chương I của Luật Doanh nghiệp Việt Nam năm 2005 giải thích “Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi”. Như vậy về bản chất mọi doanh nghiệp tham gia kinh doanh đều nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận ở mức tối đa. Muốn đạt được điều ấy, yêu cầu đặt ra là họ phải hợp lý hóa hoạt động kinh doanh của mình. Tóm lại, hiệu quả kinh doanh dịch vụ là một phạm trù khách quan, phản ánh trình độ và năng lực quản lý, đảm bảo thực hiện có kết quả cao những nhiệm vụ kinh tế xã hội đặt ra trong từng thời kỳ với chi phí nhỏ nhất.
Hiệu quả kinh doanh dịch vụ cũng là mối quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp và chủ doanh nghiệp. Chúng ta có thể khái quát tương quan giữa lợi ích kinh doanh và chi phí bỏ ra để có lợi ích đó bằng công thức: Tuyệt đối : HQ=KQ – CF Tương đối: HQ=KQ/CF HQ: Hiệu quả đạt được trong một thời kỳ nhất định KQ: Kết quả đạt được trong thời kỳ đó CF: Chi phí đã bỏ ra để đạt kết quả Đây là hiệu quả tuyệt đối, mục đích so sánh ở đây là để thấy được mức chênh lệch giữa kết quả và chi phí, mức chênh lệch này càng lớn thì hiệu quả càng cao 1. Khái niệm hiệu quả kinh doanh dịch vụ BH vật chất xe cơ giới Để đánh giá thực chất hoạt động kinh doanh của một dịch vụ Bảo hiểm, người ta không chỉ dựa vào kết quả kinh doanh của dịch vụ Bảo hiểm đó mà còn hiệu quả kinh doanh của DNBH khi triển khai dịch vụ đó. Bởi hiệu quả kinh doanh phản ánh sự vận dụng khéo léo của các nhà quản trị doanh nghiệp giữa lý luận và thực tế Luan van 16 nhằm khai thác tối đa chi phí nâng cao lợi nhuận.
Hiệu quả kinh doanh dịch vụ Bảo hiểm vật chất xe cơ giới là thước đo sự phát triển của bản thân doanh nghiệp trong dịch vụ Bảo hiểm vật chất xe cơ giới và phản ánh trình độ sử dụng chi phí trong việc tạo ra kết quả kinh doanh nhất định nhằm đạt được các kế hoạch đã đề ra. Với tư cách là thước đo sự phát triển của bản thân DNBH thì hiệu quả kinh doanh thể hiện ở các chỉ tiêu đặc trưng kinh tế - xã hội khác nhau. Nhưng vấn đề đáng chú ý ở đây là không phải các chỉ tiêu kinh tế - xã hội đều là chỉ tiêu hiệu quả. Các chỉ tiêu phản ánh chi phí (chẳng hạn: tiền lương so với tổng chi phí) và cơ cấu kết quả kinh doanh (chẳng hạn: lợi nhuận so với doanh thu) đều không phải là chỉ tiêu hiệu quả.
Các chỉ tiêu hiệu quả kinh doanh chỉ có thể được xác định bằng tỷ lệ so sánh giữa kết quả với chi phí. Nếu mỗi chỉ tiêu phán ánh kết quả kinh doanh so với một chỉ tiêu phản ánh chi phí ta chỉ được một chỉ tiêu hiệu quả kinh doanh. Khi đánh giá tốc độ phát triển kinh doanh của một DNBH có thể dùng nhiều chỉ tiêu để phản ánh như: Tốc độ tăng doanh thu, tốc độ tăng lợi nhuận. nhưng nó chỉ là những chỉ tiêu “bề nổi”.
Các chỉ tiêu “bề sâu” phải là các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế. Bởi tốc độ tăng doanh thu hay lợi nhuận chỉ nói lên động thái của kết quả kinh doanh chứ chưa đề cập đến chi phí kinh doanh. Nếu chi phí tăng nhanh và sử dụng lãng phí thì về lâu về dài tốc độ tăng đó không có ý nghĩa và không có hiệu quả. Việc phản ánh tình hình sử dụng các loại chi phí trong việc tạo ra những kết quả kinh doanh là nội dung cơ bản của hiệu quả kinh doanh trong DNBH nói chung và trong dịch vụ Bảo hiểm vật chất xe cơ giới nói riêng.
Nội dung này được phản ánh bởi nhiều chỉ tiêu, mỗi chỉ tiêu hiệu quả biểu hiện một mặt, một yếu tố hay một loại chi phí nào đó trong quá trình sử dụng. Các chỉ tiêu này chỉ mang tính tương đối, tức là nó phản ánh mức độ đạt được của một năm để từ đó so với năm trước hoặc những năm trước đó xem nó tăng giảm như thế nào. Xu hướng biến động nhanh hay chậm cho thấy sự tốt lên hay xấu đi trong quá trình sử dụng chi phí hoặc các nguồn lực. Hiệu quả kinh doanh của một dịch vụ Bảo hiểm luôn gắn liền với mục tiêu kinh tế - xã hội.
Trước hết là mục tiêu của DNBH sau đó là của ngành bảo hiểm và toàn bộ Luan van 17 nền kinh tế - xã hội. Bởi vì bảo hiểm không chỉ mang tính kinh tế mà còn mang tính xã hội cho nên khi đánh giá hiệu quả kinh doanh dịch vụ Bảo hiểm này không chỉ xét trên góc độ kinh tế mà còn trên góc độ xã hội. Nguyên tắc “lấy số đông bù số ít” trong kinh doanh bảo hiểm ngày càng làm cho tính xã hội của nó rõ nét hơn. Từ đó làm cho công tác xã hội hóa của bảo hiểm ngày càng sâu rộng.
