CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KINH DOANH LỮ HÀNH VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH LỮ HÀNH 1. Những vấn đề cơ bản về kinh doanh lữ hành 1. Định nghĩa kinh doanh lữ hành và phân loại kinh doanh lữ hành 1. Một số tình hình chung về du lịch, lữ hành Hoạt động kinh doanh lữ hành như ta đã biết có rất nhiều đặc điểm khác biệt so với các hoạt động kinh doanh vật chất khác.
Vậy nên hiểu cho đúng kinh doanh lữ hành như thế nào thì cho đến nay có rất nhiều lý thuyết tiếp cận với nó, lý thuyết nào cũng đưa ra những khía cạnh hợp lý, nhưng quan trọng là người sử dụng dựa theo khả năng hay lĩnh vực của mình để áp dụng vào. Hoạt động kinh doanh lữ hành có nhiều biến đổi theo thời gian trong lịch sử phát triển ngành và lịch sử phát triển kinh tế - xã hội. Trong mỗi giai đoạn phát triển, hoạt động kinh doanh lữ hành luôn luôn có những hình thức và nội dung mới mang tính chất đa dạng và phức tạp hơn nhiều. Theo số liệu của Tổng Cục Thống Kê, 2 tháng đầu năm 2008, Việt Nam đã thu hút trên 860.000 khách du lịch quốc tế, tăng 15 % so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong đó khách du lịch quốc tế đến từ Trung Quốc tăng 52.2 %, từ Thái Lan tăng trên 34 %. Đáng chú ý, lượng khách đến Việt Nam tuy không lớn nhưng có mức chi tiêu cao là Thụy Điển tăng 60 %, Phần Lan trên 46 %. Cũng trong 2 tháng đầu năm này, hội chợ triển lãm và công tác xúc tiến, quảng bá du lịch được triển khai rộng khắp ở các thành phố lớn như : Năm du lịch quốc gia Mekong - Cần Thơ tại thành phố Cần Thơ, chương trình du lịch về cội nguồn năm 2008 tại Yên Bái, Phú Thọ… Các doanh nghiệp du lịch hiện nay đang tăng cường hoạt động phục vụ khách du lịch như thúc đẩy chương trình dịch vụ du lịch, mở rộng mạng lưới các điểm mua sắm, ăn uống đạt chuẩn du lịch, hoàn SV: Lã Ngọc Hà - Du lịch 46A 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề tốt nghiệp chỉnh chương trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành du lịch với đề tài chương trình quảng bá, xúc tiến du lịch và chương trình xúc tiến, hợp tác phát triển du lịch với các tỉnh khác. Trong điều kiện toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, đặc biệt là trong điều kiện Việt Nam đã trở thành viên thứ 150 của tổ chức thương mại thế giới từ tháng 1/2007 thì việc nâng cao năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực kinh doanh lữ hành quốc tế để thu hút khách du lịch quốc tế vào Việt Nam là một đòi hỏi cấp thiết.
Các doanh nghiệp lữ hành quốc tế của Việt Nam nếu không có đủ năng lực tiếp cận thị trường quốc tế và khu vực, thiếu một chiến lược cạnh tranh linh hoạt sẽ khó có khả năng cạnh tranh được với các đối thủ nước ngoài và sẽ bị loại ra khỏi cuộc chơi trong việc tiếp cận thị trường và thu hút khách du lịch quốc tế. Định nghĩa kinh doanh lữ hành Trong vấn đề này, việc phân định rõ ràng giữa du lịch và lữ hành là một công việc cực kỳ cần thiết. Nếu như không phân định được rõ ràng thì việc hiểu thấu đáo nó sẽ bị sai lệch, từ đó mà các doanh nghiệp xác định sai sứ mệnh của mình. Tuy nhiên, ở đây em chỉ xin đề cập tới 2 khía cạnh hiểu về du lịch và lữ hành.
• Hiểu theo nghĩa rộng Nếu như hiểu theo nghĩa rộng này thì lữ hành ( travel ) bao gồm tất cả những hoạt động di chuyển của con người và các hoạt động có liên quan tới các hoạt động di chuyển đó. Vậy khi phạm vi đề cập là như vậy thì trong hoạt động du lịch có bao gồm yếu tố lữ hành. Nhưng cũng phải khẳng định rằng không phải tất cả các hoạt động lữ hành đều là du lịch.Tại một số nước phát triển, đặc biệt là ở các nước Bắc Mỹ thì thuật ngữ “ lữ hành “ và “ du lịch “ ( travel and tourism ) được hiểu một cách tương tự như “ du lịch “. Từ đó người ta có thể sử dụng thuật ngữ “ lữ hành du lịch “để ám chỉ các hoạt động đi lại và các hoạt SV: Lã Ngọc Hà - Du lịch 46A 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề tốt nghiệp động khác có liên quan tới các chuyến đi với mục đích du lịch.
Vì vậy với cách tiếp cận này thì lữ hành được hiểu theo nghĩa rộng sẽ cho phép nghiên cứu hoạt động lữ hành ở một phạm vi cực kỳ rộng lớn. Khi tiếp cận theo nghĩa rộng như ta đang đề cập thì kinh doanh lữ hành được hiểu là doanh nghiệp đầu tư để thực hiện một hoặc tất cả các công việc trong quá trình tạo ra và chuyển giao sản phẩm từ lĩnh vực tiêu dùng du lịch với mục đích hưởng hoa hồng hoặc lợi nhuận. Kinh doanh lữ hành có thể là kinh doanh một hoặc nhiều hơn một, hoặc tất cả các dịch vụ và hàng hoá thoả mãn hầu hết các nhu cầu thiết yếu , đặc trưng và các nhu cầu khác của khách du lịch. Có thể trực tiếp cung cấp hoặc chuyên gia cho thuê dịch vụ vận chuyển cho khách du lịch, trực tiếp cung cấp hoặc chuyên gia môi giới hỗ trợ cho các dịch vụ khác có liên quan đến các dịch vụ kể trên trong quá trình tiêu dùng của khách.
