Khóa luận nâng cao chất lượng tín dụng cho DNVVN tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải - Chi nhánh Đống Đa

Luận văn phân tích nâng cao chất lượng tín dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thương mại cổ phần hàng hải chi nhánh Đống Đa.

• Người hướng dẫn: TS. Cao Thị Ý Nhi
• Trường học: Đại học Kinh tế quốc dân
• Đề tài: Nâng cao chất lượng tín dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng Hàng Hải Đống Đa
• Loại tài liệu: khóa luận
• Địa điểm: Đống Đa

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái quát về doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.2. Đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.2.1. Các DNVVN chiếm số lượng lớn trên thị trường với tốc độ gia tăng cao
• 1.2.2. DNVVN có tính năng động, linh hoạt cao trước những thay đổi của thị trường
• 1.2.3. Trình độ công nghệ còn lạc hậu
• 1.2.4. Thương hiệu của DNVVN còn yếu kém
• 1.2.5. Năng lực quản lý thấp
• 1.2.6. Vị thế của DNVVN trên thị trường thấp
• 1.3. Vai trò của doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nền kinh tế hiện nay
• 1.3.1. Đóng góp một phần lớn vào sự gia tăng thu nhập quốc dân
• 1.3.2. Góp phần giải quyết công ăn việc làm
• 1.3.3. Khai thác và phát huy tốt các nguồn lực tại chỗ
• 1.3.4. Tạo ra môi trường cạnh tranh, thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển có hiệu quả hơn
• 1.3.5. Hình thành và phát triển đội ngũ các nhà kinh doanh năng động
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP HÀNG HẢI – CHI NHÁNH ĐỐNG ĐA
• 2.1. Khái quát về ngân hàng TMCP Hàng Hải – Chi nhánh Đống Đa
• 2.2. Giới thiệu chung về Ngân hàng TMCP Hàng Hải – Chi nhánh Đống Đa
• 2.3. Tình hình hoạt động kinh doanh của ngân hàng TMCP Hàng Hải – chi nhánh Đống Đa
• 2.3.1. Công tác huy động vốn
• 2.3.2. Hoạt động sử dụng vốn
• 2.3.3. Hoạt động kinh doanh ngoại tệ
• 2.3.4. Nghiệp vụ thanh toán quốc tế
• 2.4. Thực trạng chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải – chi nhánh Đống Đa
• 2.4.1. Thực trạng hoạt động tín dụng đối với DNVVN
• 2.4.2. Thực trạng chất lượng tín dụng đối với DNVVN
• 2.4.3. Tình hình cho vay các DNVVN tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải – chi nhánh Đống Đa
• 2.4.4. Tình hình nợ quá hạn đối với DNVVN tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải – chi nhánh Đống Đa
• 2.4.5. Vòng quay vốn tín dụng
• 2.4.6. Hiệu quả hoạt động cho vay
• 2.5. Đánh giá chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Hàng Hải – chi nhánh Đống Đa
• 2.5.1. Kết quả đạt được
• 2.5.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.5.2.1. Nguyên nhân dẫn đến hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG TMCP HÀNG HẢI – CHI NHÁNH ĐỐNG ĐA
• 3.1. Định hướng tín dụng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Hàng Hải – Chi nhánh Đống Đa trong thời gian tới
• 3.2. Mục tiêu trong năm tới của ngân hàng TMCP Hàng Hải – Chi nhánh Đống Đa
• 3.3. Nhiệm vụ để hoàn thành mục tiêu đã đặt ra
• 3.4. Định hướng phát triển hoạt động tín dụng
• 3.5. Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Hàng Hải – Chi nhánh Đống Đa
• 3.5.1. Đa dạng hóa loại hình tín dụng đối với DNVVN
• 3.5.2. Nâng cao chất lượng tín dụng trên cơ sở nâng cao chất lượng thẩm định dự án đầu tư
• 3.5.3. Hoàn thiện cơ chế đảm bảo tiền vay đối với DNVVN
• 3.5.4. Xây dựng một cơ chế lãi suất linh hoạt cho DNVVN
• 3.6. Kiến nghị với Ngân hàng TMCP Hàng Hải
• 3.7. Kiến nghị với ngân hàng nhà nước
• 3.8. Kiến nghị với Chính phủ và cơ quan Nhà nước

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao chất lượng tín dụng cho DNVVN tại ngân hàng Hàng Hải Đống Đa

Chất lượng tín dụng là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN). Ngân hàng TMCP Hàng Hải – Chi nhánh Đống Đa đã nhận thức rõ tầm quan trọng này và đang nỗ lực nâng cao chất lượng tín dụng để hỗ trợ DNVVN. Việc cải thiện chất lượng tín dụng không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng mà còn góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế địa phương.

1.1. Khái niệm và vai trò của chất lượng tín dụng đối với DNVVN

Chất lượng tín dụng được hiểu là khả năng ngân hàng cung cấp các khoản vay an toàn và hiệu quả cho DNVVN. Điều này không chỉ giúp DNVVN duy trì hoạt động mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

1.2. Tình hình hiện tại của chất lượng tín dụng tại ngân hàng Hàng Hải Đống Đa

Ngân hàng Hàng Hải Đống Đa đã có những bước tiến trong việc cải thiện chất lượng tín dụng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua để đáp ứng nhu cầu của DNVVN.

II. Những thách thức trong việc nâng cao chất lượng tín dụng cho DNVVN

Mặc dù ngân hàng đã có nhiều nỗ lực, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc nâng cao chất lượng tín dụng cho DNVVN. Những thách thức này bao gồm việc đánh giá rủi ro, khả năng tiếp cận vốn và sự thiếu hụt thông tin thị trường.

