêu chí QLRBV chủ yếu mới chỉ dừng lại ở mức định tính.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Rừng Nghệ An

Để nâng cao hiệu quả quản lý rừng bền vững Nghệ An, cần có những giải pháp đồng bộ từ quy hoạch, chính sách đến ứng dụng khoa học công nghệ. Việc phát triển rừng bền vững Nghệ An không chỉ là bảo vệ tài nguyên mà còn là tạo sinh kế cho người dân địa phương, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

3.1. Hoàn thiện chính sách quản lý rừng phù hợp Nghệ An

Cần có những chính sách cụ thể, rõ ràng và phù hợp với điều kiện thực tế của Nghệ An. Các chính sách này cần khuyến khích người dân tham gia vào công tác bảo vệ và phát triển rừng, đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực lâm nghiệp bền vững.

3.2. Ứng dụng công nghệ trong giám sát và quản lý rừng Nghệ An

Việc ứng dụng công nghệ như GIS, viễn thám, hệ thống thông tin địa lý... sẽ giúp nâng cao hiệu quả giám sát và quản lý rừng. Các công nghệ này cho phép theo dõi biến động rừng, phát hiện sớm các hành vi vi phạm và đưa ra các biện pháp xử lý kịp thời.

3.3. Tăng cường quản lý rừng cộng đồng và vai trò người dân

Phát huy vai trò của cộng đồng trong quản lý và bảo vệ rừng. Trao quyền cho cộng đồng trong việc quản lý, sử dụng và hưởng lợi từ rừng. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của rừng và khuyến khích họ tham gia vào các hoạt động bảo vệ rừng.

IV. Ứng Dụng Tiêu Chuẩn Quản Lý Rừng Bền Vững Tại Nghệ An

Việc áp dụng các tiêu chuẩn quản lý rừng bền vững là một trong những giải pháp quan trọng để đảm bảo hiệu quả quản lý tài nguyên rừng. Các tiêu chuẩn này giúp đánh giá và cải thiện các hoạt động quản lý rừng, đảm bảo tính bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường.

4.1. Xây dựng hệ thống chứng chỉ rừng bền vững Nghệ An

Xây dựng hệ thống chứng chỉ rừng bền vững phù hợp với điều kiện của Nghệ An. Hệ thống này cần dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế và được điều chỉnh để phù hợp với đặc điểm của rừng và cộng đồng địa phương.

4.2. Đánh giá hiệu quả quản lý rừng dựa trên tiêu chuẩn

Thực hiện đánh giá định kỳ hiệu quả quản lý rừng dựa trên các tiêu chuẩn đã được xây dựng. Kết quả đánh giá sẽ giúp xác định những điểm mạnh, điểm yếu và đưa ra các giải pháp cải thiện.

4.3. Khuyến khích doanh nghiệp áp dụng chứng chỉ rừng bền vững

Khuyến khích các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực lâm nghiệp áp dụng chứng chỉ rừng bền vững. Điều này sẽ giúp nâng cao uy tín của sản phẩm lâm sản và tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

V. Phát Triển Kinh Tế Rừng Bền Vững Hướng Đi Mới Nghệ An

Phát triển kinh tế rừng bền vững là một trong những mục tiêu quan trọng của quản lý rừng bền vững. Điều này không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho người dân địa phương mà còn góp phần bảo vệ và phát triển tài nguyên rừng.

5.1. Phát triển du lịch sinh thái rừng tại Nghệ An

Khai thác tiềm năng du lịch sinh thái rừng để tạo nguồn thu nhập cho người dân địa phương và góp phần bảo vệ rừng. Cần xây dựng các sản phẩm du lịch hấp dẫn, thân thiện với môi trường và phù hợp với văn hóa địa phương.

5.2. Chế biến sâu lâm sản và nâng cao giá trị gia tăng

Tập trung vào chế biến sâu lâm sản để nâng cao giá trị gia tăng. Điều này sẽ giúp tăng thu nhập cho người dân và giảm áp lực khai thác rừng.

5.3. Khuyến khích trồng rừng kinh tế đa mục tiêu Nghệ An

Khuyến khích người dân trồng rừng kinh tế đa mục tiêu, kết hợp sản xuất gỗ, lâm sản ngoài gỗ và các dịch vụ môi trường. Điều này sẽ giúp tăng thu nhập và bảo vệ đa dạng sinh học.

VI. Tương Lai Quản Lý Rừng Bền Vững Nghệ An Triển Vọng

Với những nỗ lực và giải pháp đồng bộ, quản lý rừng bền vững tại Nghệ An có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai. Việc bảo vệ và phát triển tài nguyên rừng không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn là của toàn xã hội.

6.1. Tăng cường hợp tác quốc tế về quản lý rừng Nghệ An

Tăng cường hợp tác quốc tế để học hỏi kinh nghiệm và thu hút nguồn lực cho quản lý rừng bền vững. Cần tham gia vào các diễn đàn quốc tế về lâm nghiệp và chia sẻ kinh nghiệm của Nghệ An.

6.2. Nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ rừng Nghệ An

Tiếp tục nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của rừng và khuyến khích họ tham gia vào các hoạt động bảo vệ rừng. Cần có các chương trình giáo dục, truyền thông hiệu quả để thay đổi hành vi của người dân.

