phần mở đầu, kết luận, luận văn g m 3 chƣơng. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về kiểm soát chi ngân sách trong đơn vị hành chính sự nghiệp. Chƣơng 2: Thực trạng công tác kiểm soát chi ngân sách tại Sở giao thông vận tải tỉnh Quảng Bình. Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi ngân sách tại Sở giao thông vận tải tỉnh Quảng Bình.
Tổng qu n về đề tà ng ên ứu Nghiên cứu về kiểm soát chi ngân sách đ có nhiều công trình của các nhà khoa học đề cập đến những khía cạnh riêng, với qui mô rộng, hẹp khác nhau, trong điều kiện thời gian khác nhau, chẳng hạn các công trình: “Đổi mới kiểm soát chi NSNN trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam” (Nguyễn Thị Minh, 2008) đ hệ thống hoá và làm rõ thêm đƣợc các vấn đề lý luận về NSNN, chi và kiểm soát chi NSNN trong nền kinh tế thị trƣờng; mối quan hệ phân cấp kiểm soát kinh tế và phân cấp ngân sách, cơ chế kiểm soát chi NSNN, sự cần thiết phải đổi mới phƣơng thức chi. Đặc biệt, khẳng định đƣợc vai trò của chi NSNN trong nền kinh tế thị trƣờng thông qua việc điều tiết v mô nền kinh tế. Luận án cũng đ trình bày một cách khái quát thực trạng kiểm soát chi ngân sách của nƣớc ta về phƣơng thức kiểm soát chi theo yếu tố đầu vào; theo chƣơng trình mục tiêu, dự án; theo kết quả đầu ra và chu trình ngân sách trong khuôn khổ chi tiêu trung hạn. Từ đó, rút ra những kết quả đạt đƣợc và những hạn chế cùng với những nguyên nhân của việc kiểm soát chi NSNN trong những năm vừa qua, nhất là từ khi có Luật Ngân 4 sách ra đời, có hiệu lực và đánh giá đƣợc những sửa đổi bổ sung, góp phần tăng cƣờng tiềm lực tài chính quốc gia.
Nghiên cứu một số vấn đề về kiểm soát chi NSNN ở các nƣớc phát triển và một số nƣớc trong khu vực, rút ra 4 bài học có thể nghiên cứu vận dụng nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát chi NSNN trong điều kiện hiện nay ở Việt nam. Trên cơ sở trình bày định hƣớng về phát triển kinh tế - x hội và mục tiêu tài chính, ngân sách của Việt nam đến 2010 và những năm tiếp theo cùng với những quan điểm đổi mới chi NSNN, tác giả luận án đ nghiên cứu đề xuất một hệ thống g m 5 nhóm giải pháp nhằm đổi mới công tác kiểm soát chi NSNN. Trong đó, giải pháp đẩy mạnh triển khai phƣơng thức kiểm soát NSNN theo kết quả đầu ra với những điều kiện và khả năng áp dụng là cần thiết và phù hợp với việc đổi mới công tác kiểm soát chi NSNN hiện nay. Tuy nhiên, phần lý luận có một số lý luận về vai trò của chi NSNN chỉ đúng với điều kiện Việt Nam mà không đúng với các nƣớc nói chung; phần kinh nghiệm nƣớc ngoài, nếu có kinh nghiệm của các nƣớc tƣơng đ ng với Việt Nam thì sẽ tốt hơn.
