phần mở đầu và kết luận, nội dụng chính của luận văn đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng: CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP. CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA TỔNG CÔNG TY KHOÁNG SẢN VÀ THƢƠNG MẠI HÀ TĨNH CHƢƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA TỔNG CÔNG TY KHOÁNG SẢN VÀ THƢƠNG MẠI HÀ TĨNH TRONG THỜI GIAN TỚI. 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm và sự cần thiết nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh 1.
Khái niệm Trong điều kiện của nền kinh tế thị trƣờng hiện nay, DN thƣờng xuyên phải đối mặt với những biến động không ngừng của thị trƣờng, sự cạnh tranh khốc liệt của các đối thủ cạnh tranh…Doanh nghiệp muốn tồn tại đƣợc trƣớc hết phải sản xuất kinh doanh có hiệu quả. Trên thực tế vẫn còn các ý kiến khác nhau về phạm trù hiệu quả kinh doanh của DN. Có quan niệm cho rằng hiệu quả kinh doanh là mức độ tiết kiệm chi phí và tăng kết quả kinh tế. Hay hiệu quả kinh doanh là chỉ tiêu xác định bằng đại lƣợng so sánh giữa kết quả với chi phí.
Đây là quan điểm đƣợc nhiều nhà quản trị kinh doanh áp dụng để xác định hiệu quả kinh doanh. Tuy nhiên sự so sánh này là chƣa đủ vì nó chỉ phản ánh sự đo lƣờng hiệu quả kinh doanh mà chƣa gắn liền với mục tiêu của quản lý. Hơn nữa, quan niệm này mới đƣa ra cách xác lập chỉ tiêu chứ chƣa toát lên khái niệm về hiệu quả kinh doanh. Một quan niệm đƣợc nhiều nhà kinh tế trong và ngoài nƣớc sử dụng nhiều nhất, theo quan điểm chung thì hiệu quả kinh doanh là một phạm trù phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực trong quá trình kinh doanh, trình độ và năng lực quản lý bảo đảm thực hiện có kết quả cao các mục tiêu đặt ra với chi phí ít nhất.
Quan niệm này đã đề cập khá toàn diện đến các mặt: nguồn lực, trình độ và năng lực quản lý, chi phí, kết quả đạt đƣợc gắn với mục tiêu đề ra… 7 Từ việc nghiên cứu các quan điểm trên tác giả cho rằng : “ Hiệu quả kinh doanh là phạm trù kinh tế phản ánh trình độ khai thác và sử dụng các nguồn lực của DN như vốn, lao động, máy móc, thiết bị…nhằm đạt được kết quả cao nhất với chi phí thấp nhất; phù hợp với mục tiêu mà DN đã đề ra trong một quá trình kinh doanh nhất định”. Hiệu quả kinh doanh là một phạm trù có tính mục tiêu, hệ thống và tổng thể. Khi xác định hiệu quả hoạt động của một DN, thƣờng phải tính toán một hệ thống gồm nhiều chỉ tiêu khác nhau, chi tiết hoá theo thời gian, không gian và theo mối liên hệ của các công đoạn sản xuất kinh doanh. Qua đó có thể phát hiện những khâu mạnh, yếu trong chuỗi các hoạt động của DN.
Tuy nhiên, việc đánh giá chất lƣợng hoạt động kinh doanh qua các chỉ tiêu hiệu quả phải xét đến việc thực hiện các mục tiêu kinh doanh của DN. Nếu không đạt đƣợc mục tiêu kinh doanh thì hiệu quả dù có cao cũng không có ý nghĩa. Sự cần thiết nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh Hiệu quả kinh doanh là phạm trù kinh tế phản ánh quan hệ so sánh giữa kết quả mà các chủ thể kinh tế thu đƣợc với các chi phí mà chủ thể kinh tế phải bỏ ra để đạt đƣợc kết quả đó. Hiệu quả kinh doanh phản ánh sự gắn bó giữa kết quả thực hiện những mục tiêu kinh tế với những yêu cầu và mục tiêu chính trị- xã hội.