6.3. Đảm bảo nguồn lực tài chính cho quản lý rừng bền vững

Đảm bảo nguồn lực tài chính ổn định cho quản lý rừng bền vững. Cần có cơ chế tài chính phù hợp để khuyến khích các hoạt động bảo vệ và phát triển rừng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý và phát triển tài nguyên rừng bền vững là một trong những trụ cột chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội và an ninh môi trường tại Việt Nam. Lịch sử lâm nghiệp nước ta ghi nhận sự suy giảm nghiêm trọng diện tích rừng tự nhiên từ 14,3 triệu ha năm 1943 với độ che phủ 43% xuống chỉ còn 9,18 triệu ha với độ che phủ 27,2% vào năm 1990. Mặc dù các nỗ lực phục hồi đã nâng diện tích rừng toàn quốc lên 12,61 triệu ha với độ che phủ 37% vào năm 2005, chỉ tiêu diện tích rừng bình quân đầu người của Việt Nam chỉ đạt 0,15 ha/người, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 0,97 ha/người của thế giới.

Thực hiện Nghị định 200/2004/NĐ-CP của Chính phủ về việc sắp xếp, đổi mới và phát triển lâm trường quốc doanh, Lâm trường Thanh Chương đã chính thức chuyển đổi thành Ban quản lý rừng phòng hộ Thanh Chương vào năm 2006. Bước chuyển đổi mô hình từ tổ chức sản xuất kinh doanh thuần túy sang đơn vị sự nghiệp có thu đặt ra yêu cầu tái cấu trúc toàn diện hoạt động lâm sinh, quản trị đất đai và bảo tồn hệ sinh thái. Nghiên cứu xác định mục tiêu quy hoạch tổng thể 27.520,6 ha diện tích tự nhiên của đơn vị trong giai đoạn 10 năm (2008 - 2017) theo tiêu chuẩn quản lý rừng bền vững. Phạm vi không gian của đề tài bao quát toàn bộ lâm phần thuộc địa giới hành chính của 6 xã thuộc huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Công trình mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi xác lập cơ chế quản lý hài hòa giữa chức năng phòng hộ đầu nguồn sông Lam (18.940,2 ha) và khai thác kinh doanh lâm sản (7.141,9 ha), bảo đảm duy trì độ che phủ rừng trên 90% và tạo nguồn thu nhập ổn định cho đội ngũ cán bộ công nhân viên cùng cộng đồng dân cư địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý luận điều chế rừng kinh điển kết hợp với các học thuyết quản trị tài nguyên hiện đại:

• Lý thuyết điều chế rừng và kết cấu rừng chuẩn: Đề tài kế thừa lý thuyết "rừng chuẩn" của G. Hundeshagen, phương pháp phân phối diện tích - trữ lượng của Hartig và phương pháp "lâm phần kinh tế" của Judeich. Các lý thuyết này cung cấp cơ sở toán học để xác định cấp tuổi chuẩn, chu kỳ khai thác luân phiên và kiểm soát lượng khai thác hàng năm nhằm bảo toàn vốn rừng lâu dài.
• Khung quản lý rừng bền vững (SFM): Áp dụng định nghĩa và nguyên tắc của Tổ chức Gỗ Nhiệt đới Quốc tế (ITTO, 1992/1993), Tiến trình Helsinki và Bộ tiêu chuẩn quốc gia về quản lý rừng bền vững của Việt Nam (dự thảo phiên bản 9c phỏng theo 10 nguyên tắc của Hội đồng Quản trị Rừng Quốc tế - FSC). Khung lý thuyết này tích hợp đầy đủ 3 trụ cột: tính bền vững về sinh thái môi trường, tính khả thi về kinh tế và tính công bằng về xã hội.
• Hệ thống khái niệm chuyên ngành: Luận văn chuẩn hóa các khái niệm then chốt gồm quản lý rừng bền vững, rừng phòng hộ đầu nguồn, trữ lượng cây đứng, cấp kính khai thác, cường độ khai thác lâm sinh và tỷ suất hoàn vốn nội bộ trong kinh tế tài nguyên.

Phương pháp nghiên cứu

Để bảo đảm tính khách quan và độ tin cậy khoa học cao, nghiên cứu đã thiết lập hệ thống phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu đa chiều:

• Nguồn dữ liệu và kỹ thuật chọn mẫu thực địa: Cỡ mẫu điều tra lâm học được bố trí theo phương pháp lập ô tiêu chuẩn (ÔTC) đại diện cho các trạng thái rừng và cấp tuổi. Đối với rừng tự nhiên lá rộng, kích thước ÔTC là 1.000 m2 (20m x 50m) với 3 ô lặp lại cho mỗi trạng thái rừng (rừng giàu, rừng trung bình, rừng nghèo, rừng phục hồi). Đối với rừng trồng sản xuất (Keo lai, Bồ đề, Bạch đàn), quy mô ÔTC là 500 m2 (20m x 25m) với 3 ô cho mỗi cấp tuổi. Đối với rừng tre nứa, ÔTC có diện tích 100 m2 (10m x 10m). Kỹ thuật điều tra tái sinh được thực hiện trên các dải đo 50 m2 (2m x 25m, gồm 10 ô dạng bản 5 m2) trên đất có rừng và dải đo 100 m2 (5m x 20m) với 5 dải lặp lại trên đất trống đồi trọc trạng thái IA, IB, IC.
• Phương pháp phân tích và xử lý thông tin: Lý do lựa chọn hệ thống phân tích kết hợp là nhằm giải quyết đồng thời bài toán lâm sinh học và bài toán hiệu quả kinh tế. Nghiên cứu ứng dụng biểu thể tích hai nhân tố để tính toán trữ lượng lâm phần ($M_{ha}$) và xác định sản lượng khai thác gỗ tối đa hàng năm theo công thức lâm học chuyên sâu $L = M \times Z \times R \times K$ (trong đó $M$ là tổng trữ lượng rừng giàu và trung bình, $Z$ là lượng tăng trưởng hàng năm, $R$ là tỷ lệ lợi dụng cây đứng, $K$ là hệ số tiếp cận diện tích). Hiệu quả tài chính của các phương án kinh doanh rừng được đánh giá thông qua phần mềm phân tích với các chỉ số động gồm Giá trị hiện tại thuần (NPV), Tỷ số lợi ích trên chi phí (BCR) và Tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR). Phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia (PRA) được triển khai qua phiếu điều tra phỏng vấn bán định hướng đối với 204 hộ dân nhận khoán và cộng đồng địa phương trong giai đoạn nghiên cứu 2002 - 2006 nhằm định hướng quy hoạch 2008 - 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình điều tra thực địa và tổng hợp dữ liệu quy hoạch đã làm sáng tỏ 4 phát hiện trọng tâm về thực trạng tài nguyên và hoạt động sản xuất:

