Chương I, tác giả giới thiệu về khái niệm rủi ro, vấn đề liên quan đến rủi ro trong lĩnh vực sức khỏe và môi trường, và tầm quan trọng của việc ĐGRR. Chương II, tác giả viết về cái nhìn tổng quan về các phương pháp phổ biến được sử dụng trong ĐGRR, bao gồm phân tích nguy cơ, phân tích tác động, phân tích chuỗi sự kiện, và phân tích hàm lượng. Chương III, tác giả giải thích về quy trình xác định và đánh giá các yếu tố rủi ro, bao gồm sự xác định nguồn gốc rủi ro, đặc điểm của môi trường và cộng đồng, và đánh giá tác động của rủi ro lên sức khỏe và môi trường. Chương IV, tác giả trình bày quy trình ĐGRR từ việc xác định mục tiêu và phạm vi đến việc thu thập và phân tích dữ liệu, và cuối cùng là đưa ra ĐGRR tổng thể.
Chương V, Chương này cung cấp các phương pháp và kỹ thuật để xử lý rủi ro và QLRR trong các tình huống khác nhau, bao gồm sự tham gia cộng đồng, QLRR nhà nước, và việc tham gia vào quyết định về rủi ro. Các phương pháp xác định nguyên nhân và nhận diện mối nguy Hiện nay, trên thế giới đang sử dụng rất nhiều phương pháp để nhận diện và ĐGRR, sau đây là các phương pháp phổ biến để nhận diện mối nguy và xác định rủi ro cho các nghành nghề, lĩnh lực khác nhau như: 1. Phương pháp động não tập thể Phương pháp này đòi hỏi sự tham gia của một nhóm người có kiến thức để nhận biết các phương thức sai lỗi tiềm ẩn và các mối nguy, rủi ro, tiêu chí liên quan để quyết định và/hoặc các phương án cho việc xử lý. Động não tập thể thực sự bao gồm các kỹ thuật cụ thể để đảm bảo rằng trí tưởng tượng của con người do những suy nghĩ và tuyên bố của những người khác trong nhóm khơi dậy.
Phương pháp này đòi hỏi sự hỗ trợ một cách có hiệu lực và bao gồm sự khuyến khích của cuộc thảo luận ở thời điểm bắt đầu, sự thúc đẩy nhóm định kỳ vào các khu vực liên quan khác và nắm bắt các vấn đề phát sinh từ cuộc thảo luận. Phương pháp Động não tập thể có thể được sử dụng cùng với các phương pháp ĐGRR khác hoặc có thể là một kỹ thuật độc lập để khuyến khích việc tư duy có tưởng tượng ở bất kỳ giai đoạn nào của quá trình QLRR và vòng đời hệ thống. Nó có thể được sử dụng cho các cuộc thảo luận cấp cao ở đó các vấn đề được nhận biết, cho việc xem xét chi tiết hơn hoặc ở một mức độ chi tiết đối với các vấn đề cụ thể. Phương pháp Động não tập thể đặc biệt hữu ích khi nhận biết các rủi ro của công nghệ mới vì nó nhấn mạnh đặc biệt vào trí tưởng tượng, khi không có dữ liệu hoặc khi các giải pháp mới đối với các vấn đề là cần thiết.
Ưu điểm của phương pháp: Kích thích trí tưởng tượng của những người tham gia giúp nhận biết những rủi ro và tìm ra các giải pháp mới. Kêu gọi các bên liên quan chính và giúp hỗ trợ toàn bộ quá trình trao đổi thông tin. 13 Nhanh chóng và dễ thiết lập. Nhược điểm của phương pháp: Việc sử dụng phương pháp này sẽ không hiệu quả nếu những người tham gia không có kiến thức chuyên môn cần thiết Khó chứng tỏ rằng quá trình là toàn diện do không được cấu trúc một cách tương đối.
