Nâng Cao Hiệu Quả Cho Vay Doanh Nghiệp Lớn Tại Ngân Hàng Công Thương Hoàn Kiếm

Luận văn tốt nghiệp kinh tế nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp cải thiện kết quả cho vay đối với doanh nghiệp lớn tại chi nhánh ngân hàng công, điều tra thực trạng, phân tích số liệu,

• Tác giả: Ưng Việt Anh
• Trường học: Ngân Hàng Công Thương Hoàn Kiếm
• Chuyên ngành: Tín Dụng Ngân Hàng
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Cho Vay Doanh Nghiệp Lớn Tại Ngân Hàng Công Thương Hoàn Kiếm
• Loại tài liệu: Đề Tài Tốt Nghiệp
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN I: DOANH NGHIỆP LỚN VÀ HIỆU QUẢ CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP LỚN
• 1.1. Doanh nghiệp lớn
• 1.1.1. Khái niệm
• 1.2. Hoạt động của doanh nghiệp
• 1.3. Chu kỳ kinh doanh
• 1.4. Thị trường và cạnh tranh
• 1.5. Vai trò của doanh nghiệp lớn
• 1.6. Các doanh nghiệp lớn ở Việt Nam
• 2. PHẦN II: TÍN DỤNG NGÂN HÀNG VÀ VAI TRÒ CỦA TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP LỚN
• 2.1. Khái quát NHTM
• 2.2. Tín dụng NHTM
• 2.2.1. Chiết khấu thương phiếu
• 2.2.2. Thấu chi
• 2.2.3. Cho vay từng lần
• 2.2.4. Cho vay theo hạn mức
• 2.2.5. Cho vay luân chuyển
• 2.2.6. Cho vay trả góp
• SINH VIÊN: ƯNG VIỆT ANH MSSV: CQ440011

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nâng Cao Hiệu Quả Cho Vay Doanh Nghiệp Lớn

Trong bối cảnh nền kinh tế hiện đại, việc nâng cao hiệu quả cho vay doanh nghiệp lớn tại Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm trở thành một vấn đề cấp thiết. Các doanh nghiệp lớn không chỉ đóng góp vào sự phát triển kinh tế mà còn tạo ra nhiều việc làm và thu nhập cho xã hội. Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm cần có những chiến lược phù hợp để đáp ứng nhu cầu vay vốn của các doanh nghiệp lớn, từ đó tối ưu hóa quy trình cho vay và nâng cao hiệu quả hoạt động.

1.1. Định Nghĩa Doanh Nghiệp Lớn Trong Ngữ Cảnh Việt Nam

Doanh nghiệp lớn được xác định dựa trên nhiều tiêu chí như vốn đầu tư, quy mô lao động và doanh thu. Tại Việt Nam, doanh nghiệp lớn thường có vốn điều lệ trên 10 tỷ VND. Việc hiểu rõ định nghĩa này giúp ngân hàng xác định đúng đối tượng khách hàng tiềm năng.

1.2. Vai Trò Của Ngân Hàng Trong Việc Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Lớn

Ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho doanh nghiệp lớn. Các khoản vay từ ngân hàng không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động mà còn mở rộng quy mô sản xuất, từ đó tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

II. Thách Thức Trong Quy Trình Cho Vay Doanh Nghiệp Lớn

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng quy trình cho vay doanh nghiệp lớn tại Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm cũng gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay và sự hài lòng của khách hàng. Việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả cho vay.

2.1. Rủi Ro Tín Dụng Trong Cho Vay Doanh Nghiệp Lớn

Rủi ro tín dụng là một trong những thách thức lớn nhất mà ngân hàng phải đối mặt. Việc đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp lớn không hề đơn giản, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế biến động.

2.2. Quy Trình Thẩm Định Khách Hàng Còn Nhiều Hạn Chế

Quy trình thẩm định khách hàng hiện tại còn nhiều hạn chế, dẫn đến việc ngân hàng không thể đưa ra quyết định cho vay nhanh chóng và chính xác. Điều này có thể làm mất cơ hội cho cả ngân hàng và doanh nghiệp.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Cho Vay Doanh Nghiệp Lớn

Để nâng cao hiệu quả cho vay doanh nghiệp lớn, Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm cần áp dụng các phương pháp và chiến lược phù hợp. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình cho vay mà còn tăng cường mối quan hệ với khách hàng.

3.1. Cải Tiến Quy Trình Thẩm Định Tín Dụng

Cải tiến quy trình thẩm định tín dụng giúp ngân hàng đưa ra quyết định nhanh chóng và chính xác hơn. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong thẩm định sẽ giúp giảm thiểu thời gian và chi phí.

3.2. Đào Tạo Nhân Viên Về Kỹ Năng Tư Vấn Khách Hàng

Đào tạo nhân viên về kỹ năng tư vấn khách hàng là rất quan trọng. Nhân viên cần hiểu rõ nhu cầu của doanh nghiệp lớn để đưa ra giải pháp tài chính phù hợp, từ đó nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Việc áp dụng các phương pháp nâng cao hiệu quả cho vay doanh nghiệp lớn đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm đã ghi nhận sự gia tăng trong số lượng khách hàng và doanh thu từ hoạt động cho vay.

