Mức Độ Truyền Dẫn Của Giá Dầu Vào Lạm Phát Tại Việt Nam Giai Đoạn 2001 - 2013

Luận văn thạc sĩ phân tích mức độ truyền dẫn của giá dầu vào lạm phát Việt Nam giai đoạn 2001-2013, cung cấp cái nhìn sâu sắc về kinh tế.

• Tác giả: Lê Thị Trang Nhung
• Người hướng dẫn: Gs. Trần Ngọc Thơ
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Mức Độ Truyền Dẫn Của Giá Dầu Vào Lạm Phát Việt Nam Giai Đoạn 2001 - 2013
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 1.1. Các nghiên cứu trên thế giới
• 1.2. Phương pháp hồi qui tuyến tính
• 1.3. Các nghiên cứu về mức độ truyền dẫn vào lạm phát tại Việt Nam
• 1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ truyền dẫn
• 1.4.1. Môi trường lạm phát của nền kinh tế
• 1.4.2. Độ chênh sản lượng (output gap)
• 1.4.3. Biến động giá dầu
• 2. CHƯƠNG 2: ĐO LƯỜNG MỨC ĐỘ TRUYỀN DẪN CỦA GIÁ DẦU VÀO LẠM PHÁT VIỆT NAM THEO MÔ HÌNH ECM
• 2.1. Mức độ truyền dẫn của giá dầu vào lạm phát của Việt Nam trong giai đoạn 2001 - 2013
• 2.2. Mô hình nghiên cứu
• 2.3. Dữ liệu nghiên cứu
• 2.4. Các bước thực hiện trong quá trình chạy mô hình
• 2.5. Kiểm định nghiệm đơn vị
• 2.6. Chọn bước trễ tối ưu cho các biến trong mô hình
• 2.7. Kiểm định đồng liên kết theo phương pháp Johasen
• 2.8. Mức độ truyền dẫn của giá dầu vào lạm phát trong dài hạn
• 2.9. Mức độ truyền dẫn trong ngắn hạn: mô hình hiệu chỉnh sai số ECM
• 2.10. Truyền dẫn trong ngắn hạn: Giai đoạn giá dầu biến động mạnh và giai đoạn giá dầu cao
• 2.10.1. Giai đoạn giá dầu biến động mạnh
• 2.10.2. Giai đoạn giá dầu cao
• 3. CHƯƠNG 3: XÁC ĐỊNH MỨC ĐỘ TÁC ĐỘNG CỦA GIÁ DẦU VÀO LẠM PHÁT VIỆT NAM THEO MÔ HÌNH VAR
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Dữ liệu và các bước thực hiện
• 3.3. Kiểm định nghiệm đơn vị
• 3.4. Chọn bước trễ tối ưu cho các biến trong mô hình
• 3.5. Kiểm định Granger
• 3.6. Hàm phản ứng xung
• 3.7. Phân rã phương sai
• 3.8. Tác động không đối xứng (Asymmetric) của giá dầu
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mức Độ Truyền Dẫn Của Giá Dầu Vào Lạm Phát Tại Việt Nam

Mức độ truyền dẫn của giá dầu vào lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn 2001-2013 là một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu kinh tế. Giá dầu không chỉ ảnh hưởng đến chi phí sản xuất mà còn tác động trực tiếp đến giá cả hàng hóa tiêu dùng. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa giá dầu và lạm phát, từ đó đưa ra những nhận định về tác động của giá dầu đến nền kinh tế Việt Nam.

1.1. Tình Hình Giá Dầu Và Lạm Phát Tại Việt Nam 2001 2013

Trong giai đoạn 2001-2013, giá dầu thế giới có nhiều biến động lớn. Từ năm 2001 đến 2004, giá dầu ổn định dưới 37$/thùng, trong khi lạm phát Việt Nam duy trì ở mức 4%/năm. Tuy nhiên, vào năm 2008, giá dầu đạt đỉnh 97$/thùng, kéo theo lạm phát tăng cao nhất lên 19,95%/năm. Sự tương quan này cho thấy giá dầu có ảnh hưởng lớn đến lạm phát tại Việt Nam.