Một số ý tưởng có giá trị có thể sẽ không được đưa ra do có sự chi phối của một hoặc một vài thành viên khác cùng tham gia trong trường hợp phương pháp này được thực hiện công khai. Phương pháp sử dụng Danh mục kiểm tra Phương pháp Danh mục kiểm tra là danh mục các mối nguy, các rủi ro hoặc những sai lỗi trong kiểm soát thường được xây dựng từ kinh nghiệm và cả từ kết quả của ĐGRR trước đó hoặc từ kết quả của những sai lỗi được ghi nhận trong quá khứ. Một danh mục kiểm tra có thể được sử dụng để nhận biết các mối nguy và các rủi ro hoặc để đánh giá hiệu lực của việc kiểm soát. Phương pháp có thể được sử dụng ở bất kỳ giai đoạn nào trong vòng đời của sản phẩm, quá trình hay hệ thống.
Phương pháp này có thể được sử dụng cùng những kỹ thuật ĐGRR khác tuy nhiên sẽ mang lại hiệu quả tốt nhất nếu được sử dụng để kiểm tra mọi thứ đã được đề cập đến sau khi một kỹ thuật sáng tạo hơn được áp dung để nhận biết các vấn đề mới. Ưu điểm của phương pháp: Có thể được sử dụng bởi những người không có chuyên môn. Trong trường hợp được thiết kế tốt, lĩnh vực chuyên môn rộng có thể được tích hợp vào một danh mục dễ dàng để sử dụng hệ thống. Có thể giúp đảm bảo không bỏ sót các vấn đề chung.
Nhược điểm của phương pháp: Có xu hướng làm hạn chế khả năng tưởng tượng trong quá trình nhận diện các rủi ro. 14 Chỉ đề cập đến “những điều đã biết”, chứ không phải “những điều chưa biết" hoặc “điều chưa biết chưa được nhận biết” Khuyến khích hành vi “tích vào ô” Có xu hướng dựa trên sự quan sát, do vậy các vấn đề không được nhận thấy việc dễ dàng bị bỏ sót. Phương pháp phân tích sơ bộ mối nguy (PHA) PHA được biết tới là một phương pháp phân tích quy nạp đơn giản, mục tiêu của phương pháp là nhận biết các mối nguy, các tình huống và sự kiện nguy hại có thể gây hại cho một hoạt động, bộ phận hoặc hệ thống nhất định. Phương pháp này thường được thực hiện ngay khi xây dựng một dự án, khi có ít thông tin về các chi tiết thiết kế hoặc các quy trình vận hành và thường có thể là một yếu tố dự báo để nghiên cứu thêm hoặc để cung cấp thông tin đối với quy định thiết kế một hệ thống.
Cũng có thể hữu ích khi phân tích các hệ thống hiện có để thiết lập thứ tự ưu tiên những mối nguy và rủi ro cho việc phân tích thêm hoặc trong các trường hợp ngăn cản việc sử dụng một kỹ thuật rộng hơn. Ưu điểm của phương pháp: Có thể được sử dụng trong trường hợp tin hạn chế thông tin. Giúp xem xét các rủi ro trong vòng đời của một hệ thống sớm. Nhược điểm của phương pháp: Chỉ cung cấp thông tin cơ bản, chưa toàn diện và chi tiết về những rủi ro và cách thức giúp ngăn chặn chúng hiệu quả nhất.
Phương pháp Phân tích mối nguy và điểm kiểm soát trọng yếu (HACCP) Phương pháp phân tích mối nguy và điểm kiểm soát trọng yếu (HACCP) là một hệ thống QLAT thực phẩm được thiết kế để xác định và kiểm soát các nguy cơ liên quan đến an toàn thực phẩm trong quá trình sản xuất, chế biến và phân phối thực phẩm. HACCP tập trung vào việc ngăn ngừa sự xảy ra của các vấn đề liên quan đến an toàn thực phẩm thay vì chỉ kiểm tra sản phẩm cuối cùng. 15 Ưu điểm của phương pháp HACCP: Ngăn ngừa nguy cơ: HACCP tập trung vào việc ngăn ngừa các nguy cơ liên quan đến an toàn thực phẩm tại các điểm kiểm soát trọng yếu, giúp ngăn chặn các vấn đề trước khi chúng xảy ra. Tập trung vào quá trình: HACCP chú trọng vào quá trình sản xuất thực phẩm, không chỉ là sản phẩm cuối cùng.