4.1. Kết Quả Từ Việc Cải Tiến Quy Trình Cho Vay

Sau khi cải tiến quy trình cho vay, thời gian xử lý hồ sơ đã giảm đáng kể, giúp ngân hàng thu hút nhiều doanh nghiệp lớn hơn. Điều này không chỉ tăng doanh thu mà còn nâng cao uy tín của ngân hàng.

4.2. Phản Hồi Từ Khách Hàng Về Dịch Vụ Cho Vay

Phản hồi từ khách hàng cho thấy sự hài lòng cao về dịch vụ cho vay. Doanh nghiệp lớn đánh giá cao sự nhanh chóng và hiệu quả trong quy trình cho vay, từ đó tạo dựng mối quan hệ lâu dài với ngân hàng.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Cho Vay Doanh Nghiệp Lớn

Kết luận, việc nâng cao hiệu quả cho vay doanh nghiệp lớn tại Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm là một nhiệm vụ quan trọng. Trong tương lai, ngân hàng cần tiếp tục cải tiến quy trình và áp dụng công nghệ mới để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Ngân hàng cần xác định rõ định hướng phát triển trong tương lai, tập trung vào việc cải thiện dịch vụ và mở rộng đối tượng khách hàng. Điều này sẽ giúp ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh trong thị trường.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Đổi Mới Công Nghệ

Đổi mới công nghệ sẽ là yếu tố quyết định trong việc nâng cao hiệu quả cho vay. Ngân hàng cần đầu tư vào công nghệ thông tin để tối ưu hóa quy trình và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đề tài "Nâng cao hiệu quả cho vay đối với doanh nghiệp lớn tại Chi nhánh Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm" được tác giả Ưng Việt Anh (MSSV: CQ440011) thực hiện dưới hình thức chuyên đề thực tập tốt nghiệp ngành Tài chính - Ngân hàng.

Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ giai đoạn Việt Nam tích cực mở cửa và chuẩn bị gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Trong thời kỳ này, nhiều doanh nghiệp có xu hướng sáp nhập hình thành các tập đoàn lớn nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh với các tập đoàn đa quốc gia. Nhóm doanh nghiệp lớn có quy mô vững chắc, hoạt động ổn định, bề dày kinh nghiệm và uy tín thị trường. Đối với các ngân hàng thương mại, doanh nghiệp lớn không chỉ chiếm tỷ trọng dư nợ cao nhất và mang lại nguồn doanh thu chủ lực, mà còn đem lại các mối quan hệ đối tác và nguồn thông tin kinh tế quan trọng. Từ quá trình thực tập tại Phòng Khách hàng Doanh nghiệp lớn thuộc Chi nhánh Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm, tác giả đã lựa chọn nghiên cứu thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đối với phân khúc này.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài bao gồm 3 nội dung chính:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về doanh nghiệp lớn, nghiệp vụ tín dụng ngân hàng thương mại và các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả cho vay doanh nghiệp lớn.
2. Phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh và hiệu quả cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp lớn tại Chi nhánh Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm giai đoạn 2003 - 2005; chỉ rõ những kết quả đạt được cùng các mặt tồn tại và nguyên nhân.
3. Đề xuất phương hướng, mục tiêu và các nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay doanh nghiệp lớn tại chi nhánh trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động cho vay và hiệu quả cho vay đối với nhóm khách hàng doanh nghiệp lớn của ngân hàng thương mại.
• Không gian nghiên cứu: Chi nhánh Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm (37 Hàng Bồ, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội).
• Thời gian nghiên cứu: Dữ liệu hoạt động kinh tế - tín dụng thu thập trong giai đoạn 3 năm từ 2003 đến 2005.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đề tài xây dựng nền tảng lý thuyết dựa trên các khái niệm chuẩn mực về phân loại quy mô doanh nghiệp và các nghiệp vụ tín dụng ngân hàng thương mại:

• Khái niệm và tiêu chí xác định doanh nghiệp lớn: Văn bản chỉ ra rằng định nghĩa doanh nghiệp lớn mang tính tương đối theo từng quốc gia và thời kỳ. Việc phân loại dựa trên:

  • Chỉ tiêu định lượng: Lượng vốn đầu tư máy móc dây chuyền, lực lượng lao động, quy mô sản xuất hoặc doanh thu.
  • Chỉ tiêu định tính: Cơ cấu tổ chức, bộ máy quản lý, ngành nghề kinh doanh và mức độ rủi ro.
  • Quy chuẩn quốc tế và Việt Nam: Tại Malaysia (trên 75 lao động hoặc vốn trên 1 triệu USD); Nhật Bản (khu vực sản xuất >300 người hoặc vốn >100 triệu Yên; bán buôn >100 người hoặc >30 triệu Yên; bán lẻ/dịch vụ >50 người hoặc >10 triệu Yên); Philippines (tổng tài sản >60 triệu Peso); Cộng đồng Kinh tế châu Âu EEC (trên 250 lao động, doanh thu >50 triệu EUR hoặc tổng tài sản >43 triệu EUR); tại Việt Nam thời điểm nghiên cứu là các doanh nghiệp có vốn điều lệ trên 10 tỷ VND (chiếm 7% tổng số doanh nghiệp nhưng đóng góp 69% giá trị sản lượng công nghiệp, 76% GDP và giải quyết trên 50% lao động cả nước).

