Chương 1 : Tổng quan về vấn đề nghiên cứu. Chương 2 : Một số lý luận cơ bản về hoạt động nhập khẩu và hiệu quả kinh doanh nhập khẩu của doanh nghiệp. Chương 3 : Thực trạng hiệu quả kinh doanh nhập khẩu vật tư công nghệ và hóa chất từ thị trường Nhật Bản của Công ty cổ phần công nghệ Xen_Lu_Lo. Chương 4 : Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh nhập khẩu vật tư công nghệ và hóa chất từ thị trường Nhật Bản của Công ty cổ phần công nghệ Xen_Lu_Lo.
5 Luan van CHƯƠNG 2 : MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU VÀ HIỆU QUẢ KINH DOANH NHẬP KHẨU CỦA DOANH NGHIỆP 2.1 Lý luận về hoạt động nhập khẩu và kinh doanh nhập khẩu 2. Khái niệm về nhập khẩu Nhập khẩu là một trong hai bộ phận cấu thành của hoạt động ngoại thương, nó có tác động một cách trực tiếp và quyết định đến sản xuất và đời sống trong nước. Như vậy, bản chất của nhập khẩu là việc mua bán hàng hóa, dịch vụ từ nước ngoài và tiến hành tiêu thụ hàng hóa nhập khẩu tại thị trường nôi địa hoặc tái xuất khẩu với mục đích thu lợi nhuận và kết nối sản xuất với tiêu dùng. Đặc điểm của nhập khẩu Nhập khẩu có những đặc trưng riêng khác với kinh doanh nội địa và là hoạt động khá phức tạp.
- Về thị trường : thị trường nhập khẩu rất đa dạng - Về môi trường pháp luật : Hoạt động nhập khẩu cũng chịu sự điều chỉnh của một số nguồn luật như: Luật thương mại, các điều ước quốc tế và ngoại thương, luật quốc gia của các nước hữu quan, tập quán TMQT. - Chủ thể hoạt động nhập khẩu : Các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế đều có quyền tham gia nhập khẩu. - Về phương thức thanh toán : Các phương thức thanh toán trong nhập khẩu khá đa dạng bao gồm : tín dụng dụng chứng từ, L/C, chuyển tiền.với các công cụ thanh toán như tiền mặt, séc, hối phiếu. - Về nguồn vốn: Nguồn vốn trong nhập khẩu được vận động theo phương thức T-H-T’.
Khái niệm về hoạt động kinh doanh nhập khẩu Kinh doanh nhập khẩu ở đây là nhập khẩu từ các tổ chức kinh tế, các Công ty nước ngoài, tiến hành tiêu thụ hàng hóa, vật tư ở thị trường nội địa hoạc tái xuất với mục tiêu lợi nhuận và nối liền sản xuất giữa các quốc gia với nhau. Hiệu quả kinh doanh xét riêng trong lĩnh vực nhập khẩu có thể hiểu như sau: hiệu quả kinh doanh nhập khẩu của doanh nghiệp chính là trình độ sử dụng các 6 Luan van nguồn lực, trình độ tổ chức và quản lý hoạt động nhập khẩu của doanh nghiệp để thực hiện ở mức cao nhất các mục tiêu kinh tế xã hội với chi phí thấp nhất. Xét trên giác độ doanh nghiệp, đạt được hiệu quả hoạt động nhập khẩu tức là phải đảm bảo chi phí tối thiểu, lợi nhuận tối đa bằng việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực, tổ chức hợp lý hoạt động nhập khẩu. Xét trên giác độ xã hội, hiệu quả hoạt động nhập khẩu đạt được khi tổng lợi ích xã hội nhận được từ hàng hóa, dịch vụ nhập khẩu lớn hơn chi phí phải bỏ ra để mua chúng, phải lớn hơn lợi ích đạt được khi sản xuất những hàng hóa, dịch vụ này ở trong nước.
