CHƯƠNG 1: MOT SÓ VAN ĐÈ LÝ LUẬN VE BẢO HIEM TAI NẠN LAO ĐỌNG, BỆNH NGHE NGHIEP VÀ SỰ DIEU CHỈNH CUA PHÁP LUAT 1.1, Mật số van đề lý luận về bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp 1. Khái uiệm tai nan lao động, bệuh nghề ughiệp và bao hiểm tai nan lao động, bệnh ughé ughiệp 1.111 Khai niệm tai nạn lao động bệnh nghề nghiệp - Tai nan lao động TNLD co thể xảy ra bat cứ lúc nào, luôn luôn tiềm ẩn trong quá trình lao động, sin xuất ở mọi đối tương, moi ngành nghệ và moi quốc gia. TNLD gây ra thiệt hại lớn về người và của cho NLD, đồng thời ảnh hưởng tới quá trình sản xuất, Vì thé, TNLD là một trong những môi quan tam hang đầu của mai quốc ga Co kha nhiéu quan điểm khác nhau về TNLĐ. Từ việc phân tích các khái niém khác nhau về TNLĐ, ta có thé rút ra nhũng đặc điểm chung để nhận biết về TNLD ILO định nghĩa về TNLĐ như sau: TNLD là tai nạn xây ra gây tác hai đến cơ thé NLD, do tác động của yếu tô nguy hiểm và có hai trong sản xuất, Theo Từ dién Bách khoa toàn thư Việt Nam, TNLD là tai nan bắt ngờ xảy ra do lao động hay trong quá trình lao động.
có thé gay từ vong hoặc gây cho cơ thé tén thương hoặc một rồi loan chức năng vĩnh viễn hay tạm thời id Pháp luật Việt Nam đưa ra về định nghĩa TNLD, cụ thé tại Khoản 8 Điều3 Luật ATV SLĐ 2015: “TNLD là tai nan gây tốn thương cho bat ki bộ phân, chức năng nào của cơ thé hoặc gây từ vong cho NLD, xảy ra trong quá trình lao động gắn lién với việc thực hiện công việc, nhiềm vụ lao động ” Trước do khoản1 Điều 142 Bộ luật lao động năm 2012 cũng đưa ra định ngiữa tương tự định ngiấa tại khoản 8 Điều3 Luật ATVSLĐ. Các khái niém nêu trên tuy có những cách diễn dat khác nhau về mat ngôn từ nhung đều có điểm chung, đó là tai nạn xây ra được coi là TNLĐ có 3 dâu hiệu nhân. biết sau: Một là, TNLD là những tại nạn thường xây ra bat ngờ; Hai là, TNLD xảy ra trong quá trình làm việc, gắn liên với việc thực hiện công việc, nhiệm vụ ma NLD thực hiện theo quy định của pháp luật, Ba 1a, tai nạn đó gây ra hậu quả cho NLD, có ` Tổ aie Lao ding quốc tỉ, Công ước 102 năm 1952, Công tước 121 nim 1964, Khuyên nghĩ 164 năm 1981, Thuyền ngụ 194 nim 2002, Công ước 187 năm 2006. É : NA: * Trung tìm từ điền học (2013), Từ điển Sách khoa toàn tue Vist Nem, tip 1, NXB Từ din Bich Khoa 6 thể là tử vong hoặc lam tổn thương đến một bô phân, chức năng nao đó của cơ thể, khiến NLD không hoat động tình thường được TNLD có thé bắt nguồn từ nhiêu yêu tô khác nhau, bao gồm: yêu td kỹ thuật snư thiêu thiết bị và đụng cụ may móc, vi phạm các quy định về an toàn, yếu tô tổ chức do phía NSDLD, chẳng hạn như việc sắp xếp không gian sản xuất khéng hợp lý, không gian làm việc han chê, chế độ làm việc và nghỉ ngơi không day đủ, thiêu sự giám sát và kiểm tra, yêu tổ liên quan dén môi trường làm việc nhy điều kiện lam việc khắc nghiét, ô nhiễm và sự hiện điện của các chat độc hai vượt quá giới hạn cho phép; cùng với đó là những van đề về sức khỏe, thé chất, tâm lý và théi độ chủ quan từ phía NLD, bao gồm việc không tuân thủ kỹ luật lao động hoặc không sử dụng đúng trang bị bảo hộ cá nhân.
