Nâng Cao Hiệu Quả Dịch Vụ Môi Giới Tại Công Ty Cổ Phần Chứng Khoán Vietinbank

Thị trường chứng khoán là nơi diễn ra các giao dịch mua bán, trao đổi các loại chứng khoán, là một bộ… 87 trang · Học viện Chính sách và Phát triển · 2021.

• Tác giả: Nguyễn Phương Thủy
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Mỹ Hằng Phương
• Trường học: Học viện Chính sách và Phát triển
• Chuyên ngành: Tài chính
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Dịch Vụ Môi Giới Tại Công Ty Cổ Phần Chứng Khoán Vietinbank
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN
• 1.1. Bản chất hoạt động của các công ty chứng khoán
• 1.2. Chức năng của công ty chứng khoán
• 1.3. Vai trò của công ty chứng khoán trên thị trường chứng khoán
• 1.4. Dịch vụ kinh doanh chính của công ty chứng khoán
• 1.5. Dịch vụ môi giới tại công ty chứng khoán. Phân loại dịch vụ môi giới tại công ty chứng khoán
• 1.6. Nội dung, thủ tục dịch vụ môi giới
• 1.7. Vai trò của dịch vụ môi giới
• 1.8. Hiệu quả của dịch vụ môi giới tại công ty chứng khoán. Tiêu chí đánh giá hiệu quả của dịch vụ môi giới tại công ty chứng khoán
• 1.9. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của dịch vụ môi giới tại công ty chứng khoán
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CHỨNG KHOÁN VIETINBANK
• 2.1. Tổng quan về Công ty cổ phần chứng khoán VietinBank. Quá trình hình thành và quá trình phát triển
• 2.2. Nguyên tắc kinh doanh
• 2.3. Cơ cấu tổ chức
• 2.4. Lĩnh vực hoạt động
• 2.5. Thực trạng hiệu quả hoạt động môi giới tại VietinBank Securities. Kết quả hoạt động kinh doanh của Vietinbank Securities
• 2.6. Thực trạng dịch vụ môi giới tại VietinBank Securities
• 2.7. Thực trạng hiệu quả môi giới tại VietinBank Securities
• 2.8. Đánh giá hiện trạng hoạt động môi giới tại Công ty cổ phần VietinBank Securities. Kết quả đạt được
• 2.9. Hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ MÔI GIỚI TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CHỨNG KHOÁN VIETINBANK
• 3.1. Bối cảnh kinh tế và xu hướng thị trường
• 3.2. Bối cảnh kinh tế
• 3.3. Xu hướng thị trường
• 3.4. Định hướng nâng cao hiệu quả hoạt động dịch vụ môi giới cho Vietinbank Securities
• 3.5. Định hướng kinh doanh chung của VietinBank Securities
• 3.6. Định hướng nâng cao hiệu quả hoạt động dịch vụ môi giới tại VietinBank Securities
• 3.7. Giải pháp cải thiện dịch vụ môi giới tại VietinBank Securities
• 3.7.1. Tăng cường và đào tạo nhân viên dịch vụ môi giới
• 3.7.2. Cải thiện và vận hành các dịch vụ hỗ trợ mới cho khách hàng
• 3.7.3. Giảm chi phí giao dịch hoặc bất kỳ chi phí hoạt động và đầu tư nào có liên quan
• 3.7.4. Tăng cường thông tin, công nghệ cho khách hàng
• 3.7.5. Đổi mới và hoạch định chiến lược marketing
• 3.8. Khuyến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Dịch Vụ Môi Giới Chứng Khoán Vietinbank

Thị trường chứng khoán là nơi diễn ra các giao dịch mua bán, trao đổi các loại chứng khoán, là một bộ phận chủ yếu của thị trường tài chính. Thị trường chứng khoán có vai trò quan trọng đối với quá trình huy động vốn và sử dụng vốn của nền kinh tế thị trường. Giao dịch trên thị trường chứng khoán hoạt động không phải trực tiếp do người mua hay bán thực hiện. Việc mua quy định giao dịch trên thị trường chứng khoán thông qua môi giới sẽ đảm bảo cho các chứng khoán được giao dịch là chứng khoán thực và hợp pháp, đảm bảo lợi ích của nhà đầu tư. Đó cũng là một hoạt động chính của công ty chứng khoán. Theo Bodie, Kane & Marcus (2014), công ty môi giới chứng khoán là một công ty tìm người mua và người bán chứng khoán sau đó sắp xếp cổ phiếu để đổi lấy hoa hồng. Công ty chứng khoán có thể thực hiện các giao dịch thay mặt cho khách hàng của mình nhưng không được chủ động giao dịch cho tài khoản của riêng họ.