1. Hiện trạng phân bổ đất đai và cấu trúc chức năng rừng: Tổng diện tích đất tự nhiên do đơn vị quản lý là 27.520,6 ha, trong đó nhóm đất lâm nghiệp chiếm 26.082,1 ha (tương đương 94,77% tổng diện tích). Đất rừng phòng hộ chiếm ưu thế vượt trội với 18.940,2 ha (68,82%), toàn bộ là rừng tự nhiên đóng vai trò phòng hộ xung yếu đầu nguồn sông Lam. Đất rừng sản xuất chiếm 7.141,9 ha (25,95%), bao gồm 6.485,2 ha rừng tự nhiên và 656,7 ha rừng trồng. Quỹ đất trống đồi núi chưa sử dụng còn 1.104,9 ha (chiếm 4,01%), phân bổ ở các trạng thái cây bụi và tái sinh rải rác (IA, IB, IC).
2. Trữ lượng tài nguyên và chất lượng lâm phần: Tổng trữ lượng gỗ của đơn vị đạt 1.644.748 m3, trong đó gỗ rừng tự nhiên chiếm ưu thế tuyệt đối với 1.630.114,2 m3 (chiếm 99,11% tổng trữ lượng). Tuy nhiên, cấu trúc lâm phần còn nhiều hạn chế khi diện tích rừng giàu và rừng trung bình (trạng thái IIIA2) chỉ chiếm khoảng 34,28% trữ lượng. Rừng trồng sản xuất có tổng trữ lượng đạt 14.633,8 m3 (chiếm 0,89% tổng trữ lượng), tập trung ở các loài cây mọc nhanh như Keo lai, Bạch đàn và Bồ đề. Tài nguyên thực vật ghi nhận 521 loài thực vật bậc cao thuộc 182 họ (có 145 loài cây cho gỗ, 127 loài cây thuốc), trong khi hệ động vật có 48 loài thú và 160 loài chim đặc trưng cho vùng Bắc Trường Sơn.
3. Năng lực tài chính và hiệu quả sản xuất kinh doanh (2002 - 2006): Trong giai đoạn 5 năm trước quy hoạch, đơn vị duy trì doanh thu bình quân 4.141,2 triệu đồng/năm, nộp ngân sách Nhà nước trung bình 454,48 triệu đồng/năm và bảo đảm mức thu nhập bình quân 930.000 đồng/người/tháng cho người lao động. Hàng năm, đơn vị thực hiện khai thác khoảng 1.200 m3 gỗ rừng tự nhiên, 350 m3 gỗ rừng trồng và 700.000 - 1.000.000 cây nứa, đồng thời đưa sản lượng chế biến gỗ hộp, ván bóc và dăm nứa đạt 1.000 m3 vào năm 2006. Hoạt động lâm sinh duy trì đều đặn với khối lượng trồng rừng mới 100 ha/năm, làm giàu rừng 90 ha/năm, khoanh nuôi tái sinh 50 ha/năm và nuôi dưỡng rừng 88 ha/năm, nâng độ che phủ chung lên mức 90%.
4. Tổ chức giao khoán và xung đột sinh kế vùng đệm: Ban quản lý đã thực hiện giao khoán đất lâm nghiệp theo Nghị định 01/CP cho 204 hộ gia đình với tổng diện tích 4.520,5 ha (gồm 807 ha bảo vệ rừng tự nhiên, 3.056,8 ha khoanh nuôi xúc tiến tái sinh và 656,7 ha bảo vệ rừng trồng) với tổng kinh phí đầu tư khoảng 800 triệu đồng/năm. Mặc dù vậy, áp lực sinh kế từ 54.321 nhân khẩu thuần nông (100% dân tộc Kinh) tại 6 xã phụ cận là rất lớn, do thời gian lao động nông nghiệp chỉ chiếm 45 - 60 ngày/năm. Thời gian nông nhàn kéo dài cùng với việc tuyến đường Hồ Chí Minh dài 26 km chạy qua lâm phận đã làm gia tăng nguy cơ xâm nhập rừng để săn bắt động vật và khai thác lâm sản trái phép.

Thảo luận kết quả

Việc chuyển đổi thể chế theo Nghị định 200/2004/NĐ-CP đã đặt đơn vị trước bài toán tự chủ tài chính gay gắt. Bộ máy tinh giản từ 140 người xuống còn 80 cán bộ công nhân viên (trong đó chỉ có 14 biên chế hưởng lương ngân sách sự nghiệp, 66 lao động còn lại do đơn vị tự cân đối quỹ lương từ hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ). Dữ liệu nghiên cứu cho thấy sự phụ thuộc lớn vào nguồn thu khai thác rừng sản xuất và vườn ươm giống để bù đắp chi phí quản lý cho toàn bộ 18.940,2 ha rừng phòng hộ.

