Chương 1. Tổng quan nghiên cứu đề tài. GVHD: PGS – TS Nguyễn Phú Giang 3 Sinh viên: Nguyễn Thị Hạnh Lớp: K5 – HK1B Luan van Luận văn tốt nghiệp Khoa: Kế toán – Kiểm toán Chương 2. Tóm lược một số vấn đề lý luận cơ bản về kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại.
Phương pháp nghiên cứu và thực trạng về Kế toán bán nhóm hàng thiết bị chiếu sáng tại công ty Cổ phần Khí cụ điện I. Các kết luận và đề xuất nhằm hoàn thiện Kế toán bán nhóm hàng thiết bị chiếu sáng tại công ty Cổ phần Khí cụ điện I. GVHD: PGS – TS Nguyễn Phú Giang 4 Sinh viên: Nguyễn Thị Hạnh Lớp: K5 – HK1B Luan van Luận văn tốt nghiệp Khoa: Kế toán – Kiểm toán CHƯƠNG II TÓM LƯỢC MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 2. Một số định nghĩa, khái niệm cơ bản về kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại.
Theo đoạn số 03 trong VAS 14: “ doanh thu bán hàng là toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hóa cho khách hàng bao gồm cả những khoản phụ thu và thu phí thêm ngoài giá bán (nếu có) mà không căn cứ vào việc doanh nghiệp đã thu được tiền từ các giao dịch đó hay chưa”. Các khoản giảm trừ doanh thu. Theo đoạn số 03 trong VAS 14: Chiết khấu thương mại: “Chiết khấu thương mại là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lượng lớn”. Giảm giá hàng bán: “Giảm giá hàng bán là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hóa kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu”.
Giá trị hàng bán bị trả lại: “Giá trị hàng bán bị trả lại là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán”. Chiết khấu thanh toán: “Chiết khấu thanh toán là khoản tiền người bán giảm tiền cho người mua, do người mua thanh toán tiền mua hàng trước thời hạn thanh toán của hợp đồng”. Giá vốn hàng bán. Theo VAS 02 hàng tồn kho thì giá vốn của hàng hoá tiêu thụ được hiểu là toàn bộ chi phí thực tế cấu thành nên sản phẩm, hàng hoá và là biểu hiện về mặt giá trị của thành phẩm, hàng hoá.
Đối với các DNTM, giá vốn hàng bán GVHD: PGS – TS Nguyễn Phú Giang 5 Sinh viên: Nguyễn Thị Hạnh Lớp: K5 – HK1B Luan van Luận văn tốt nghiệp Khoa: Kế toán – Kiểm toán là trị giá vốn của hàng hóa, các chi phí khác như chi phí hao hụt mất mát của hàng tồn kho sau khi trừ đi các khoản bồi thường, dự phòng giảm giá hàng tồn kho phải trích lập trong kỳ. Một số lý thuyết về kế toán bán hàng. Các phương thức bán hàng trong doanh nghiệp thương mại. Phương thức bán buôn hàng hóa.
Khái niệm: Bán buôn hàng hóa là phương thức bán hàng cho các đơn vị thương mại, các doanh nghiệp sản xuất … để thực hiện bán ra hoặc để gia công chế biến rồi bán. Đặc điểm: Khi thực hiện phương thức bán buôn hàng hóa, hàng hóa vẫn nằm trong lĩnh vực lưu thông, chưa đi vào tiêu dùng nên giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa chưa được thực hiện. Hàng hóa thường được bán theo lô hoặc bán với số lượng lớn, giá bán biến động phụ thuộc vào khối lượng hàng bán và phương thức thanh toán. Phân loại: Trong bán buôn hàng hóa thường bao gồm các hình thức: - Phương thức bán buôn qua kho: Là phương thức bán buôn trong đó hàng bán phải được xuất ra từ kho bảo quản của doanh nghiệp.