Đặc điểm của hoạt động kinh doanh nhập khẩu là kinh doanh trên phạm vi quốc tế nên địa bàn rộng, thủ tục phức tạp, thời gian thực hiện lâu. Vai trò của hoạt động kinh doanh nhập khẩu Đối với nền kinh tế quốc dân - Nhập khẩu tạo điều kiện thúc đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa đất nước. - Nhập khẩu đem lại cho nền kinh tế những công nghệ hiện đại máy móc, thiết bị tiên tiến, hoàn thiện và có năng lực sản xuất hơn những thứ đã có trong nước, làm tăng hiệu quả sản xuất, tăng sản lượng sản phẩm xã hội, thu nhập quốc dân. - Nhập khẩu góp phần đáng kể vào việc xóa bỏ tình trạng độc quyền, phá vỡ nền kinh tế đóng tự cung tự cấp.
- Nhập khẩu là để tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật, công nghệ tiên tiến, hiện đại cho sản xuất và các loại hàng hóa cho tiêu dùng mà trong nước không sản xuất hoặc trong nước có sản xuất nhưng không đáp ứng nhu cầu. - Nhập khẩu góp phần cải thiện và nâng cao mức sống của nhân dân, làm thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng trực tiếp của nhân dân về hàng tiêu dùng mà trong nước không sản xuất được hoặc sản xuất không đáp ứng đủ nhu cầu. - Nhập khẩu có vai trò tích cực thúc đẩy xuất khẩu. Sự tác động này thể hiện ở chỗ nhập khẩu tạo đầu vào cho sản xuất hàng xuất khẩu, điều này đặc biệt quan trọng đối với các nước đang và kém phát triển như Việt Nam, vì khả năng sản xuất của các quốc gia này còn hạn chế.
Điều này thể hiện rõ quan niệm hiện nay : “ lấy nhập khẩu để nuôi xuất khẩu”. 7 Luan van Đối với các doanh nghiệp - Nhập khẩu giúp cho doanh nghiệp tiết kiệm được cả vốn và chi phí cho quá trình nghiên cứu cũng như thời gian và số lượng đội ngũ khoa học nghiên cứu. - Nhập khẩu giúp các doanh nghiệp nhanh chóng nắm bắt, đón đầu những thành tựu mới của khoa học kỹ thuật, những công nghệ tiên tiến. - Hàng hóa nhập khẩu không những mở rộng quá trình sản xuất của doanh nghiệp mà còn góp phần không nhỏ vào việc nâng cao đời sống tinh thần, nâng cao tầm hiểu biết về sự phát triển trên toàn cầu cũng như góp phần cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động thông qua việc nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền sản xuất mới an toàn hiệu quả.
Tuy nhập khẩu có vai trò to lớn như vậy nhưng nó cũng có mặt hạn chế. Tức là nếu nhập khẩu tràn lan thì sẽ dẫn đến trong nước sẽ bị suy yếu. Vì vậy cần có chính sách đúng đắn, có sự kiểm soát kịp thời, chặt chẽ, hợp lí để khai thác triệt để vai trò nhập khẩu và hạn chế những hiện tượng xấu phát triển như : trốn thuế, tha hóa cán bộ. Các hình thức kinh doanh nhập khẩu Hoạt động kinh doanh nhập khẩu hàng hóa có thể được phân chia thành nhiều hình thức khác nhau tùy theo tiêu thức dùng để phân loại.
Việc phân loại các loại hình kinh doanh nhập khẩu sẽ giúp cho doanh nghiệp có thể xác định được những thế mạnh và điểm yếu của loại hình kinh doanh đang được áp dụng, từ đó có thể phát huy thế mạnh, khắc phục và hạn chế những nhược điểm để tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường. Theo mức độ chuyên doanh Kinh doanh chuyên môn hóa : Hình thức doanh nghiệp chỉ chuyên kinh doanh một hoặc một nhóm hàng hóa có cùng công dụng, trạng thái hoặc tính chất nhất định. Chẳng hạn kinh doanh xăng dầu, kinh doanh sách báo…Ưu điểm của hình thức này đó là: có khả năng cạnh tranh trên thị trường, tạo điều kiện để tăng năng suất và hiệu quả kinh doanh. đào tạo được những cán bộ quản lý giỏi, các chuyên gia.