• Hiểu theo nghĩa hẹp Cách tiếp cận thứ 2 này được hiểu theo nghĩa hẹp, nghĩa là được hiểu theo phạm vi hẹp. Vì thế để phân định rõ ràng hoạt động kinh doanh lữ hành với các hoạt động kinh doanh du lịch khác như : nhà hàng, khách sạn, ,khu vui chơi giải trí, người ta lại giới hạn hoạt động kinh doanh lữ hành chỉ bao gồm những hoạt động tổ chức các chương trình du lịch. Điểm bắt đầu của các giới hạn nói trên là các công ty lữ hành thường rất chú trọng tới việc kinh doanh các chương trình du lịch. Tiêu biểu cho cách tiếp cận này là định nghĩa về lữ hành trong Luật Du Lịch Việt Nam : “ Lữ hành là việc tổ chức thực hiện một phần hoặc toàn bộ chương trình du lịch cho khách du lịch “.
Kinh doanh lữ hành bao gồm kinh doanh lữ hành nội địa và kinh doanh lữ hành quốc tế. + Kinh doanh lữ hành nội địa là việc xây dựng, bán và tổ chức thực hiện các chương trình du lịch cho khách du lịch nội địa và phải có đủ ba điều kiện. + Kinh doanh lữ hành quốc tế là việc xây dựng, bán, tổ chức thực hiện chương trình du lịch cho khách du lịch quốc tế và phải có đủ năm điều kiện. SV: Lã Ngọc Hà - Du lịch 46A 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề tốt nghiệp Kết luận : theo định nghĩa này thì kinh doanh lữ hành tại Việt Nam được hiểu theo nghĩa hẹp và được xác định một cách rõ ràng rằng sản phẩm của kinh doanh lữ hành đó chính là chương trình du lịch.
Phân loại kinh doanh lữ hành • Theo tính chất hoạt động Căn cứ vào tính chất của hoạt động để tạo ra sản phẩm có các loại : Kinh doanh đại lý lữ hành, kinh doanh chương trình du lịch và kinh doanh tổng hợp. + Kinh doanh đại lý lữ hành Với những đại lý lữ hành thì hoạt động chủ yếu là làm dịch vụ cho các công ty lữ hành. Nó làm trung gian tiêu thụ và bán sản phẩm một cách cực kỳ độc lập, riêng lẻ cho các nhà sản xuất để hưởng hoa hồng theo mức phần trăm mà đại lý bán ra. Một yêu cầu đặt ra với các đại lý lữ hành là không được quyền làm gia tăng giá trị của sản phẩm khi chuyển giao từ lĩnh vực sản xuất sang lĩnh vực tiêu dùng du lịch mà chỉ hưởng lợi từ việc bán sản phẩm của nhà sản xuất, tuỳ theo mức phần trăm mà các nhà cung cấp thoả thuận với đại lý.
Và vì thế các nhà kinh doanh coi đó là loại hình kinh doanh thực hiện nghĩa vụ “ chuyên gia cho thuê “ mà không bị chịu bất kỳ một rủi ro hay bất lợi nào, chỉ bán sản phẩm hộ nhà sản xuất và hưởng hoa hồng. Nhưng không phải ai cũng làm được đại lý lữ hành mà các yếu tố để làm một nhà đại lý cũng cực kỳ khắt khe, một trong những thành tố quan trọng trong lĩnh vự kinh doanh này đó là phải có vị trí địa lý , hệ thống đăng ký, kỹ năng chuyên môn, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng bán hàng của đội ngũ nhân viên làm việc cho đại lý vì với lĩnh vực kinh doanh này thì kỹ năng của nhân viên chiếm 80 % thành công của doanh nghiệp. Và với các doanh nghiệp chỉ làm những công việc thuần tuý như thế này thì người ta gọi là các đại lý lữ hành bán lẻ. + Kinh doanh chương trình du lịch Kinh doanh chương trình du lịch trái ngược hẳn với kinh doanh đại lý lữ hành.
Nếu kinh doanh đại lý lữ hành hoạt động theo dạng dịch vụ cho các công ty lữ SV: Lã Ngọc Hà - Du lịch 46A 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề tốt nghiệp hành, bán sản phẩm, hưởng hoa hồng và không làm gia tăng giá trị của sản phẩm thì kinh doanh chương trình du lịch hoạt động theo hình thức bán buôn, thực hiện “ sản xuất “, làm gia tăng giá trị của các sản phẩm đơn lẻ của nhà cung cấp để bán cho khách hàng. Nhưng nếu như kinh doanh đại lý lữ hành không phải chịu rủi ro khi có bất cẩn xảy ra thì hoạt động kinh doanh chương trình du lịch này, chủ thể của nó phải gánh chịu rủi ro, san sẻ rủi ro trong kinh doanh, trong quan hệ với các nhà cung cấp khác. Vì vậy, các công ty kinh doanh chương trình du lịch được gọi là các công ty du lịch lữ hành. Cơ sở của hoạt động này là liên kết các sản phẩm mang tính chất đơn lẻ của các nhà cung cấp độc lập với nhau thành một sản phẩm mang tính chất hoàn chỉnh, trọn vẹn.
Và vì thế, nó được bán với giá gộp cho khách hàng, đồng thời với việc đó là việc làm gia tăng giá trị sử dụng cho người tiêu dùng thông qua những cố gắng của các chuyên gia điều hành, marketing, hướng dẫn .