Trong phương thức này có hai loại: + Bán buôn qua kho theo hình thức giao hàng tại kho: Theo hình thức này, khách hàng cử người mang giấy giới thiệu đến kho của doanh nghiệp trực tiếp nhận hàng và áp tải hàng về. Sau khi nhận hàng, đại diện bên mua ký nhận đã nhận đủ hàng vào chứng từ bán hàng của bên bán đồng thời trả tiền hoặc chấp nhận thanh toán, hàng được xác định đã bán. + Bán buôn qua kho theo hình thức gửi hàng: Bên bán căn cứ vào hợp đồng kinh tế đã ký kết hoặc theo đơn đặt hàng của người mua, xuất kho gửi hàng cho người mua bằng phương tiện vận tải của mình hoặc thuê ngoài. Chi phí vận chuyển hàng có thể do bên bán hay bên mua chịu tùy theo từng hợp đồng GVHD: PGS – TS Nguyễn Phú Giang 6 Sinh viên: Nguyễn Thị Hạnh Lớp: K5 – HK1B Luan van Luận văn tốt nghiệp Khoa: Kế toán – Kiểm toán kinh tế đã ký kết.
Hàng gửi đi bán vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp đến khi nào bên mua nhận được hàng và chấp nhận thanh toán thì quyền sở hữu hàng hóa mới được chuyển giao, hàng xác định là đã bán. - Bán buôn vận chuyển thẳng: là phương thức bán buôn hàng hóa trong đó hàng hóa bán ra khi doanh nghiệp mua từ nhà cung cấp không đem về nhập kho của mình mà giao bán ngay hoặc chuyển bán ngay cho khách hàng. Phương thức này có thể được thực hiện theo các hình thức sau: + Bán buôn vận chuyển thẳng theo hình thức giao hàng trực tiếp: DNTM sau khi nhận được hàng từ nhà cung cấp của mình thì giao bán trực tiếp cho khách hàng tại địa điểm do hai bên đã thỏa thuận. Sau khi giao hàng, đại diện bên mua sẽ ký nhận vào chứng từ bán hàng và quyền sở hữu hàng hóa đã được chuyển giao cho khách hàng, hàng hóa được xác định là tiêu thụ.
+ Bán buôn vận chuyển thẳng theo phương thức gửi hàng: DNTM nhận hàng từ nhà cung cấp của mình gửi đi bán cho khách hàng mà không về nhập kho của doanh nghiệp. Khi khách nhận được hàng sẽ ký vào chứng từ bán hàng, hàng được xác định là bán, doanh thu được ghi nhận. Phương thức bán lẻ hàng hóa. Khái niệm: Bán lẻ hàng hóa là phương thức bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng hoặc các tổ chức kinh tế hoặc các đơn vị kinh tế tập thể mua về mang tính chất tiêu dùng nội bộ.
Đặc điểm: Với phương thức bán lẻ thì hàng hóa đã ra khỏi lĩnh vực lưu thông và đi vào lĩnh vực tiêu dùng, giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa đã được thực hiện. Bán lẻ thường bán đơn chiếc hoặc với số lượng nhỏ, giá bán thường ổn định. Phân loại: Phương thức bán lẻ thường có các hình thức sau: - Hình thức bán lẻ thu tiền tập trung: Là hình thức bán lẻ trong đó việc thu tiền ở người mua và việc giao hàng cho người mua tách rời nhau. Theo hình GVHD: PGS – TS Nguyễn Phú Giang 7 Sinh viên: Nguyễn Thị Hạnh Lớp: K5 – HK1B Luan van Luận văn tốt nghiệp Khoa: Kế toán – Kiểm toán thức này, mỗi quầy hàng có một nhân viên thu ngân làm nhiệm vụ thu tiền của khách hàng rồi viết hóa đơn, tích kê giao cho khách hàng để họ đến nhận hàng ở quầy hàng do mậu dịch viên bán hàng giao.