2.1. Khó khăn trong việc đánh giá rủi ro tín dụng

Việc đánh giá rủi ro tín dụng đối với DNVVN thường gặp khó khăn do thiếu thông tin và dữ liệu lịch sử. Điều này dẫn đến quyết định cho vay không chính xác.

2.2. Khả năng tiếp cận vốn của DNVVN còn hạn chế

Nhiều DNVVN gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay do yêu cầu tài sản đảm bảo cao và quy trình thẩm định phức tạp.

III. Phương pháp nâng cao chất lượng tín dụng cho DNVVN tại ngân hàng Hàng Hải Đống Đa

Để nâng cao chất lượng tín dụng, ngân hàng cần áp dụng các phương pháp hiệu quả như cải tiến quy trình thẩm định, đa dạng hóa sản phẩm tín dụng và tăng cường hỗ trợ tư vấn cho DNVVN.

3.1. Cải tiến quy trình thẩm định tín dụng

Ngân hàng cần đơn giản hóa quy trình thẩm định tín dụng để tạo điều kiện thuận lợi cho DNVVN tiếp cận vốn. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong thẩm định sẽ giúp nâng cao hiệu quả.

3.2. Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng cho DNVVN

Ngân hàng nên phát triển các sản phẩm tín dụng linh hoạt, phù hợp với nhu cầu và khả năng của DNVVN, từ đó tăng cường khả năng tiếp cận vốn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chất lượng tín dụng tại ngân hàng Hàng Hải Đống Đa

Nghiên cứu thực tiễn cho thấy rằng việc nâng cao chất lượng tín dụng đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho ngân hàng và DNVVN. Các khoản vay được cấp đúng mục đích và hiệu quả sử dụng vốn cao hơn.

4.1. Kết quả đạt được từ việc nâng cao chất lượng tín dụng

Ngân hàng đã ghi nhận sự gia tăng trong tỷ lệ cho vay thành công và giảm tỷ lệ nợ xấu, cho thấy chất lượng tín dụng đã được cải thiện.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc lắng nghe và đáp ứng nhu cầu của DNVVN là rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng tín dụng.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho chất lượng tín dụng tại ngân hàng Hàng Hải Đống Đa

Nâng cao chất lượng tín dụng cho DNVVN là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Ngân hàng Hàng Hải Đống Đa cần tiếp tục cải tiến và đổi mới để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.

5.1. Định hướng phát triển chất lượng tín dụng trong tương lai

Ngân hàng cần xây dựng chiến lược dài hạn để nâng cao chất lượng tín dụng, bao gồm việc đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên.

5.2. Khuyến nghị cho các bên liên quan

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng, DNVVN và các cơ quan nhà nước để tạo ra môi trường thuận lợi cho việc nâng cao chất lượng tín dụng.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, đóng góp xấp xỉ 50% GDP và sử dụng tới 58% lực lượng lao động phi nông nghiệp của toàn bộ nền kinh tế. Tuy nhiên, theo các khảo sát của Ngân hàng Thế giới (World Bank) và Phòng Thương mại & Công nghiệp Việt Nam (VCCI), có tới hơn 60% DNVVN gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng thương mại (NHTM) do những rào cản về tài sản bảo đảm (TSĐB), năng lực quản trị tài chính thiếu minh bạch và mức độ rủi ro tín dụng tiềm ẩn cao.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                            VẤN ĐỀ TÍN DỤNG DNVVN                                 |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  [DNVVN: 97% số lượng DN, 50% GDP] ---> [Rào cản: Thiếu TSĐB, BCTC chưa kiểm toán] |
|                                                    |                              |
|                                                    v                              |
|  [NHTM: Rủi ro bất đối xứng thông tin] <---> [Hiệu suất sử dụng vốn thấp: 8.81%]  |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Nghiên cứu ứng dụng tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (Maritime Bank - MSB) – Chi nhánh Đống Đa giai đoạn 2013–2015 cho thấy một nghịch lý lớn: nguồn vốn huy động của chi nhánh đạt quy mô rất cao (trên 16.858 tỷ đồng năm 2015), song tổng dư nợ cho vay và đầu tư chỉ đạt 1.950 tỷ đồng, tương ứng hiệu suất sử dụng vốn phục vụ tín dụng ở mức rất khiêm tốn (khoảng 8,81% đến 11,5%). Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ quy trình thẩm định tín dụng nặng về tài sản thế chấp truyền thống, cơ chế phân loại khách hàng chưa chuyên biệt hóa cho khu vực ngoài quốc doanh, và thiếu hụt hệ số chấm điểm rủi ro định lượng linh hoạt theo chu kỳ sản xuất kinh doanh (SXKD).

Mục tiêu của dự án nghiên cứu gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị chất lượng tín dụng DNVVN theo các tiêu chuẩn của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và chuẩn mực quản trị rủi ro Basel II.
2. Phân tích thực trạng tín dụng tại MSB Đống Đa giai đoạn 2013–2015 thông qua các chỉ số định lượng: tốc độ tăng trưởng dư nợ, tỷ lệ nợ quá hạn, vòng quay vốn tín dụng và cơ cấu thành phần kinh tế.
3. Thiết kế khung giải pháp toàn diện: Đa dạng hóa danh mục tài trợ vốn, nâng cấp mô hình ma trận chấm điểm thẩm định 5C (Character, Capacity, Capital, Collateral, Conditions), chuẩn hóa cơ chế quản lý TSĐB và chính sách định giá lãi suất theo mức độ rủi ro (Risk-Based Pricing).