1.1. Bản Chất Hoạt Động Môi Giới Chứng Khoán Vietinbank

Công ty chứng khoán đóng vai trò trung gian, kết nối người mua và người bán chứng khoán. Điều này giúp đơn giản hóa thủ tục giao dịch, giảm thiểu rủi ro và tiết kiệm thời gian cho nhà đầu tư. Theo tài liệu gốc, giao dịch trực tiếp giữa người mua và người bán chứng khoán có thể có rủi ro và tốn thời gian, đặc biệt là khi giá chứng khoán thay đổi liên tục. Công ty chứng khoán cung cấp dịch vụ môi giới, tư vấn tài chính, giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định sáng suốt hơn. Dịch vụ khách hàng là yếu tố then chốt.

1.2. Chức Năng Của Công Ty Chứng Khoán Vietinbank CTS

Công ty chứng khoán có nhiều chức năng quan trọng. Đối với doanh nghiệp phát hành chứng khoán, công ty chứng khoán là cầu nối giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư, giúp doanh nghiệp huy động vốn hiệu quả. Đối với nhà đầu tư, công ty chứng khoán cung cấp dịch vụ môi giới, tư vấn đầu tư, giúp nhà đầu tư giảm thiểu chi phí và rủi ro. Đối với thị trường chứng khoán, công ty chứng khoán góp phần tăng tính thanh khoản và ổn định thị trường. Vietinbank Securities đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam.

II. Thách Thức Hiệu Quả Dịch Vụ Môi Giới Chứng Khoán CTS

Mặc dù đã có lịch sử phục vụ lâu dài trên thị trường chứng khoán, bộ phận môi giới của VietinBank Securities vẫn chưa làm việc hết công suất, trong khi các đối thủ cạnh tranh đang nỗ lực cải thiện bản thân để chiếm phần lớn thị phần. Nếu không có bất kỳ giải pháp rõ ràng nào để giải quyết vấn đề, công ty sẽ mất giá trị và sớm bị loại bỏ trong tương lai. Thị trường chứng khoán Việt Nam ngày càng cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi các công ty chứng khoán phải không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ và hiệu quả hoạt động.

2.1. Thực Trạng Hoạt Động Môi Giới Chứng Khoán Vietinbank

Thực trạng hoạt động môi giới chứng khoán tại VietinBank Securities còn nhiều hạn chế. Thị phần môi giới của công ty chưa cao so với các đối thủ cạnh tranh. Chất lượng dịch vụ chưa đáp ứng được nhu cầu của khách hàng. Công ty cần có những giải pháp đột phá để cải thiện tình hình. Phân tích thị trường là yếu tố quan trọng để đưa ra quyết định đầu tư.

2.2. Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Môi Giới Chứng Khoán

Hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm: chất lượng đội ngũ nhân viên môi giới, công nghệ môi giới chứng khoán, chính sách hoa hồng môi giới, và chiến lược marketing dịch vụ môi giới. Công ty cần có những giải pháp đồng bộ để cải thiện tất cả các yếu tố này. Đào tạo nhân viên môi giới là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng dịch vụ.

2.3. Đánh Giá Hiệu Quả Dịch Vụ Môi Giới Chứng Khoán CTS

Việc đánh giá hiệu quả dịch vụ môi giới chứng khoán cần dựa trên nhiều tiêu chí, bao gồm: doanh thu môi giới, thị phần môi giới, số lượng khách hàng, mức độ hài lòng của khách hàng, và chi phí môi giới. Công ty cần có hệ thống đánh giá hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán một cách khách quan và chính xác. Đánh giá sự hài lòng của khách hàng là yếu tố quan trọng để cải thiện chất lượng dịch vụ.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Môi Giới Chứng Khoán CTS

Để nâng cao hiệu quả hoạt động dịch vụ môi giới tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Vietinbank, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ nhân viên môi giới, cải thiện công nghệ môi giới chứng khoán, xây dựng chính sách hoa hồng môi giới hấp dẫn, và triển khai chiến lược marketing dịch vụ môi giới hiệu quả.

3.1. Tăng Cường Đào Tạo Nhân Viên Môi Giới Chứng Khoán

Đội ngũ nhân viên môi giới là yếu tố then chốt quyết định sự thành công của hoạt động môi giới chứng khoán. Công ty cần tăng cường đào tạo nhân viên môi giới về kiến thức chuyên môn, kỹ năng giao tiếp, và kỹ năng chăm sóc khách hàng. Chính sách hoa hồng môi giới cần được xây dựng một cách hợp lý để khuyến khích nhân viên làm việc hiệu quả.

3.2. Cải Thiện Công Nghệ Môi Giới Chứng Khoán Vietinbank

Công nghệ môi giới chứng khoán đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán. Công ty cần đầu tư vào công nghệ môi giới chứng khoán hiện đại, giúp khách hàng giao dịch dễ dàng và thuận tiện hơn. Phần mềm giao dịch chứng khoán cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

3.3. Đổi Mới Chiến Lược Marketing Dịch Vụ Môi Giới

Chiến lược marketing dịch vụ môi giới cần được đổi mới để thu hút khách hàng mới và giữ chân khách hàng cũ. Công ty cần triển khai các chương trình khuyến mãi hấp dẫn, tăng cường quảng bá thương hiệu, và xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với khách hàng. Marketing dịch vụ môi giới cần được thực hiện một cách chuyên nghiệp và hiệu quả.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Vào Môi Giới Chứng Khoán Vietinbank

Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc ứng dụng công nghệ vào môi giới chứng khoán là vô cùng quan trọng. Công nghệ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm chi phí, và mang lại trải nghiệm tốt hơn cho khách hàng. Chuyển đổi số trong môi giới chứng khoán là xu hướng tất yếu.