Bởi vậy hiệu quả kinh doanh dịch vụ Bảo hiểm vật chất xe cơ giới trong DNBH cũng phải phán ánh ở trình độ sử dụng chi phí trong việc tạo ra những kết quả phục vụ xã hội của DNBH. Như vậy bản chất của hiệu quả kinh doanh dịch vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới trong DNBH chính là sự so sánh giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra trong một thời kỳ nhất định tùy theo yêu cầu của các nhà quản trị kinh doanh. Nội dung hiệu quả kinh doanh dịch vụ BH vật chất xe cơ giới 1. Tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả kinh doanh dịch vụ BH vật chất xe cơ giới của doanh nghiệp Thực chất của hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm cũng không nằm ngoài quy luật chung của các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ.
Trong quá trình hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp luôn hướng tới mục tiêu kinh doanh nhất định và để thực hiện mục tiêu doanh nghiệp phải sử dụng các nguồn lực (chi phí). Do đó tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp là đạt được mục tiêu với sự tiết kiệm chi phí. Hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp được đánh giá qua một hệ thống chỉ tiêu nhất định. Những chỉ tiêu này bị lệ thuộc bởi các mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp trong từng thời kỳ một.
Trong quá trình hoạt động kinh doanh của mình, các nhà quản trị doanh nghiệp thường đặt ra nhiều mục tiêu hoạt động, đó là tiêu đích hoặc là kết quả cụ thể mà doanh nghiệp phấn đấu đạt được. Các mục tiêu mà các nhà quản trị thường đặt ra cho doanh nghiệp thường là: - Mức lợi nhuận cao nhất có thể - Năng suất lao động - Chi phí thấp nhất Luan van 18 - Nâng cao chất lượng phục vụ - Vị thế cạnh tranh trên thị trường - Đạt sự ổn định trong nội bộ doanh nghiệp - Duy trì tồn tại của doanh nghiệp -… Theo từng thời kỳ doanh nghiệp có thể có những mục tiêu khác nhau. Các mục tiêu này thay đổi theo thời gian và mỗi khi thay đổi mục tiêu thì thay đổi luôn cả cách nhìn nhận và quan điểm đánh giá hiệu quả kinh doanh Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh chỉ có thể được xác định bằng tỷ lệ so sánh giữa kết quả với chi phí. Hiệu quả kinh doanh được tính bằng công thức : HQ=KQ/CF Hoặc tính theo công thức : HQ= CF/KQ Trong đó : HQ : Hiệu quả kinh doanh KQ : Kết quả kinh doanh CF : Chi phí chi ra để đạt được kết quả đó Về nguyên tắc cứ mỗi chỉ tiêu phản ánh kết quả kinh doanh so sánh với một chỉ tiêu chi phí nào đó thì sẽ tạo thành một chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh doanh tính theo chiều thuận K/C hoặc theo chiều ngược lại C/K.
Chỉ tiêu hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp bảo hiểm càng lớn thì càng chứng tỏ doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả vì với mức chi phí nhất định, doanh nghiệp sẽ có mức doanh thu và lợi nhuận ngày càng cao. Chỉ tiêu đo lường và đánh giá hiệu quả kinh doanh qua các chỉ tiêu tổng hợp. - Chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sử dụng các nguồn lực doanh nghiệp HQ = DTT/CF Trong đó: HQ: Hiệu quả kinh doanh DTT: Doanh thu thuần kinh doanh dịch vụ đạt được trong kỳ Luan van 19 CF: Chi phí đã bỏ ra để đạt được doanh thu thuần kinh doanh dịch vụ Chỉ tiêu này phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh, có nghĩa là trong một thời kỳ nhất định doanh nghiệp thu được bao nhiêu đồng doanh thu thuần kinh doanh dịch vụ trên một đồng chi phí bỏ ra. Chỉ tiêu này càng cao chứng tở trình độ sử dụng nguồn lực của doanh nghiệp càng cao.
- Chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận: TSLN = LN/DTT x 100 Trong đó: TSLN: tỷ suất lợi nhuận LN: tổng lợi nhuận đạt được trong kỳ ( lợi nhuận trước thuế) DTT: Doanh thu thuần kinh doanh dịch vụ đạt được trong kỳ Chỉ tiêu này phản ánh trong một thời kỳ nhất định doanh nghiệp thu được bao nhiêu đồng lợi nhuận trên một đồng doanh thu thuần kinh doanh dịch vụ. Chỉ tiêu này càng cao thì hiệu quả kinh tế của doanh nghiệp càng cao. Chỉ tiêu đo lường và đánh giá hiệu quả kinh doanh dịch vụ BH vật chất xe cơ giới theo các khâu hoạt động của doanh nghiệp Mỗi dịch vụ bảo hiểm được triển khai thường phải qua một số khâu công việc cụ thể: khâu khai thác, khâu giám định và bồi thường tổn thất, khâu đề phòng và hạn chế tổn thất. Để nâng cao được hiệu quả kinh doanh của dịch vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới đòi hỏi phải nâng cao hiệu quả từng khâu công việc.
Điều đó có nghĩa là phải xác định hiệu quả từng khâu, sau đó đem so sánh đánh giá xem khâu nào chưa mang lại hiệu quả để tìm ra nguyên nhân và hướng khắc phục. Kết quả khai thác trong kỳ - Hiệu quả khai thác bảo hiểm = Chi phí khai thác trong kỳ Kết quả khai thác trong kỳ có thể là doanh thu phí bảo hiểm, số lượng hợp đồng bảo hiểm, số đơn bảo hiểm cấp trong kỳ.còn chi phí khai thác có thể là tổng chi phí trong khâu khai thác hoặc cũng có thể là số đại lý trong kỳ.