Nếu Luận án đề cập một cách rõ ràng, cụ thể hơn những khó khăn, trở ngại mà Việt Nam phải đối mặt khi triển khai thực hiện phƣơng thức kiểm soát chi NSNN mới nhƣ Luận án đề xuất thì tính thuyết phục của các giải pháp sẽ cao hơn “Hoàn thiện kiểm soát chi NSNN tỉnh Hà Tĩnh” ( Bùi Thị Quỳnh Thơ, 2013) đ hệ thống và phát triển đƣợc các vấn đề lý luận cơ bản về chi NSNN. Tổng hợp và phát triển lý luận về kiểm soát chi NSNN, vấn đề này đƣợc trình bày và phân tích đầy đủ trên các khía cạnh: Khái niệm, đặc điểm, vai trò và các nhân tố ảnh hƣởng đến kiểm soát chi NSNN, nguyên tắc kiểm soát chi NSNN, nội dung kiểm soát chi NSNN, phƣơng thức kiểm soát chi NSNN. Luận án đ làm rõ các vấn đề nổi cộm trong kiểm soát chi NSNN tỉnh Hà T nh đối với các khoản chi thƣờng xuyên. Luận án đ đề xuất các nhóm giải pháp để hoàn thiện quản lí chi thƣờng xuyên NSNN tỉnh Hà T nh.
5 Các giải pháp tập trung vào giải quyết những vấn đề quan trọng trong kiểm soát chi thƣờng xuyên NSNN ở tỉnh Hà T nh và giải quyết những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong kiểm soát chi NSNN ở Hà T nh thời gian qua. “Hoàn thiện kiểm soát chi NSNN nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh” (Trần Văn Lâm, 2009) đ hệ thống hoá và làm rõ thêm đƣợc các vấn đề lý luận về tăng trƣởng và phát triển kinh tế x hội; NSNN, chi và kiểm soát chi NSNN trong nền kinh tế thị trƣờng với những nội dung cụ thể: mục tiêu, nguyên tắc và phƣơng thức của kiểm soát chi NSNN.; kiểm soát chi NSNN với việc thúc đẩy phát triển kinh tế x hội. Luận án cũng đ trình bày một cách khái quát thực trạng kiểm soát chi ngân sách thúc đẩy phát triển kinh tế x hội trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh về hệ thống cơ chế, chính sách liên quan đến kiểm soát chi ngân sách địa phƣơng trên các mặt: cải thiện cơ sở hạ tầng kinh tế x hội; công bằng x hội. Từ đó, rút ra những kết quả đạt đƣợc và những hạn chế cùng với những nguyên nhân của việc kiểm soát chi NSNN trong những năm vừa qua.
Nghiên cứu về kinh nghiệm kiểm soát chi NSNN tác giả đ đƣa ra một số vấn đề về kiểm soát chi NSNN ở các nƣớc OECD về cải cách kiểm soát chi NSNN; kiểm soát ngân sách theo kết quả đầu ra và khuôn khổ ngân sách trung hạn…, rút ra 5 bài học có thể nghiên cứu vận dụng nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát chi NSNN trong điều kiện hiện nay ở Việt nam nói chung và tỉnh Quảng Ninh nói riêng. Trên cơ sở trình bày định hƣớng về phát triển kinh tế - x hội và mục tiêu hoàn thiện kiểm soát chi ngân sách thúc đẩy phát triển kinh tế x hội trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh với những quan điểm hoàn thiện kiểm soát chi ngân sách địa phƣơng, tác giả luận án đ nghiên cứu đề xuất một hệ thống g m 6 nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát chi ngân sách địa phƣơng. Trong đó, giải pháp áp dụng quy trình lập dự toán và phân bổ ngân sách trên cơ sở khuôn khổ chi tiêu trung hạn hƣớng theo kết quả đầu ra; hoàn 6 thiện cơ chế kiểm soát chi ngân sách. Tuy nhiên, luận án chƣa làm rõ đƣợc đặc thù riêng của Tỉnh khi áp dụng phƣơng thức kiểm soát mới, các phƣơng thức kiểm soát, quy trình kiểm soát chi NSNN nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - x hội ở các Tỉnh khác nhau thì có gì khác nhau.