4.1. Phát Triển Ứng Dụng Giao Dịch Chứng Khoán Vietinbank

Ứng dụng giao dịch chứng khoán là công cụ quan trọng giúp khách hàng giao dịch dễ dàng và thuận tiện hơn. Công ty cần phát triển ứng dụng giao dịch chứng khoán với nhiều tính năng ưu việt, giao diện thân thiện, và bảo mật cao. Phát triển khách hàng môi giới thông qua ứng dụng giao dịch chứng khoán.

4.2. Ứng Dụng Trí Tuệ Nhân Tạo AI Trong Tư Vấn Đầu Tư

Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể được ứng dụng trong tư vấn đầu tư, giúp khách hàng đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt hơn. AI có thể phân tích dữ liệu thị trường, đánh giá rủi ro, và đưa ra khuyến nghị đầu tư phù hợp với từng khách hàng. Tư vấn đầu tư dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI).

4.3. Sử Dụng Big Data Để Phân Tích Hành Vi Khách Hàng

Big data có thể được sử dụng để phân tích hành vi khách hàng, giúp công ty hiểu rõ hơn về nhu cầu và mong muốn của khách hàng. Từ đó, công ty có thể đưa ra các sản phẩm và dịch vụ phù hợp với từng phân khúc khách hàng. Duy trì khách hàng môi giới thông qua phân tích hành vi khách hàng.

V. Quản Lý Rủi Ro Trong Dịch Vụ Môi Giới Chứng Khoán CTS

Quản lý rủi ro là một phần không thể thiếu trong hoạt động môi giới chứng khoán. Công ty cần xây dựng hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả, giúp giảm thiểu rủi ro cho cả công ty và khách hàng. Quản lý rủi ro trong môi giới chứng khoán là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững.

5.1. Xác Định Và Đánh Giá Rủi Ro Trong Môi Giới Chứng Khoán

Công ty cần xác định và đánh giá các loại rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động môi giới chứng khoán, bao gồm: rủi ro thị trường, rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, và rủi ro hoạt động. Rủi ro thị trường là một trong những rủi ro lớn nhất trong môi giới chứng khoán.

5.2. Xây Dựng Hệ Thống Kiểm Soát Rủi Ro Hiệu Quả

Công ty cần xây dựng hệ thống kiểm soát rủi ro hiệu quả, bao gồm: thiết lập các hạn mức rủi ro, giám sát rủi ro, và báo cáo rủi ro. Kiểm soát rủi ro là yếu tố quan trọng để bảo vệ tài sản của công ty và khách hàng.

5.3. Đào Tạo Nhân Viên Về Quản Lý Rủi Ro

Công ty cần đào tạo nhân viên về quản lý rủi ro, giúp nhân viên hiểu rõ về các loại rủi ro và cách phòng ngừa rủi ro. Đào tạo nhân viên về quản lý rủi ro là yếu tố quan trọng để xây dựng văn hóa quản lý rủi ro trong công ty.

VI. Kết Luận Và Triển Vọng Dịch Vụ Môi Giới Chứng Khoán

Nâng cao hiệu quả dịch vụ môi giới chứng khoán tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Vietinbank là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự nỗ lực của toàn thể công ty. Với những giải pháp đồng bộ và toàn diện, công ty có thể nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng thị phần, và đạt được sự phát triển bền vững. Tăng trưởng doanh thu môi giới là mục tiêu quan trọng của công ty.

6.1. Tóm Tắt Các Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả

Các giải pháp nâng cao hiệu quả dịch vụ môi giới chứng khoán bao gồm: tăng cường đào tạo nhân viên, cải thiện công nghệ, đổi mới chiến lược marketing, ứng dụng công nghệ vào môi giới, và quản lý rủi ro hiệu quả. Cải thiện chất lượng dịch vụ là yếu tố then chốt để thu hút và giữ chân khách hàng.