• Các hình thức tín dụng ngân hàng thương mại: Chiết khấu thương phiếu, thấu chi, cho vay từng lần, cho vay theo hạn mức, cho vay luân chuyển, cho vay trả góp, cho vay gián tiếp, cho thuê tài sản (thuê - mua tài chính / Leasing) và bảo lãnh ngân hàng.

• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả cho vay doanh nghiệp lớn:

  • Tỷ trọng dư nợ cho vay doanh nghiệp lớn: $\frac{\text{Dư nợ cho vay DN lớn}}{\text{Tổng dư nợ cho vay}}$
  • Tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay doanh nghiệp lớn: $\frac{\text{Dư nợ cho vay DN lớn năm sau}}{\text{Dư nợ cho vay DN lớn năm trước}}$
  • Tỷ lệ nợ quá hạn cho vay doanh nghiệp lớn: $\frac{\text{Dư nợ quá hạn cho vay DN lớn}}{\text{Tổng dư nợ cho vay DN lớn}}$
  • Tỷ lệ dư nợ có tài sản đảm bảo: $\frac{\text{Dư nợ cho vay DN lớn có TSĐB}}{\text{Dư nợ cho vay DN lớn}}$
  • Vòng quay vốn tín dụng: $\frac{\text{Doanh số thu nợ DN lớn}}{\text{Dư nợ cho vay DN lớn bình quân}}$
  • Cơ cấu dư nợ theo kỳ hạn (ngắn hạn, trung và dài hạn) và theo thành phần kinh tế (DNNN, ngoài quốc doanh).
  • Tỷ trọng lợi nhuận và thu dịch vụ từ doanh nghiệp lớn trong tổng lợi nhuận ngân hàng.
  • Hiệu quả công tác thu hồi nợ.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả sử dụng là phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp, so sánh tuyệt đối và tương đối các chuỗi số liệu thứ cấp từ Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2003 - 2005 của Chi nhánh Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần I: Doanh nghiệp lớn và hiệu quả cho vay của ngân hàng đối với doanh nghiệp lớn

Tác giả phân tích đặc điểm hoạt động, chu kỳ kinh doanh và vai trò của doanh nghiệp lớn trong nền kinh tế. Doanh nghiệp lớn thường hoạt động trong các ngành trọng điểm (công nghiệp nặng, khai khoáng, năng lượng, luyện kim, viễn thông, giao thông, may mặc) với chu kỳ sản xuất ổn định, vốn đầu tư ban đầu lớn nhưng bộ máy cồng kềnh, độ linh hoạt kém hơn doanh nghiệp vừa và nhỏ khi thị trường biến động đột ngột.

Về số việc làm tạo ra theo ngành tại Việt Nam:

• Sản xuất: 632 nghìn người (chiếm 64%)
• Khai thác mỏ: 72 nghìn người (chiếm 75%)
• Xây dựng: 153 nghìn người (chiếm 49%)
• Sản xuất và phân phối điện, nước, ga: 221,5 nghìn người (chiếm 46%)
• Vận tải, viễn thông: 87 nghìn người (chiếm 44%)
• Dịch vụ bất động sản: 10,5 nghìn người (chiếm 28%)
• Nhà hàng, khách sạn: 9 nghìn người (chiếm 15%)
• Thương mại dịch vụ: 27 nghìn người (chiếm 12%)
• Tài chính tín dụng: 5 nghìn người (chiếm 11%)

Về mặt lý luận, hiệu quả cho vay được xem xét ở hai phương diện: hiệu quả kinh tế (tối đa hóa lợi nhuận tín dụng và dịch vụ trên cơ sở kiểm soát chi phí huy động và rủi ro) và hiệu quả xã hội (thúc đẩy tăng trưởng, giải quyết việc làm, cân bằng kinh tế vĩ mô). Các nhân tố tác động được chia thành 3 nhóm: môi trường vĩ mô (pháp lý, tỷ giá, lạm phát, lãi suất, tỷ lệ dự trữ bắt buộc), nhân tố từ phía doanh nghiệp (tình hình tài chính, tính trung thực, năng lực quản trị) và nhân tố từ phía ngân hàng (chiến lược kinh doanh, nền tảng công nghệ, đạo đức và trình độ cán bộ tín dụng).

Phần II: Thực trạng hoạt động tín dụng đối với các doanh nghiệp lớn tại Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm

Chi nhánh Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm tiền thân trực thuộc Ngân hàng Nhà nước TP. Hà Nội, tách ra hoạt động độc lập theo Chỉ thị số 218/CT ngày 13/3/1988. Theo Quyết định số 090/QĐ-HĐQT_NHCT1 ngày 04/6/2003, từ ngày 01/01/2004 chi nhánh chuyển đổi mô hình sang 11 phòng nghiệp vụ và 1 phòng giao dịch (tổng cộng 12 đơn vị trực thuộc) với quy mô 230 cán bộ nhân viên.