1.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Mức Độ Truyền Dẫn

Mức độ truyền dẫn của giá dầu vào lạm phát phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chính sách tiền tệ, độ chênh sản lượng và môi trường lạm phát. Các yếu tố này có thể làm tăng hoặc giảm mức độ ảnh hưởng của giá dầu đến lạm phát, từ đó tạo ra những biến động trong nền kinh tế.

II. Vấn Đề Lạm Phát Tại Việt Nam Và Tác Động Của Giá Dầu

Lạm phát tại Việt Nam đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng trong những năm qua, đặc biệt là trong giai đoạn 2001-2013. Giá dầu là một trong những yếu tố chính tác động đến lạm phát. Nghiên cứu này sẽ chỉ ra những thách thức mà nền kinh tế Việt Nam phải đối mặt khi giá dầu tăng.

2.1. Tình Hình Lạm Phát Tại Việt Nam Trong Giai Đoạn 2001 2013

Lạm phát tại Việt Nam đã có những biến động mạnh mẽ trong giai đoạn này. Năm 2008, lạm phát đạt mức cao nhất trong lịch sử, gây ra nhiều khó khăn cho người dân và doanh nghiệp. Sự gia tăng giá dầu đã góp phần không nhỏ vào tình hình này.

2.2. Tác Động Của Giá Dầu Đến Chi Phí Sản Xuất

Giá dầu tăng cao dẫn đến chi phí sản xuất tăng, từ đó làm tăng giá cả hàng hóa. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp mà còn tác động trực tiếp đến đời sống người dân. Mỗi lần giá dầu tăng, giá các mặt hàng tiêu dùng cũng theo đó tăng lên.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mức Độ Truyền Dẫn Của Giá Dầu

Để đo lường mức độ truyền dẫn của giá dầu vào lạm phát, nghiên cứu này sử dụng các phương pháp kinh tế lượng hiện đại. Các mô hình như ECM và VAR sẽ được áp dụng để phân tích dữ liệu từ năm 2001 đến 2013.

3.1. Mô Hình ECM Trong Đo Lường Mức Độ Truyền Dẫn

Mô hình ECM (Error Correction Model) được sử dụng để đo lường mức độ truyền dẫn trong ngắn hạn. Mô hình này giúp xác định mối quan hệ giữa giá dầu và lạm phát, từ đó đưa ra những dự đoán về tác động của giá dầu trong tương lai.

3.2. Mô Hình VAR Trong Phân Tích Tác Động Của Giá Dầu

Mô hình VAR (Vector Autoregression) sẽ được áp dụng để xem xét tác động của giá dầu lên chỉ số CPI. Mô hình này cho phép phân tích mối quan hệ giữa nhiều biến số kinh tế, từ đó đưa ra những kết luận chính xác hơn về tác động của giá dầu.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Mức Độ Truyền Dẫn Của Giá Dầu

Kết quả nghiên cứu cho thấy mức độ truyền dẫn của giá dầu vào lạm phát tại Việt Nam là đáng kể. Mô hình ECM cho thấy rằng trong ngắn hạn, giá dầu có tác động mạnh đến lạm phát, trong khi mô hình VAR chỉ ra rằng tác động này có thể kéo dài trong thời gian.

4.1. Kết Quả Từ Mô Hình ECM

Mô hình ECM cho thấy rằng mức độ truyền dẫn của giá dầu vào lạm phát trong ngắn hạn là cao, với hệ số truyền dẫn đạt khoảng 0.12. Điều này cho thấy rằng mỗi lần giá dầu tăng 1%, lạm phát có thể tăng khoảng 0.12%.

4.2. Kết Quả Từ Mô Hình VAR

Mô hình VAR cho thấy rằng tác động của giá dầu lên CPI là không đối xứng. Trong giai đoạn giá dầu cao, mức độ truyền dẫn tăng lên rõ rệt, cho thấy rằng giá dầu có thể tạo ra áp lực lớn lên lạm phát.

V. Kết Luận Và Hướng Đi Tương Lai Về Mức Độ Truyền Dẫn

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng giá dầu có mức độ truyền dẫn đáng kể vào lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn 2001-2013. Điều này đặt ra thách thức cho các nhà hoạch định chính sách trong việc kiểm soát lạm phát.