6.2. Triển Vọng Phát Triển Dịch Vụ Môi Giới Chứng Khoán

Thị trường chứng khoán Việt Nam còn nhiều tiềm năng phát triển. Với những lợi thế về thương hiệu, mạng lưới, và nguồn lực tài chính, Vietinbank Securities có thể trở thành một trong những công ty chứng khoán hàng đầu tại Việt Nam. Lợi nhuận từ hoạt động môi giới có thể tăng trưởng mạnh mẽ trong tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2020 ghi nhận sự tăng trưởng và thu hút dòng tiền mạnh mẽ ở cả thị trường cơ sở lẫn thị trường phái sinh, bất chấp các tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19 lên nền kinh tế chung (tăng trưởng GDP năm 2020 đạt 2,91%). Khối lượng giao dịch chứng khoán phái sinh bình quân trong 6 tháng đầu năm 2020 đạt 164.228 hợp đồng/phiên (tăng 85% so với cuối năm 2019), đồng thời khối lượng hợp đồng mở (OI) toàn thị trường đạt 27.068 hợp đồng tại thời điểm 30/6/2020. Trong bối cảnh đó, dịch vụ môi giới tiếp tục là hoạt động nghiệp vụ trọng tâm, đóng vai trò tạo lập nguồn thu và mở rộng tệp khách hàng cho các công ty chứng khoán.

Tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Công Thương Việt Nam (VietinBank Securities - CTS), mặc dù sở hữu bề dày lịch sử hoạt động và thương hiệu thuộc hệ sinh thái ngân hàng thương mại lớn, bộ phận môi giới vẫn chưa vận hành hết công suất thiết kế. Thị phần và biên lợi nhuận của mảng môi giới chịu sự cạnh tranh gay gắt từ các công ty chứng khoán trong nước và các công ty chứng khoán có vốn đầu tư nước ngoài. Việc nghiên cứu thực trạng và xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả dịch vụ môi giới là yêu cầu cấp thiết đối với sự phát triển của công ty.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Đề xuất hệ thống giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động dịch vụ môi giới tại Công ty Cổ phần Chứng khoán VietinBank giai đoạn 2021–2025.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động và hiệu quả dịch vụ môi giới chứng khoán của công ty chứng khoán.
   • Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động dịch vụ môi giới chứng khoán tại Công ty Cổ phần Chứng khoán VietinBank giai đoạn 2018–2020.
   • Xác định các kết quả đạt được, những mặt hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong hoạt động môi giới của đơn vị.
   • Đề xuất các giải pháp và khuyến nghị khả thi nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động dịch vụ môi giới tại VietinBank Securities giai đoạn 2021–2025.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động dịch vụ môi giới tại Công ty Cổ phần Chứng khoán VietinBank.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Chứng khoán VietinBank (trụ sở chính tại Hà Nội và các chi nhánh tại Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thực trạng được thu thập và phân tích trong giai đoạn 2018–2020; các định hướng và giải pháp đề xuất áp dụng cho giai đoạn 2021–2025.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận sử dụng các nền tảng lý thuyết tài chính và kinh doanh chứng khoán kinh điển:

• Khái niệm và bản chất hoạt động của công ty môi giới chứng khoán theo lý thuyết của Bodie, Kane & Marcus (2014) và Ross, Westerfield & Jordan (2013), xác định vai trò của công ty chứng khoán là trung gian kết nối bên mua và bên bán để hưởng phí hoa hồng mà không đứng tên sở hữu giao dịch của khách hàng.
• Khung phân tích hiệu quả hoạt động dịch vụ môi giới dựa trên nghiên cứu của Hakan Aygoren và Ensar Yesilyurt (2011), kết hợp với các tiêu chí định lượng đặc thù của thị trường chứng khoán Việt Nam gồm: số lượng tài khoản giao dịch, thị phần môi giới (tính bằng tỷ lệ giữa tổng giá trị giao dịch của công ty trên tổng giá trị giao dịch toàn sàn), doanh thu môi giới, chi phí môi giới, và mức độ hài lòng của khách hàng.
• Phân loại nghiệp vụ môi giới thành hai hình thức chính: Môi giới truyền thống (bao gồm môi giới dịch vụ đầy đủ - Full-service broker và môi giới chiết khấu - Discount-service broker) và Môi giới dựa trên thuật toán/Robot (Robo-Advisor ứng dụng trí tuệ nhân tạo và học máy).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai kết hợp giữa thu thập dữ liệu và phân tích định lượng:

• Phương pháp thu thập tài liệu: Quan sát và tổng hợp số liệu thực tế tại các phòng ban chuyên môn (Phòng Kinh doanh vốn, Phòng Phân tích sản phẩm đầu tư, Phòng Tự doanh và Bảo lãnh phát hành); thu thập dữ liệu thứ cấp từ Báo cáo tài chính kiểm toán giai đoạn 2018–2020, Báo cáo thường niên của CTS, dữ liệu thị trường từ Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE) và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX).
• Phương pháp phân tích số liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích tỷ số tài chính (doanh thu, lợi nhuận gộp, ROA, ROE, EPS), so sánh đối chiếu số liệu theo chuỗi thời gian (2018–2020) và so sánh chéo với công ty đối thủ trực tiếp cùng khối ngân hàng mẹ (Công ty Cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam - BSC).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. Cơ sở lý luận về nâng cao hiệu quả hoạt động dịch vụ môi giới chứng khoán