Dự án giới hạn phạm vi nghiên cứu tại danh mục cho vay DNVVN (theo phân loại tại Nghị định 56/2009/NĐ-CP) tại địa bàn Hà Nội trong giai đoạn 2013–2015 và các định hướng hoàn thiện quy trình thẩm định cho các chu kỳ kinh tế tiếp theo.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại các NHTM Việt Nam, hoạt động cấp tín dụng cho khối DNVVN hiện nay tồn tại 3 cách tiếp cận chính với các ưu và nhược điểm rõ rệt:

Mô hình cấp tín dụng	Ưu điểm	Nhược điểm	Tính khả thi với DNVVN
Thẩm định dựa trên TSĐB truyền thống	An toàn pháp lý cao, có nguồn thu hồi nợ thứ hai khi phát sinh nợ xấu.	Thủ tục định giá phức tạp; loại bỏ nhóm DN khởi nghiệp, DN thương mại dịch vụ ít bất động sản.	Thấp (chỉ 30% DN đáp ứng đủ TSĐB).
Cho vay tín chấp theo dòng tiền (Cash-flow based)	Thủ tục giải ngân nhanh; phù hợp DN thương mại có vòng quay vốn nhanh.	Nguy cơ bất đối xứng thông tin cao; phụ thuộc vào tính trung thực của hóa đơn, dòng tiền vào/ra.	Trung bình (yêu cầu quản lý tài khoản thanh toán chặt chẽ).
Hệ thống chấm điểm kết hợp bảo lãnh tín dụng (Đề xuất)	Cân bằng giữa yếu tố định lượng (BCTC) và định tính (uy tín chủ DN); giảm áp lực thế chấp.	Đòi hỏi cơ sở dữ liệu phân tích ngành và kỹ năng thẩm định đa chiều của cán bộ tín dụng (CBTD).	Rất cao (phù hợp với thực tế 97% DNVVN Việt Nam).

Yêu cầu tái cấu trúc quy trình cấp tín dụng được phân loại theo ma trận MoSCoW:

• Must have (Bắt buộc có): Hệ thống chấm điểm tín dụng DNVVN tự động; quy trình kiểm tra mục đích sử dụng vốn sau giải ngân; công thức tính hạn mức thấu chi/cho vay theo chu kỳ ngân quỹ ròng.
• Should have (Nên có): Cơ chế định giá lãi suất linh hoạt theo biên độ rủi ro r ($r = r_{base} + \alpha_{risk}$); phân quyền phê duyệt tín dụng tập trung.
• Could have (Có thể có): Tích hợp tự động cổng tra cứu thông tin Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC) qua API.
• Won't have (Chưa thực hiện): Cấp tín dụng hoàn toàn không có sự can thiệp của con người (Pure STP Lending) cho các khoản vay trung - dài hạn.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc luồng xử lý tín dụng được chuẩn hóa thành 6 module chức năng khép kín nhằm loại bỏ rủi ro tác nghiệp:

[B1: Tiếp nhận & Tiền kiểm hồ sơ] ---> [B2: Phân tích & Chấm điểm Scorecard]
                                                    |
                                                    v
[B4: Giải ngân & Quản lý HMTD]   <--- [B3: Phê duyệt Tín dụng & Tài sản]
             |
             v
[B5: Giám sát sau vay & Xử lý EWS] ---> [B6: Thu nợ & Tất toán / Xử lý TSĐB]

Cấu trúc cơ sở dữ liệu hỗ trợ công tác thẩm định và quản lý danh mục vay DNVVN được mô hình hóa bằng ngôn ngữ SQL chuẩn:

-- Bảng lưu trữ hồ sơ định danh và chỉ số tài chính SME
CREATE TABLE sme_credit_profile (
    sme_id VARCHAR(20) PRIMARY KEY,
    tax_code VARCHAR(15) UNIQUE NOT NULL,
    business_sector VARCHAR(50) NOT NULL,
    years_in_operation INT NOT NULL,
    current_ratio NUMERIC(5, 2) NOT NULL,       -- Khả năng thanh toán hiện hành
    quick_ratio NUMERIC(5, 2) NOT NULL,         -- Khả năng thanh toán nhanh
    debt_to_equity NUMERIC(5, 2) NOT NULL,      -- Đòn bẩy tài chính (Nợ/Vốn CSH)
    dscr_ratio NUMERIC(5, 2) NOT NULL,          -- Hệ số bù đắp nghĩa vụ trả nợ
    credit_score INT CHECK (credit_score BETWEEN 0 AND 100),
    risk_grade CHAR(2) NOT NULL                 -- Phân hạng từ AAA đến D
);

-- Bảng quản lý hạn mức và trạng thái khoản cấp tín dụng
CREATE TABLE loan_facility (
    loan_id VARCHAR(30) PRIMARY KEY,
    sme_id VARCHAR(20) REFERENCES sme_credit_profile(sme_id),
    loan_type VARCHAR(30) NOT NULL,             -- Cho vay từng lần / Hạn mức / L/C / Bảo lãnh
    currency VARCHAR(3) DEFAULT 'VND',
    approved_limit NUMERIC(15, 2) NOT NULL,
    outstanding_balance NUMERIC(15, 2) NOT NULL,
    collateral_value NUMERIC(15, 2) NOT NULL,
    interest_rate NUMERIC(4, 2) NOT NULL,
    loan_status_group INT DEFAULT 1 CHECK (loan_status_group BETWEEN 1 AND 5), -- Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN
    maturity_date DATE NOT NULL
);

Hệ thống giao tiếp thông qua giao thức RESTful API với các tham số định dạng JSON bảo mật theo chuẩn OAuth 2.0 và mã hóa dữ liệu đường truyền TLS 1.3:

Endpoint: POST /api/v1/credit/sme-appraisal
Payload:
{
  "sme_tax_code": "0101234567",
  "requested_amount": 2500000000,
  "tenor_months": 12,
  "financial_indicators": {
    "revenue_yoy": 0.18,
    "gross_margin": 0.22,
    "operating_cash_flow": 850000000,
    "inventory_turnover": 4.5
  },
  "collateral_coverage_ratio": 0.80
}

Phương pháp nghiên cứu và thực hiện (Methodology)

Nghiên cứu kết hợp phương pháp nghiên cứu định lượng (thu thập chuỗi số liệu hoạt động kinh doanh, cơ cấu nguồn vốn, dư nợ và nợ xấu từ báo cáo nội bộ chi nhánh) và phương pháp phân tích định tính (đánh giá môi trường pháp lý theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN và Thông tư phân loại nợ).

