Sù cÇn thiÕt cña ®Ò tµi nghiªn cøu: Ngµy nay, nÒn kinh tÕ ViÖt Nam ®ang trong giai ®o¹n tÝch cùc vËn ®éng, hoµ nhËp vµo nÒn kinh tÕ thÕ giíi mµ sù kiÖn ®iÓn h×nh lµ viÖc ViÖt Nam ®· gia nhËp vµo Tæ chøc th−¬ng m¹i ThÕ Giíi ( WTO). §Ó cã ®ñ n¨ng lùc, kiÕn thøc hoµ nhËp vµo WTO, ®ßi hái chóng ta ph¶i cã mét nÒn t¶ng v÷ng ch¾c vÒ mäi mÆt, ®Æc biÖt lµ vÒ hÖ thèng kinh tÕ. Tr−íc hÕt chóng ta sÏ ®¶m b¶o ®ãn nhËn tÊt c¶ nh÷ng c¬ héi WTO mang l¹i còng nh− sÏ ®ñ kh¶ n¨ng ®−¬ng ®Çu víi nh÷ng th¸ch thøc, khã kh¨n cã thÓ xÈy ®Õn tõ viÖc héi nhËp nµy. Mét trong nh÷ng yÕu tè quan träng mµ chóng ta cÇn ph¸t triÓn theo kÞp WTO lµ x©y dùng c¬ së h¹ tÇng, kinh tÕ x· héi v.v… Trong c¸c c¬ së kinh tÕ x· héi ®ã ta cã thÓ kÓ tíi nh÷ng c«ng tr×nh x©y dùng d©n dông phôc vô cho d©n sinh vµ gãp phÇn to lín trong viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt n−íc.
Thùc tÕ hiÖn nay, viÖc vËn hµnh c¸c dù ¸n x©y dùng chung c−, c¨n hé cao cÊp ®Ó ë, cho thuª v.v… do nhµ ®Çu t− trong n−íc còng nh− cña n−íc ngoµi lu«n ®−îc mäi ng−êi quan t©m nhÊt lµ vÒ vÊn ®Ò chÊt l−îng còng nh− dÞch vô phôc vô. Do vËy vÊn ®Ò qu¶n lý chÊt l−îng c«ng tr×nh x©y dùng ®−îc ®Æt ra v« cïng cÊp b¸ch, ®−îc toµn x· héi quan t©m bëi nã ¶nh h−ëng trùc tiÕp ®Õn sù ph¸t triÓn cña ®Êt n−íc, ®êi sèng vµ an toµn sinh m¹ng con ng−êi. H¬n n÷a viÖc chóng ta b−íc sang c¬ chÕ thÞ tr−êng trong sù héi nhËp víi thÕ giíi cµng ®ßi hái cao h¬n vÒ tiªu chuÈn, chÊt l−îng ®Ó héi nhËp quèc tÕ vµ khu vùc. ChÝnh v× thÕ mµ t«i chän ®Ò tµi: “Mét sè gi¶i ph¸p vÒ qu¶n lý chÊt l−îng x©y dùng c«ng tr×nh d©n dông ë C«ng ty cæ phÇn §Çu t−- X©y dùng Hµ Néi” 2.