Chương 1 hệ thống hóa khung lý luận cơ bản về công ty chứng khoán và nghiệp vụ môi giới:

• Phân tích 4 chức năng chính của công ty chứng khoán đối với: doanh nghiệp phát hành, nhà đầu tư, thị trường chứng khoán và cơ quan quản lý nhà nước; cùng 4 vai trò trọng yếu: trung gian thị trường, môi giới thị trường, đại lý thị trường và nhà tạo lập thị trường.
• Xác định 6 dịch vụ kinh doanh cốt lõi của công ty chứng khoán: Môi giới chứng khoán, Tư vấn tài chính, Tư vấn đầu tư chứng khoán, Tự doanh, Bảo lãnh phát hành và Lưu ký chứng khoán.
• Mô tả quy trình thực hiện dịch vụ môi giới gồm các bước: Mở tài khoản giao dịch (tiền mặt hoặc ký quỹ), nhận và kiểm tra tính hợp lệ của lệnh (lệnh thị trường, lệnh giới hạn, lệnh dừng), chuyển lệnh vào sở giao dịch, thực hiện thanh toán bù trừ theo chu kỳ T+3 và xác nhận giao dịch qua Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD).
• Hệ thống hóa các nhân tố tác động đến hiệu quả môi giới gồm: nhân tố khách quan (tăng trưởng kinh tế, biến động thị trường, chính sách tiền tệ/lãi suất, nhận thức công chúng, khung pháp lý) và nhân tố chủ quan (năng lực nguồn nhân lực, hạ tầng cơ sở vật chất - công nghệ thông tin, mô hình tổ chức, kiểm soát nội bộ và chính sách phí dịch vụ).

Chương 2. Thực trạng hiệu quả hoạt động dịch vụ môi giới chứng khoán tại Công ty Cổ phần Chứng khoán VietinBank

Chương 2 trình bày chi tiết về quá trình hình thành, cơ cấu tổ chức và kết quả kinh doanh của CTS, tập trung mổ xẻ thực trạng nghiệp vụ môi giới giai đoạn 2018–2020:

Cơ cấu tổ chức và quy mô: Vốn điều lệ của CTS đạt 1.064,4 tỷ đồng (tính đến năm 2018), cơ cấu sở hữu gồm Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam nắm giữ 75,69%, nhà đầu tư nước ngoài nắm 11% và các cá nhân nắm 13,31%. Tổng số nhân sự là 168 người làm việc tại trụ sở chính và 2 chi nhánh.

Tình hình tài chính tổng thể của CTS giai đoạn 2018–2020:

Chỉ tiêu tài chính (Đơn vị: triệu đồng)	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020
Tài sản ngắn hạn	2.418.427	2.613.613	4.190.363
Tài sản tài chính (FVTPL, AFS, HTM, cho vay)	2.106.546	2.193.705	3.601.647
Tổng tài sản	2.576.739	2.799.853	4.273.706
Nợ phải trả	1.261.661	1.486.811	2.836.266
Vốn chủ sở hữu	1.315.078	1.313.042	1.437.439
Doanh thu hoạt động	652.786	504.978	608.986
Thu nhập trước thuế	182.098	139.642	150.513
Thu nhập ròng (Lợi nhuận sau thuế)	150.650	114.805	128.187
Thu nhập trên mỗi cổ phiếu - EPS (đồng)	1.416	1.079	1.205
Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE)	-	-	9,32%
Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA)	-	-	3,62%

Thực trạng hoạt động dịch vụ môi giới và dịch vụ phụ trợ:

Chỉ tiêu hoạt động môi giới & Margin	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020
Doanh thu dịch vụ môi giới (triệu đồng)	56.969	39.120	49.182
Lợi nhuận gộp dịch vụ môi giới (triệu đồng)	20.044	3.447	3.296
Biên lợi nhuận gộp mảng môi giới	35,18%	8,82%	6,71%
Giá trị giao dịch môi giới thực hiện (tỷ đồng)	35.819,2	29.415,0	30.652,0
Thị phần môi giới của CTS	-	1,27%	1,60%
Dư nợ cho vay ký quỹ - Margin (tỷ đồng)	-	657,9	923,0
Lợi nhuận/Doanh thu từ các khoản cho vay margin (triệu đồng)	81.850	75.367	77.385

• Biểu phí giao dịch: Mức phí qua quầy từ 0,15% đến 0,30% giá trị giao dịch; mức phí qua kênh internet/điện thoại tối đa 0,20% (áp dụng 0,15% cho giá trị giao dịch trên 1 tỷ đồng/ngày); phí giao dịch trái phiếu áp dụng 0,06%.
• Đánh giá hạ tầng công nghệ: CTS vận hành hệ thống phần mềm quản lý và giao dịch UNICORE cùng ứng dụng di động UniMobi từ năm 2018. Tuy nhiên, đánh giá trải nghiệm người dùng trên App Store và CH Play cho thấy UniMobi còn tồn tại lỗi kỹ thuật so với các ứng dụng cạnh tranh như BSC Price.
• Hạn chế phát hiện: Mặc dù doanh thu môi giới năm 2020 phục hồi lên 49,18 tỷ đồng (+25,71% so với 2019), lợi nhuận gộp mảng môi giới sụt giảm mạnh xuống chỉ còn 3,3 tỷ đồng do chi phí vận hành và gia công phần mềm tăng cao. Tỷ trọng tự doanh (FVTPL) đóng góp tới 399,7 tỷ đồng doanh thu năm 2020, cho thấy cơ cấu thu nhập phụ thuộc quá lớn vào danh mục đầu tư tự doanh thay vì các mảng dịch vụ thu phí bền vững.