+-------------------------------------------------------------------------------------+
|                              MA TRẬN QUẢN TRỊ RỦI RO                                |
+------------------------------------+---------------+---------------+----------------+
| Rủi ro                             | Khả năng xảy  | Mức độ tổn    | Biện pháp      |
|                                    | ra (1-5)      | thất (1-5)    | giảm thiểu     |
+------------------------------------+---------------+---------------+----------------+
| BCTC sai lệch / 2 hệ thống sổ sách | 4             | 4             | Đối chiếu tờ   |
|                                    |               |               | khai thuế GTGT |
| DN đảo nợ, sử dụng sai mục đích    | 3             | 5             | Giải ngân thanh|
|                                    |               |               | toán trực tiếp |
| TSĐB sụt giảm giá trị phát mại     | 2             | 4             | Định giá độc   |
|                                    |               |               | lập định kỳ    |
+------------------------------------+---------------+---------------+----------------+

---

Triển khai và kết quả

Quy trình phân tích và thuật toán chấm điểm

Trong quy trình thẩm định tín dụng, chỉ số xếp hạng tín dụng nội bộ ($Score_{total}$) được tổng hợp từ 60% chỉ tiêu định lượng tài chính và 40% chỉ tiêu phi tài chính (năng lực điều hành, vị thế ngành, lịch sử trả nợ).

Thuật toán phân loại và định giá khoản vay được triển khai bằng mã nguồn Python:

def calculate_sme_credit_score(financial_metrics: dict, non_financial_metrics: dict) -> dict:
    """
    Tính điểm tín dụng và đề xuất biên độ lãi suất cho DNVVN
    financial_metrics: current_ratio, debt_to_equity, dscr, profit_margin
    non_financial_metrics: mgmt_experience_yrs, cic_history_score, market_position
    """
    # 1. Trọng số thành phần tài chính (Thang điểm 100)
    fin_score = 0.0
    fin_score += min(financial_metrics['current_ratio'] / 1.5, 1.0) * 25
    fin_score += max(0, (1.0 - financial_metrics['debt_to_equity'] / 3.0)) * 25
    fin_score += min(financial_metrics['dscr'] / 1.3, 1.0) * 30
    fin_score += min(financial_metrics['profit_margin'] / 0.10, 1.0) * 20

    # 2. Trọng số phi tài chính (Thang điểm 100)
    non_fin_score = (
        non_financial_metrics['mgmt_experience_yrs'] * 5 +
        non_financial_metrics['cic_history_score'] * 0.5 +
        non_financial_metrics['market_position'] * 10
    )

    # 3. Điểm tổng hợp cuối cùng
    total_score = (fin_score * 0.6) + (non_fin_score * 0.4)
    
    # 4. Phân hạng rủi ro và xác định biên độ lãi suất cộng thêm (Risk Spread)
    if total_score >= 80:
        grade, spread, max_unsecured_ratio = "AAA", 0.015, 0.40  # Lãi suất cơ sở + 1.5%
    elif total_score >= 65:
        grade, spread, max_unsecured_ratio = "BBB", 0.025, 0.20  # Lãi suất cơ sở + 2.5%
    elif total_score >= 50:
        grade, spread, max_unsecured_ratio = "CCC", 0.040, 0.00  # Buộc 100% TSĐB
    else:
        grade, spread, max_unsecured_ratio = "REJECT", 0.0, 0.0

    return {
        "final_score": round(total_score, 2),
        "risk_grade": grade,
        "recommended_spread": spread,
        "max_unsecured_limit_ratio": max_unsecured_ratio
    }

Kết quả đo lường và kiểm định thực nghiệm

Áp dụng quy trình theo dõi chỉ tiêu chất lượng tín dụng trên chuỗi số liệu thực tế của Ngân hàng TMCP Hàng Hải – Chi nhánh Đống Đa:

Chỉ số hoạt động tín dụng DNVVN	Năm 2013	Năm 2014	Năm 2015	Mức tăng trưởng 2015/2013
Tổng doanh số cho vay (tỷ đồng)	6.963	8.840	10.550	+51,51%
Doanh số cho vay DNVVN (tỷ đồng)	1.702	2.250	2.900	+70,39%
Tỷ trọng cho vay DNVVN / Tổng DS	24,44%	25,45%	27,49%	+3,05%
Dư nợ DNVVN ngoài quốc doanh (tỷ đồng)	374	620	957	+155,88%
Tỷ trọng DNVVN ngoài QD	21,97%	27,55%	33,00%	+11,03%
Dư nợ quá hạn DNVVN (tỷ đồng)	0,00	0,18	0,42	Mức tuyệt đối an toàn
Tỷ lệ nợ quá hạn DNVVN / Tổng dư nợ	0,00%	0,08%	0,14%	Duy trì < 0,5%
Vòng quay vốn tín dụng (vòng/năm)	1,65	1,72	1,79	+8,48%
Tỷ lệ Doanh số thu nợ / Doanh số cho vay	0,92	0,94	0,96	Tỷ lệ thu hồi vốn vượt trội

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|               TĂNG TRƯỞNG CHO VAY DNVVN QUA CÁC NĂM (TỶ ĐỒNG)                    |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| 2013: [ 1.702 tỷ ] =====================>                                         |
| 2014: [ 2.250 tỷ ] ==============================>                                |
| 2015: [ 2.900 tỷ ] ========================================> (+70.39%)            |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Đánh giá kết quả