Điều này giúp cải thiện chất lượng và an toàn từ đầu đến cuối. Hiệu quả: Khi áp dụng đúng cách, HACCP giúp giảm thiểu rủi ro về an toàn thực phẩm một cách hiệu quả, từ đó giúp doanh nghiệp tránh thiệt hại về danh tiếng và tài chính. Tuân thủ quy định: HACCP là một phần quan trọng của nhiều quy định an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn quốc tế, giúp các doanh nghiệp tuân thủ các yêu cầu pháp lý và chuẩn mực. Tăng sự tự tin của người tiêu dùng: HACCP tạo ra niềm tin cho người tiêu dùng rằng sản phẩm của họ được sản xuất và chế biến theo các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm cao.
Nhược điểm của phương pháp HACCP: Phức tạp: Áp dụng HACCP đòi hỏi kiến thức chuyên môn và sự đầu tư về thời gian và tài chính để đảm bảo quá trình thực hiện chính xác. Khó thực hiện cho các doanh nghiệp nhỏ: Đối với các doanh nghiệp nhỏ, triển khai HACCP có thể khá khó khăn do yêu cầu nguồn lực và chuyên môn cao. Khả năng thất bại: Nếu không thực hiện đúng cách, hệ thống HACCP có thể gặp sự cố, dẫn đến nguy cơ an toàn thực phẩm và thiệt hại cho doanh nghiệp. Không áp dụng cho tất cả loại nguy cơ: HACCP tập trung vào các nguy cơ liên quan đến an toàn thực phẩm và không đảm bảo hoàn toàn về chất lượng thẩm mỹ hoặc về dinh dưỡng.
16 Đòi hỏi sự thay đổi liên tục: Môi trường sản xuất thực phẩm có thể thay đổi, và HACCP yêu cầu việc liên tục cập nhật và điều chỉnh để duy trì hiệu quả. Tóm lại, HACCP là một công cụ quan trọng để đảm bảo an toàn thực phẩm, nhưng cần được triển khai cẩn thận và liên tục theo dõi để đảm bảo sự hiệu quả và độ tin cậy. Phương pháp sử dụng cấu trúc “Điều gì - Nếu?" (SWIFT) Phương pháp ĐGRR sử dụng cấu trúc "điều gì - nếu" (SWIFT) là một phương pháp giúp xác định và định lượng rủi ro bằng cách thiết lập một loạt các câu hỏi dựa trên cấu trúc "điều gì sẽ xảy ra nếu. Đây là cách nó hoạt động: Điều gì sẽ xảy ra (What)?: Xác định sự kiện cụ thể mà bạn muốn ĐGRR.
Nếu điều gì xảy ra (If)?: Xác định các điều kiện hoặc tình huống cụ thể có thể dẫn đến sự kiện đó. Thế nào sẽ xảy ra (How)?: Đưa ra các hệ quả hoặc tác động của sự kiện xảy ra dưới điều kiện đã nêu. Có thể thực hiện các biện pháp kiểm soát gì (Control)?: Đề xuất các biện pháp kiểm soát để giảm thiểu hoặc ngăn chặn rủi ro. Ưu điểm của phương pháp: Cấu trúc rõ ràng: Phương pháp SWIFT giúp xác định rủi ro một cách cụ thể và dễ hiểu bằng cách tách thành các phần "điều gì", "nếu", "thế nào", và "biện pháp kiểm soát".
Điều này giúp người thực hiện ĐGRR nắm rõ thông tin. Dễ dàng áp dụng: SWIFT có thể được áp dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau và dễ dàng tùy chỉnh cho từng tình huống cụ thể. Phát hiện rủi ro tiềm ẩn: Phương pháp này giúp phát hiện các khả năng rủi ro tiềm ẩn hoặc tương tác giữa các yếu tố mà không dễ dàng nhận thấy trong các phương pháp ĐGRR truyền thống.