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động dịch vụ môi giới tại Công ty Cổ phần Chứng khoán VietinBank

Chương 3 phân tích bối cảnh kinh tế vĩ mô, các chỉ số FDI, CPI, xu hướng dòng tiền nhà đầu tư mới (F0) và nhu cầu vay ký quỹ tăng cao trên thị trường, từ đó đưa ra định hướng và 5 nhóm giải pháp cụ thể cho CTS:

• Tăng cường và đào tạo nhân viên dịch vụ môi giới: Xây dựng lộ trình đào tạo chuyên môn định kỳ, khuyến khích đạt chứng chỉ quốc tế (CFA), nâng cao kỹ năng tư vấn danh mục và tuân thủ đạo đức nghề nghiệp; đồng thời xây dựng chính sách hoa hồng - lương thưởng linh hoạt để giữ chân nhân sự giỏi.
• Cải thiện và vận hành các dịch vụ hỗ trợ mới cho khách hàng: Phát triển đa dạng hóa danh mục sản phẩm bao gồm chứng khoán phái sinh, chứng quyền có bảo đảm, trái phiếu doanh nghiệp; chuẩn hóa gói dịch vụ tư vấn tài khoản cá nhân và tối ưu hóa quy trình cấp hạn mức ký quỹ (margin).
• Giảm chi phí giao dịch và chi phí hoạt động liên quan: Tái cơ cấu các khoản chi phí trung gian, giảm bớt chi phí gia công phần mềm thuê ngoài thông qua việc tự chủ năng lực công nghệ nội bộ, tối ưu hóa chi phí vận hành hành chính.
• Tăng cường thông tin và nền tảng công nghệ cho khách hàng: Khắc phục lỗi và nâng cấp ứng dụng UniMobi, hoàn thiện hệ thống UNICORE, nghiên cứu ứng dụng công nghệ tư vấn tự động (Robo-Advisor) và thuật toán phân tích kỹ thuật hỗ trợ quyết định đầu tư 24/7 cho khách hàng.
• Đổi mới và hoạch định chiến lược marketing: Triển khai các chiến dịch truyền thông số tiếp cận nhóm nhà đầu tư cá nhân mới, tận dụng mạng lưới chi nhánh của ngân hàng mẹ VietinBank để khai thác tệp khách hàng tiềm năng sẵn có.
• Khuyến nghị: Đề xuất cơ quan quản lý (UBCKNN) hoàn thiện khung pháp lý giám sát giao dịch và đề xuất ngân hàng mẹ tạo cơ chế liên kết tài khoản thanh toán thuận tiện hơn.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa cụ thể các kết quả nghiên cứu thực chứng:

• Khái quát bức tranh tài chính của CTS giai đoạn 2018–2020: Quy mô tổng tài sản tăng 65,86% (từ 2.576,7 tỷ đồng lên 4.273,7 tỷ đồng); tổng nợ phải trả tăng lên 2.836,3 tỷ đồng do đẩy mạnh vay nợ ngắn hạn (2.793,1 tỷ đồng) để tài trợ vốn kinh doanh; lợi nhuận sau thuế năm 2020 đạt 128,19 tỷ đồng, EPS đạt 1.205 đồng.
• Phân tích chi tiết sự suy giảm hiệu quả sinh lời của dịch vụ môi giới: Trong khi giá trị giao dịch phục hồi đạt 30.652 tỷ đồng và thị phần tăng từ 1,27% lên 1,60% vào năm 2020, biên lợi nhuận gộp của mảng môi giới lại giảm từ 35,18% (năm 2018) xuống 8,82% (năm 2019) và còn 6,71% (năm 2020). Lợi nhuận gộp môi giới năm 2020 chỉ đạt gần 3,3 tỷ đồng, thấp hơn 507,57% so với mức 20,04 tỷ đồng của năm 2018.
• Chỉ rõ thực trạng sử dụng đòn bẩy: ROE năm 2020 của CTS đạt 9,32% (cao hơn trung bình ngành 6,6%), nhưng ROA chỉ đạt 3,62% (thấp hơn trung bình ngành 4,24%) do tài sản mở rộng chủ yếu từ nguồn vốn vay ngắn hạn chịu chi phí lãi lớn (chi phí tài chính năm 2020 là 75,47 tỷ đồng).
• Đóng góp giải pháp: Đưa ra hệ thống 5 nhóm giải pháp đồng bộ gắn với đặc thù vận hành của CTS, kết hợp giữa nâng cao chất lượng môi giới viên, kiểm soát chi phí gia công công nghệ, nâng cấp ứng dụng di động và tận dụng lợi thế thương hiệu ngân hàng mẹ.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của khóa luận: Nguồn dữ liệu thực chứng chỉ giới hạn trong giai đoạn 2018–2020; các phân tích chủ yếu dựa vào số liệu thứ cấp trên báo cáo tài chính và quan sát thực tế trong 2 tháng thực tập tại các phòng ban nội bộ; chưa triển khai khảo sát sơ cấp trên quy mô mẫu lớn đối với mức độ hài lòng của khách hàng cá nhân sử dụng dịch vụ môi giới và ứng dụng UniMobi.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phân tích định lượng tác động của công nghệ tài chính (Robo-Advisor, hệ thống giao dịch thuật toán) đối với chi phí hoạt động môi giới; nghiên cứu mô hình quản trị rủi ro thanh khoản và cân đối đòn bẩy tài chính trong các chu kỳ biến động mạnh của thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn tiếp theo.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Chứng khoán và Đầu tư tham khảo về phương pháp phân tích báo cáo tài chính đặc thù của công ty chứng khoán (các khoản mục FVTPL, AFS, HTM, nghiệp vụ cho vay margin và các tỷ số ROA, ROE).
• Các nhà nghiên cứu và chuyên viên phân tích ngành tài chính chứng khoán cần dữ liệu so sánh chi tiết giữa mô hình công ty chứng khoán trực thuộc ngân hàng (CTS, BSC) trong giai đoạn biến động 2018–2020.
• Các bộ phận phát triển kinh doanh tại các công ty chứng khoán tham khảo khung đánh giá hiệu quả dịch vụ môi giới đa chiều (kết hợp chỉ tiêu tài chính, thị phần, công nghệ và quản trị chi phí).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu cổ đông và vốn điều lệ của VietinBank Securities (CTS) được xác định như thế nào trong văn bản?
Đến năm 2018, vốn điều lệ của CTS đạt 1.064,4 tỷ đồng. Về cơ cấu sở hữu, Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) nắm giữ 75,69% cổ phần, các tổ chức nước ngoài nắm giữ 11,00% và 13,31% còn lại thuộc sở hữu của các cá nhân khác.

2. Diễn biến doanh thu và lợi nhuận gộp của mảng dịch vụ môi giới tại CTS giai đoạn 2018–2020 ra sao?
Doanh thu dịch vụ môi giới đạt 56,97 tỷ đồng năm 2018, giảm xuống 39,12 tỷ đồng năm 2019 và phục hồi lên 49,18 tỷ đồng năm 2020. Tuy nhiên, lợi nhuận gộp của mảng này sụt giảm mạnh từ 20,04 tỷ đồng (2018) xuống 3,45 tỷ đồng (2019) và chỉ còn gần 3,30 tỷ đồng (2020), kéo biên lợi nhuận gộp từ 35,18% giảm còn 6,71%.

3. Tại sao chỉ số ROE năm 2020 của CTS đạt 9,32% (cao hơn ngành) nhưng ROA chỉ đạt 3,62% (thấp hơn ngành)?
Năm 2020, CTS gia tăng vay nợ ngắn hạn mạnh mẽ (tăng từ 790 tỷ đồng lên 2.166 tỷ đồng) để tài trợ cho tài sản tài chính và hoạt động kinh doanh, khiến tổng tài sản tăng 52,64%. Việc sử dụng đòn bẩy tài chính cao giúp khuếch đại tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE đạt 9,32% so với mức trung bình ngành 6,6%), nhưng đồng thời làm giảm hiệu quả sinh lời trên tổng quy mô tài sản (ROA chỉ đạt 3,62% so với trung bình ngành 4,24%).

4. Chính sách biểu phí giao dịch chứng khoán của CTS được quy định như thế nào?
Đối với cổ phiếu, chứng chỉ quỹ và chứng quyền: giao dịch tại quầy áp dụng mức phí từ 0,15% đến 0,30% tùy theo giá trị giao dịch mỗi ngày (mức 0,30% cho giao dịch dưới 250 triệu đồng; 0,15% cho giao dịch trên 1 tỷ đồng); giao dịch qua internet/điện thoại có mức phí tối đa 0,20% (áp dụng 0,15% cho giao dịch trên 1 tỷ đồng). Giao dịch trái phiếu áp dụng mức phí cố định 0,06%.