Chỉ tiêu kinh doanh toàn chi nhánh	Năm 2003	Năm 2004	Năm 2005
Tổng dư nợ (tỷ đồng)	900	930	1.100
Dư nợ ngắn hạn (tỷ đồng / %)	360 (40%)	232,5 (25%)	200 (18,2%)
Dư nợ trung và dài hạn (tỷ đồng / %)	540 (60%)	697,5 (75%)	900 (81,8%)
Dư nợ Doanh nghiệp Nhà nước (tỷ đồng / %)	630 (70%)	725,4 (78%)	880 (80%)
Dư nợ Ngoài quốc doanh (tỷ đồng / %)	270 (30%)	204,6 (22%)	220 (20%)
Dư nợ cho vay bằng VND (tỷ đồng)	657	651	890
Dư nợ cho vay bằng Ngoại tệ (tỷ đồng)	243	279	210
Lợi nhuận thu được (tỷ đồng)	41	50	68
Nợ quá hạn toàn chi nhánh (triệu đồng)	9.000	63	63

Khách hàng doanh nghiệp lớn của chi nhánh là các đơn vị có vốn điều lệ trên 10 tỷ VND, điển hình như: Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản Việt Nam, Tổng công ty Điện lực Việt Nam (cho vay Dự án đường dây 500kV), Tổng công ty Dầu khí Việt Nam (cho vay Dự án Đạm Phú Mỹ), Tổng công ty Lương thực miền Bắc, Tổng công ty Lắp máy Việt Nam, Công ty Chiếu sáng và Thiết bị Đô thị, Công ty Điện lực TP. Hà Nội.

Chỉ tiêu cho vay Doanh nghiệp lớn	Năm 2003	Năm 2004	Năm 2005
Dư nợ cho vay DN lớn (tỷ đồng)	780	820	1.000
Tỷ trọng dư nợ DN lớn trên tổng dư nợ (%)	86,9%	88,2%	90,9%
Dư nợ DN lớn bằng VND (tỷ đồng)	550	546,5	796
Dư nợ DN lớn bằng Ngoại tệ (tỷ đồng)	230	273,5	204
Dư nợ DN lớn ngắn hạn (tỷ đồng)	140	152,5	138
Dư nợ DN lớn trung và dài hạn (tỷ đồng)	640	667,5	862
Nợ quá hạn DN lớn (triệu đồng)	7.250	0	0
Lợi nhuận do DN lớn mang lại (triệu đồng)	33.500	41.400	56.200
Thu dịch vụ từ DN lớn (triệu đồng)	2.540	2.550	2.530

Đánh giá thực trạng tại chi nhánh:

• Thành tựu: Dư nợ doanh nghiệp lớn tăng trưởng liên tục từ 780 tỷ đồng (2003) lên 1.000 tỷ đồng (2005), chiếm tỷ trọng chi phối trên 80% tổng dư nợ; nợ quá hạn của nhóm khách hàng lớn giảm triệt để từ 7,25 tỷ đồng năm 2003 về 0 đồng trong hai năm 2004 và 2005; lợi nhuận do doanh nghiệp lớn đem lại chiếm trên 80% tổng lợi nhuận chi nhánh (đạt 56,2 tỷ đồng năm 2005); công tác thu nợ đạt và vượt mức 50 tỷ đồng/năm.
• Hạn chế:
  1. Cho vay doanh nghiệp lớn phần lớn không có tài sản bảo đảm hoặc giá trị tài sản bảo đảm không đáng kể do dựa vào uy tín truyền thống.
  2. Mức độ tập trung dư nợ quá cao vào khối doanh nghiệp lớn và Doanh nghiệp Nhà nước (chiếm 80% năm 2005), tiềm ẩn rủi ro hệ thống khi có biến động chính sách hoặc tiến trình cổ phần hóa.
  3. Cơ chế lãi suất chưa thực sự linh hoạt, còn áp dụng lãi suất ấn định chung của hệ thống, chưa cá biệt hóa theo mức độ rủi ro và khả năng sinh lời của từng khách hàng.
  4. Công tác tuyên truyền, quảng cáo trực tiếp còn hạn chế, phụ thuộc vào cấp trên.
  5. Hệ thống mạng và phần mềm bán lẻ đang thử nghiệm đôi lúc hoạt động chưa ổn định, gây ảnh hưởng đến việc truy cập và xử lý dữ liệu khách hàng.

Phần III: Các giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả cho vay doanh nghiệp lớn tại Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm

Tác giả trình bày phương hướng hoạt động năm 2006: duy trì tăng trưởng tín dụng đi đôi với an toàn, ưu tiên dự án đổi mới công nghệ và xuất khẩu, phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại (thanh toán qua thẻ ATM, trả lương qua tài khoản).