Khi so sánh với các tiêu chuẩn quốc tế của ITTO và FSC, công tác quản lý của đơn vị đã đáp ứng tốt tiêu chí về duy trì độ che phủ và phòng cháy chữa cháy rừng (không xảy ra vụ cháy nào trong 5 năm). Tuy nhiên, các tiêu chí về đánh giá tác động môi trường sau khai thác, vệ sinh rừng và giám sát đa dạng sinh học định lượng vẫn chưa đạt chuẩn.

Để tối ưu hóa việc phân tích và theo dõi diễn biến tài nguyên trong chu kỳ quy hoạch 2008 - 2017, toàn bộ cơ cấu diện tích đất đai (phòng hộ 68,82%, sản xuất 25,95%, chưa sử dụng 4,01%) có thể được trực quan hóa qua biểu đồ tròn (pie chart) phân khu chức năng. Đồng thời, biểu đồ cột nhóm đa trục (clustered column chart) sẽ là công cụ thích hợp nhất để đối chiếu tiến độ hoàn thành các chỉ tiêu lâm sinh hàng năm (trồng rừng 100 ha, làm giàu 90 ha, nuôi dưỡng 88 ha, khoanh nuôi 50 ha) gắn với diễn biến tăng trưởng trữ lượng gỗ theo chu kỳ 10 năm.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các phát hiện thực địa và bộ tiêu chuẩn quản lý rừng bền vững, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Quy hoạch phân định ranh giới và xác lập hồ sơ quản lý rừng (Giai đoạn 2008 - 2010): Tiến hành số hóa bản đồ hiện trạng, cắm mốc ranh giới rõ ràng trên thực địa cho 18.940,2 ha rừng phòng hộ đầu nguồn và 7.141,9 ha rừng sản xuất. Ứng dụng công nghệ GIS để theo dõi diễn biến rừng theo từng tiểu khu và lô rừng. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo Ban quản lý rừng phòng hộ Thanh Chương phối hợp với Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Nghệ An.
2. Thực thi các biện pháp kỹ thuật lâm sinh bền vững (Giai đoạn 2008 - 2017): Khống chế sản lượng khai thác gỗ tự nhiên hàng năm dưới mức tăng trưởng cơ giới, duy trì ổn định ở mức tối đa 1.200 m3/năm; mở rộng diện tích rừng trồng nguyên liệu lên 150 ha/năm bằng các dòng vô tính Keo lai và cây bản địa (Re, Dầu, Trám). Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình khai thác tác động thấp (RIL), vệ sinh rừng ngay sau khai thác và tổ chức nuôi dưỡng 88 - 120 ha rừng tự nhiên mỗi năm. Chủ thể thực hiện: Phòng Kế hoạch - Kỹ thuật và các Đội khai thác, chế biến lâm sản.
3. Cải tiến cơ chế giao khoán và phát triển kinh tế vùng đệm (Giai đoạn 2008 - 2012): Rà soát, điều chỉnh hợp đồng khoán bảo vệ rừng theo Quyết định 178/2001/QĐ-TTg, nâng diện tích giao khoán từ 4.520,5 ha lên 6.000 ha. Mở rộng đối tượng nhận khoán cho thêm 150 hộ nghèo tại 6 xã lân cận, kết hợp hỗ trợ kỹ thuật trồng trọt dưới tán rừng và khai thác hợp lý lâm sản ngoài gỗ (măng, nứa, dược liệu) nhằm giải quyết triệt để tình trạng dư thừa lao động nông nhàn (300 ngày/năm). Chủ thể thực hiện: Ban quản lý rừng phòng hộ Thanh Chương phối hợp với UBND 6 xã vùng đệm.
4. Kiện toàn tổ chức và vận hành Bộ tiêu chuẩn Quản lý rừng bền vững (Giai đoạn 2008 - 2015): Xây dựng kế hoạch hành động cụ thể hóa 10 tiêu chuẩn quản lý rừng bền vững của Việt Nam phiên bản 9c. Nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ 80 cán bộ công nhân viên, thiết lập hệ thống giám sát môi trường định kỳ và thẩm định tài chính bảo đảm các dự án đầu tư đạt chỉ số $NPV > 0$, $BCR > 1,35$ và $IRR > 12%$. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc Ban quản lý rừng phòng hộ Thanh Chương dưới sự chỉ đạo của Chi cục Lâm nghiệp Nghệ An.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và phương pháp tiếp cận của luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban quản lý rừng phòng hộ và công ty lâm nghiệp: Tài liệu cung cấp hướng dẫn quy trình chuyển đổi lâm trường quốc doanh theo Nghị định 200/2004/NĐ-CP, phương pháp tính toán sản lượng khai thác bền vững theo công thức lâm học và quy trình xây dựng phương án kinh doanh rừng tự chủ tài chính.
• Cơ quan quản lý Nhà nước (Sở Nông nghiệp & PTNT, Chi cục Kiểm lâm): Tham khảo hệ thống dữ liệu thực chứng và bài học kinh nghiệm trong việc phân định đất đai, quản lý tuyến hành lang giao thông đường Hồ Chí Minh và xây dựng chính sách giao khoán đất lâm nghiệp theo Quyết định 178/2001/QĐ-TTg.
• Học viên cao học, giảng viên và sinh viên ngành Lâm nghiệp: Sử dụng làm tài liệu tham khảo điển hình về kỹ thuật lập ô tiêu chuẩn điều tra lâm phần, tích hợp phân tích tài chính lâm nghiệp (NPV, BCR, IRR) với các tiêu chuẩn chứng chỉ rừng FSC/ITTO.
• Các tổ chức phi chính phủ và đơn vị phát triển quốc tế: Khai thác dữ liệu sinh thái vùng Bắc Trường Sơn phục vụ thiết kế các dự án viện trợ bảo tồn đa dạng sinh học, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển sinh kế xóa đói giảm nghèo vùng đệm.