Môc ®Ých nghiªn cøu: Môc ®Ých cña ®Ò tµi lµ ph©n tÝch c¸c ho¹t ®éng vÒ qu¶n lý chÊt l−îng x©y dùng ë c«ng ty cæ phÇn ®Çu t−- x©y dùng Hµ Néi theo bé tiªu chuÈn LuËn v¨n th¹c sü kinh tÕ Lª Quang Héi – KTXD K13 2 ISO 9000 trong ®ã chñ yÕu ph©n tÝch vÒ nh÷ng tiªu chuÈn, qui tr×nh ®¶m b¶o chÊt l−îng trong s¶n xuÊt, trªn c¬ së ®ã cho ta thÊy nhu cÇu cña thÞ tr−êng chÝnh lµ xuÊt ph¸t ®iÓm cña cña qu¸ tr×nh qu¶n lý chÊt l−îng, nh÷ng nhu cÇu nµy cã t¸c dông t¹o lùc kÐo, ®Þnh h−íng cho c¶i tiÕn vµ hoµn thiÖn chÊt l−îng s¶n phÈm. §èi t−îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu: §èi t−îng nghiªn cøu lµ c¸c dù ¸n x©y dùng chung c− do c«ng ty lµ chñ ®Çu t− cô thÓ lµ ph©n tÝch vai trß qu¶n lý chÊt l−îng cña c¸c phßng ban nghiÖp vô nh−: kÕ ho¹ch, qu¶n lý x©y l¾p, tµi vô, dù ¸n v.v… Ph¹m vi nghiªn cøu cña ®Ò tµi ë lÜnh vùc x©y dùng d©n dông 4. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu: Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu dùa trªn ph©n tÝch, so s¸nh vµ thùc chøng kÕt qu¶ ®¹t ®−îc víi hÖ thèng qu¶n lý chÊt l−îng theo tiªu chuÈn ISO 9000 ¸p dông trong doanh nghiÖp x©y dùng. KÕt qu¶ cÇn ®¹t ®−îc: Kh¼ng ®Þnh ®−îc bé ISO 9000 lµ sù chuÈn ho¸ ®Þnh h−íng nh÷ng tiÕn tr×nh qu¶n trÞ cã hiÖu qu¶ trong suèt vßng ®êi cña s¶n phÈm tõ thiÕt kÕ ®Õn khi tiªu dïng s¶n phÈm.
N©ng cao hiÖu qu¶ vµ vÞ thÕ c¹nh tranh cña doanh nghiÖp trªn th−¬ng tr−êng trong ®ã rÊt quan t©m ®Õn ph¸t huy mäi tiÒm n¨ng cña con ng−êi vµ n©ng cao hiÖu qu¶ cña x· héi. Qua c«ng t¸c nghiªn cøu ®¸nh gi¸ ®−îc thùc tr¹ng vÒ c«ng t¸c qu¶n lý chÊt l−îng cña c«ng ty ®Ó tõ ®ã ®Ò ra nh÷ng gi¶i ph¸p hoµn thiÖn h¬n trong vÊn ®Ò nµy. LuËn v¨n th¹c sü kinh tÕ Lª Quang Héi – KTXD K13 3 Ch−¬ng I C¬ së khoa häc cña qu¶n trÞ chÊt l−îng s¶n phÈm vμ qu¶n trÞ chÊt l−îng theo tiªu chuÈn ISO 9000 1.1 Sù cÇn thiÕt ph¶i qu¶n lý chÊt l−îng s¶n phÈm x©y dùng 1.1 Kh¸i niÖm vÒ s¶n phÈm Trong nÒn kinh tÕ hµng ho¸, s¶n phÈm s¶n xuÊt ra ®Ó trao ®æi trªn thÞ tr−êng. Mçi s¶n phÈm ®−îc s¶n xuÊt nh»m ®¸p øng nh÷ng nhu cÇu nhÊt ®Þnh cña ng−êi tiªu dïng.
Cïng víi sù ph¸t triÓn nhanh chãng cña khoa häc - c«ng nghÖ vµ nh÷ng tiÕn bé kinh tÕ - x· héi, nhu cÇu cña con ng−êi vÒ c¸c lo¹i s¶n phÈm ngµy cµng lín vÒ sè l−îng, ®a d¹ng vÒ chñng lo¹i, mÉu m· vµ yªu cÇu cao h¬n vÒ chÊt l−îng. Ngµy nay s¶n phÈm do c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt ra kh«ng chØ ®¸p øng nh÷ng yªu cÇu vÒ gi¸ trÞ sö dông vËt chÊt mµ c¶ vÒ nh÷ng yÕu tè tinh thÇn, v¨n ho¸ cña ng−êi tiªu dïng. Theo ISO 9000: 2000 trong phÇn thuËt ng÷ th× s¶n phÈm ®−îc ®Þnh nghÜa lµ "kÕt qu¶ cña c¸c ho¹t ®éng hay c¸c qu¸ tr×nh”. Nh− vËy, s¶n phÈm ®−îc t¹o ra tõ tÊt c¶ mäi ho¹t ®éng bao gåm c¶ nh÷ng ho¹t ®éng s¶n xuÊt ra vËt phÈm vËt chÊt cô thÓ vµ c¸c dÞch vô.
TÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp trong mäi lÜnh vùc cña nÒn kinh tÕ quèc d©n ®Òu t¹o ra hoÆc cung cÊp "s¶n phÈm" cña m×nh cho x· héi. H¬n n÷a bÊt kú mét yÕu tè vËt chÊt hoÆc mét ho¹t ®éng nµo do doanh nghiÖp t¹o ra nh»m ®¸p øng nh÷ng nhu cÇu bªn trong vµ bªn ngoµi doanh nghiÖp ®Òu ®−îc gäi lµ s¶n phÈm. Quan niÖm nµy ®· ph¸t triÓn kh¸i niÖm s¶n phÈm ®Õn ph¹m vi réng lín h¬n bao trïm mäi kÕt qu¶ tõ ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp kh«ng kÓ ®−îc tiªu dïng néi bé hay bªn ngoµi doanh nghiÖp. S¶n phÈm ®−îc h×nh thµnh tõ c¸c thuéc tÝnh vËt chÊt h÷u h×nh vµ v« h×nh t−¬ng øng víi 2 bé phËn cÊu thµnh lµ phÇn cøng, phÇn mÒm cña s¶n phÈm.
LuËn v¨n th¹c sü kinh tÕ Lª Quang Héi – KTXD K13 4 PhÇn cøng cña s¶n phÈm lµ c¸c thuéc tÝnh vËt chÊt h÷u h×nh thÓ hiÖn d−íi mét h×nh thøc cô thÓ râ rµng bao gåm nh÷ng vËt thÓ bé phËn vµ nh÷ng s¶n phÈm ®−îc l¾p r¸p nguyªn vËt liÖu ®· chÕ biÕn. C¸c thuéc tÝnh phÇn cøng ph¶n ¸nh gi¸ trÞ sö dông kh¸c nhau nh− chøc n¨ng, c«ng dông kü thuËt, kinh tÕ cña s¶n phÈm. TÝnh h÷u Ých cña c¸c thuéc tÝnh s¶n phÈm nµy phô thuéc rÊt chÆt chÏ vµo møc ®é ®Çu t− cña lao ®éng vµ tr×nh ®é kü thuËt sö dông trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cña c¸c doanh nghiÖp. PhÇn mÒm cña s¶n phÈm bao gåm c¸c lo¹i dÞch vô cung cÊp cho kh¸ch hµng c¸c yÕu tè nh− th«ng tin, kh¸i niÖm c¸c dÞch vô ®i kÌm… ®¸p øng nh÷ng nhu cÇu tinh thÇn, t©m lý x· héi cña kh¸ch hµng.
Nh÷ng yÕu tè phÇn mÒm cña s¶n phÈm ngµy cµng thu hót sù chó ý cña kh¸ch hµng nhiÒu h¬n. Trong ®iÒu kiÖn c¹nh tranh gay g¾t nh− hiÖn nay, chÝnh nh÷ng yÕu tè phÇn mÒm l¹i t¹o ra nhiÒu lîi thÕ c¹nh tranh khã sao chÐp h¬n lµ nh÷ng yÕu tè phÇn cøng cña s¶n phÈm.2 §Æc ®iÓm vÒ s¶n phÈm x©y dùng - S¶n phÈm x©y dùng ®−îc mua tr−íc theo yªu cÇu ®Þnh tr−íc Kh¸c víi s¶n phÈm c«ng nghiÖp vµ s¶n phÈm tiªu dïng, s¶n phÈm x©y dùng ®−îc mua tr−íc khi s¶n xuÊt theo yªu cÇu ®Þnh tr−íc cña ng−êi mua hµng. Yªu cÇu cña nguêi mua lµ yªu cÇu cña Chñ ®Çu t− ®èi víi ng−êi s¶n xuÊt trªn quan hÖ hîp ®ång kinh tÕ. C¸c yªu cÇu cña nguêi mua (Chñ ®Çu t−) th−êng lµ: + Sè l−îng s¶n phÈm hay khèi l−îng c«ng t¸c x©y dùng vµ chÊt l−îng s¶n phÈm + Thêi gian s¶n xuÊt vµ thêi h¹n giao nép s¶n phÈm v.v… + Gi¸ c¶ (gi¸ trÞ hîp ®ång), h×nh thøc thanh to¸n vµ thêi h¹n thanh to¸n… C¶ ba yªu cÇu nµy ®Òu ®−îc thÓ hiÖn trªn v¨n b¶n hîp ®ång kinh tÕ ®· ký kÕt gi÷a c¸c bªn.
