MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài Ngày nay, khi nền kinh tế - xã hội trên thế giới phát triển nho vũ bão đặc biệt là sự phát triển của khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin và truyền thông đã làm thay đồi rõ nét phoJơng thức hoạt động của các cơ quan thông tin & thoi viện. Phojơng thức hoạt động hiện đại với sự tham gia của máy tính dién tt dang dan thay thé cho phojong thức hoạt động truyền thống, hiệu quả thấp. Các cơ quan thông tin, thơi viện không chỉ đơn thuần là nơi đọc sách, mojợn sách bằng phoJơng pháp thủ công mà còn là nơi khai thác, cung cấp thông tin có giá trị và hiệu quả nhất bằng các hình thức phục vụ hiện đại thông qua hệ thống máy tính điện tử. Thông tin là nguồn lực phát triển của mỗi quốc gia, là cơ sở cho nhiều hoạt động xã hội và là yếu tố không thê thiếu trong hoạt động quản lý kinh tế, sản xuất và phát triển khoa học công nghệ, vì thế sự nghiệp thông tin - thơ viện (TT - TV) đang đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, là nền tảng, cơ sở vững chắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội trong thời kỳ mới.
Dat nojéc đang chuyền mình trong thời kỳ đối mới, nền kinh tế - xã hội đang phát triển cùng với những thành tựu của khoa học - công nghệ, và sự đổi mới trong giáo dục đào tạo. Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành Trung gong Đảng (khóa VIII) đã nêu rõ: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu. Phát triển giáo dục là nền tảng, là một trong những động lực quan trọng thúc đây sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng tro[ởng kinh tế nhanh và bền vững ” [2, tr. Sự nghiệp giáo dục đảo tạo đại học nói chung, cũng nhơi Trojòng Đại học Ngoại thojơng Hà Nội nói riêng là môi trojờng đảo tạo nguồn nhân lực có trình độ cao theo chuyên ngành hẹp phục vụ cho việc phát triển từng ngành nghề cụ thê của đất nơjớc.
Vì thế nâng cao chất lojợng giáo dục & đào tạo đại học luôn là vấn đề bức thiết đối với sự nghiệp giáo dục Việt Nam. Hà Thị Ngọc K50 Thông tin — Thư viện 9 Khóa luận tốt nghiệp PGS. Trần Thị Quý Muốn phát triển sự nghiệp giáo dục & đảo tạo thì phải phát triển hoạt động TT - TV. Nhoy vậy, việc phát huy vai trò hoạt động thông tin tơi liệu trong trolờng đại học phục vụ hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ đề đáp ứng các yêu cầu của việc đổi mới giáo dục trong thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa (CNH - HĐH) là vấn đề bức xúc hiện nay.
Trong quá trình tô chức hoạt động, Thơi viện Trojòng Đại học Ngoại thojong (ĐHNT) Hà Nội đã không ngừng tăng coJờng nâng cao hiệu quả hoạt động thông tin, xây dựng và phát triển hệ thống sản phẩm và dịch vụ thông tin phục vụ đắc lực cho sự phát triển đào tạo và nghiên cứu khoa học của Nhà trojờng. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn những mặt hạn chế, khó khăn trong quá trình tổ chức hoạt động. Vì vậy, tôi đã chọn đề tài “ Nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động thông tin tại Th viện Tròng Đại học Ngoại thơng Hà Nội phục vụ sự nghiệo đối mới giáo dục của đất nớc” làm đề tài Khóa luận của mình nhằm gop phan nâng cao hiệu quả tô chức hoạt động thông tin của Thơi viện Trojờng ĐHNT Hà Nội. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu 2.
Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở điều tra, khảo sát, nghiên cứu thực trạng tổ chức hoạt động thông tin tại Thơi viện Trojờng ĐHNT Hà Nội, tôi muốn đánh giá những mặ đã đạt đơjợc và chola đạt đojợc trong tổ chức hoạt động thông tin của Thơ viện Trojiờng ĐHNT Hà Nội, cu thể đó là việc tổ chức thực hiện quá trình thông tin (Phát triển nguồn tin - Xử lý thông tin LoIu giữ và bảo quản thông tin Tra tìm và phô biến thông tin) nhằm đảm bảo thông tin cho ngơjời ding tin (NDT) trong Nha trojong phuc vu cho muc dich hoc tập, giảng dạy và nghiên cứu khoa hoc. Nhiệm vụ nghiên cứu - Tiến hành nghiên cứu chức năng, nhiệm vụ, mục tiêu phát triển của Trojong ĐHNT Hà Nội, đặc điểm của Thơ vién Trojong nha: quá trình hìh Hà Thị Ngọc K50 Thông tin — Thư viện 10 Khóa luận tốt nghiệp PGS. Trần Thị Quý thành và phát triển, cơ cấu tô chức, đội ngũ cán bộ, đặc điểm vốn tài liệu, đặc điểm ngojời dùng tin và nhu cầu tin. - Nghiên cứu quy trình tổ chức hoạt dong thong tin tai Tho vién Trojong ĐHNT Hà Nội hiện nay, thực trạng quá trình tổ chức hoạt động thông tin tại Tho viện: phát triển nguồn tin; xử lý thông tin; low giữ và bảo quản thông tin; tra tìm và phố biến thông tin.
- Đánh giá về những mặt đã đạt đoJợc và hạn chế trong quá trình tổ chức hoạt động và đơia ra những kiến nghị, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động thông tin đáp ứng nhu cầu của cán bộ, giảng viên, học viên và sinh viên của Nhà trojong trong hoc tập, nghiên cứu, giảng dạy và quản lý. Tình hình nghiên cứu theo hơjớng đề tài “Nâng cao hiệu quả tô chức hoạt động thông tin tại Th viện Tròng Đại học Ngoại thơng Hà Nội phục vụ sự nghiệp đổi mới giáo dục của đất nóc” là dé tài hoàn toàn mới ở cấp độ nghiên cứu Khóa luận. Đã có nhiều đề tài viết về Thơi viện Troyờng ĐHNT Hà Nội nhơ; Năm 2007, tác giả Nguyễn Thị Thu HoJơng nghiên cứu dé tai “Tang cojong công tác phát triển vốn tài liệu tại ThoỊ viện Trojờng Đại học Ngoại thơiơng HNội”. Năm 2008, tác giả Nguyễn Thị Hạnh nghiên cứu dé tai “Nghiên cứu nhu cầu tin và đảm bảo thông tin cho ngơjời dòng tin tại Thơi viện Đại học Ngoại thoiơng Hà Nội”, tác giả Hoàng Thị Bích Liên nghiên cứu đề tài “Tìm hiểu tổ chức và hoạt động cua Tho vién Trojong Dai hoc Ngoai thojong HiN6i - Thuc trang va giải pháp” (2008); tác giả Hoàng Thị Hà nghiên cứu đề tài “Tìm hiểu bộ máy tra cứu tin của Thơ viện Đại học Ngoại thoiơng Hà Nội” (2008); tác giả Nguyễn Thị Bình nghiên cứu đề tài “ Ứng dụng tin học tại Thơ vién Trojong Đại học Ngoại thojong Ha Noi”.
Vấn đề tổ chức hoạt động thông tin của cơ quan thông tin, thơ viện luôn là đề tài đojợc nhiều ngơời quan tâm. Tác giả Nguyễn Văn Hành đã có bài viết về “Vấn đề tổ chức hoạt động thông tin khoa học trong trojờng đại học” [§, tr. 5 — 25]; tác giả Cao Minh Kiểm có bài viết: “Một số suy nghĩ về tổ chức và Hà Thị Ngọc K50 Thông tin — Thư viện lÌ Khóa luận tốt nghiệp PGS. Trần Thị Quý hoạt động Thông tin - Thơi viện ở Việt Nam trong giai đoạn sắp tới” [15, tr.7- 18]; tac gid Nguyén Huy Choong có bài viết “Một số giải pháp thúc đây hoạt động thông tin thơ viện đại học” [5, tr.