5.1. Tóm Tắt Những Phát Hiện Chính

Mức độ truyền dẫn của giá dầu vào lạm phát là một vấn đề phức tạp, chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng giá dầu có tác động lớn đến lạm phát, đặc biệt trong các giai đoạn biến động giá cao.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Để Kiểm Soát Lạm Phát

Các nhà hoạch định chính sách cần có những biện pháp hiệu quả để kiểm soát lạm phát, bao gồm việc điều chỉnh chính sách tiền tệ và các biện pháp hỗ trợ cho người dân trong bối cảnh giá dầu tăng cao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ----------�ω�---------- LÊ THỊ TRANG NHUNG MỨC ĐỘ TRUYỀN DẪN CỦA GIÁ DẦU VÀO LẠM PHÁT VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2001 - 2013 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH, THÁNG 09 NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ----------�ω�---------- LÊ THỊ TRANG NHUNG MỨC ĐỘ TRUYỀN DẪN CỦA GIÁ DẦU VÀO LẠM PHÁT VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2001 – 2013 Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS. Trần Ngọc Thơ TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN  Tôi xin cam đoan rằng đề tài “MỨC ĐỘ TRUYỀN DẪN CỦA GIÁ DẦU VÀO LẠM PHÁT VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2001 – 2013“ là công trình nghiên cứu của tôi, dưới sự hướng dẫn từ GS.TS Trần Ngọc Thơ. Các nội dung và kết quả trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào. Ngoài ra, trong luận văn còn sử dụng một số nhận xét, đánh giá cũng như số liệu của các tác giả khác, cơ quan tổ chức khác, và đều có chú thích nguồn gốc sau mỗi trích dẫn để dễ tra cứu, kiểm chứng. Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Hội đồng, cũng như kết quả luận văn của mình.HCM, ngày tháng năm 2013 Tác giả Lê Thị Trang Nhung LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN  Tôi xin chân thành cảm ơn Thầy Trần Ngọc Thơ đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp này. Nhân đây, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến các Thầy cô đã truyền đạt kiến thức trong suốt các khóa học. Sau cùng, tôi xin cảm ơn gia đình, bạn bè đã hết lòng quan tâm và tạo điều kiện tốt nhất để tôi hoàn thành được luận văn tốt nghiệp này. Lê Thị Trang Nhung LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TÓM TẮT . 5 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY .1 Các nghiên cứu trên thế giới.1 Phương pháp hồi qui tuyến tính .2 Phương pháp VAR .2 Các nghiên cứu về mức độ truyền dẫn vào lạm phát tại Việt Nam .3 Các yếu tố ảnh hƣởng đến mức độ truyền dẫn .1 Môi trường lạm phát của nền kinh tế .2 Độ chênh sản lượng (output gap .3 Biến động giá dầu . 15 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 . 17 ĐO LƢỜNG MỨC ĐỘ TRUYỀN DẪN CỦA GIÁ DẦU VÀO LẠM PHÁT VIỆT NAM THEO MÔ HÌNH ECM .1 Mức độ truyền dẫn của giá dầu vào lạm phát của Việt Nam trong giai đoạn 2001 - 2013 .1 Mô hình nghiên cứu .2 Dữ liệu nghiên cứu.3 Các bước thực hiện trong quá trình chạy mô hình .4 Kiểm định nghiệm đơn vị .5 Chọn bước trễ tối ưu cho các biến trong mô hình .6 Kiểm định đồng liên kết theo phương pháp Johasen .7 Mức độ truyền dẫn của giá dầu vào lạm phát trong dài hạn .8 Mức độ truyền dẫn trong ngắn hạn: mô hình hiệu chỉnh sai số ECM . 