5. Hoạt động cho vay ký quỹ (margin) của CTS ghi nhận kết quả như thế nào trong năm 2020?
Kết thúc năm tài chính 2020, tổng dư nợ cho vay ký quỹ của CTS đạt khoảng 923 tỷ đồng, tăng 40,33% so với mức 657,9 tỷ đồng năm 2019. Doanh thu từ các khoản phải thu/lãi vay margin năm 2020 đạt 77,39 tỷ đồng, tăng 2,65% so với năm 2019 nhưng vẫn thấp hơn mức 81,85 tỷ đồng của năm 2018 do mặt bằng lãi suất cho vay được điều chỉnh giảm để kích thích giao dịch.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Phương Thủy đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về hiệu quả hoạt động dịch vụ môi giới chứng khoán và phản ánh chi tiết thực trạng hoạt động của Công ty Cổ phần Chứng khoán VietinBank giai đoạn 2018–2020. Nghiên cứu chỉ ra nghịch lý giữa sự phục hồi về thị phần, giá trị giao dịch nhưng suy giảm sâu về biên lợi nhuận gộp của mảng môi giới do gánh nặng chi phí vận hành và tính phụ thuộc vào hoạt động tự doanh. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp đồng bộ về nhân sự, công nghệ, quản trị chi phí, danh mục sản phẩm và marketing nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động môi giới của CTS trong giai đoạn 2021–2025.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN 1. Bản chất hoạt động của các công ty chứng khoán 1. Khái niệm Thị trường chứng khoán là nơi diễn ra các giao dịch mua bán, trao đổi các loại chứng khoán, là một bộ phận chủ yếu của thị tường tài chính.

Thị trường chứng khoán có vai trò quan trọng đối với quá trình huy động vốn và sử dụng vốn của nền kinh tế thị trường. Giao dịch trên thị trường chứng khoán hoạt động không phải trực tiếp do người mua hay bán thực hiện. Việc mua quy định giao dịch trên thị trường chứng khoán thông qua môi giới sẽ đảm bảo cho các chứng khoán được giao dịch là chứng khoán thực và hợp pháp, đảm bảo lợi ích của nhà đầu tư. Đó cũng là một hoạt đông chính của công ty chứng khoán.

Theo Bodie, Kane & Marcus (2014)1, công ty môi giới chứng khoán là một công ty tìm người mua và người bán chứng khoán sau đó sắp xếp cổ phiếu để đổi lấy hoa hồng. Công ty chứng khoán có thể thực hiện các giao dịch thay mặt cho khách hàng của mình nhưng không được chủ động giao dịch cho tài khoản của riêng họ. Vì giao dịch trên thị trường đòi hỏi nhiều thủ tục và thời gian di chuyển, vì vậy công ty chứng khoán được thành lập ra để đơn giản hóa các thủ tục này và phát huy tầm quan trọng của nó đối với việc huy động và sử dụng vốn. Điều này rất cần thiết cho các nhà đầu tư cá nhân và phi tài chính, những người thường tìm kiếm các giao dịch rõ ràng và hiệu quả hơn.

Bằng cách cải thiện thị trường chứng khoán thông qua các dịch vụ như vậy, nền kinh tế và hệ thống tài chính cũng có thể phát triển với các nguồn huy động vốn giá rẻ và phù hợp. Chức năng của công ty chứng khoán (1) Đối với doanh nghiệp phát hành chứng khoán Các công ty và tập đoàn thường có xu hướng huy động vốn thông qua thị trường chứng khoán bằng cách phát hành trái phiếu và cổ phiếu. Tuy nhiên, họ 1 Zvi Bodie, Alex Kane, Alan J. Marcus, Investment Global, McGraw-Hill, 2014.

4 chưa biết phương pháp để tiếp cận các nguồn đầu tư và xác định nguồn vốn thích hợp. Để giải quyết vấn đề này các công ty chứng khoán là nơi trung gian, dẫn dắt số vốn nhà rỗi của các nhà đầu tư đến các công ty đã tìm kiếm nguồn vốn, bằng cách phân tích và bảo lãnh chứng khoán. (2) Đối với nhà đầu tư, tổ chức cá nhân Các công ty chứng khoán có thể giúp các nhà đầu tư và tổ chức cá nhân giảm chi phí, thời gian giao dịch,nâng cao hiệu quả và chất lượng đầu tư thông qua dịch vụ môi giới và tư vấn tài chính. Giao dịch trực tiếp giữa người mua và người bán chứng khoán có thể có rủi ro và tốn thời gian, đặc biệt là khi giá chứng khoán thay đổi liên tục.

Vấn đề này có thể được giải quyết bởi các công ty chứng khoán, những người chuyên nghiệp trong việc kết nối cả hai hợp đồng giao dịch với giảm thời gian giao dịch. Bên cạnh đó, công ty có thể cung cấp phân tích và nghiên cứu để tìm ra khoản đầu tư phù hợp, giảm thiểu rủi ro và giảm thời gian giao dịch cho các nhà đầu tư cá nhân không chuyên nghiệp, hoặc thậm chí là khách hàng như quỹ tương hỗ, quỹ hưu trí, công ty bảo hiểm có ít việc làm trên thị trường.