Các công trình trên đ đề cập khá nhiều vấn đề có liên quan đến kiểm soát và kiểm soát chi ngân sách, nhƣng chƣa đề cập toàn diện, chƣa trực tiếp nghiên cứu về kiểm soát chi ngân sách tại Sở giao thông vận tải tỉnh Quảng Bình. Để thực hiện đề tài, tôi đ quan tâm tham khảo, kế thừa có chọn lọc những kết quả nghiên cứu đ đạt đƣợc ở những công trình trên, kết hợp khảo sát thực tiễn toàn bộ các yếu tố của hệ thống kiểm soát chi ngân sách tại Sở giao thông vận tải Quảng Bình. Từ môi trƣờng kiểm soát bên trong là hệ thống kế toán, các thủ tục kiểm soát chi,. đến môi trƣờng kiểm soát v mô là chế độ, tiêu chuẩn, định mức, phân cấp kiểm soát ngân sách,.
Trong đó, vấn đề khá phức tạp là quy trình, nội dung, trách nhiệm của từng chủ thể kiểm soát chi ngân sách nhà nƣớc, đều phải đƣợc nghiên cứu, phân tích đánh giá một cách toàn diện để đề xuất những giải pháp thiết thực góp phần hoàn thiện công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nƣớc hiện nay ở Sở giao thông vận tải Quảng Bình. 7 CHƯ NG 1 C Ở Ý N Ề KIỂ T CHI NG N CH TRONG Đ N Ị H NH CHÍNH Ự NGHIỆ 1. NGÂN SÁCH Đ N Ị H NH CHÍNH Ự NGHIỆ TR NG HỆ THỐNG NG N CH NH NƯỚC 1. K á quát về ệ t ống ngân sá n àn ớ Ngân sách nhà nƣớc là một phạm trù kinh tế mang tính chất lịch sử, nó phản ánh những mặt nhất định của các quan hệ kinh tế thuộc l nh vực phân phối sản phẩm x hội trong điều kiện còn t n tại quan hệ hàng hóa - tiền tệ và đƣợc sử dụng nhƣ một công cụ thực hiện các chức năng của Nhà nƣớc.
Điều này có ngh a là sự ra đời và t n tại của ngân sách nhà nƣớc gắn liền với sản xuất hàng hóa, với sự ra đời và t n tại của Nhà nƣớc. Với chức năng phân phối, NSNN có vai trò huy động ngu n tài chính để đảm bảo nhu cầu chi tiêu của Nhà nƣớc và thực hiện cân đối thu, chi tài chính của Nhà nƣớc. Đó là vai trò truyền thống của NSNN trong mọi mô hình kinh tế, nó gắn chặt với các chi phí của Nhà nƣớc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình NSNN là công cụ tài chính của Nhà nƣớc góp phần thúc đẩy sự tăng trƣởng của nền kinh tế, điều chỉnh kinh tế v mô. Nhà nƣớc sử dụng NSNN nhƣ là công cụ tài chính để kiềm chế lạm phát, ổn định giá cả thị trƣờng, cũng nhƣ giải quyết những nguy cơ tiềm ẩn bất ổn định về KT-XH.
Muốn thực hiện tốt vai trò này NSNN phải có quy mô đủ lớn để Nhà nƣớc thực hiện các chính sách tài khóa phù hợp (nới lỏng hay thắt chặt) kích thích sản xuất, kích cầu để góp phần thúc đẩy tăng trƣởng kinh tế, ổn định x hội. NSNN là công cụ tài chính góp phần bù đắp những khiếm khuyết của kinh tế thị trƣờng, đảm bảo công bằng x hội, bảo vệ môi trƣờng, thúc đẩy 8 nền kinh tế phát triển bền vững. Trong nền kinh tế thị trƣờng thì mặt trái của nó là phân hóa giàu nghèo ngày càng tăng trong x hội, tạo ra sự bất bình đẳng trong phân phối thu nhập, tiềm ẩn nguy cơ bất ổn định x hội. Vì vậy, Nhà nƣớc sử dụng NSNN thông qua công cụ là chính sách thuế khóa và chi tiêu công để phân phối lại thu nhập giữa các tầng lớp dân cƣ và cung cấp hàng hoá dịch vụ công để phân phối lại thu nhập giữa các tầng lớp dân cƣ và cung cấp hàng hoá dịch vụ công cho x hội,.
Ngân sách đơn vị àn ín sự ng ệp a.