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Truyền dẫn trong ngắn hạn: Giai đoạn giá dầu biến động mạnh và giai đoạn giá dầu cao .1 Giai đoạn giá dầu biến động mạnh .2 Giai đoạn giá dầu cao . 27 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 . 29 CHƢƠNG 3 ……………………………………………………………………30 XÁC ĐỊNH MỨC ĐỘ TÁC ĐỘNG CỦA GIÁ DẦU VÀO LẠM PHÁT VIỆT NAM THEO MÔ HÌNH VAR .1 Mô hình nghiên cứu .2 Dữ liệu và các bƣớc thực hiện .3 Kiểm định nghiệm đơn vị .4 Chọn bƣớc trễ tối ƣu cho các biến trong mô hình .5 Kiểm định Granger.6 Hàm phản ứng xung .7 Phân rã phƣơng sai .8 Tác động không đối xứng (Asymmetric) của giá dầu. 37 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 . 41 KẾT LUẬN CHUNG . 42 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO . 50 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PHỤ LỤC 10 . 59 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT - ADB: Ngân hàng phát triển Châu Á - ADF: Augmented Dickey-Fuller - CPI: Chỉ số giá tiêu dùng - OPGAP: Độ chênh sản lượng - OIL: Giá dầu thế giới - ECM: Error correction model - VAR: Vector Autoregression Model - SRPT: Mức độ truyền dẫn của giá dầu trong ngắn hạn (short-run pass through) - GOS: Tổng cục thống kê Việt Nam - IFS: Thống kê tài chính - IMF: Quỹ tiền tệ quốc tế - IP: Sản lượng công nghiệp - M2: Lượng cung tiền - R: Lãi suất ngắn hạn liên quan đến chính sách tiền tệ - P-P: Phillips - Perron - VN: Việt Nam LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG - Bảng 2.1: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị - Bảng 2.2: Bảng độ trễ tối ưu - Bảng 2.3: Kết quả kiểm đồng liên kết theo phương pháp Johasen - Bảng 2.4: Mức độ truyền dẫn của giá dầu vào lạm phát trong dài hạn.5: Độ lớn mức truyền dẫn giá dầu theo nghiên cứu của Chou, Tseng (2011) - Bảng 2.6: Kết quả kiểm định tính dừng của giá trị EC trong phương trình (3) - Bảng 2.7: Kết quả mô hình hiệu chỉnh sai số ECM - Bảng 2.8: Giá dầu biến động mạnh và đường Phillips - Bảng 2.9: Giai đoạn giá dầu cao và đường Phillips - Bảng 3.1: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị các biến trong phương trình (7) - Bảng 3.2: Độ trễ tối ưu trong mô hình VAR - Bảng 3.3: Kết quả kiểm định Granger - Bảng 3.4: Phản ứng tích lũy của biến động giá dầu - Bảng 3.5: Kiểm định nghiệm đơn vị trong chuỗi thay đổi giá dầu - Bảng 3.6: Kiểm định Granger với CPI và chuỗi giá dầu chuyển đổi DANH MỤC HÌNH VẼ - Hình 1: Biến động giá dầu thế giới và lạm phát Việt Nam từ M1 2001-M6 2013. - Hình 2: Hàm phản ứng xung của cú sốc giá dầu OIL - Hình 3: Phân rã phương sai của GDP và CPI - Hình 4: Phản ứng xung của CPI và O+ - Hình 5: Phản ứng xung của CPI và O- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 TÓM TẮT Thực tế khi theo dõi diến biến giá dầu thế giới và lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn 2001 – 2013 có sự trùng hợp. Từ năm 2001 đến đầu 2004, lạm phát Việt Nam dao động quanh mốc 4%/năm, trong khi đó giá dầu thô trên thị trường thế giới dao động khá ổn định dưới mức 37$/thùng; giai đoạn đỉnh điểm của giá dầu bình quân là 97$/thùng vào năm 2008 cũng là giai đoạn lạm phát tại Việt Nam đạt mức cao nhất (19,95%/năm); giai đoạn tiếp theo giá dầu thế giới đi xuống cũng trùng khớp với mức đi xuống của lạm phát Việt Nam. Chính vì vậy, tác giả dựa theo bài nghiên cứu của Chou,Tseng (2011) và Du và cộng sự (2010) để