Các nhóm giải pháp cụ thể:

1. Nâng cao giá trị tài sản đảm bảo cho các khoản vay doanh nghiệp lớn: Tăng cường yêu cầu về tài sản đảm bảo hợp pháp đi kèm với các chính sách miễn giảm phí dịch vụ để bù đắp, giảm thiểu rủi ro mất vốn tín dụng quy mô lớn.
2. Tái cơ cấu danh mục cho vay: Chủ động điều chỉnh tỷ trọng, tăng dần tỷ trọng cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, mở rộng đối tượng ngoài quốc doanh nhằm phân tán rủi ro tín dụng khi các DNNN bước vào giai đoạn cổ phần hóa.
3. Thiết lập chính sách khách hàng và phân đoạn thị trường rõ ràng: Phân chia nhóm khách hàng theo các tiêu chí (doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu, doanh nghiệp có lượng tiền gửi lớn, doanh nghiệp tham gia quỹ bảo lãnh tín dụng, doanh nghiệp thuộc các hiệp hội) để áp dụng các gói ưu đãi về lãi suất, phí thanh toán và điều kiện thế chấp tương ứng; đồng thời phát triển khách hàng mới thông qua mạng lưới chuỗi đối tác của các khách hàng cũ.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính từ số liệu thực nghiệm

Nghiên cứu đã phản ánh bức tranh hoạt động tín dụng doanh nghiệp lớn của Chi nhánh Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm giai đoạn 2003 - 2005 với các chỉ số nổi bật:

• Quy mô dư nợ khách hàng lớn tăng trưởng 28,2% sau 2 năm (từ 780 tỷ đồng năm 2003 lên 1.000 tỷ đồng năm 2005).
• Tỷ trọng cho vay trung và dài hạn trong khối doanh nghiệp lớn chiếm ưu thế vượt trội, tăng từ 82% (640 tỷ đồng năm 2003) lên 86,2% (862 tỷ đồng năm 2005), phục vụ trực tiếp các công trình trọng điểm quốc gia như Đường dây 500kV và Dự án Đạm Phú Mỹ.
• Xử lý nợ xấu thành công khi đưa tỷ lệ nợ quá hạn của phân khúc doanh nghiệp lớn từ 7,25 tỷ đồng năm 2003 về mức 0 đồng trong hai năm 2004 và 2005.
• Đóng góp lợi nhuận từ doanh nghiệp lớn tăng từ 33,5 tỷ đồng (2003) lên 56,2 tỷ đồng (2005), giữ vai trò nguồn thu huyết mạch cho toàn chi nhánh.

Đóng góp thực tiễn của đề tài

Đề tài cung cấp hệ thống đánh giá định lượng chi tiết về thực trạng tín dụng tại một chi nhánh ngân hàng thương mại nhà nước trong giai đoạn chuyển đổi cơ cấu kinh tế. Tác giả đã thẳng thắn chỉ ra các nút thắt rủi ro đặc thù của phân khúc khách hàng lớn (cho vay tín chấp dựa trên quan hệ truyền thống, cơ cấu thiếu đa dạng) và đề xuất các giải pháp kỹ thuật có tính ứng dụng sát với thực tế tại đơn vị thực tập.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi số liệu dừng lại ở giai đoạn 2003 - 2005 tại một chi nhánh duy nhất (Hoàn Kiếm), chưa bao quát toàn bộ hệ thống Ngân hàng Công thương Việt Nam. Các phân tích chủ yếu dựa trên thống kê mô tả, chưa áp dụng các mô hình kinh tế lượng hoặc mô hình chấm điểm tín dụng hiện đại (Credit Scoring) để lượng hóa xác suất vỡ nợ.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá rủi ro tín dụng doanh nghiệp lớn trong bối cảnh các Tổng công ty, Tập đoàn Nhà nước hoàn tất cổ phần hóa; nghiên cứu tác động của các cam kết mở cửa thị trường tài chính ngân hàng hậu gia nhập WTO đến tính cạnh tranh lãi suất và dịch vụ ngân hàng bán buôn.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh đang thực hiện khóa luận, chuyên đề tốt nghiệp về đề tài quản trị tín dụng, thẩm định dự án cho vay doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhà nước.
• Cán bộ tín dụng, chuyên viên thẩm định tại các ngân hàng thương mại trong việc tham khảo phương pháp phân đoạn thị trường khách hàng doanh nghiệp, cân đối tỷ trọng kỳ hạn dư nợ và quản lý tài sản bảo đảm.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tiêu chí xác định doanh nghiệp lớn tại Việt Nam được tác giả sử dụng trong chuyên đề là gì?
Trong chuyên đề, tác giả nêu rõ tại Việt Nam ở thời điểm nghiên cứu, doanh nghiệp lớn được phân loại là những doanh nghiệp có vốn điều lệ từ 10 tỷ VND trở lên. Nhóm này chiếm khoảng 7% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động nhưng tạo ra 69% giá trị sản lượng công nghiệp, 76% GDP và giải quyết hơn 50% lực lượng lao động cả nước.