Câu hỏi thường gặp

1. Điểm mấu chốt để bảo đảm khai thác gỗ không làm suy thoái tài nguyên rừng là gì?
Đơn vị áp dụng nguyên tắc kiểm soát sản lượng khai thác hàng năm ($L$) luôn nhỏ hơn hoặc bằng tổng lượng tăng trưởng định kỳ ($Z$) của trạng thái rừng giàu và trung bình. Mức khai thác gỗ tự nhiên được ấn định tối đa 1.200 m3/năm trên diện tích rừng sản xuất 7.141,9 ha, kết hợp áp dụng kỹ thuật khai thác giảm thiểu tác động (RIL) và nuôi dưỡng rừng kịp thời.

2. Đơn vị giải quyết bài toán tự chủ tài chính cho bộ máy nhân sự như thế nào sau khi chuyển đổi mô hình?
Trong tổng số 80 cán bộ công nhân viên, Nhà nước chỉ cấp ngân sách sự nghiệp cho 14 biên chế cốt lõi. Đơn vị tự tạo nguồn chi trả lương cho 66 lao động còn lại (thu nhập 930.000 đồng/người/tháng) thông qua nguồn thu từ xưởng chế biến gỗ và dăm nứa (1.000 m3/năm), dịch vụ vườn ươm cây giống (sản xuất 20 vạn cây) và nguồn thu tỉa thưa rừng trồng.

3. Vì sao nghiên cứu phải kết hợp cả phương pháp đánh giá tài chính tĩnh và động?
Sản xuất lâm nghiệp có chu kỳ kinh doanh dài từ 7 đến 15 năm đối với rừng trồng và hàng chục năm đối với rừng tự nhiên. Phương pháp động (NPV, BCR, IRR) phản ánh chính xác giá trị thời gian của dòng tiền và tỷ lệ chiết khấu, trong khi phương pháp tĩnh giúp hạch toán nhanh chi phí và lợi nhuận thực tế hàng năm phục vụ quyết toán tài chính.

4. Giải pháp trọng tâm nào giúp ngăn chặn tình trạng người dân địa phương khai thác rừng trái phép?
Nghiên cứu chỉ ra rằng người dân địa phương có tới 300 ngày nông nhàn mỗi năm. Do đó, giải pháp cốt lõi là mở rộng giao khoán bảo vệ 4.520,5 ha rừng cho 204 hộ dân (đầu tư 800 triệu đồng/năm), kết hợp đa dạng hóa sinh kế từ lâm sản ngoài gỗ nhằm chuyển đổi người dân từ đối tượng khai thác thụ động thành chủ thể đồng quản lý rừng.

5. Luận văn áp dụng khung tiêu chuẩn quản lý rừng bền vững nào làm căn cứ quy hoạch?
Đề tài tích hợp hệ thống 7 tiêu chí của ITTO và dự thảo Bộ tiêu chuẩn quốc gia về quản lý rừng bền vững Việt Nam phiên bản 9c (gồm 10 tiêu chuẩn dựa trên FSC), bao gồm các yêu cầu về tuân thủ pháp luật, quyền sử dụng đất, quan hệ cộng đồng, bảo vệ môi trường và kế hoạch giám sát định kỳ.

Kết luận

• Quy hoạch lâm nghiệp bền vững tại Ban quản lý rừng phòng hộ Thanh Chương đã hoàn thiện việc phân định rõ ràng 18.940,2 ha rừng phòng hộ và 7.141,9 ha rừng sản xuất trên tổng diện tích 27.520,6 ha.
• Công tác điều tra lâm học xác lập tổng trữ lượng vốn rừng đạt 1,64 triệu m3 gỗ và thiết lập hạn ngạch khai thác lâm sinh an toàn ở mức 1.200 m3 gỗ tự nhiên và 350 m3 gỗ rừng trồng mỗi năm.
• Nghiên cứu giải quyết thành công bài toán chuyển đổi thể chế doanh nghiệp nhà nước theo Nghị định 200/2004/NĐ-CP, duy trì ổn định việc làm cho 80 lao động với mức thu nhập bình quân 930.000 đồng/tháng.
• Mô hình giao khoán 4.520,5 ha đất rừng cho 204 hộ gia đình kết hợp nguồn vốn dự án 661 tạo nên vành đai bảo vệ sinh thái vững chắc, giữ vững độ che phủ rừng ở mức 90%.
• Kế hoạch giai đoạn 2008 - 2017 đặt ra lộ trình hoàn thiện hồ sơ cấp chứng chỉ rừng FSC, nâng cấp công nghệ chế biến và hiện đại hóa công tác tuần tra bảo vệ rừng trên nền tảng công nghệ thông tin địa lý GIS. Các đơn vị lâm nghiệp và nhà quản lý tài nguyên cần chủ động áp dụng quy trình tính toán lâm sinh và khung tiêu chuẩn quản lý bền vững này vào thực tiễn địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o bé n«ng nghiÖp vµ ptnt tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp T¨ng V¨n T©n nghiªn cøu ®Ò xuÊt néi dung c¬ b¶n trong quy ho¹ch rõng thuéc ban qu¶n lý rõng phßng hé Thanh ch­¬ng - tØnh nghÖ an theo tiªu chuÈn qu¶n lý rõng bÒn v÷ng luËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Hµ T©y 2007 c bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o bé n«ng nghiÖp vµ ptnt tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp ------------------------------------------- T¨ng V¨n T©n nghiªn cøu ®Ò xuÊt néi dung c¬ b¶n trong quy ho¹ch rõng thuéc ban qu¶n lý rõng phßng hé Thanh ch­¬ng - tØnh nghÖ an theo tiªu chuÈn qu¶n lý rõng bÒn v÷ng Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè: 60.60 luËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Ng­êi h­íng dÉn: TS. NguyÔn ThÞ B¶o L©m Hµ T©y 2007 c 1 §Æt vÊn ®Ò Rõng ®ãng vai trß quan träng trong ®êi sèng con ng­êi và s¶n xuÊt x· héi, rõng b¶o vÖ m«i tr­êng, ®iÒu hoµ khÝ hËu, b¶o vÖ nguån n­íc, b¶o vÖ ®Êt chèng xãi mßn röa tr«i, ng¨n chÆn sa m¹c ho¸., lµ ®èi t­îng ®Ó con ng­êi lîi dông phôc vô cuéc sèng, g¾n liÒn víi ®êi sèng cña mét bé phËn nh©n d©n, cã gi¸ trÞ to lín ®èi víi nÒn kinh tÕ quèc d©n. V× vËy sö dông hîp lý vµ tiÕt kiÖm tµi nguyªn rõng, ®i ®«i víi c«ng t¸c b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng lu«n lµ néi dung quan träng trong chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña c¸c ®Þa ph­¬ng vµ cña ®Êt n­íc. Trong nhiÒu thËp kû qua, con ng­êi sö dông tµi nguyªn nµy cßn ch­a hîp lý ®· lµm cho tµi nguyªn rõng ngµy cµng gi¶m sót nghiªm träng vÒ c¶ sè l­îng vµ chÊt l­îng, g©y ra nh÷ng hËu qu¶ nÆng nÒ vÒ kinh tÕ, x· héi vµ m«i tr­êng.