1. Mở rộng quy mô gắn liền với chất lượng: Doanh số cho vay DNVVN tăng trưởng từ 1.702 tỷ đồng lên 2.900 tỷ đồng (tăng 70,39%). Tỷ lệ nợ quá hạn duy trì ở ngưỡng 0,14%, thấp hơn rất nhiều so với mức trung bình của toàn ngành ngân hàng (thời điểm 2014–2015 toàn hệ thống ở mức 2,5% – 3,2% theo QĐ 493/NHNN).
2. Chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế tích cực: Tỷ trọng dư nợ khu vực DNVVN ngoài quốc doanh tăng từ 21,97% (năm 2013) lên 33,00% (năm 2015), phản ánh hiệu quả trong chính sách chủ động khai thác các doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần năng động trên địa bàn quận Đống Đa.
3. Tối ưu hóa vòng luân chuyển dòng vốn: Vòng quay vốn tín dụng đạt 1,79 vòng/năm, tỷ lệ thu hồi nợ trên doanh số giải ngân đạt 96%, đảm bảo khả năng thanh khoản và đáp ứng nhu cầu tái cấp vốn liên tục cho chu kỳ SXKD của doanh nghiệp.

---

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu đóng góp 4 giải pháp cải tiến có giá trị ứng dụng thực tiễn cao:

1. Thiết kế mô hình cấp hạn mức tín dụng động (Dynamic Credit Line): Thay thế phương thức cho vay từng lần cứng nhắc bằng hạn mức thấu chi và L/C quay vòng linh hoạt dựa trên chu kỳ ngân quỹ (Cash Conversion Cycle - CCC): $$\text{Hạn mức cấp vốn} = (\text{Chi phí SXKD hàng năm} / \text{Vòng quay vốn lưu động}) - \text{Vốn tự có tham gia} - \text{Nợ vay TCTD khác}$$
2. Cơ chế bảo đảm tiền vay đa dạng: Bổ sung việc chấp nhận quyền đòi nợ hình thành từ hợp đồng kinh tế đầu ra có xác nhận từ đối tác uy tín, hàng hóa luân chuyển trong kho có quản lý của bên thứ 3 (Collateral Management Agreement - CMA), giảm thiểu áp lực phụ thuộc 100% vào sổ đỏ/bất động sản.
3. Cải tiến khâu thẩm định trước và giám sát sau giải ngân: Chuyển dịch từ thẩm định thuần túy trên báo cáo tài chính nội bộ sang kết hợp kiểm tra dữ liệu dòng tiền thực tế qua sao kê tài khoản ngân hàng, hóa đơn thuế điện tử và phỏng vấn trực tiếp chuỗi cung ứng (nhà cung cấp - khách hàng).

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                     SO SÁNH CÁC PHƯƠNG THỨC THẨM ĐỊNH TÍN DỤNG                     |
+--------------------------+-----------------------+--------------------------------+
| Tiêu chí                 | Quy trình cũ          | Quy trình cải tiến đề xuất     |
+--------------------------+-----------------------+--------------------------------+
| Tiêu chuẩn TSĐB          | Bất động sản >= 100%  | Đa tài sản (Quyền đòi nợ, Kho) |
| Thời gian xử lý hồ sơ    | 7 - 10 ngày làm việc  | 3 - 5 ngày làm việc            |
| Định giá lãi suất        | Cố định theo kỳ hạn   | Định giá theo điểm rủi ro      |
| Giám sát sau giải ngân   | Báo cáo giấy định kỳ  | Kiểm tra sao kê dòng tiền/EWS  |
+--------------------------+-----------------------+--------------------------------+

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản áp dụng thực tế (Use Case)

Doanh nghiệp: Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Kỹ thuật X (Q. Đống Đa, Hà Nội) chuyên nhập khẩu linh kiện điện tử.

• Thực trạng: Doanh thu 45 tỷ đồng/năm, cần bổ sung 5 tỷ đồng vốn lưu động để thực hiện hợp đồng cung ứng 3 tháng nhưng chỉ có bất động sản thế chấp trị giá 2,5 tỷ đồng (tỷ lệ LTV thông thường chỉ cho vay tối đa 1,75 tỷ đồng).
• Áp dụng giải pháp mới:
  1. CBTD thẩm định điểm tín dụng theo Scorecard: Đạt hạng A (78 điểm) nhờ chỉ số thanh toán hiện hành 1,6 lần và lịch sử CIC sạch.
  2. Cấp hạn mức tín dụng 5 tỷ đồng kết hợp: 1,75 tỷ đồng thế chấp bất động sản (LTV 70%) + 3,25 tỷ đồng tài trợ dưới hình thức L/C nhập khẩu có kiểm soát dòng tiền đầu ra (người mua chuyển tiền thanh toán trực tiếp vào tài khoản phong tỏa tại MSB Đống Đa).
  3. Kết quả: Doanh nghiệp thực hiện hợp đồng đúng tiến độ; chi nhánh thu phí dịch vụ thanh toán quốc tế và lãi vay an toàn, không phát sinh nợ quá hạn.