2. Khách hàng doanh nghiệp lớn tiêu biểu của Chi nhánh NHCT Hoàn Kiếm gồm những đơn vị nào?
Các khách hàng lớn có vốn điều lệ trên 10 tỷ VND có quan hệ tín dụng với chi nhánh gồm: Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản Việt Nam, Tổng công ty Điện lực Việt Nam (cho vay Dự án 500kV), Tổng công ty Dầu khí Việt Nam (Dự án Nhà máy Đạm Phú Mỹ), Tổng công ty Lương thực miền Bắc, Tổng công ty Lắp máy Việt Nam, Công ty Điện lực TP. Hà Nội, Công ty Chiếu sáng và Thiết bị Đô thị.

3. Tình hình nợ quá hạn của nhóm doanh nghiệp lớn tại chi nhánh diễn biến như thế nào qua các năm?
Năm 2003, nợ quá hạn của nhóm doanh nghiệp lớn tại chi nhánh là 7,25 tỷ đồng (chiếm phần lớn trong tổng số 9 tỷ đồng nợ quá hạn toàn chi nhánh). Sang năm 2004 và 2005, sau khi xử lý dứt điểm khoản nợ tồn đọng, nợ quá hạn của nhóm khách hàng doanh nghiệp lớn được duy trì ở mức 0 đồng (trong khi toàn chi nhánh chỉ còn 63 triệu đồng nợ quá hạn).

4. Vì sao cho vay doanh nghiệp lớn tại chi nhánh tập trung chủ yếu vào trung và dài hạn?
Do đặc thù hoạt động sản xuất kinh doanh của các tập đoàn, doanh nghiệp lớn thường gắn với các dự án xây dựng hạ tầng, mua sắm máy móc thiết bị và dây chuyền công nghệ có chu kỳ kinh doanh dài và vòng quay vốn chậm. Dư nợ trung - dài hạn khối doanh nghiệp lớn tại chi nhánh chiếm tỷ trọng từ 81,4% đến 86,2% tổng dư nợ cho vay doanh nghiệp lớn trong giai đoạn 2003 - 2005.

5. Điểm hạn chế lớn nhất trong công tác cho vay doanh nghiệp lớn được tác giả nhấn mạnh là gì?
Hạn chế lớn nhất là tình trạng cho vay không có tài sản bảo đảm hoặc giá trị tài sản bảo đảm không đáng kể do dựa vào quan hệ truyền thống và uy tín lâu năm của các Doanh nghiệp Nhà nước lớn. Điều này dẫn đến nguy cơ rủi ro cao cho chi nhánh nếu doanh nghiệp gặp sự cố kinh doanh hoặc biến động chính sách vĩ mô.

---

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp của tác giả Ưng Việt Anh đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về tín dụng doanh nghiệp lớn và phân tích chi tiết dữ liệu thực tế tại Chi nhánh Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm giai đoạn 2003 - 2005. Kết quả nghiên cứu cho thấy chi nhánh đạt hiệu quả kinh doanh cao với quy mô dư nợ doanh nghiệp lớn đạt 1.000 tỷ đồng, lợi nhuận đạt 68 tỷ đồng và kiểm soát tốt nợ quá hạn. Đồng thời, công trình đã đề xuất 3 nhóm giải pháp thực tiễn về hoàn thiện tài sản bảo đảm, tái cơ cấu danh mục cho vay và phân đoạn khách hàng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho đơn vị trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP LỜI NÓI ĐẦU Trong thời kỳ mở cửa hiện nay, đặc biệt với sự chuẩn bị cho việc ra nhập Tổ chức thương mại thế giới WTO, ngày càng nhiều các doanh nghiệp có xu hướng sát nhập thành tập đoàn lớn mạnh nhằm tạo tiềm lực cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài vốn là những tập đoàn lớn và mang tính đa quốc gia. Các doanh nghiệp lớn thường có quy mô vững chãi có thể đứng vững và hoạt động tốt trong điều kiện nền kinh tế ổn định, hoạt động của họ là ổn định, có độ an toàn cao,có bề dày kinh nghiệm, có uy tín trên thị trường và có mức tăng trưởng đều đặn. Trong tương lai gần, số lượng các doanh nghiệp lớn sẽ tăng mạnh vì vậy các ngân hàng thương mại cần có sự chuẩn bị để đáp ứng tốt nhất cho đối tượng khách hàng đầy tiềm năng này. Lợi ích của các doanh nghiệp lớn đối với ngân hàng không chỉ là chiếm dư nợ nhiều nhất, cho ngân hàng nguồn doanh thu cao nhất so với các nhóm khách hàng khác mà còn các mối quan hệ và đặc biệt là các nguồn thông tin khác.

Sau quá trình nghiên cứu và thực tập tại phòng khách hàng doanh nghiệp lớn tại Chi nhánh Ngân hàng Công Thương Hoàn Kiếm, em thấy đây là vấn đề thiết thực và có ý nghĩa thực tiễn cao, vì vậy em chọn đề tài : “ Nâng cao hiệu quả cho vay đối với doanh nghiệp lớn tại Chi nhánh Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm” làm đề tài tốt nghiệp của mình. Bài viết gồm ba phần: - Phần I : Doanh nghiệp lớn và hiệu quả cho vay của ngân hàng đối với doanh nghiệp lớn. - Phần II : Thực trạng hoạt động cho vay đối với các doanh nghiệp lớn tại Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm. - Phần III: Các giảp pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả cho vay doanh nghiệp lớn tại Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm.