Nguyªn nh©n mÊt rõng chñ yÕu do c«ng t¸c qu¶n lý sö dông tµi nguyªn rõng ch­a hîp lý, s¶n xuÊt l©m nghiÖp mang tÝnh truyÒn thèng, nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch tËp trung bao cÊp. ViÖc quy ho¹ch, lËp kÕ ho¹ch, x¸c ®Þnh c¸c gi¶i ph¸p qu¶n lý sö dông tµi nguyªn rõng th­êng dùa trªn hiÖn tr¹ng sö dông vµ chøc n¨ng cña tµi nguyªn rõng. LÊy môc tiªu sö dông lµm ®èi t­îng ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p qu¶n lý sö dông tµi nguyªn rõng, Ýt xem xÐt ®Õn tiÒm n¨ng vµ kh¶ n¨ng ®¸p øng cña tµi nguyªn rõng ®èi víi nhu cÇu kinh tÕ, x· héi vµ m«i tr­êng. Ch­a ®¸nh gi¸ ®Çy ®ñ c¸c yÕu tè ¶nh h­ëng tíi viÖc qu¶n lý sö dông tµi nguyªn rõng mét c¸ch bÒn v÷ng.

H¬n 10 n¨m trë l¹i ®©y, ngµnh l©m nghiÖp n­íc ta ®· cã ®Þnh h­íng trong viÖc sö dông tæng hîp tµi nguyªn rõng, qu¶n lý rõng bÒn v÷ng vµ khai th¸c hîp lý tµi nguyªn rõng b»ng c¸c gi¶i ph¸p vÒ chÝnh s¸ch, tæ chøc qu¶n lý, x· héi ho¸ nghÒ rõng. song c¸c tiªu chÝ QLRBV chñ yÕu míi chØ dõng l¹i ë møc ®Þnh tÝnh. c 2 Víi nh÷ng thùc tr¹ng trªn th× yªu cÇu vÒ qu¶n lý sö dông tµi nguyªn rõng mét c¸ch bÒn v÷ng, hiÖu qu¶, ®¸p øng c¸c yªu cÇu vÒ kinh tÕ, x· héi vµ m«i tr­êng lµ mét trong nh÷ng néi dung quan träng hiÖn nay, ®­îc céng ®ång quèc tÕ còng nh­ nhiÒu quèc gia cïng quan t©m thiÕt lËp mét hÖ thèng tiªu chÝ vÒ QLRBV, nh»m ph¸t huy t¸c dông nhiÒu mÆt cña rõng ®èi víi con ng­êi vµ x· héi mét c¸ch l©u dµi vµ liªn tôc. Ban qu¶n lý rõng phßng hé Thanh Ch­¬ng ®ãng trªn ®Þa bµn thuéc huyÖn miÒn nói Thanh Ch­¬ng, tØnh NghÖ An, tiÒn th©n lµ L©m tr­êng Thanh Ch­¬ng ®­îc thµnh lËp vµ ho¹t ®éng h¬n 45 n¨m; nhiÖm vô chñ yÕu cña L©m tr­êng (cò) lµ b¶o vÖ, khai th¸c, chÕ biÕn l©m s¶n, x©y dùng vµ ph¸t triÓn vèn rõng, ngoµi ra L©m tr­êng cßn thùc hiÖn mét sè c¸c dÞch vô kh¸c ®Ó n©ng cao ®êi sèng cho c¸n bé c«ng nh©n viªn.