Lộ trình triển khai khuyến nghị

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        LỘ TRÌNH 4 GIAI ĐOẠN TRIỂN KHAI                            |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 1 (Tháng 1-3): Chuẩn hóa bộ tiêu chí Scorecard & Tài liệu đào tạo CBTD  |
| Giai đoạn 2 (Tháng 4-6): Triển khai thử nghiệm (Pilot) tại Khối KHDN Vừa & Nhỏ    |
| Giai đoạn 3 (Tháng 7-9): Tích hợp luồng phê duyệt & Đánh giá phân bổ rủi ro       |
| Giai đoạn 4 (Tháng 10-12): Đánh giá danh mục (Portfolio Review) & Tối ưu hóa      |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

---

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế kỹ thuật và phạm vi:
  • Chuỗi số liệu phân tích tập trung tại chi nhánh Đống Đa trong mốc thời gian 2013–2015, cần cập nhật các chu kỳ dữ liệu vĩ mô gần nhất để kiểm định lại độ bền vững của mô hình.
  • Hệ thống xác thực dữ liệu tài chính của DNVVN vẫn phụ thuộc phần lớn vào tính trung thực của các chứng từ do khách hàng cung cấp khi chưa kết nối trực tiếp với cổng thông tin hóa đơn điện tử Tổng cục Thuế.
• Hướng phát triển đề xuất:
  • Nghiên cứu tích hợp các mô hình học máy (Machine Learning: Random Forest, XGBoost) trong dự báo xác suất vỡ nợ (Probability of Default - PD) của DNVVN dựa trên dữ liệu phi cấu trúc và hành vi giao dịch.
  • Ứng dụng mô hình tài trợ chuỗi cung ứng mở rộng (Supply Chain Finance) dựa trên nền tảng ngân hàng số Open API kết nối với các sàn thương mại điện tử B2B.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Nắm bắt phương pháp luận nghiên cứu cấu trúc một khóa luận ngân hàng ứng dụng; cách thức bóc tách bảng số liệu thực tế và phân tích ma trận tài chính - tín dụng.
• Chuyên viên tín dụng và Cán bộ quản lý rủi ro: Sở hữu bộ công cụ chấm điểm 5C có khả năng tùy biến, phương pháp bóc tách dòng tiền và công thức tính toán hạn mức vay chuẩn xác cho từng nhóm DNVVN.
• Chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME Owners): Hiểu rõ các tiêu chí xếp hạng và khẩu vị rủi ro của NHTM để chủ động tái cấu trúc năng lực tài chính, chuẩn bị hồ sơ minh bạch nhằm tiếp cận nguồn vốn lãi suất ưu đãi.
• Nhà hoạch định chính sách & Nghiên cứu kinh tế: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tác động của chính sách hỗ trợ tín dụng và hiệu quả của các biện pháp kích cầu vốn đối với khu vực kinh tế tư nhân.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện tiên quyết để DNVVN tiếp cận hạn mức tín dụng theo mô hình mới là gì?

Doanh nghiệp cần hoạt động tối thiểu 12 tháng liên tục trong ngành nghề kinh doanh đăng ký, không có nợ xấu nhóm 2 đến nhóm 5 tại hệ thống CIC trong 24 tháng gần nhất, chỉ số khả năng thanh toán hiện hành $\ge 1.0$, và chứng minh được phương án kinh doanh có dòng tiền dương khả thi.

2. Ngân hàng xử lý thế nào đối với các DNVVN có báo cáo tài chính nội bộ khác với báo cáo thuế?

Cán bộ tín dụng sẽ áp dụng phương pháp thẩm định dòng tiền thực tế thông qua việc đối chiếu sao kê tài khoản ngân hàng, sổ quỹ tiền mặt, hợp đồng kinh tế đầu vào - đầu ra, và tờ khai nộp thuế GTGT định kỳ để xác định doanh thu thực chất thay vì chỉ căn cứ trên BCTC lập cho mục đích thuế.

3. Tỷ lệ nợ quá hạn 0,14% tại MSB Đống Đa phản ánh điều gì về chất lượng tín dụng?

Con số 0,14% (chỉ 0,42 tỷ đồng trên quy mô doanh số hàng nghìn tỷ) chứng minh chi nhánh thực hiện quy trình thẩm định hồ sơ, kiểm soát trước vay và phân loại rủi ro khách hàng rất nghiêm ngặt, giữ vững biên an toàn vốn tối đa.

4. Chi nhánh làm thế nào để giải quyết mâu thuẫn giữa huy động vốn cao nhưng dư nợ cho vay thấp?

Giải pháp cốt lõi là đẩy mạnh đa dạng hóa sản phẩm cấp tín dụng cho khối DNVVN ngoài quốc doanh, giảm bớt thủ tục thẩm định rườm rà, áp dụng cơ chế bảo lãnh tài sản linh hoạt và ban hành gói lãi suất cạnh tranh theo phân hạng rủi ro để mở rộng dư nợ giải ngân mà vẫn kiểm soát tốt nợ quá hạn.

5. Chi phí và thời gian cần thiết để ngân hàng áp dụng quy trình thẩm định rủi ro phân tầng là bao lâu?

Thời gian triển khai thí điểm thông thường kéo dài từ 3 đến 6 tháng. Chi phí chủ yếu tập trung vào việc chuẩn hóa phần mềm quản lý thông tin khách hàng, đào tạo năng lực cán bộ tín dụng và tích hợp luồng phân tích dữ liệu rủi ro nội bộ.

---

Kết luận

Đề tài "Nâng cao chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải – Chi nhánh Đống Đa" đã giải quyết trọn vẹn yêu cầu cấp bách của hoạt động kinh doanh tiền tệ hiện đại: dung hòa giữa mục tiêu tăng trưởng tín dụng và kiểm soát rủi ro nợ xấu. Thông qua chuỗi phân tích số liệu thực tế giai đoạn 2013–2015, nghiên cứu đã chỉ rõ tiềm năng tăng trưởng vượt bậc của khối DNVVN ngoài quốc doanh (tăng trưởng doanh số cho vay đạt 70,39%, vòng quay vốn tín dụng đạt 1,79 vòng/năm) khi được tiếp sức bởi các giải pháp tài trợ vốn phù hợp.

