Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Các công trình khoa học ở nước ngoài liên quan đến đề tài luận án 1. Các công trình khoa học nghiên cứu về công tác tư tưởng, công tác tuyên truyền, cổ động và chất lượng công tác tuyên truyền, cổ động của các Đảng Cộng sản X. Xu-rơ-ni-tren-cô (Chủ biên, 1982), Hoạt động tư tưởng của Đảng Cộng sản Liên Xô [151], cuốn sách tập hợp 17 bài viết của các tác giả đã nghiên cứu toàn diện, có hệ thống về CTTT.Xê-mi-tra-ép-xki khái quát có ba hình thức cơ bản của CTTT: hoạt động lý luận, tuyên truyền và cổ động.
Trong đó, “Tuyên truyền với tư cách là một bộ phận cấu thành trong hoạt động tư tưởng của Đảng, có nghĩa là truyền bá và giải thích sâu sắc cho quần chúng lao động hiểu rõ lý luận Mác - Lênin và đường lối của Đảng, trang bị cho quần chúng những tri thức về các quy luật phát triển của xã hội” [151, tr. “Cổ động là kích thích quần chúng đi đến những hành động tự giác và tích cực để thực hiện đường lối chính sách của Đảng bằng cách giải thích những nhiệm vụ do Đảng đề ra” [151, tr. Bát-ma-ép khẳng định: “Các phương pháp tuyên truyền có thể chia làm ba nhóm: phương pháp dùng lời nói, phương pháp trực quan và phương pháp thực tiễn” [151, tr.191], trong đó, các phương pháp dùng lời nói chiếm vị trí chủ đạo trong công tác tuyên truyền. Ra-khơ-man-cu-nốp (Chủ biên, 1983), Tuyên truyền miệng: Lý luận - Tổ chức - Phương pháp [103], cuốn sách khẳng định tuyên truyền miệng là “lĩnh vực quan trọng trong hoạt động của Đảng, là một trong những hình thức tích cực để giữ mối liên hệ thường xuyên giữa Đảng với quần chúng, là công cụ lãnh đạo chính trị có hiệu lực” [103, tr.
Chức năng của công tác cổ động chính trị miệng là phổ biến thông tin chính trị; bình luận các bản tin; hiệu triệu và động viên. Các nguyên tắc tiến hành công tác cổ động chính trị miệng: tính đảng cộng sản, tính khoa học; tính chân thực, mối liên hệ với đời sống; tính nhạy bén, tính thời sự, tính hệ thống; tính rõ ràng và dễ hiểu, tính gợi cảm.Vô-lô-vích (1983), Tuyên truyền và cổ động trực quan trong các cơ quan văn hóa [147], cuốn sách gồm hai phần, phần 1: trình bày những vấn đề lý luận về tuyên truyền và cổ động trực quan với tính cách là “một bộ phận hợp thành của tuyên truyền cộng sản chủ nghĩa” [147, tr.10]; phần 2: giới thiệu quy trình kỹ thuật công tác trang trí - mỹ thuật và phương hướng xây dựng những hình thức tuyên truyền và cổ động trực quan chủ yếu: biểu ngữ, triển lãm, bảng danh dự, bảng thi đua XHCN, cửa sổ châm biếm. Nô-gin (1984), Nghệ thuật phát biểu miệng [90], cuốn sách trình bày những vấn đề về tâm lý - sư phạm của nghệ thuật phát biểu miệng, công việc của người cán bộ tuyên truyền trong chuẩn bị bài phát biểu, lôgic và văn phong của bài phát biểu miệng, cách thức sử dụng các tư liệu, sự tác động lẫn nhau giữa cán bộ tuyên truyền và người nghe. Theo tác giả, “nghệ thuật phát biểu miệng là kỹ năng nói với mọi người một cách dễ hiểu, hấp dẫn, có tính thuyết phục” [90, tr.
