phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, đề tài được chia làm 3 chương: Chƣơng 1: Phòng Tƣ liệu khoa Lịch sử trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn với sự nghiệp đào tạo và nghiên cứu khoa học. Chƣơng 2: Hiện trạng công tác tổ chức hoạt động thông tin của Phòng Tƣ liệu Khoa Lịch sử trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Chƣơng 3: Một số nhận xét, kiến nghị và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của Phòng Tƣ liệu Khoa Lịch sử trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. 10 Nguyễn Thị Diệu K51-TT-TV Nâng cao hiệu quả hoạt động của Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn CHƢƠNG 1 PHÕNG TƢ LIỆU KHOA LỊCH SỬ TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN VỚI SỰ NGHIỆP ĐÀO TẠO VÀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC.1 Khái quát về Khoa Lịch sử.1 Vài nét về lịch sử ra đời và phát triển.
Khoa Lịch sử là một trong bốn khoa được xây dựng từ những ngày đầu thành lập trường Đại học Tổng Hợp Hà Nội (năm 1956) và vẫn được duy trì cho đến ngày nay trong cơ cấu tổ chức mới của trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Trải qua hơn 50 năm xây dựng và trưởng thành trong hoàn cảnh đất nước gặp nhiều khó khăn, Khoa Lịch sử đã từng bước phát triển và có những đóng góp to lớn vào công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Quá trình hình thành và phát triển của Khoa có thể chia thành các giai đoạn sau: Giai đoạn 1956-1985 Khi mới thành lập, Khoa Lịch sử chỉ có 20 cán bộ gồm các nhà khoa học nổi tiếng như Giáo Sư (GS) Trần Đức Thảo, GS Đào Duy Anh, GS Trần Văn Giàu và một số cán bộ trẻ vừ mới ra trường, cùng một nhóm cán bộ tư liệu biên dịch. Đến năm 1957 Khoa lại được bổ sung thêm một số cán bộ giảng dạy và tư liệu, dần dần hình thành những tổ bộ môn đầu tiên là Cổ sử Việt Nam, Cận đại Việt Nam, Hiện đại Việt Nam và Lịch sử thế giới.
Đây cũng là thời kỳ hình thành định hướng phát triển của Khoa là kế hợp chặt chẽ giữa giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Nhiều công trình chuyên khảo và dịch thuật xuất hiện, đặc biệt là những bộ giáo trình Lịch sử Việt Nam đã đặt cở sở cho việc nghiên cứu, học tập và giảng dạy không chỉ trong Khoa, trong trường, mà mở rộng trên phạm vi cả nước. 11 Nguyễn Thị Diệu K51-TT-TV Nâng cao hiệu quả hoạt động của Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn Từ năm 1960, Khoa Lịch sử đươc nhập với Khoa Ngữ Văn thành Khoa Xã hội nhưng vẫn tương đối độc lập về mặt chuyên môn. Lúc này số cán bộ và sinh viên tăng lên nhanh chóng, diện đào tạo được mở rộng.
Nhiều bộ sách quan trọng và các gáo trình biên soạn từ trước được chỉnh lý, bổ sung và xuất bản rộng rãi. Từ năm 1965, Khoa Lịch sử lại tách ra thành khoa riêng. Các hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ sản xuất chiến đấu diễn ra trong điều kiện chiến tranh ác liệt và hoàn cảnh cực kỳ khó khăn. Cơ cấu tổ chức của khoa có thêm một số bộ môn mới như: Khảo cổ học, Lưu trữ học, Thư viện học…Đây cũng chính là thời kỳ hình thành và khẳng định một phương hướng đào tạo và nghiên cứu là gắn chặt lý luận với thực tiễn, nhà trường và xã hội, khảo cứu sách vở với khảo sát thực điạ.
Sau khi miền nam hoàn toàn giải phóng, Khoa Lịch sử phải chia sẻ lực lượng nòng cốt của mình đi xây dựng các khoa Lịch sử ở các trường: Đại học Tổng hợp Huế, Đại học Đà Lạt…Trong thời gian này trong Khoa có thêm hai Bộ môn mới được thành lập là Phương pháp luận sử học và Phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, nhưng đến năm 1981 có hai Bộ môn được chuyển sang trường Đại học Văn hoá hình thành hai khoa độc lập là Bảo tàng học và Thư viện học. Giai đoạn 1986 đến nay Cùng với quá trình đổi mới của đất nước, Khoa Lịch sử cũng trải qua chặng đường đổi mới toàn diện, sâu sắc, trở thành trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học đa ngành, đa lĩnh vực sử học chất lượng cao của cả nước, lấy khoa học cơ bản làm nền tảng và mở rộng đáp ứng nhu cầu của đất nước - trở thành địa vị tin cậy của đồng nghiệp quốc tế. 12 Nguyễn Thị Diệu K51-TT-TV Nâng cao hiệu quả hoạt động của Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn Năm 1995, trong cơ cấu của tổ chức của Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội tách thành 2 trường mới: Đại học Khoa học Tự nhiên và Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Trong đội hình của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Khoa tiếp tục khẳng định là trung tâm đào tạo và nghiên cứu đa ngành, đa lĩnh vực sử học chất lượng cao của cả nước, là địa chỉ nghiên cứu và đào tạo tin cậy của Việt Nam và đồng nghiệp quốc tế.