Thùc hiÖn NghÞ ®Þnh 200/2004/N§-CP cña ChÝnh phñ vÒ viÖc s¾p xÕp, ®æi míi vµ ph¸t triÓn L©m tr­êng quèc doanh, n¨m 2006 L©m tr­êng ®· chuyÓn ®æi thµnh BQL rõng phßng hé, chøc n¨ng nhiÖm vô vµ tµi nguyªn rõng cña BQL rõng phßng hé Thanh Ch­¬ng cã nhiÒu thay ®æi do ®ã ho¹t ®éng qu¶n lý rõng, s¶n xuÊt kinh doanh cã nh÷ng biÕn ®éng vµ thay ®æi ®¸ng kÓ, mÆt kh¸c t×nh h×nh sö dông ®Êt cña ®¬n vÞ cßn ch­a hîp lý. Tõ ®ã c«ng t¸c qu¶n lý rõng, trång, khoanh nu«i, b¶o vÖ, khai th¸c rõng, giao kho¸n ®Êt l©m nghiÖp ®ang ®Æt ra nhiÒu vÊn ®Ò ®ßi hái cÇn ph¶i cã nh÷ng ph­¬ng ¸n, kÕ ho¹ch phï hîp víi ®iÒu kiÖn thùc tÕ hiÖn nay cña ®¬n vÞ. §Ó gãp phÇn vµo sù nghiÖp b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng theo xu h­íng ph¸t triÓn bÒn v÷ng, ®¸p øng víi yªu cÇu thùc tiÔn trong qu¶n lý rõng vµ trong s¶n xuÊt kinh doanh, t¸c gi¶ thùc hiÖn ®Ò tµi "Nghiªn cøu ®Ò xuÊt néi dung c¬ b¶n trong quy ho¹ch rõng thuéc Ban qu¶n lý rõng phßng hé Thanh Ch­¬ng tØnh NghÖ An theo tiªu chuÈn qu¶n lý rõng bÒn v÷ng". c 3 Ch­¬ng 1 Tæng quan vÒ vÊn ®Ò nghiªn cøu 1.

Quy ho¹ch l©m nghiÖp: 1. Quy ho¹ch l©m nghiÖp trªn thÕ giíi: Sù ph¸t sinh cña quy ho¹ch l©m nghiÖp g¾n liÒn víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ t­ b¶n chñ nghÜa. Do c«ng nghiÖp ph¸t triÓn m¹nh nªn yªu cÇu vÒ gç ngµy cµng t¨ng, s¶n xuÊt gç ®· t¸ch khái nÒn kinh tÕ ®Þa ph­¬ng cña phong kiÕn vµ b­íc vµo thêi ®¹i kinh tÕ hµng hãa t­ b¶n chñ nghÜa. Thùc tÕ s¶n xuÊt l©m nghiÖp ®· kh«ng cßn bã hÑp trong viÖc s¶n xuÊt gç ®¬n thuÇn mµ cÇn ph¶i cã ngay nh÷ng lý luËn vµ biÖn ph¸p nh»m ®¶m b¶o thu ho¹ch lîi dông l©u dµi cho c¸c chñ rõng.

V× thÕ c«ng t¸c quy ho¹ch l©m nghiÖp ®­îc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn, ®­îc thÓ hiÖn ë c¶ mÆt lý luËn vµ thùc tiÔn. §Çu thÕ kû thø XVIII, ph¹m vi quy ho¹ch l©m nghiÖp míi chØ gi¶i quyÕt viÖc "khoanh khu chÆt lu©n chuyÓn" hay ph­¬ng ph¸p "ph©n phèi", cã nghÜa lµ ®em tr÷ l­îng hoÆc diÖn tÝch tµi nguyªn rõng chia ®Òu cho tõng n¨m cña chu kú khai th¸c vµ tiÕn hµnh khoanh khu chÆt lu©n chuyÓn theo tr÷ l­îng hoÆc diÖn tÝch ®Ó ®¶m b¶o thu ho¹ch l©u dµi vµ liªn tôc. Ph­¬ng thøc nµy thÝch hîp víi c©y l¸ réng kinh doanh rõng chåi, chu kú khai th¸c ng¾n. Sau c¸ch m¹ng c«ng nghiÖp ë thÕ kû 19, ph­¬ng thøc kinh doanh rõng chåi phôc vô cho chÊt ®èt ngµy ®· ®­îc thay thÕ b»ng ph­¬ng thøc kinh doanh lîi dông rõng h¹t chuyªn s¶n xuÊt hµng ho¸ c©y l¸ kim.

Ng­êi ta thÊy nh­ vËy lu©n kú qu¸ dµi, khã cã thÓ thùc hiÖn ®­îc ph­¬ng ph¸p "ph©n phèi", do ®ã xuÊt hiÖn ph­¬ng ph¸p "chia ®Òu" cña Hartig[27]. Theo ph­¬ng ph¸p nµy, chia chu kú khai th¸c thµnh nhiÒu thêi kú lîi dông vµ trªn c¬ së ®ã khèng chÕ l­îng chÆt hµng n¨m. Sau ®ã ph­¬ng ph¸p "b×nh qu©n thu ho¹ch" ra ®êi, quan ®iÓm ph­¬ng ph¸p nµy lµ gi÷ ®Òu thu ho¹ch trong chu kú khai th¸c hiÖn t¹i, ®ång thêi ®¶m b¶o ®­îc tÝnh liªn tôc trong chu kú sau. Trªn c¬ së ®ã yªu cÇu vÒ mÆt thêi gian, cã tr×nh tù nhÊt ®Þnh tõ tuæi non ®Õn tuæi giµ trong ph¹m vi lu©n kú khai th¸c; vÒ mÆt kh«ng gian cÇn cã sù s¾p ®Æt l©m phÇn tõ giµ ®Õn c 4 non ng­îc víi h­íng giã ®Ó ®¶m b¶o gieo h¹t tù nhiªn vµ tr¸nh giã ®æ, do ®ã xuÊt hiÖn kÕt cÊu "rõng tiªu chuÈn".

