Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài liên quan đến đề tài luận án 1. Các công trình nghiên cứu về xây dựng đội ngũ cán bộ vàcán bộ chủ chốt Ních Khăm (2003), Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt Hội Liên hiệp Phụ nữ ở Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào trong thời kỳ đổi mới [52]. Tác giả luận án cho rằng, “cán bộ làm công tác lãnh đạo Hội Liên hiệp phụ nữ các cấp vừa có tính mềm dẻo để lôi cuốn quần chúng phụ nữ và biết quản lý, biết cách sử dụng, bố trí những cán bộ nữ có năng lực, có trình độ” [52, tr.
Tác giả đã đánh giá thực trạng cán bộ lãnh đạo các cấp của Hội Liên hiệp phụ nữ Lào qua các thời kỳ cách mạng cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu. Tác giả nhận định, số đông cán bộ lãnh đạo Hội các cấp giữ được phẩm chất đạo đức cách mạng, lối sống lành mạnh, giản dị, gắn bó với Đảng, với quần chúng nhân dân. Tuy nhiên, có một số cán bộ tỏ ra bi quan dao động, trình độ năng lực còn nhiều mặt chưa ngang tầm; tỷ lệ cán bộ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý chưa xứng đáng với vai trò, vị trí, khả năng cống hiến của đội ngũ cán bộ nữ và chưa tương xứng với lực lượng phụ nữ của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào. Đối với Hội Liên hiệp Phụ nữ Lào, việc xây dựng chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp có đủ phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Lào trong thời kỳ mới phải có những giải pháp đồng bộ bộ, tập trung vào: cơ cấu và quy hoạch cán bộ gắn liền với chức năng, nhiệm vụ; xây dựng các quy chế công tác hội phụ nữ (quy chế về tuyển chọn, đánh giá cán bộ, đào tạo bồi dưỡng; phân công, phân cấp quản lý cán bộ, sử dụng cán bộ; bầu cử, chất vấn…); xây dựng và 12 thực hiện chính sách cán bộ Hội phụ nữ (chính sách về: xây dựng đội ngũ cán bộ; sử dụng tuyển chọn, đánh giá và bố trí cán bộ; đào tạo, bồi dưỡng).
Khăm-phăn Phôm-ma-thắt (2005), Công tác đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Trung ương quản lý ở Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào trong thời kỳ đổi mới [73]. Tác giả quan niệm: Đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Trung ương quản lý ở Lào là những người giữ các chức vụ cao trong hệ thống chính trị, có số lượng đông đảo, có chất lượng và cơ cấu hợp lý, có chế độ quản lý, sử dụng và đào tạo bồi dưỡng thống nhất do Trung ương quy định [73, tr. Đào tạo bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo chủ chốt nhằm xây dựng một đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Trung ương quản lý thành một đội ngũ mạnh, đông đảo về số lượng, đồng bộ về cơ cấu và chắc chắn về chất lượng để đáp ứng nhu cầu củng cố, kiện toàn bộ máy trong nước về trước mắt và trong tương lai; không ngừng nâng cao vai trò, chất lượng lãnh đạo của Đảng, năng lực quản lý của Nhà nước, tổ chức và hiệu quả hoạt động của các đoàn thể chính trị - xã hội trong hệ thống chính trị dân chủ nhân dân. Trên cơ sở phân tích, làm rõ các khái niệm, phạm trù về cán bộ, cán bộ lãnh đạo quản lý, cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Trung ương quản lý, công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo chủ chốt; phân tích thực trạng, chỉ ra kinh nghiệm trong đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Trung ương quản lý.
Theo tác giả, cần tiếp tục khảo sát, đánh giá cán bộ và xác lập hệ thống quy hoạch, kế hoạch đào tạo bồi dưỡng cho từng đối tượng cụ thể; cải tiến chương trình và nội dung đào tạo bồi dưỡng cán bộ; kết hợp đào tạo bồi dưỡng qua trường và qua hoạt động công tác; tăng cường vai trò và năng lực hoạt động của Ban Tổ chức Trung ương và Học viện Chính trị và Hành chính quốc gia; tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện các chính sách và hệ thống quy chế tổ chức quản lý trong đào tạo bồi dưỡng; tăng cường hợp tác quốc tế trong đào tạo bồi dưỡng cán bộ. Sa-mut Thong-sổm-pa-nít (2018), Hệ thống chính trị Lào và vấn đề nhất thể hoá các vị trí chủ chốt giữa Đảng và Nhà nước [101]. Từ Đại hội IX đến 13 nay, Đảng Nhân dân Cách mạng Lào thực hiện chế độ kiêm nhiệm hai chức vụ trong hệ thống hành chính, đồng chí bí thư đồng thời là tỉnh trưởng, huyện trưởng hoặc trưởng bản. Đảng Nhân dân Cách mạng Lào khẳng định: kiêm chức cả Đảng và Nhà nước là thể hiện tính đặc thù khách quan của nước Lào, tạo cho bộ máy gọn nhẹ, triển khai công việc được thuận lợi và nhanh chóng.