Khung giải pháp 4 trụ cột được xây dựng từ thực tiễn hoạt động tại chi nhánh – từ hoàn thiện mô hình chấm điểm Scorecard, định chế bảo đảm tiền vay linh hoạt đến chính sách lãi suất theo mức độ rủi ro – cung cấp cơ sở khoa học và cẩm nang hành động hữu ích cho các NHTM trong tiến trình hỗ trợ DNVVN bứt phá và hội nhập kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Khái quát về doanh nghiệp vừa và nhỏ. Trên thế giới có rất nhiều khái niệm khác nhau về DNVVN mà nguyên nhân cơ bản là do việc lựa chọn các tiêu thức đánh giá quy mô doanh nghiệp khác nhau ở từng nơi. Mặt khác việc lượng hóa các tiêu thức phân loại quy mô doanh nghiệp còn tùy thuộc vào rất nhiều yếu tố như trình độ phát triển kinh tế xã hội ở mỗi nước, độ lớn của mỗi tiêu chí trong các ngành nghề… Theo tiêu chí của nhóm ngân hàng thế giới, doanh nghiệp Siêu nhỏ là doanh nghiệp có số lượng lao động dưới 10 người, doanh nghiệp nhỏ có số lượng lao động từ 10 đến dưới 50 người, còn doanh nghiệp vừa có từ 50 đến 300 lao động.

Ở Việt Nam cơ sở pháp lý đề xác định DNVVN hiện nay là Nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính Phủ về trợ giúp phát triển với DNVVN. Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 của Nghị định thì “Doanh nghiệp vừa và nhỏ là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn hoặc số lao động bình quân năm, cụ thể như sau: DN siêu nhỏ Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa Số lao động Tổng Số lao động Tổng Số lao động nguồn vốn nguồn vốn Nông lâm 10 người trở 20 tỷ đồng Từ trên 10 Từ trên 20 Từ trên 200 nghiệp và xuống trở xuống người đến tỷ đồng đến người đến thủy sản 200 người 100 tỷ đồng 300 người Công 10 người trở 20 tỷ đồng Từ trên 10 Từ trên 20 Từ trên 200 nghiệp và xuống trở xuống người đến tỷ đồng đến người đến xây dựng 200 người 100 tỷ đồng 300 người Thương 10 người trở 10 tỷ đồng Từ trên 10 Từ trên 10 Từ trên 50 mại và dịch xuống trở xuống người đến tỷ đồng đến người đến vụ 50 người 50 tỷ đồng 100 người 8 Tùy theo tính chất, mục tiêu của từng chính sách, chương trình trợ giúp mà các cơ quan chủ trì có thể cụ thể hóa các tiêu chí nếu trên cho phù hợp. Đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ. Bên cạnh những đặc điểm cơ bản của doanh nghiệp thông thường, DNVVN còn có một số đặc điểm riêng biệt sau: 1.

Các DNVVN chiếm số lượng lớn trên thị trường với tốc độ gia tăng cao. Với ưu điểm là vốn ít và số lượng lao động nhỏ nên hiện nay tỷ lệ DNVVN luôn chiếm số lớn trong hệ thống doanh nghiệp. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ hoạt động trên tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế: thương mại, dịch vụ, công nghiệp, xây dựng, nông lâm ngư nghiệp,…và hoạt động dưới mọi hình thức như: doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần, công ty TNHH, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, và các cơ sở kinh tế cá thể,…nhưng chủ yếu là các doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Các DNVVN chỉ cần lượng vốn đầu tư ban đầu ít, hiệu quả cao, thu hồi vốn nhanh.

Vì thế mà hấp dẫn nhiều cá nhân, tổ chức ở mọi thành phần kinh tế đầu tư vào khu vực này. Hiện nay có không ít các tổ chức kinh tế tư nhân đứng ra thành lập doanh nghiệp của mình, làm cho tốc độ gia tăng của các DNVVN rất cao. DNVVN có tính năng động, linh hoạt cao trước những thay đổi của thị trường. So với những doanh nghiệp lớn, DNVVN có tính năng động, linh hoạt cao hơn trước những thay đổi liên tục của thị trường.

Với mỗi thay đổi của nền kinh tế, các DNVVN có khả năng chuyển hướng kinh doanh và chuyển hướng mặt hàng nhanh hơn các doanh nghiệp có quy mô lớn. Sự đa dạng về loại hình hoạt động, loại hình sản phẩm đã giúp các DNVVN đứng vững được trong thị trường, đạt được hiệu quả trong hoạt đồng sản xuất kinh doanh và đóng góp không nhỏ vào sự phát triển của nền kinh tế. Với quy mô vốn và lao động nhỏ, hệ thống tổ chức sản xuất và bộ máy quản lý ở các DNVVN gọn nhẹ, linh hoạt hơn rất nhiều so với các doanh nghiệp lớn. Công tác điều hành cũng mang tính trực tiếp cao.

Các quyết định được thực hiện nhanh, công tác giám sát được tiến hành chặt chẽ và không phải qua nhiều khâu trung gian, tiết kiệm được một lượng lớn chi phí quản lý doanh nghiệp. Trình độ công nghệ còn lạc hậu. Do quy mô vốn nhỏ nên các DNVVN không có điều kiện đầu tư quá nhiều vào việc nâng cấp, đổi mới máy móc, mua sắm thiết bị công nghệ tiên tiến, hiện đại. Do đó 9 hiện nay đa số các DNVVN đang sử dụng công nghệ cách đây vài chục năm,thời gian chiết khấu của máy móc thiết bị đã hết.

Chỉ trừ một số ít DNVVN mới thành lập có điều kiện mua thiết bị máy móc mới, đa số các DNVVN có năng lực kỹ thuật và trình độ hạn chế làm giảm đảng kể năng suất lao động của DNVVN, dẫn đến khả năng cạnh tranh bị giảm dần so với các doanh nghiệp mới thành lập và các doanh nghiệp lớn. Có những doanh nghiệp vừa và nhỏ có điều kiện trang bị máy móc thiết bị mới thì cũng theo kiểu tự phát và không khoa học nên thiếu định hướng trong hoạt động SXKD, thiếu thông tin hướng dẫn và không theo kịp những biến đối của công nghệ mới tren thị trường. Có rất nhiều nguyên nhân giải thích cho điều này, một trong những nguyên nhân quan trọng là việc khó tiếp cận với nguồn vốn ngân hàng của các DNVVN, đặc biệt là nguồn vốn vay trung và dài hạn. Thương hiệu của DNVVN còn yếu kém.