Về mặt định lƣợng hiệu quả kinh doanh đƣợc đo lƣờng bằng một hệ thống chỉ tiêu. Nâng cao hiệu quả kinh doanh là một đòi hỏi tất yếu của nền kinh tế nói chung và đối với mỗi DN nói riêng, bởi các lý do sau đây: Thứ nhất, trong điều kiện phát triển sản xuất theo chiều rộng bị hạn chế bởi mức độ khan hiếm của các nguồn lực thì phát triển theo chiều sâu là một đòi hỏi khách quan. Nâng cao hiệu quả kinh doanh là một phƣơng hƣớng phát triển kinh tế theo chiều sâu. Mọi DN đều bị giới hạn về các nguồn lực, do đó 8 việc nâng cao hiệu quả kinh doanh là giải pháp đúng đắn nhất để tăng thu nhập và đảm bảo sự tăng trƣởng kinh tế.
Thứ hai, đối với các DN, việc nâng cao hiệu quả kinh doanh là cơ sở để giảm chi phí, tăng lợi nhuận- một yêu cầu sống còn của quy luật thị trƣờng nhằm tăng khă năng cạnh tranh của DN. Thứ ba, nâng cao hiệu quả kinh doanh là cơ sở để nâng cao thu nhập cho chủ sở hữu và ngƣời lao động trong DN. Nâng cao hiệu quả kinh doanh thực chất là với một nguồn lực nhƣ cũ tạo ra đƣợc số lƣợng sản phẩm nhiều hơn, chất lƣợng tốt hơn, mang lại thu nhập nhiều hơn. Bản chất của hiệu quả kinh doanh suy cho cùng là nâng cao năng suất lao động xã hội, đóng góp thoả đáng vào sự phát triển của DN nói riêng và của nền kinh tế nói chung.
Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh 1. Các quan điểm cơ bản trong đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp 1. Đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh phải xem xét cả lợi ích trước mắt và lợi ích lâu dài Mục tiêu cơ bản lâu dài của DN là tối đa hoá lợi nhuận, hay nói cách khác là tối đa hoá giá trị DN. Tuy nhiên trong từng giai đoạn nhất định, DN có thể chú trọng vào một hoặc một số mục tiêu khác hơn là mục tiêu lợi nhuận.
Bởi vì đạt đƣợc mục tiêu này về lâu dài sẽ làm cơ sở cho DN đạt mục tiêu tăng lợi nhuận. Khi DN mới thâm nhập một thị trƣờng mới hoặc cho ra đời một sản phẩm mới, DN thƣờng rất coi trọng mở rộng thị trƣờng, tạo chỗ đứng cho sản phẩm, tăng thị phần. Để làm đƣợc điều này DN phải áp dụng các biện pháp marketing nhƣ tăng cƣờng quảng cáo, áp dụng các hình thức khuyến mãi.Trong giai đoạn đầu này doanh thu tiêu thụ sản phẩm chƣa cao 9 trong khi đó phải bỏ ra nhiều chi phí nên lợi nhuận thu đƣợc chƣa cao, thậm chí DN phải chịu thua lỗ. Khi sản phẩm đã có chỗ đứng trên thị trƣờng, thị phần của DN đã tăng lên, DN tiêu thụ đƣợc nhiều sản phẩm hơn, các chi phí quảng cáo, khuyến mãi trên một đơn vị sản phẩm giảm xuống; thậm chí khi sản phẩm của DN đã đƣợc khách hàng ƣa chuộng tin dùng DN có thể giảm chi phí quảng cáo, khuyến mãi, tăng giá bán sản phẩm.mà DN vẫn đảm bảo đƣợc doanh thu và nhƣ vậy DN đã thu đƣợc lợi nhuận cao hơn.
Nếu trong giai đoạn đầu này DN không bỏ ra các chi phí quảng cáo, giới thiệu sản phẩm thì trƣớc mắt DN có thể tiết kiệm đƣợc chi phí và có lãi. Song sản phẩm không đƣợc nhiều ngƣời tiêu dùng biết đến nên doanh thu tiêu thu thấp, thậm chí có thể bị các sản phẩm khác cạnh tranh đẩy ra khỏi thị trƣờng. Vì vậy, khi xem xét hiệu quả kinh doanh của DN cần phải căn cứ vào mục tiêu của từng thời kỳ, không chỉ chú trọng vào hiệu quả trƣớc mắt mà phải xem xét hiệu quả kinh doanh trong thời gian dài. Trong thực tế không ít DN chỉ chú ý đến lợi ích trƣớc mắt mà không chƣa chú ý đến lợi ích lâu dài.