SINH VIÊN : ƯNG VIỆT ANH 1 MSSV : CQ440011 Luan van CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP Phần I : DOANH NGHIỆP LỚN VÀ HIỆU QUẢ CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP LỚN. I, Doanh nghiệp lớn : 1. Khái niệm Mỗi một quốc gia có sự khác nhau về điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội cũng như pháp luật nên cách phân chia quy mô của doanh nghiệp vì thế cũng khác nhau. Một doanh nghiệp đặt trong điều kiện kinh tế của nước này là doanh nghiệp nhỏ nhưng trong điều kiện kinh tế của nước khác lại là doanh nghiệp lớn.

Vì vậy khi nói đến doanh nghiệp lớn thì ta nên xác định rõ doanh nghiệp đó đang ở trong môi trường kinh tế nào, ở thời điểm nào. Nói một cách khác, ta chỉ có thể xác định được đó là doanh nghiệp lớn khi đặt nó trong một quốc gia cụ thể, tại một thời điểm nhất định.Việc đưa ra một định nghĩa chính xác về doanh nghiệp lớn cho riêng mình có một ý nghĩa quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế của mỗi quốc gia. Thông thường, định nghĩa về doanh nghiệp lớn dựa trên một nhóm các chỉ tiêu định tính và định lượng trong đó các chỉ tiêu định lượng đóng vai trò quyết định phân biệt doanh nghiệp lớn với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Có ba chỉ tiêu định lượng thường được dùng độc lập hoặc kết hợp với nhau để xác định tính chất lớn của doanh nghiệp: * Lượng vốn đầu tư vào máy móc dây chuyền sản xuất.

* Lực lượng lao động. * Quy mô sản xuất hoặc doanh thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh. Về mặt định tính, các chỉ tiêu thường được xem xét là cơ cấu của doanh nghiệp, số người quản lý, người ra quyết định, ngành nghề kinh doanh và rủi ro có thể xảy ra. Đối với hầu hết các nước trên thế giới sự phân loại hình thức doanh nghiệp lớn không liên quan đến hình thức sở hữu cũng như tư cách pháp nhân của doanh nghiệp, tức là khái niệm sẽ được áp dụng SINH VIÊN : ƯNG VIỆT ANH 2 MSSV : CQ440011 Luan van CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP chung cho doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh, công ty liên doanh.

Dưới đây là một số định nghĩa của các quốc gia tiêu biểu của châu Á và thế giới về doanh nghiệp lớn: Malaixia: Doanh nghiệp được coi là doanh nghiệp lớn nếu doanh nghiệp đó có nhiều hơn 75 công nhân viên, không kể người làm bán thời gian hoặc có số vốn cổ phần nhiều hơn 1 triệu USD. Nhật Bản: Việc phân loại lớn được tiến hành một cách tỷ mỷ cẩn thận: Khu vực Quy mô lao động/ Vốn Sản xuất, khai thác và chế biến >300 người/ 100 triệu Yên Ngành bán buôn >100 người/ 30 triệu Yên Bán lẻ và dịch vụ >50 người/ 10 triệu Yên Philippine: Doanh nghiệp được coi là doanh nghiệp lớn khi tổng tài sản của doanh nghiệp nhiều hơn 60 triệu P. Các nước thuộc cộng đồng kinh tế châu Âu (EEC): Doanh nghiệp có quy mô lớn nếu doanh nghiệp đó có nhiều hơn 250 lao động, doanh thu hàng năm vượt quá 50 triệu EUR, hoặc tổng giá trị tài sản vượt quá 43 triệu EUR. Tại Việt Nam các doanh nghiệp được coi là lớn nếu vốn điều lệ của doanh nghiệp đó nhiều hơn 10 tỷ VND.

Mặc dù khái niệm doanh nghiệp lớn ở mỗi quốc gia là khác nhau, nhưng ta có thể kết luận rằng thuật ngữ doanh nghiệp lớn là bao hàm một tập hợp các thực thể kinh tế có quy mô lớn nếu xét tren phương diện vốn và lao động so với mặt bằng phát triển chung của nền kinh tế ở mỗi quốc gia nhất định. SINH VIÊN : ƯNG VIỆT ANH 3 MSSV : CQ440011 Luan van CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP 2.1 Hoạt động của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp lớn thường là các doanh nghiệp đã hoạt động lâu năm trên thị trường do đó hoạt động của doanh nghiệp lớn thường ổn định, tăng trưởng đều đặn và ít biến đổi. Các doanh nghiệp lớn với quy mô vững chãi của mình có thể đứng vững và hoạt động tốt trong điều kiện nền kinh tế cạnh tranh mạnh mẽ.