Các công trình nghiên cứu về giáo dục bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho đội ngũ cán bộ và cán bộ chủ chốt Súc-ni-lăn Đon-kun-lạ-vông (2014), Giáo dục pháp luật trong các trường đào tạo bồi dưỡng của Bộ An ninh nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào [33]. Theo tác giả, giáo dục pháp luật trong các trường đào tạo bồi dưỡng của Bộ An ninh nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào là quá trình giáo dục tác động có tính định hướng, tổ chức, cung cấp tri thức pháp luật, bồi dưỡng tình cảm và hành vi hợp pháp cho cán bộ, chiến sĩ an ninh nhân dân nhằm mục đích hình thành ý thức pháp luật đúng đắn và thói quen hành động phù hợp với pháp luật, góp phần xây dựng và vận hành Nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào. Quan điểm giáo dục pháp luật trong các trường đào tạo bồi dưỡng của Bộ An ninh nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, bao gồm: đây là một bộ phận của giáo dục chính trị, tư tưởng; không tách rời nhiệm vụ giáo dục pháp luật trong nhà trường với đào tạo chuyên môn nghiệp vụ và giáo dục đạo đức cách mạng. Các giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật trong các trường đào tạo bồi dưỡng của Bộ An ninh nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, bao gồm: Đổi mới nội dung chương trình, hình thức, phương pháp giảng dạy pháp luật trong các trường đào tạo bồi dưỡng của Bộ An ninh nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào; xây dựng đội ngũ giáo viên giảng dạy pháp luật đảm bảo chất lượng trong các trường đào tạo bồi dưỡng; tăng cường cơ sở vật chất đảm bảo cho giảng dạy pháp luật; tăng cường hợp tác trong nước và quốc tế nhằm nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật trong các trường đào tạo bồi dưỡng cán bộ; tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục pháp luật trong các trường đào tạo bồi dưỡng của Bộ An ninh nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào.
14 Vi-lay Phi-la-vong (2017), Giáo dục pháp luật cho công chức hành chính ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào hiện nay [72]. Trong luận án, tác giả quan niệm: “Giáo dục pháp luật cho công chức hành chính Lào là những tác động có tổ chức, có định hướng, có chủ định của chủ thể giáo dục để cung cấp tri thức pháp luật, bồi dưỡng tình cảm và hành vi hợp pháp cho công chức hành chính nhằm mục đích hình thành cho họ có ý thức pháp luật đúng đắn, tạo niềm tin vào pháp luật và thói quen hành động phù hợp với các quy định của pháp luật hiện hành” [72, tr. Giáo dục pháp luật cho công chức hành chính có vai trò góp phần trang bị hệ thống kiến thức pháp luậtvà nâng cao ý thức pháp luật; góp phần hình thành niềm tin và phát triển thói quen hành động theo quy định pháp luật; xây dựng thái độ tôn trọng đối với Nhà nước và các quy tắc đời sống xã hội, hình thành những hiểu biết về chính trị; đấu tranh chống những hành vi vi phạm pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, quản lý xã hội; kiềm chế hành vi vi phạm pháp luật và nâng cao ý thức phục vụ nhân dân của công chức hành chính. Các nội dung giáo dục pháp luật được tác giả xác định là: kiến thức về nhà nước và pháp luật, những kiến thức về pháp luật hành chính, dân sự, kinh tế…; quy định của pháp luật mới ban hành và văn bản pháp luật có liên quan đến hoạt động quản lý chuyên môn nghiệp vụ; hệ thống pháp luật của các quốc gia khác trong khu vực và của quốc tế,… Các hình thức giáo dục pháp luật như nói chuyện pháp luật, tổ chức câu lạc bộ pháp luật, hội thảo, tủ sách, thi tìm hiểu, tổ chức hoà giải, tư vấn, trợ giúp pháp lý.
Trên cơ sở các vấn đề lý luận, tác giả đánh giá thực trạng giáo dục pháp luật cho công chức hành chính Lào, từ đó xác định phương hướng, giải pháp tăng cường giáo dục pháp luật trong tình hình mới. Các công trình nghiên cứu ở trong nước liên quan đến đề tài luận án 1. Các công trình nghiên cứu về đội ngũ cán bộ và cán bộ chủ chốt 15 Nguyễn Thái Sơn (2002), Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh vùng đồng bằng sông Hồng trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước [89]. Tác giả quan niệm, “cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh là những người giữ vị trí trọng yếu nhất trong bộ máy đảng, chính quyền, đoàn thể chính trị - xã hội cấp tỉnh” [89, tr.
Qua đánh giá thực trạng xây dựng, tác giả cho rằng phải xuất phát từ nhiệm vụ chính trị để xác định mục tiêu, yêu cầu, nội dung, phương pháp công tác cán bộ; quán triệt quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tăng cường bản chất giai cấp công nhân trong xây dựng; gắn với xây dựng, củng cố và đổi mới tổ chức, bộ máy trong hệ thống chính trị; xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh thông qua hoạt động thực tiễn và phong trào cách mạng của quần chúng; bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, phát huy vai trò của cơ quan chủ quản cán bộ kết hợp với quá trình rèn luyện, phấn đấu của bản thân cán bộ. Tác giả luận án đã xây dựng được tiêu chí cụ thể đối với CBCC cấp tỉnh.