Để đạt đến trình độ nghệ thuật trong phát biểu miệng, người cán bộ tuyên truyền vừa phải có những phẩm chất cơ bản, vừa phải có những đức tính đặc trưng. “Người tuyên truyền tốt có những phẩm chất riêng, có những đức tính dễ thiện cảm, tức là tính chan hòa, lòng khát vọng về lợi ích của mọi người, khả năng xác lập sự tiếp xúc tình cảm và gây được lòng tin với mọi người” [90, tr. Phê-đô Bu-rơ-lát-xki (1985), Hệ tư tưởng và hoạt động tuyên truyền [19], cuốn sách trình bày khái quát bốn vấn đề: Một là, hoàn thiện xã hội XHCN phát triển: những phương diện cơ bản; hai là, hoàn thiện công tác giáo dục tư tưởng; ba là, hoạt động lý luận của Đảng và biện chứng của sự phát triển thế giới; bốn là, hai hệ thống thế giới trong trung tâm điểm của cuộc đấu tranh tư tưởng. Tác giả khái quát: “Công tác tuyên truyền và cổ động có nhiệm vụ làm tăng thêm lòng tự hào và tinh thần yêu nước xã hội chủ nghĩa của những người lao động Xô viết không chỉ vì chúng ta có những lý tưởng cao đẹp, mà còn vì chúng ta đã đạt được những thành tựu vô cùng to lớn trên con đường thực hiện chúng” [19, tr.
Tiến hành CTTT và công tác TT, CĐ phải thực hiện “ba nguyên tắc chủ chốt” đó là nguyên tắc tính đảng, tính chân thực và tính khoa học. 11 Xắc xa vắt Xuân thêp phim ma son (2003), Công tác tư tưởng của Đảng Nhân dân cách mạng Lào hiện nay [150], luận án đưa ra quan niệm, mục đích, kết cấu nội dung, nguyên tắc và những giải pháp tăng cường CTTT của Đảng Nhân dân cách mạng Lào trong điều kiện mới. Công tác tư tưởng của Đảng Nhân dân cách mạng Lào “là một bộ phận cấu thành rất quan trọng trong công tác xây dựng Đảng nhằm tác động có định hướng lên trạng thái và quá trình vận động của tư tưởng theo các quy luật riêng của nó để phát triển tiềm năng sáng tạo của tư tưởng nhằm góp phần xây dựng con người mới và xã hội mới” [150, tr. Kết cấu nội dung CTTT gồm ba bộ phận: công tác nghiên cứu lý luận, công tác tuyên truyền và công tác cổ động.
Cục Cán bộ, Ban Tuyên huấn Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc (2005), Công tác tuyên truyền tư tưởng trong thời kỳ mới [29], cuốn sách phân tích, luận giải quan niệm và khái quát vai trò, vị trí, nhiệm vụ, các nội dung cơ bản của công tác tuyên truyền tư tưởng; kiến thức, kinh nghiệm, thao tác, kỹ năng tiến hành CTTT và công tác TT, CĐ. Theo các tác giả, công tác tuyên truyền tư tưởng là nhiệm vụ quan trọng bậc nhất đối với sự nghiệp lãnh đạo của ĐCS Trung Quốc: “Công tác tuyên truyền tư tưởng là công tác của toàn Đảng, liên quan tới toàn bộ công cuộc cải cách, phát triển, ổn định, tới toàn bộ sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc” [29, tr. Trong tiến hành công tác TT, CĐ cần chú trọng xây dựng đội ngũ những người làm công tác tuyên truyền. Đây là yêu cầu cơ bản, nhu cầu cả trước mắt và lâu dài của Đảng.