Khoa có trên 7000 sinh viên các hệ, nghiên cứu sinh, học viên cao học đã và đang học tập, trong đó có trên 100 người đã bảo vệ thành công Luận án tiến sĩ, trên 200 Luận văn thạc sĩ. Trong hơn 50 năm qua ở khoa đã có gần 200 cán bộ giảng dạy thuộc các thế hệ, trong đó có những thầy giáo, cô giáo đã trở thành nhà giáo, nhà khoa học lão thành, nổi tiếng. Nhiều cán bộ học sinh khoa Lịch sử tốt nghiệp trở thành những công dân tốt của đất nước, sống, lao động, phục vụ sự nghiệp xây dưng và bảo vệ Tổ quốc trên mọi miền đất nước, thành những nhà giáo, nhà nghiên cứu lịch sử văn hoá, nhà hoạt động chính trị trên các lĩnh vực văn hoá, xã hội, kinh tế .2 Chức năng, nhiệm vụ của Khoa Trải qua quá trình hình thành và phát triển trong bối cảnh đất nước gặp nhiều khó khăn, Khoa Lịch sử vẫn chứng tỏ mình là địa chỉ tin cậy trong sự nghiệp đào tạo về chuyên ngành Lịch Sử của cả nước. Bên cạnh đó Khoa có những chức năng và nhiệm vụ sau: - Thực hiện mọi chủ trương, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước đề ra.
- Đào tạo sinh viên hệ cử nhân. - Đào tạo sinh viên hệ chất lượng cao. - Đào tạo sinh viên hệ sau Đại học. 13 Nguyễn Thị Diệu K51-TT-TV Nâng cao hiệu quả hoạt động của Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn - Truyền bá tri thức và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao chuyên ngành Lịch sử, phục vụ sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
- Nghiên cứu khoa học và đào tạo, góp phần phục vụ thực tiễn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.3 Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ 1.1 Cơ cấu tổ chức Về mặt cơ cấu tổ chức Khoa có 1 Ban Chủ nhiệm Khoa và các Bộ môn trực thuộc. Ban chủ nhiệm Khoa gồm: - 1 Chủ nhiệm Khoa: Chịu trách nhiệm chung về hoạt động của Khoa - 3 Phó Chủ nhiệm Khoa (PCN), trong đó: + 1 PCN phụ trách đào tạo sau đại học và đối ngoại quốc tế + 1 PCN phụ trách đào tạo đại học và nghiên cứu khoa học + 1 PCN phụ trách tổ chức tài chính và cơ sở vật chất Sơ đồ cơ cấu tổ chức Khoa Lịch sử CHI ỦY BAN CHỦ NHIỆM HỘI ĐỒNG KHOA KHOA HỌC Bộ môn Bộ môn Nhân học SửLịchmônBộ Việt sửLịchmônBộ Việt Bộ môn Lịch hiện-cậnNam đại Lịch sử ngtru-cổNam đại Khảo cổ học Văn hoá học Đảng sửluậnLý văn phòng Tổ tư liệu Bộ môn Bộ môn sử Thế giới mônBộ ọ h 14 Nguyễn Thị Diệu K51-TT-TV Nâng cao hiệu quả hoạt động của Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn 1.2 Đội ngũ cán bộ Công việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ được Khoa giao trực tiếp cho các bộ môn đảm nhiệm. Khoa Lịch sử là đơn vị đầu tiên của Trường Đại học Tổng Hợp Hà Nội nêu quyết tâm phó tiến sĩ hoá toàn bộ các cán bộ trong khoa. Đặt vào trong hoàn cảnh của nhà trường và đối với việc đào tạo các ngành khoa học xã hội nói chung đây là mục tiêu mang tính hiệu quả cao.
Khoa Lịch Sử hiện có 43 cán bộ giảng dạy và nghiên cứu sinh, trong đó: Số người có học vị Tiến Sĩ: 16 người chiếm 37% Số người có học vị Thạc sĩ : 14 người chiếm 32.5% Số người có học vị Cử nhân: 5 người chiếm 12% Hiên nay khoa có 8 người đang là nghiên cứu sinh trong và ngoài nước chiếm 18.5% Khoa Lịch sử trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã và đang là trung tâm nghiên cứu khoa học và đào tạo đại học, sau đại học, có quy mô lớn và chất lượng hàng đầu cả nước. Trong suốt quá trình hình thành và phát triển Khoa đã thực sự trở thành cái nôi đào tạo các nhà khoa học, các nhà giáo và các cán bộ chỉ đạo thực tiễn chủ yếu hoạt động trên các lĩnh vực sử học, văn hoá học…góp phần cung cấp những cơ sở khoa học cho Đảng và Nhà nước hoạch định các chiến lược phát triển của đất nước. Khái quát về phòng Tư liệu Khoa 1.1 Vài nét về lịch sử ra đời và phát triển. Phòng Tư liệu khoa Lịch sử gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của Khoa.
Ngay từ những ngày thành lập Khoa đã có chủ trương xây dựng phòng Tư liệu nhằm mục đích phục vụ công tác nghiên cứu, học tập của cán bộ và sinh viên trong Khoa. Với quan niệm không có tư liệu sẽ không có Khoa Lịch sử phát triển nên ngay từ khi thành lập đã có rất nhiều dịch giả nổi tiếng như GS Đào 15 Nguyễn Thị Diệu K51-TT-TV Nâng cao hiệu quả hoạt động của Phòng Tư liệu Khoa Lịch Sử Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn Duy Anh, GS Trần Văn Giàu quan tâm đến vấn đề lưu trữ tài liệu. Mặc dù không được đào tạo về chuyên ngành thư viện nhưng những nhà dịch giả này đã rất cố gắng để lưu trữ những nguồn tài liệu quý giá của Khoa để phục vụ cho sự nghiệp đào tạo sau này.