Sự yếu kém về thương hiệu cũng góp phần làm yếu khả năng cạnh tranh của các DNVVN. Hầu hết các DNVVN chưa xây dựng được các thương hiệu mạnh, chưa khẳng định được uy tín và khả năng cạnh tranh trên thị trường khu vực và quốc tế. Nhiều DNVVN chưa có chiến lược xây dựng thương hiệu, chưa thường xuyên tìm hiểu thị trường nước ngoài, chưa tạo được uy tín về chất lượng sản phẩm và dịch vụ. Do đó khả năng cạnh tranh còn yếu.

Tuy nhiên theo các nghiên cứu của các chuyên gia thì việc xây dựng một thương hiệu rất tốn kém và mất thời gian, phải mất vài năm cho một thương hiệu quốc gia và tầm 10 năm cho một thương hiệu quốc tế. Do đó các DNVVN không nên “đơn thương độc mã” xây dựng thương hiệu của mình, mà để giải quyết vấn đề đó thì một trong các giải pháp đơn giản nhất đó là mua thương hiệu của các công ty và tập đoàn lớn. Năng lực quản lý thấp. Năng lực của nhà quản lý là một trong những nhân tố quan trọng nhất có ảnh hưởng quyết định đến khả năng cạnh tranh của DNVVN.

Hội nhập quốc tế đã buộc các doanh nghiệp phải nâng cao khả năng cạnh tranh để đủ sức đứng vững trên thương trường. Doanh nhân ngày nay cần có những năng lực tổng hợp, chú trọng bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng về xây dựng và phát triển thương hiệu cũng như chiến lược cạnh tranh. 10 Tuy nhiên hiện nay số lượng DNVVN có chủ doanh nghiệp, giám đốc giỏi, trình độ chuyên môn cao và năng lực quản lý tốt chưa nhiều. Một bộ phận lớn chủ doanh nghiệp và giám đốc doanh nghiệp tư nhân chưa được đào tạo bài bản về kinh doanh và quản lý, còn thiếu kiến thức kinh tế - xã hội và kỹ năng quản trị kinh doanh.

Mặt khác DNVVN ít có khả năng thu hút được những nhà quản lý và lao động có trình độ tay nghề cao do khó có khả năng trả lương cao và có các chính sách đãi ngộ hấp dẫn để thu hút và giữ chân những nhà quản lý cũng như những lao động giỏi. Dẫn đến một thực trạng là đã có khá nhiều DNVVN phá sản chỉ sau một thời gian ngắn hoạt động. Vị thế của DNVVN trên thị trường thấp. Năng suất lao động thấp, chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm cao là các yếu tố trực tiếp làm giảm khả năng của các DNVVN.

Nguồn tài chính của DNVVN còn hạn chế, trong khi các doanh nghiệp lớn có nhiều khả năng nhận được các nguồn tài chính khác nhau. Các NHTM cũng như các tổ chức tài chính khác thường e ngại, không muốn cho các DNVVN vay vốn bởi vì họ chưa có quá trình kinh doanh uy tín và chưa tạo lập được khả năng trả nợ. Điều này ngăn cản sự mở rộng doanh nghiệp, làm cho doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn khác như: khó khăn trong việc mở rộng thị trường, nâng cao hiệu quả SXKD và nhất là khó khăn trong việc cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn sản xuất cùng một loại sản phẩm trên thị trường. Khi nền kinh tế có biến động lớn, ví dụ biến động về đầu vào, DNVVN khó có khả năng chống đỡ và dễ dẫn đến bị phá sản.

Một trong những khó khăn không nhỏ của các DNVVN hiện nay chính là thị trường tiêu thụ sản phẩm. Thị trường của DNVVN thường nhỏ bé, không ổn định và phụ thuộc vào hướng phát triển của các doanh nghiệp lớn, tồn tại như một bộ phận của doanh nghiệp lớn. Như vậy với các đặc điểm của mình thì trước mắt các DNVVN cần tập trung vào các thị trường nhỏ lẻ, địa phương và đặt trọng tâm vào những sản phẩm hàng hóa có giá bán thấp. Nếu có định hướng chiến lược dài hạn thì cần phải chú ý đến thị trường của các địa phương khác và thị trường quốc tế.

Các DNVVN cần hiểu rõ vị thế cạnh tranh của mình trên thị trường, nắm được các ưu điểm và lợi thế và các điểm yếu của mình để có thể tồn tại và phát triển bền vững. Vai trò của doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nền kinh tế hiện nay. Sự phát triển của các DNVVN trong nền kinh tế thị trường góp phần quan trọng trong việc giải quyết các mục tiêu kinh tế - xã hội ở một số mặt: 11 1. Đóng góp một phần lớn vào sự gia tăng thu nhập quốc dân.

DNVVN chiếm tỷ lệ cao về số lượng doanh nghiệp (chiếm 97% trong tổng số doanh nghiệp trên cả nước), thu hút nhiều lao động và đóng góp đáng kể vào tổng thu nhập quốc dân và tăng trưởng kinh tế. Theo tính toán của các nước thì DNVVN đóng góp rất lớn vào sự gia tăng thu nhập quốc dân của các nước, bình quân chiếm khoảng dưới 50%GDP ở mỗi nước. DNVVN hoạt động trong hầu hết các lĩnh vực, các ngành nghề và đặc biệt là các loại hàng hóa mang tính chất vùng, địa phương.