Chẳng hạn, đối với việc đầu tƣ mua sắm máy móc thiết bị họ chỉ thích mua những máy móc , thiết bị cũ, thậm chí đã lạc hậu vì giá thấp hơn thiết bị mới. Lợi ích trƣớc mắt mà DN có đƣợc là tiết kiệm chi phí đầu tƣ, có thể tăng lợi nhuận. Tuy nhiên, những máy móc thiết bị đó sẽ nhanh hƣ hỏng, chi phí sửa chữa lớn, chất lƣợng sản phẩm không đảm bảo dẫn đến DN bị thua lỗ, mất uy tín và mất thị trƣờng. Một số DN khác do muốn giảm chi phí trƣớc mắt đã cắt giảm các chi phí cần thiết nhƣ chi phí cải tạo môi trƣờng, chi phí quảng cáo tiếp thị, chi phí sửa chữa TSCĐ, chi phí đào tạo nâng cao tay nghề cho ngƣời lao động.dẫn đến hậu quả những năm sau là môi trƣờng bị huỷ hoại, tài sản bị hƣ hỏng, trình độ ngƣời lao động không đáp ứng đƣợc yêu cầu.
mà những chi phí để khắc phục lớn hơn rất nhiều so với mức tiết kiệm đƣợc. 10 Tóm lại, khi đánh giá hiệu quả kinh doanh chúng ta không chỉ chú ý lợi ích trƣớc mắt mà cần quan tâm đến lợi ích lâu dài, có nhƣ vậy DN mới phát triển bền vững. Đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh phải xem xét cả lợi ích cục bộ và lợi ích toàn bộ, lợi ích trực tiếp và lợi ích gián tiếp Mỗi DN là một tế bào của nền kinh tế. Hoạt động kinh doanh của mỗi DN đều có tác động đến sự phát triển chung của ngành, của khu vực và cả nền kinh tế.
Tác động này có thể diễn ra theo chiều hƣớng tích cực, góp phần thúc đẩy sự phát triển cho ngành, vùng kinh tế và cả nền kinh tế. Nhƣng cũng có thể tác động tiêu cực đến các DN khác, cho ngành, vùng kinh tế thậm chí đối với cả nền kinh tế. Những ảnh hƣởng này là ảnh hƣởng ngoại sinh, tức là những ảnh hƣởng vƣợt ra ngoài phạm vi của một DN. Chẳng hạn, một DN sản xuất hoá chất có thể mang lại lợi nhuận cao cho DN của mình khi không áp dụng biện pháp hạn chế chất thải.
Kết quả là môi trƣờng bị huỷ hoại, thiệt hại về ô nhiễm môi trƣờng đã ảnh hƣởng đến đời sống của khu vực dân cƣ xung quanh, ảnh hƣởng đến lợi ích kinh tế của các DN khác. Ngƣợc lại, xây dựng một nhà máy nhiệt điện trên một địa phƣơng sẽ tạo điều kiện giải quyết việc làm cho nhiều lao động. Khi nhà máy đi vào hoạt động, sản phẩm của nó sẽ phục vụ cho hoạt động kinh doanh của các ngành khác, tăng thu ngân sách nhà nƣớc.Nhìn chung hoạt động kinh doanh của DN đã ảnh hƣởng vƣợt ra ngoài phạm vi của DN. Do đó, khi đánh giá hiệu quả kinh doanh của DN không chỉ xem xét trong phạm vi DN mà phải xem xét hiệu quả trong phạm vi của ngành, khu vực và cả nền kinh tế.
Mặt khác, mỗi một DN có nhiều bộ phận, kinh doanh nhiều mặt hàng khác nhau tại nhiều địa điểm khác nhau.