đo lường mức độ truyền dẫn của giá dầu vào lạm phát Việt Nam trong giai đoạn 2001-2013. Hình 1 : Giá dầu thô thế giới và lạm phát Việt Nam 120 25 100 20 80 15 60 Giá dầu TG 10 CPI Việt Nam 40 5 20 0 0 2000 2002 2004 2006 2008 2010 2012 2014 (Nguồn: IFS) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Đóng góp cho nền kinh tế Việt Nam phụ thuộc lớn vào lượng xuất khẩu dầu thô. Việt Nam xuất khẩu khoảng 8-10 triệu tấn dầu thô hàng năm, chiếm khoảng 6-8% doanh số xuất khẩu, đóng góp khoảng 18-20% sản lượng GDP hàng năm, đóng góp 25% tổng thu ngân sách Nhà nước. Trong khi đó, tiêu dùng năng lượng lại phụ thuộc hoàn toàn vào lượng nhập khẩu xăng dầu thành phẩm. Từ năm 2009 Việt Nam đã sản xuất được xăng dầu thành phẩm từ nhà máy lọc dầu Dung Quất, ngày 22 tháng 2 năm 2009 nhà máy đã cho ra lò dòng sản phẩm đầu tiên. Tuy nhiên, công suất thiết kế của nhà máy mới chỉ đáp ứng 1/3 nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trên thị trường. Vì vậy nền kinh tế Việt Nam vẫn phụ thuộc nhiều vào lượng nhập khẩu xăng dầu và biến động giá xăng dầu trên thế giới. Trong khi đó, Việt Nam là một trong những nước có tỷ lệ lạm phát cao nhất so với các nền kinh tế trong khu vực Đông Nam Á. Lạm phát năm 2008 của Việt Nam lên đến 19,95%/năm, đây là tỷ lệ lạm phát cao nhất kể từ năm 2000. Mặt khác, giá xăng dầu liên tục gia tăng trong giai đoạn gần đây, điều này ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống người dân. Thực tế tại Việt Nam, mỗi lần khi giá xăng dầu tăng thì giá các mặt hàng tiêu dùng khác tự động tăng theo. Liệu giá xăng dầu thế giới có mối liên hệ gì không với lạm phát tại Việt Nam?. Trả lời cho câu hỏi này, tác giả đã thực hiện nghiên cứu: Mức độ truyền dẫn của giá dầu vào lạm phát Việt Nam trong giai đoạn 2001 – 2013 để làm luận văn bảo vệ khóa học thạc sĩ của mình. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận văn bao gồm: - Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Việt Nam - Độ chênh sản lượng (Output gap). - Giá dầu thô thế giới Phạm vi nghiên cứu: dữ liệu từ tháng 1 năm 2001 đến tháng 6 năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phƣơng pháp nghiên cứu - Phương pháp so sánh đối chứng: Dựa trên số liệu thực tế thu thập được tác giả so sánh với mục tiêu - Phương pháp mô hình hoá: Phương pháp này được sử dụng để làm rõ những phân tích định tính bằng các hình vẽ cụ thể để vấn đề trở nên dễ hiểu hơn; - Phương pháp phân tích kinh tế lượng: + Tác giả sử dụng mô hình ECM để đo lường mức độ truyền dẫn trong ngắn hạn từ 2001 - 2013. + Tác giả sử dụng mô hình đường cong Phillips để đo lường mức độ truyền dẫn trong dài hạn từ 2001 – 2013. + Tác giả sử dụng mô hình VAR để xem xét mức độ tác động của giá dầu lên chỉ số CPI từ 2001 – 2013. Dữ liệu nghiên cứu Trong luận văn tác giả đã sử dụng số liệu thống kê từ các nguồn dữ liệu: Tổng cục thống kê Việt Nam (GSO), Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng thế giới (WB), Ngân hàng phát triển Châu Á trong khoảng thời gian từ năm 2001 đến 2013. Bố cục của luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, bố cục của luận văn gồm các phần sau: - Chương 1: Tổng quan các nghiên cứu trước đây. - Chương 2: Đo lường mức độ truyền dẫn của giá dầu lên lạm phát Việt Nam trong giai đoạn từ 2001-2013 theo mô hình ECM.