Tuy nhiên vẫn mang tính rủi ro cao trong điều kiện cạnh tranh hiện nay- một xu thế tất yếu của thị trường. 8 Luan van Kinh doanh tổng hợp : Doanh nghiệp kinh doanh nhiều hàng hóa có công dụng, trạng thái, tính chất khác nhau, kinh doanh không lệ thuộc vào hàng hóa hay thị trường truyền thống, bất cứ hàng hóa nào có lợi thế là kinh doanh.Đây là loại hình kinh doanh của hộ tiểu thương, cửa hàng bách hóa tổng hợp, các siêu thị. Ưu điểm của loại hình này là : hạn chế được một số rủi ro kinh doanh, có điều kiện phát triển các dịch vụ bán hàng. Tuy nhiên loại hình này vẫn có nhược điểm đó là khó trở thành độc quyền trên thị trường.
Loại hình kinh doanh đa dạng hóa : Doanh nghiệp kinh doanh nhiều mặt hàng khác nhau nhưng bao giờ cũng có nhóm mặt hàng kinh doanh chủ yếu có cùng công dụng, trạng thái hoặc tính chất. Đây là loại hình kinh doanh được nhiều doanh nghiệp ứng dụng, nó cho phép phát huy ưu điểm và hạn chế được nhược điểm của loại hình kinh doanh tổng hợp. Theo chủng loại hàng hóa kinh doanh Loại hình kinh doanh tư liệu sản xuất : Đối tượng kinh doanh là các sản phẩm phục vụ hoạt động sản xuất như máy móc trang thiết bị, nguyên vật liệu sản xuất… Đặc điểm của loại hình kinh doanh này là tư liệu sản xuất đang là mặt hàng được khuyến khích nhập khẩu nhằm phát triển sản xuất trong nước, phục vụ xuất khẩu, thể hiện ở mức thuế thấp hơn hoặc miễn thuế đối với loại hàng hóa này. Loại hình kinh doanh tư liệu tiêu dùng : Hàng tiêu dùng là các sản phẩm phục vụ mọi nhu cầu cho cuộc sống của con người, bao gồm các sản phẩm như hàng dệt may, đồ điện gia dụng, thực phẩm, lương thực, bách hóa phẩm…Mỗi loại hàng hóa lại rất đa dạng và phong phú về chủng loại, mẫu mã, chất lượng sản phẩm…Thị trường hàng tiêu dùng thường có những biến động lớn và phức tạp, có những đặc điểm sau: đối tượng người tiêu dùng phong phú, người mua thường mua với khối lượng không lớn, sức mua thường có những biến đổi lớn.
Theo phương thức kinh doanh nhập khẩu Nhập khẩu trực tiếp : Nhập khẩu trực tiếp là hình thức nhập khẩu mà bên mua và bên bán trực tiếp giao dịch với nhau, hàng hóa được mua trực tiếp từ nước ngoài mà không thông qua trung gian. Bên xuất khẩu trực tiếp giao hàng cho bên nhập khẩu, doanh nghiệp phải 9 Luan van chịu mọi rủi ro, tổn thất, trách nhiệm pháp lý cũng như lợi nhuận thu được và chịu mọi nghĩa vụ về thuế liên quan đến hàng hóa nhập khẩu về. Hình thức này có ưu điểm là lợi nhuận cao hơn so với hình thức nhập khẩu ủy thác vì không phải chia sẻ lợi nhuận cho trung gian. Tuy nhiên, nhược điểm là độ rủi ro cao vì doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm với toàn bộ hoạt động của mình trong suốt quá trình nhập khẩu.
Nhập khẩu hàng đổi hàng : Nhập khẩu hàng đổi hàng là hình thức nhập khẩu đi đôi với xuất khẩu, thanh toán trong hoạt động này không dùng tiền mà dùng hàng hóa. Mục đích của nhập khẩu hàng đổi hàng là vừa thu lãi từ hoạt động nhập khẩu, vừa xuất khẩu được hàng hóa trong nước.