Theo đó, phải: “Xây dựng một đội ngũ cán bộ vững vàng về chính trị, tinh thông nghiệp vụ, có ý thức kỷ luật nghiêm, có tác phong đúng đắn” [29, tr. Vương Bột Chính (2006), “Một số vấn đề về công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc” [25], bài viết phân tích các phương pháp tiến hành CTTT của ĐCS Trung Quốc, trong đó nhấn mạnh vai trò của các phương pháp truyền thống. Tác giả cho rằng, trong tình hình mới vẫn cần kiên 12 trì khai thác, sử dụng các phương pháp truyền thống trong CTTT, song phải thường xuyên đổi mới, không ngừng sáng tạo và kết hợp với các phương pháp hiện đại mới đem lại hiệu quả. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay phải “chú trọng điều hòa, hình thành nên “dàn hợp xướng” của công tác tư tưởng có sự tham gia của xã hội” [25, tr.
Tác giả cuốn sách đã đưa ra các giải pháp thúc đẩy xây dựng văn hóa liêm chính cho cán bộ, đảng viên của ĐCS Trung Quốc: Thứ nhất, tăng cường giáo dục, dẫn dắt cán bộ, đảng viên xây dựng thế giới quan, nhân sinh quan và quan niệm quyền lực đúng đắn. Thứ hai, quán triệt thực hiện quy phạm ngành nghề và quy phạm hành vi làm việc liêm khiết của cán bộ, đảng viên. Thứ ba, đi sâu công khai công tác đảng, công tác chính quyền, để quyền lực vận hành dưới ánh mặt trời. Ánh mặt trời có chức năng diệt khuẩn, khử độc, có khả năng tăng cường sức miễn dịch của cơ thể người, để vạn vật tràn đầy sức sống, là thuốc chống thối rữa tốt nhất.
Thứ tư, không ngừng mở rộng mặt trận xây dựng văn hóa liêm chính, tăng cường mức độ thẩm thấu của tuyên truyền xây dựng văn hóa liêm chính cho cán bộ, đảng viên. Thứ năm, khuyến khích toàn xã hội tham gia tích cực vào xây dựng văn hóa liêm chính, cải thiện sinh thái liêm chính. Thứ sáu, tập thể lãnh đạo Trung ương đi đầu nêu gương, nghiêm khắc tự răn mình trong việc thắt chặt mối liên hệ giữa Đảng với quần chúng, thực hiện đường lối quần chúng, phát huy vai trò nêu gương liêm chính. Luận án tập trung nghiên cứu, xây dựng mô hình lý luận khoa học đặc thù về giáo dục pháp luật cho công chức hành chính của nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào như: Khái niệm, vai trò, các yếu tố hợp thành giáo dục pháp luật, các yếu tố đảm bảo giáo dục pháp luật cho công chức hành chính; thực trạng giáo dục pháp luật cho công chức hành chính nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào được phân 13 tích một cách khoa học, dưới sự tác động của nhân tố khách quan và chủ quan thể hiện những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân, làm tiền đề thực tiễn để xác định mục tiêu, quan điểm và đề xuất bốn giải pháp đổi mới công tác giáo dục pháp luật cho công chức hành chính của nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào.
Các công trình khoa học nghiên cứu về công tác tư tưởng, công tác tuyên truyền, cổ động và chất lượng công tác tuyên truyền, cổ động trong lực lượng vũ trang ở các nước xã hội chủ nghĩa A. Ê-pi-sép (1978), Một số vấn đề công tác đảng, công tác chính trị trong các Lực lượng vũ trang Liên Xô [58], cuốn sách khái quát các vấn đề: cải tiến tổ chức và công tác của các cơ quan chính trị và các tổ chức đảng; CTTT của các cơ quan chính trị; vấn đề nâng cao kỷ luật quân sự và trình độ sẵn sàng chiến đấu của các lực lượng vũ trang; việc rèn luyện tư tưởng và bồi dưỡng lý luận cho các sĩ quan Xô viết. Tác giả khẳng định, công tác TT, CĐ là một nội dung, một mặt hoạt động của CTTT trong quân đội và Hải quân Xô viết.