Trong x©y dùng c«ng tr×nh, sè l−îng s¶n phÈm hay khèi l−îng c«ng t¸c vµ chÊt l−îng s¶n phÈm ®−îc thÓ hiÖn b»ng hå s¬ thiÕt kÕ kü thuËt mµ Chñ ®Çu LuËn v¨n th¹c sü kinh tÕ Lª Quang Héi – KTXD K13 5 t− ®−a ra. Ngoµi ra, chÊt l−îng s¶n phÈm cßn ®−îc thÓ hiÖn b»ng c¸c biÖn ph¸p thi c«ng x©y dùng vµ biÖn ph¸p ®¶m b¶o chÊt l−îng x©y dùng mµ Nhµ thÇu ®−a ra trong hå s¬ dù thÇu. Do yªu cÇu ®Þnh tr−íc cña ng−êi mua vÒ mÆt khèi l−îng s¶n phÈm vµ chÊt l−îng s¶n phÈm, thêi h¹n s¶n xuÊt vµ giao nép s¶n phÈm mµ ®¬n vÞ s¶n xuÊt tr−íc khi s¶n xuÊt ®· kh¼ng ®Þnh ®−îc lµ s¶n phÈm cña m×nh sÏ b¸n ®−îc theo gi¸ ®Þnh tr−íc nÕu hä hoµn thµnh ®óng theo hîp ®ång ®· ký kÕt. Còng do ®Æc ®iÓm nµy mµ ®¬n vÞ x©y dùng cÇn ph¶i ®Æc biÖt chó ý ®Õn biÖn ph¸p kü thuËt x©y dùng ®Ó ®¶m b¶o chÊt l−îng x©y dùng c«ng tr×nh, v× chØ cã ®¶m b¶o chÊt l−îng x©y dùng theo hå s¬ thiÕt kÕ ®−îc duyÖt th× s¶n phÈm x©y dùng cña doanh nghiÖp míi tiªu thô ®−îc theo gi¸ ®Þnh tr−íc.
NÕu s¶n phÈm s¶n xuÊt kh«ng ®¶m b¶o chÊt l−îng theo yªu cÇu kü thuËt th× doanh nghiÖp kh«ng thÓ b¸n cho ng−êi kh¸c, b¸n ë n¬i kh¸c hoÆc b¸n víi gi¸ thÊp h¬n. Kh¸c víi c¸c ngµnh s¶n xuÊt kh¸c, s¶n phÈm x©y dùng ®−îc b¸n tr−íc khi s¶n xuÊt theo gi¸ ®Þnh tr−íc nªn ®¬n vÞ x©y dùng kh«ng thÓ nhËn ®−îc kho¶n tiÒn l·i lín h¬n dù kiÕn do sù t¸c ®éng cña c¸c yÕu tè cung cÇu mµ gi¸ b¸n cã thÓ t¨ng lªn. Song ng−êi s¶n xuÊt kinh doanh lu«n lÊy lîi nhuËn lµm môc tiªu cña m×nh, tøc lµ s¶n xuÊt ph¶i cã l·i, l·i ®Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn. V× vËy ®¬n vÞ x©y dùng muèn cã l·i chØ cßn c¸ch duy nhÊt lµ s¶n xuÊt s¶n phÈm x©y dùng víi chÊt l−îng tèt, gi¸ thµnh h¹, trªn c¬ së hîp lý ho¸ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, tiÕt kiÖm chi phÝ s¶n xuÊt.
- S¶n phÈm x©y dùng ®−îc s¶n xuÊt t¹i n¬i tiªu thô Do s¶n xuÊt x©y dùng ®−îc s¶n xuÊt t¹i n¬i tiªu thô nªn s¶n phÈm x©y dùng chØ cã thÓ b¸n cho ng−êi ®Æt hµng t¹i vÞ trÝ s¶n xuÊt chø kh«ng thÓ b¸n cho ng−êi kh¸c ë thÞ tr−êng kh¸c. V× vËy ng−êi s¶n xuÊt (tæ chøc x©y dùng) muèn b¸n ®−îc s¶n phÈm cña m×nh chØ cßn c¸ch duy nhÊt lµ t×m biÖn ph¸p tæ chøc s¶n xuÊt vµ gi¸m s¸t qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®Ó ®¶m b¶o chÊt l−îng c«ng tr×nh x©y dùng, tr¸nh ph¸ ®i lµm l¹i lµm t¨ng chi phÝ s¶n xuÊt vµ l·ng phÝ ®Êt x©y dùng.