Nếu như những doanh nghiệp vừa và nhỏ với độ linh hoạt cao của mình dễ dàng thích nghi với những biến động của của nền kinh tế thì doanh nghiệp lại gặp rất nhiều khó khăn trong vấn đề này. Doanh nghiệp lớn thường có một hệ thống sản xuất lớn nên khi nền kinh tế biến động thì bộ máy sản xuất cồng kềnh như vậy sẽ không dễ dàng thay đổi để thích nghi với thị trường. Bên cạnh đó doanh nghiệp lớn cũng gặp phải một số khó khăn đó là: bộ máy quản lý nặng nề, thay đổi chậm đối với những thay đổi đột ngột của thị trường. Với ưu thế về quy mô và nguồn lực rất lớn của mình nên doanh nghiệp lớn có thể tham gia vào hầu hết các ngành nghề trong nền kinh tế mà chủ yếu là các ngành nghề quan trọng của quốc gia như: công nghiệp nặng, khai thác khoáng sản, luyện kim, ngân hàng tài chính, bảo hiểm, may mặc.

Các ngành vừa nêu trên là các ngành nghề quan trọng bậc nhất của mỗi quốc gia. Về dịch vụ các doanh nghiệp lớn thường tập trung vào các lĩnh vực như: vận tải liên tỉnh và quốc tế, bảo hành chăm sóc khách hàng, các dịch vụ viễn thông. Thương mại cũng là một thế mạnh của doanh nghiệp lớn: tham gia phân phối sản phẩm, mua nguyên vật liệu trong nước và nước ngoài…Các ngành nghề được nêu ở trên đều là các ngành nghề có số vốn đầu tư ban đầu rất lớn, công nghệ sử dụng cao và độ chính xác lớn, lao động sử dụng thường là lao động có tay nghề cao và lượng sử dụng lao động rất nhiều. SINH VIÊN : ƯNG VIỆT ANH 4 MSSV : CQ440011 Luan van CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP 2.3 Chu kỳ kinh doanh Không giống như các doanh nghiệp vừa và nhỏ có chu kỳ kinh doanh theo mùa, chớp thời cơ nhanh chóng và không ổn định, chu kỳ kinh doanh của các doanh nghiệp lớn thường diễn ra đều đặn và độ ổn định cao.

Việc lập chiến lược phát triển dài hạn cho doanh nghiệp lớn là rất quan trọng và không thể bỏ qua. Các doanh nghiệp lớn thường tập trung vào một số dạng sản phẩm và dịch vụ sau: * Các sản phẩm làm nguyên liệu đầu vào cho quá trình sản xuất với chức năng là nguyên vật liệu chính của quá trình sản xuất, thường là bộ phận chính của chi tiết lớn trong các ngành: cơ khí, tự động hoá, công nghiệp ô tô, máy bay… Sản phẩm loại này có hàm lượng kỹ thuật rất cao và rất quan trọng. * Các sản phẩm cung cấp năng lượng cho quá trình sản suất như: than, dầu khí, xăng, ga… * Các sản phẩm tiêu dùng thiết yếu như: may mặc, vật liệu xây dựng… * Các sản phẩm dịch vụ như: dịch vụ ngân hàng, bảo hiểm, bưu chính viễn thông… Các sản phẩm dịch vụ này được coi là mạch máu của nền kinh tế mỗi quốc gia.4 Thị trường và cạnh tranh. Do các sản phẩm của các doanh nghiệp lớn là các sản phẩm thiết yếu rất quan trọng của nền kinh tế nên khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp lớn là rất cao.

Các doanh nghiệp lớn thường gặp phải sự cạnh tranh của các doanh nghiệp lớn trong nước cũng như nước ngoài do các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nước không có đủ nguồn lực để cạnh tranh. Thị trường về hàng hoá của các doanh nghiệp lớn rất rộng từ thành thị đến nông thôn, từ người giàu đến người nghèo.vì các sản phẩm của doanh nghiệp thường là các sản phẩm thiết yếu cho cuộc sống. SINH VIÊN : ƯNG VIỆT ANH 5 MSSV : CQ440011 Luan van CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP 3. Vai trò của doanh nghiệp lớn.

Doanh nghiệp lớn là một đơn vị kinh doanh không phụ thuộc vào thành phần sở hữu nhưng ở Việt Nam rất nhiều doanh nghiệp lớn là các doanh nghiệp Nhà nước. Trong thời gian qua, doanh nghiệp lớn đã có mặt ở hầu hết các ngành nghề, các lĩnh vực của nền kinh tế và giữ vai trò quan trộng thể hiện ở một mặt sau: * Doanh nghiệp lớn chiếm vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân nắm giữ những ngành then chốt, có những ngành độc quyền. Trong nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, các doanh nghiệp lớn vẫn giữ vai trò chủ đạo bởi nó vẫn tồn tại và phát triển được ở những ngành, những lĩnh vực then chốt của nền kinh tế. Do nắm giữ một số ngành, lĩnh vực độc quyền nên những thay đổi trong chính sách kinh doanh của các doanh nghiệp này sẽ làm ảnh hưởng rất lớn đến nền kinh tế.