DiÖn tÝch khai th¸c hµng n¨m Ýt hay nhiÒu th× dùa vµo møc chªnh lÖch gi÷a ph©n phèi cÊp tuæi thùc tÕ vµ ph©n phèi "tiªu chuÈn" mµ quyÕt ®Þnh, nh»m môc ®Ých khiÕn cho nh÷ng l©m phÇn kinh doanh ®¹t tíi sù ph©n phèi cÊp tuæi tiªu chuÈn. §Õn cuèi thÕ kû XIX, víi sù ph¸t triÓn m¹nh cña Chñ nghÜa t­ b¶n, lÊy môc tiªu lµ thu nhËp ®Ó quyÕt ®Þnh lu©n kú khai th¸c, tõ ®ã xuÊt hiÖn ph­¬ng ph¸p "l©m phÇn kinh tÕ" cña Judeich, «ng cho r»ng nh÷ng l©m phÇn nµo ®¶m b¶o thu ho¹ch ®­îc nhiÒu tiÒn nhÊt sÏ ®­îc ®­a vµo diÖn khai th¸c, sau ®ã dùa vµo cÊp tuæi mµ ®Þnh l­îng khai th¸c hµng n¨m [27]. Hai ph­¬ng ph¸p "b×nh qu©n thu ho¹ch" vµ "l©m phÇn kinh tÕ" chÝnh lµ tiÒn ®Ò cña hai ph­¬ng ph¸p tæ chøc kinh doanh vµ tæ chøc rõng kh¸c nhau. Ph­¬ng ph¸p “b×nh qu©n thu ho¹ch” vµ sau nµy lµ ph­¬ng ph¸p “cÊp tuæi” chÞu ¶nh h­ëng cña “lý luËn tiªu chuÈn rõng”, cã nghÜa lµ ph¶i cã kÕt cÊu tiªu chuÈn vÒ tuæi còng nh­ vÒ diÖn tÝch vµ tr÷ l­îng, vÞ trÝ vµ ®­a c¸c cÊp tuæi cao vµo diÖn tÝch khai th¸c.

Cßn ph­¬ng ph¸p “l©m phÇn kinh tÕ” vµ hiÖn nay lµ ph­¬ng ph¸p “l©m phÇn” kh«ng c¨n cø vµo tuæi rõng mµ dùa vµo ®Æc ®iÓm cô thÓ cña mçi l©m phÇn tiÕn hµnh ph©n tÝch x¸c ®Þnh s¶n l­îng vµ biÖn ph¸p kinh doanh, ph­¬ng thøc ®iÒu chÕ rõng. Còng tõ ph­¬ng ph¸p nµy cßn ph¸t triÓn thµnh “ph­¬ng ph¸p kinh doanh l«” vµ “ph­¬ng ph¸p kiÓm tra”. Quy ho¹ch l©m nghiÖp vµ ®iÒu chÕ rõng h×nh thµnh m«n häc ®Çu tiªn ë n­íc §øc, ¸o vµ m·i ®Õn thÕ kû 18 míi h×nh thµnh m«n häc hoµn chØnh ®éc lËp. Thêi kú ®Çu m«n häc quy ho¹ch l©m nghiÖp lÊy viÖc x¸c ®Þnh s¶n l­îng rõng lµm nhiÖm vô duy nhÊt nªn gäi lµ m«n häc "tÝnh thu ho¹ch rõng".

Sau ®ã néi dung quy ho¹ch l©m nghiÖp chuyÓn sang bµn vÒ viÖc lîi dông bÒn v÷ng nªn m«n häc ®æi tªn thµnh m«n "quy ­íc thu ho¹ch rõng". Sau nµy néi dung m«n häc chuyÓn sang nghiªn cøu vÒ ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt vµ tæ chøc kinh doanh rõng, tæ chøc rõng víi sù chi phèi vÒ gi¸ c¶, lîi nhuËn vµ m«n häc cã tªn lµ "quy ­íc kinh doanh rõng". c 5 HiÖn nay tuú theo môc ®Ých, nhiÖm vô cña quy ho¹ch l©m nghiÖp ph¶i ®¶m b¶o trong tõng n­íc mµ m«n häc cã tªn gäi vµ néi dung kh¸c nhau, ë c¸c n­íc thuéc Liªn X« cò cã tªn lµ "quy ho¹ch rõng", c¸c n­íc cã tr×nh ®é kinh doanh cao vµ c«ng t¸c quy ho¹ch yªu cÇu tû mû h¬n (§øc, ¸o, Thuþ §iÓn.) m«n häc cã tªn lµ "thiÕt kÕ rõng", c¸c n­íc Anh, Mü, Canada. Quy ho¹ch l©m nghiÖp ë ViÖt Nam : Do viÖc qu¶n lý sö dông tµi nguyªn rõng ch­a bÒn v÷ng vµ nhu cÇu rÊt lín vÒ khai hoang ®Êt rõng, khai th¸c l©m s¶n cho ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi, nªn diÖn tÝch vµ chÊt l­îng rõng trong nhiÒu n¨m tr­íc ®©y ®· bÞ suy gi¶m liªn tôc, tõ n¨m 1943 ®Õn n¨m 1990 diÖn tÝch rõng suy gi¶m nhanh chãng tõ 14,3 triÖu ha víi ®é che phñ lµ 43% vµo n¨m 1943 xuèng cßn 9,18 triÖu ha, ®é che phñ rõng lµ 27,2% n¨m 1990[23].

Sù suy gi¶m vÒ tµi nguyªn rõng kh«ng chØ gi¶m vÒ tr÷ l­îng gç mµ cßn kÐo theo sù suy gi¶m vÒ tÝnh ®a d¹ng sinh häc, kh¶ n¨ng b¶o vÖ m«i tr­êng vµ c¸c nguån lîi kh¸c cña ng­êi d©n ®Þa ph­¬ng.