Như vậy, TNLD có thé được biểu như sau: TNLD là những tai nạn bat ngờ gây tử vong hoặc gây ra tổn thương, ảnh hưởng xâu đền sức khỏe NLD xảy trong quá trình lao đông, gắn liên với công việc lao đông. - Bệnh ughé ughiệp Khá tương đông như TNLĐ, BNN cũng xuất hiện gắn liên với quá trình lao đông sản xuất của con người, 1a một trong những rủi ro nghề nghiệp có thể gặp phải, BNN cũng có nliéu quan điểm, định ngiĩa khác nhau. Theo quy định của Tổ chức lao động quốc tê (ILO), một bệnh ma NLD mắc phải do ảnh hưởng của của một yêu tô có hại nào đó trong quá trình làm việc của minh được coi là BNN. Các yêu tô ảnh hưởng nay có tính chat thường xuyên và kéo dài gây nên sự tích lũy tiêm tàng về bệnh tật cho cơ thé Khoản9 Điều3 Luật ATVSLĐ cũng đưa ra định nghĩa về BNN như sau: “BNN là bệnh phát sinh do điêu kiên lao động có hại của nghề nghiệp tác đồng đối với NIĐ“ BNN không phải 14 mét loại bệnh lý thông thường ma moi người thường mắc phải do di truyền hoặc môi trường sông và xã hội.
Thay vào đó, nó bat nguồn từ "yêu tô nghệ nghiệp". Rõ ràng các BNN phát triển do tiếp xúc với các yêu tô độc hai trong môi trường lam việc ảnh hưởng đến sức khỏe của NLD. Các dau hiệu của BNN bao gom việc bệnh xuất hién trong quá trình lam việc, khi NLD đang thực hiện các công việc hoặc nhiệm vụ trong một môi trường có điều kiện lam việc gây hại cho sức khỏe. Trong khi TNLĐ thường dé dang nhận biết qua các tan thương bên ngoài cơ thé, thì T tổn thương do BNN thường ân giâu bên trong, khó phát hiện và thường mat một thời gian dé nhận biết BNN có thé phát triển đột ngột hoặc dan dân và đôi khi không thé chữa khỏi, dé lại các di chứng lâu dai.
Tuy nhiên, chỉ những bệnh phát triển trong qua trình làm việc và được pháp luật công nhận trong danh mục BNN mới được xem là BNN. Các nguyên nhân chính gây ra BNN bao gam lam việc trong các điều kiện khí hau không thoải mái, ánh sáng yêu, tiéng ôn lớn vượt qua giới han cho phép, hoặc lam việc trong môi trường có đô rung động cao đều đặn, tat cd đều ảnh lưởng tiêu cực đền. NLD cũng có thê tiếp xúc thường xuyên với bụi công nghiệp như bụi than, bui quảng phóng xa, bụt crom, hoặc phải làm việc trong môi trường có chat độc hại, tiếp xúc lâu dai với hóa chất gây kích ứng như nhựa, dung môi, dau mé, khoáng sẵn, son, v. Điêu kiên lâm việc bao gôm tiếp xúc với bức xa, chat phóng xa, dong vị phóng xa, hoặc phải làm việc thường xuyên đưới tác động của các bức xa năng lượng cao nhu tia hông ngoại, tia dong điện tân số cao cũng là nguyên nhân gây bénh.
Như vay, BNN co thể được hiéu như sau: BNN 1a những bệnh lý phát sinh mang đặc trưng của nghệ nghiệp hoặc liên quan tới nghệ nghiệp, do tiép xúc lâu dai hoặc ngắn hạn với các yêu tô có hại tai nơi lâm việc.112 Khai niệm bảo hiểm tai nạn lao động bệnh nghề nghiệp Đối với NLĐ, TNLĐ, BNN làm cho họ giảm sút sức khỏe, suy giảm khả năng, lao động một cách bất ngờ dan dén giảm hoặc mất nguồn thu nhập đột ngột từ lao đông. Nhiều trường hợp sau khi bị TNLĐ, BNN, họ không có khả năng tư phục vụ bản thân, trở thành gánh nặng cho gia đính TNLĐ, BNN không chỉ gây ra những hậu qua to lớn cho NLD và gia đính họ, mà còn có những tác động xâu đến NSDLD, đến kinh tê - xã hội của địa phương, quốc gia. Vì thé, từ rât lâu, các quốc gia trên thé giới đá đề ra nhiều biện pháp khắc phục tình trạng trên Một trong những biện pháp đó chính là bảo hiém TNLĐ, BNN. Trên thé giới, bão hiểm TNLĐ, BNN re đời từ rất sớm.