2 — 6]; tác giả Nguyễn Thi Nhung nghiên cứu đề tài “Công tác tổ chức và hoạt động và tại Thơ viện Trơiờng Đại học Y Hà Nội” Tuy nhiên, các đề tài nghiên cứu trên mới chỉ đề cập đến các vấn đề về phát triển vốn tài liệu, nghiên cứu ngojời dùng tin và nhu cầu tin hoặc nghiên cứu về bộ máy tra cứu tại Thơ viện Trojiờng ĐHNT Hà Nội. Đối với các bài viết về vấn đề tổ chức hoạt động thông tin của các cơ quan thông tin thơi viện, các tác giả chỉ dừng lại ở việc đánh giá chung hoạt déng TT - TV trojong dai học ở Việt Nam và đơIa ra một số giải pháp chung dé phát triển hoạt động TT - TV trong trojong dai học phục vụ giáo dục đảo tạo. Chơia có đề tài nào đềcập đến vấn đề tổ chức hoạt động thông tin tại Thơi viện trojờng Đại học Ngoại thoJơng Hà Nội, vì thế tôi đã chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động thông tin tai Tho, vién Trojong Đại học Ngoại thơJơng Hà Nội phục vụ sr nghiệp đổi mới giáo dục của đất nơjớc” làm đề tài Khóa luận của mình với hy vọng có thể kế thừa những thành quả nghiên cứu của các tác giả đi trojớc đồng thời vận dụng những kiến thức đã học để làm rõ thực trạng công tác tổ chức hoạt động thông tin của Thơi viện Trojờng ĐHNT Hà Nội. Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động thông tin của Tho viện.
Phạm vỉ nghiên cứu 4. Phạm vi không gian Phạm vi không gian nghiên cứu của đề tài là quá trình tổ chức hoạt động thông tin nhằm đáp ứng nhu cầu tin (NCT) của Thọ viện Trojờng ĐHNT Hà Nội. Phạm vi thời gian Đề tài nghiên cứu thực trạng tô chức hoạt động thông tin của Tho viện Trojờng ĐHNT Hà Nội trong thời gian hiện nay (2009). Hà Thị Ngọc K50 Thông tin — Thư viện Ì2 Khóa luận tốt nghiệp PGS.
Trần Thị Quý 5. Phơjơng pháp nghiên cứu 5.1 Phơng pháp luận Su dung phojong pháp luận của Chủ nghĩa Duy vật biện chứng, Duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác - Lê nin và quán triệt những quan điểm của Đảng và Nhà ngiớc trong hoạt động TT - TV.2 Phơng pháp pháp cụ thể - Phơjơng pháp phân tích tổng hợp tài liệu - Phojơng pháp điều tra xã hội học - Phojong pháp quan sát - Phojơng pháp thống kê - Phơjơng pháp phỏng vấn 6. Đóng góp về mặt lý luận và thực tiễn 6. Đóng góp về mặt lý luận Kết quả đề tài góp phần làm sáng tỏ lý luận về công tác tổ chức hoạt động thông tin trong cơ quan thông tin thơ] viện.
Đóng góp về mặt thực tiễn Khóa luận đoỊa ra các giải pháp khả thi nhằm tăng cojờng và nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động thông tin của Thơi viện Trojờng ĐHNT Hà Nội phục vụ đắc lực cho nhiệm vụ đảo tạo và nghiên cứu khoa học trong Nhà trojong. Bố cục của Khóa luận Ngoài phần lời nói đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của Khóa luận gồm 3 chojơng: Chgjong 1. Tho vién Trojong Đại học Ngoại thojơng Hà Nội trong vệ nâng cao chất lojợng đào tạo và nghiên cứu khoa học. Thực trạng tổ chức hoạt dong thong tin tai Tho, vién Trojong Đại học Ngoại thojong Ha N6i.
Một số kiến nghị và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tô chức hoạt động thông tin tại Thơi viện TroJờng Đại học Ngoại thơJơng Hà Nội.