Hết ca hoặc hết ngày, mậu dịch viên căn cứ vào hóa đơn, tích kê giao cho khách và kết quả kiểm kê hàng tồn quầy, xác định số lượng hàng đã bán trong ngày hoặc trong ca làm việc làm cơ sở cho việc lập báo cáo bán hàng. Nhân viên thu tiền làm giấy nộp tiền và nộp tiền cho thủ quỹ. Với hình thức này, việc mua hàng và thanh toán tách rời nhau nên sẽ tránh được những sai sót, mất mát hàng hóa và tiền, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý và phân bổ trách nhiệm đến từng cá nhân. Tuy nhiên phương thức này lại gây phiền hà và mất thời gian của khách nên ít được áp dụng, chủ yếu sử dụng cho các mặt hàng có giá trị.
- Hình thức bán lẻ thu tiền trực tiếp: Theo hình thức này, nhân viên bán hàng trực tiếp thu tiền và giao hàng cho khách. Cuối ngày hoặc cuối ca bán hàng, mậu dịch viên phải kiểm kê hàng hóa tồn quầy, xác định số lượng hàng đã bán trong ca, trong ngày để lập báo cáo bán hàng đồng thời lập giấy nộp tiền và nộp tiền cho thủ quỹ. Hình thức này khá phổ biến vì nó tiết kiệm được thời gian mua hàng của khách hàng. - Hình thức bán hàng tự phục vụ: Theo hình thức này, khách hàng sẽ tự chọn những hàng hóa mà mình cần mua sau đó mang đến bộ phận thu tiền và lập hóa đơn bán hàng.
Khi tổ chức bán hàng theo hình thức này, doanh nghiệp có thể tiết kiệm được chi phí nhân viên, tạo điều kiện cho khách hàng có thể lựa chọn mặt hàng cần thiết nhưng phải tổ chức tốt khâu quản lý tránh tình trạng mất mát và tổ chức đội ngũ nhân viên tư vấn thông tin về hàng hóa. Hình thức này phù hợp với các doanh nghiệp có mặt hàng kinh doanh đa dạng, có giá trị thấp như mặt hàng tiêu dùng, đồ gia dụng, thực phẩm…. - Hình thức bán hàng trả góp: Với hình thức này người mua sẽ trả một số tiền nhất định tại thời điểm mua hàng, số tiền hàng còn lại được thanh toán thành GVHD: PGS – TS Nguyễn Phú Giang 8 Sinh viên: Nguyễn Thị Hạnh Lớp: K5 – HK1B Luan van Luận văn tốt nghiệp Khoa: Kế toán – Kiểm toán nhiều lần trong thời gian nhất định và phải trả một số tiền lớn hơn giá trị trả ngay. Về bản chất, bán hàng trả góp chính là một hình thức doanh nghiệp hỗ trợ tín dụng cho người tiêu dùng, giúp khách hàng có thể mua hàng ngay khi điều kiện tài chính chưa cho phép.
Với những mặt hàng có giá trị lớn, để có thể mua hàng trả góp khách hàng cần có những giấy tờ xác nhận khả năng thanh toán như giấy bảo lãnh của ngân hàng. Hình thức này thường do các doanh nghiệp có khả năng tài chính hay có liên kết với các ngân hàng, tổ chức tài chính thực hiện. Phương thức bán hàng đại lý. Là phương thức bán hàng trong đó DNTM giao hàng cho cơ sở nhận bán đại lý, ký gửi để các cơ sở này trực tiếp bán hàng.
Trong đó, bên có hàng gửi là bên giao đại lý còn bên nhận hàng gửi là bên nhận đại lý. Thông thường giữa hai bên phải tiến hành ký hợp đồng đại lý trong đó quy định rõ quyền lợi và trách nhiệm của mỗi bên, tỷ lệ phần trăm hoa hồng của dịch vụ bán hàng đại lý. Số hàng chuyển giao cho các cơ sở đại lý vẫn thuộc quyền sử hữu của DNTM, do đó hàng chưa thể xác định là hàng bán.