Bảo hiém TNLĐ, BNN & Công hòa Liên bang Đức có nguén gộc từ cuối thê ky 19, dưới thời Ky hoàng Bismarck, người được coi là cha dé của hệ thống BHXH hiện đại. Do những ưu việt của loai bảo hiểm nay trong việc bảo đảm đời sóng cho NLD và gia đính ho trong thời gian gặp rủi ro, nên sau đó bảo hiểm TNLD, BNN da phat trién dan sang các quốc gia khác. Đến nay, bảo hiểm TNLD, BNN được hầu hết các quốc gia trên thé giới ghi nhận. Ở Việt Nam, ngay từ sau khi giành được chính quyền Tháng Tám năm 1945, Chính phủ lâm thời Việt Nam dân chủ công hòa đã quan tâm dén chính sách BHXH đổi với NLD, trong đó có bảo hiểm TNLĐ, BNN.
Ở mỗi giai đoan lich sử khác nhau, quy đính về bảo hiểm TNLĐ, BNN khác nhau. Song điểm chung là đều đưa ra khái niém TNLĐ xuất phát từ sự kiên thực tế của NLD khi bị TNLĐ, BNN. Do là khi bị TNLD, BNN, NLD sẽ bị mất hoặc giảm thu nhập tử lao động, mặt khác các chi phi cho đời sông hang ngày tăng lên đột xuất, từ đó mà nhu câu chia sẽ rủi ro của NLD và gia đính ho trong các trường hợp này trở nên cap thiết. Trong đó, NSDLD, bên sử dung sức lao động của NLD có trách nhiệm lớn trong van dé nay và can thiét chia sé nhiing khó khăn với NLD Bảo hiém TNLD, BNN có thể được hiểu theo nhiêu ng†ĩa khác nhau.
Theo nghia rộng, bao hiém TNLD, BNN là chế đô bao hiểm nham bù đắp hoặc thay thé thu nhập từ lao động của NLD khi bị TNLD, BNN mà bị giảm hoặc mat khả nang lao động. Theo ngiía nay thì bảo hiém TNLD, BNN của NLD không chỉ được đâm bảo từ quỹ bảo hiểm ma còn được đảm bão từ chính NSDLD. NSDLĐ phải chiu trách nhiệm thanh toán các khoản: mét phân viện phí, thuốc và trả lương cho NLD trong thời gian NLD nghỉ việc điều trị (từ khi sơ cứu, cấp cứu đến khi điều trị ôn dink). Theo nghĩa hep, bảo hiém TNLD là một trong các chê độ của BHXH bắt buộc, do quỹ BHXH chi trả nhằm bù đắp một phân hoặc thay thé thu nhập cho NLD khi bi giảm hoặc mật thu nhập do giảm hoặc mật khả năng lao động từ nguyên nhân bị TNLĐ, BNNÌ.
Từ những phân tích trên, có thê hiểu bão liếm TNLD, BNN là chế đô bảo hiém nhằm bảo dam thay thê hoặc bù đắp một phân thu nhập của NLD trước những rủi ro có nguyên nhân xuất phát từ TNLĐ, BNN, trên cơ sở đóng vào quỹ BHXH 1. ¥ughia của bao liểm tai nan lao động, bệnh nghề nghiệp Bảo hiém TNLĐ, BNN mang nhiều ý nghiia đối với các bên trong quan hệ lao đông cũng như đôi với xã hội, điều đó được thê hiện trên các khía cạnh: - Đối với NLD: 3 tường Đại học Luật Hi Nội, Giáo rink Luật an sinh x N:© Twpháp, Ha Nội,2023,tr. 9 Bảo hiểm TNLĐ, BNN đâm bão én định thu nhập cho NLD khi xảy ra rủi ro do TNLĐ, BNN.